Bij een sterilisatie wordt de buis waardoor de zaadcellen zich van de testikels naar de penis verplaatsen doorgeknipt en netjes dichtgemaakt. Maar waar gaan de zaadcellen dan heen? Vanaf het moment van de sterilisatie kunnen de zaadcellen niet meer met het sperma mee het lichaam uit. De testikels maken nog steeds zaadcellen aan, maar deze worden geabsorbeerd door het lichaam zonder dat dit kwaad kan. Na de behandeling wordt testosteron nog steeds aangemaakt, en een effect op seks drive heeft het...
Jan 05, 2022•5 min
Beter een taal leren door minder goed na te denken, dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar uit onderzoek zou blijken dat dit helemaal geen slecht idee is. In deze audio hoor je onderzoeker Eleonore Smalle van de Universiteit Gent. Meer lezen over het onderzoek kan hier: Unlocking adults’ implicit statistical learning by cognitive depletion . See omnystudio.com/listener for privacy information....
Jan 05, 2022•7 min
Wat doen kinderen als ze een ander kind de regels zien breken? En verschilt dat per gemeenschap? Daar hebben onderzoekers naar gekeken binnen allerlei verschillende culturen. In deze audio hoor je onderzoeker Patricia Kanngiesser van de universiteit van Plymouth. Lees hier meer over het onderzoek: Challenging ‘rule breakers’ – children will confront their peers, but how they do so varies across cultures . See omnystudio.com/listener for privacy information....
Jan 04, 2022•6 min
Je zou kunnen denken: in de landen waar van rechts naar links wordt geschreven en gelezen vind je meer linkshandigen. Maar dat blijkt juist omgekeerd. De meeste linkshandigen vind je in Westerse landen. In Nederland, de VS en Canada gaat het om zo'n 13 procent. In de landen waarin taal van rechts naar links loopt – wat vooral Aziatische en Arabische landen zijn – ligt het aantal linkshandigen onder de 6 procent. In veel Islamitische landen wordt de linkerhand als onrein gezien. Schrijven, maar o...
Jan 03, 2022•1 min
Onderzoekers hebben ontdekt dat stamcellen die bezig zijn met het kiezen van hun taak in het lichaam, veel hebben aan een beetje extra sponzigheid. De meeste kennis die we hebben over biologische materialen en levende organismen komt uit de biochemie. De wetenschap van de stofjes die cellen gebruiken om te functioneren, te communiceren en processen in gang te zetten. Minder lang wordt er gekeken naar mechanische processen. Denk aan de druk die wordt uitgeoefend door weefsels, door andere cellen ...
Jan 03, 2022•5 min
Honden lijken een basisbegrip te hebben van hoe objecten zich zouden moeten gedragen. Al in ons eerste levensjaar leren mensen over causale verbanden en het gedrag van objecten. Over hoe het één het ander beïnvloedt. Hoe je bijvoorbeeld met je hand een object kan verplaatsen. Deze vaardigheid blijven we verbeteren tijdens de rest van ons leven en het is er eentje die ook door dieren wordt gebruikt. Maar in hoeverre begrijpen dieren deze verbanden? Aan de universiteit van Wenen hebben ze een eye-...
Dec 31, 2021•2 min
Biologen hebben een stukje van het mechanisme ontrafeld waarmee bomen CO2 uit de lucht te halen en opslaan. Het kan helpen bij het kweken van nog efficiëntere bomen. In deze audio hoor je onderzoeker Yrjö Helariutta’s van de University of Cambridge en University of Helsinki. Lees hier meer over het onderzoek: Blueprint reveals how plants build a sugar transport lane . De paper vind je hier: Cell-by-cell dissection of phloem development links a maturation gradient to cell specialization . See omn...
Dec 30, 2021•6 min
In een nationaal park in Botswana is onderzoek gedaan naar agressie onder olifanten. Ze zagen: hoe minder oudere mannetjes, hoe meer angst en algehele agressie. In onderzoek naar het gedrag van olifanten is altijd veel aandacht geweest voor de belangrijke rol van de vrouwtjes in de sociale structuur van de dieren. Oudere mannetjes zijn lang een beetje gezien als overbodig en – ook vanwege lange slagtanden – het doelwit geweest van stropers. Nu blijkt, na het bestuderen van het gedrag van 281 man...
Dec 29, 2021•1 min
Alle koninklijke mummies die in de 19e en 20e eeuw zijn gevonden zijn inmiddels uitgepakt en onderzocht. Allemaal behalve één. Niemand wilde zich wagen aan dit bijzondere exemplaar. Tot nu. In deze audio hoor je onderzoeker Sahar Saleem van Cairo University in Egypte. Lees hier meer over het onderzoek: Scientists digitally ‘unwrap’ mummy of pharaoh Amenhotep I for the first time in 3,000 years . De paper vind je hier: Digital Unwrapping of the Mummy of King Amenhotep I (1525–1504 BC) Using CT . ...
Dec 29, 2021•6 min
Onderzoekers van de Radboud Universiteit zijn erin geslaagd om met korte lichtflitsen de magnetische eigenschappen van een materiaal te veranderen. Dat zou voor een veel snellere en energiezuinigere magnetische dataopslag kunnen zorgen. In deze audio hoor je onderzoeker Alexey Kimel van de Radboud Universiteit. Lees hier meer: Onderzoekers veranderen eigenschappen van antiferromagneet met Terahertz-straling . See omnystudio.com/listener for privacy information....
Dec 28, 2021•6 min
Ooit waren miljoenpoten zo groot, dat ze je makkelijk van de voeten zouden lopen als je per ongeluk hun pad zou kruisen. Je hebt duizendpoten en je hebt miljoenpoten. Er zijn veel verschillende soorten van beide, maar erg groot zijn de langwerpige krioelende beestjes met veel pootjes niet. Tenminste: vandaag de dag. Toen in 2018 op een strand in Noord-Engeland een enorm stuk zandsteen van een klif afbrak, werd een fossiel gevonden van een gigantische miljoenpoot. Eentje zo groot als een auto. He...
Dec 27, 2021•1 min
Hou je van een goeie zombie-serie of –film op z'n tijd? Dan zou dat in je voordeel kunnen werken in een wereldwijde pandemie. Wat is er van invloed op hoe goed je tegen de stress van een pandemie kan? Met die vraag begonnen wetenschappers van onder andere Penn State University een onderzoek. 310 proefpersonen kregen een goed uitgedachte vragenlijst waarbij onder andere naar weerbaarheid werd gekeken en dus ook naar het type programma's en films dat ze keken. Ze corrigeerden voor karaktereigensch...
Dec 27, 2021•5 min
Meer dan 400 kilometer van de kust van Taiwan ligt een klein stukje land in het midden van een rif. Eén van de eilandbewoners is een aardworm, maar hoe is die daar gekomen? Het eilandje in de buurt van Taiwan kent een enorme biodiversiteit en één van de (helaas wel invasieve) bewoners die daaraan bijdraagt is de aardworm P. litoralis die overal ter wereld in kuststreken gevonden wordt. Maar hoe heeft dat diertje zich eigenlijk verplaatst? Hoe kwam het de oceanen over? Misschien zijn ze ooit meeg...
Dec 26, 2021•2 min
Onderzoekers van de universiteit van Western Australia bedachten een tijdje terug iets slims om een invasieve vissensoort tegen te werken bij het voorplanten: een enge robotvis. Ze werden ooit door mensen losgelaten in de natuur om muggenlarven op te eten: de muggenvis, of muskietenvis. Inmiddels is het beestje één van de grootste bedreigingen in zoetwater ecosystemen ter wereld. Zo eet de vis bijvoorbeeld heel veel kikkervisjes op. Pogingen om het dier weg te krijgen mislukten steeds, tot Austr...
Dec 25, 2021•1 min
Australische onderzoekers hebben honderden duizenden hersencellen in een schaaltje binnen vijf minuten geleerd hoe ze een simpel computerspelletje moeten spelen. Het gaat om het computerspelletje 'Pong’, één van de eerste spellen die ooit voor de computer werden gemaakt. Het lijkt een beetje op een potje tennis: een balletje gaat heen en weer en als speler ben je een klein bewegend balkje dat het balletje terug moet kaatsen naar de overkant. Een algoritme heeft het spelletje in zo'n 90 minuten (...
Dec 24, 2021•2 min
In het M4I-lab van Ron Heeren in Maastricht kunnen ze aan een haar zien wat je jaren geleden op de dag nauwkeurig aan het doen was. Dat zit natuurlijk iets genuanceerder, maar met de nieuwste technieken kunnen ze in ieder geval het chemische dagboek van je haar uitlezen. Zelfs als je twee jaar geleden een dag op bezoek bent geweest bij iemand die stevig rookt dan is dat - met de juiste technologie - terug te zien in die ene haar. Het is lang niet het enige dat er in dit high tech lab gebeurt. Le...
Dec 24, 2021•6 min
Duizenden moleculen tegelijk in realtime analyseren om zo bijvoorbeeld te kunnen bepalen hoe een tumor groeit of een bot geneest: in het lab van Ron Heeren in Maastricht hebben ze daar de techniek voor ontwikkeld. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Dec 23, 2021•6 min
Het bestrijden van een ziekmakende Afrikaanse parasiet wordt in de weg gezeten door honden, blijkt uit onderzoek van de universiteit van Exeter. De Guineaworm is een parasitaire rondworm. De worm heeft kleine zoetwater-eenoogkreeftjes als tussengastheer en een zoogdier als uiteindelijke gastheer. Mensen kunnen hem krijgen door bijvoorbeeld water te drinken met watervlooien erin waarop de larven van de parasiet zitten. In het lichaam kan de worm zorgen voor nare misvormingen. Nou is het aantal be...
Dec 22, 2021•1 min
Dit weekend is het - als het goed is - zover: de James Webb Space Telescoop - het grootste en meest ambitieuze ruimte-observatorium ooit gebouwd gaat de ruimte in. Maar wat gaat hij daar eigenlijk doen? James Webb Systems Engineer Maurice te Plate van ESA vertelt waarom Webb een infraroodtelescoop moest worden, welke instrumenten er aan boord zitten en waar hij precies naar gaat kijken. Meer lezen over de James Webb Telescoop kan onder andere hier: Webb - Seeing farther . See omnystudio.com/list...
Dec 22, 2021•6 min
Studenten van de TU Eindhoven staan op het punt om af te reizen naar Antarctica. Ze gaan die kant op om belangrijke metingen te doen die nodig zijn voor de bouw van hun zelfrijdende Antarctica-rover. In deze audio hoor je Ewout Hulscher en Oscar Mannens van Team Polar over waar de rover allemaal tegen moet kunnen en wat hij allemaal gaat meten in de toekomst. Meer informatie over het project vind je op de site van team Polar . See omnystudio.com/listener for privacy information....
Dec 21, 2021•6 min
Voor het eerst hebben onderzoekers de precieze snelheid kunnen bepalen waarmee een ziekmakende bacterie een boom besmet. Kleine insecten zijn verantwoordelijk voor het infecteren van citrusbomen met een vervelende bacterie. Deze bacterie maakt gebruik van de sapstromen van de boom om zich verder te verplaatsen door zijn gastheer. De snelheid waarmee hij de hele boom besmet is nu bepaald door plantenonderzoekers. Ze berekenden dat de bacterie zo'n 2.9 tot 3.8 centimeter per dag moet afleggen. Een...
Dec 20, 2021•2 min
Als we ons dingen proberen te herinneren gaat dat nog wel eens mis. We weten nog lang niet alles over het mechanisme daarachter, maar onderzoekers hebben weer een stukje van de puzzel opgelost. In een experiment kregen proefpersonen een 70 korte filmpjes van 30 seconden te zien met daarin een afgerond verhaaltje. Dit was het moment waarop de hersenen de herinneringen maakten. Op dag twee werden de proefpersonen onder een MRI-scanner gelegd en kregen ze de filmpjes nog een keer te zien. Ah, dacht...
Dec 20, 2021•6 min
In 1972 werd een stukje rots van de maan veiliggesteld door astronauten van de Apollo 17-missie. Nu geeft datzelfde stukje rots onderzoekers allerlei belangrijke nieuwe informatie over de evolutie van de maan. Natuurlijk was er al wel eens naar de chemische samenstelling gekeken van het monster, maar inmiddels is de technologie zover dat die samenstelling in veel meer detail bekeken kan worden. Waar in eerdere onderzoeken niet veel variatie binnen de chemische structuren van de aanwezige mineral...
Dec 17, 2021•2 min
Een groot deel van de processen en installaties in de chemische industrie moet in 2050 aangedreven worden door duurzame elektriciteit. Het inzetten van plasmatechnologie zou daarbij enorm kunnen helpen. Maar hoe werkt het? Op de Brightlands Chemelot Campus in Geleen hebben ze net een nieuw plasmalab geopend. Tijd om eens een kijkje te nemen. In deze audio hoor je onderzoekers Hans Linden (Brightsite/TNO) en Gerard van Rooij (hoogleraar Plasma Chemistry Maastricht University en hoofd van het Brig...
Dec 16, 2021•6 min
Jonge kinderen hebben hun ouders of verzorgers nog heel vaak nodig. Voor de jonge Darwinvink wordt het zelfs levensgevaarlijk als mama te vaak niet thuis is. De eerste dagen nadat een ei uitkomt zijn jonge vogels enorm kwetsbaar. Het verdedigen van het nest door de vader werd altijd gezien als enorm belangrijk. Maar onderzoekers van Flinders University hebben ontdekt dat jongen van de Darwinvink - die leeft op de Galapagos eilanden - vooral meer kans hebben om te overleven als hun moeder meer ti...
Dec 15, 2021•1 min
Onderzoekers is het gelukt om een simpel stukje rubber te programmeren en het tot twee te laten tellen. We bevinden ons in het veld van de mechanische metamaterialen. Dat zijn materialen die je aanpast waardoor ze nieuwe mechanische eigenschappen krijgen. Neem bijvoorbeeld een simpel stukje rubber. Daar kun je oneindig veel vormen mee maken. Je kunt de structuur veranderen, er gaatjes in maken en zo bijvoorbeeld zorgen dat het extreem goed wordt in dempen, of druk opvangen. Elk schakelpunt in he...
Dec 15, 2021•6 min
Tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van de American Geophysical Union zijn satellietbeelden gepresenteerd waarop zwaktes in een hele belangrijke ijsplaat in Antarctica te zien zijn. De ijsplaat is onderdeel van de Thwaites Glacier. Hij dient een beetje als rem en voorkomt dat de gletsjer sneller gaat stromen. Nu hebben onderzoekers scheuren in het laatste intacte stuk van de ijsplaat gezien. Ze verwachten dat de ijsplaat het binnen 5 tot 10 jaar begeeft. Dit zou als gevolg hebben dat het massaverl...
Dec 14, 2021•5 min
Insecten worden vaak genoemd als interessante eiwitbron voor de toekomst. Maar stel dat er massaal insectenboerderijen komen, hoe maak je die dan rendabel? In het CoRoSect -project, waar 19 Europese partijen aan meewerken, wordt alvast gekeken of slimme robots zo'n insectenboerderij draaiende zouden kunnen houden. Wetenschapsredacteur Karlijn Meinders ging langs bij de Universiteit Maastricht, waar onderzoeker Rico Möckel er meer over kan vertellen. See omnystudio.com/listener for privacy inform...
Dec 13, 2021•6 min
We weten allemaal dat knuffelen goed voor ons is, maar even geleden hebben onderzoekers ook laten zien dat hoeveel een kind in jonge jaren is geknuffeld ook echt een effect heeft op hun DNA. In knaagdieren werd deze link eerder al eens gevonden, maar inmiddels is hier ook bij kinderen naar gekeken. Van 94 baby's werd bijgehouden hoeveel lichamelijk contact ze in de eerste 5 weken van hun leven met hun ouders hadden. Vier tot vijf jaar later bekeken ze van deze kinderen het DNA. Ze keken hoe ster...
Dec 11, 2021•2 min
Er zijn miljoenen verschillende soorten schimmels op de wereld en velen spelen een gigantisch belangrijke rol in ecosystemen. Van één mechanisme in schimmels weten we nu meer. Wetenschappers uit Japan hebben gekeken hoe schimmels zich door piepkleine gaatjes – zoals de poriën in plantenbladen – weten te wurmen. Ze lieten zeven verschillende soorten groeien in een systeem met allemaal micro-buisjes. Sommige tunneltjes waren kleiner dan de gemiddelde schimmel-tentakel. Ze volgden de groei van de s...
Dec 11, 2021•2 min
