Toen Ludwig van Beethoven op zijn 56ste stierf, liet hij zijn tiende symfonie onafgemaakt achter. Niet veel meer dan een paar handgeschreven notities met daarop zijn plannen voor het muziekstuk zijn bewaard gebleven. De incomplete stukjes thema en melodie die op de velletjes stonden zijn nu gebruikt om een algoritme te trainen om te componeren als Beethoven. Een componerend algoritme kun je in de basis vergelijken met een schrijfprogramma dat suggesties doet voor het volgende woord in je zin. Al...
Dec 10, 2021•2 min
Met de grootste genetische ALS-studie tot nu toe hebben onderzoekers 15 genetische risicofactoren voor de ziekte geïdentificeerd. In deze audio hoor je onderzoeker Wouter van Rheenen van het ALS Centrum in het UMC Utrecht. Lees hier meer: Grootste genetische ALS studie identificeert 15 genetische risicofactoren . De open access paper vind je hier: Common and rare variant association analyses in amyotrophic lateral sclerosis identify 15 risk loci with distinct genetic architectures and neuron-spe...
Dec 09, 2021•4 min
Zuid-Amerika verloor de meeste grazers, bleek uit het onderzoek. 83 procent van alle soorten. Gevolgd door Noord-Amerika waar 68 procent van de soorten verdween. Australië verloor 44 en Afrika 22 procent. Deze cijfers legden de onderzoekers naast bodemmonsters uit 410 gebieden wereldwijd en zo zagen ze dat hoe groter het grazer-verlies, hoe meer branden er in dat gebied waren. Branden waren niet het enige gevolg van de verdwijnende gras-eters. Het zorgde ook voor een afname van het aantal fruitb...
Dec 08, 2021•1 min
Om erachter te komen of een koraalrif goed genoeg was hersteld hebben onderzoekers zingende vissen afgeluisterd. In Centraal Indonesië wordt gewerkt aan het Mars Coral Reef Restoration Project. Dat project leek heel succesvol: het rif groeide terug en er was sprake van herstel. Maar hoe zat het met de rest van het ecosysteem? Om die vraag te beantwoorden kun je de zeedieren in het rif tellen, maar je kunt ze ook afluisteren. In deze audio hoor je onderzoeker Tim Lamont van de University of Exete...
Dec 08, 2021•6 min
Er zijn regelmatig botsingen tussen clusters van sterrenstelsels. Het is vooral het gas dat in die clusters zit dat met elkaar botst. In dat gas is nu iets gezien wat alleen nog was voorspeld. Tijdens een botsing nemen de gaswolken verschillende vormen aan. Het begin- en eindstadium van die vervorming waren al eens gezien, de tussenvorm was tot nu toe alleen nog voorspeld. Toen astronomen eigenlijk om een andere reden naar een cluster aan het kijken waren, werden ze verrast. In deze audio hoor j...
Dec 07, 2021•6 min
De naakte molrat redt zich erg goed in zuurstofarme situaties, het dier kan z'n energieverbruik in rust met 85 procent verminderen om energie te besparen. Nu hebben onderzoekers meer ontdekt over het mechanisme dat het dier hiervoor inzet. Ze blijken een bepaald eiwit uit te zetten in hun bruine vetweefsel, waardoor ze binnen een uur kunnen reageren op hypoxie. Ze zetten als het ware razendsnel hun verwarming uit. Het mechanisme was vooral te zien in molratten die in koloniën leven, wat suggeree...
Dec 06, 2021•2 min
Het is onderzoekers gelukt om een minuscuul moleculair apparaatje te maken waarmee je onzichtbaar licht om kunt zetten naar zichtbaar licht. Specifiek gaat het om het omzetten van infraroodlicht naar zichtbaar licht. Voor het detecteren van zichtbaar licht hebben we al hele goede detectoren. Infraroodlicht detecteren lukt een stuk minder goed. Door infrarood eerst om te zetten naar beweging - trillende moleculen in dit geval - en die beweging om te zetten naar zichtbaar licht kan het infrarode l...
Dec 06, 2021•5 min
Zo lieten een aantal zien dat de emotionele reactie van mensen op muziek werd versterkt door LSD. In recent Deens onderzoek wilden ze weten of dit ook geldt voor psilocybine het psychedelische stofje in paddo's. Twintig gezonde proefpersonen luisterden naar muziek van componisten Edward Elgar en Mozart, voor en na ze een gecontroleerde dosis psilocybine kregen. Hun emotionele reactie op de muziek was gemiddeld 60 procent sterker na het nemen van het middel. Volgens de onderzoekers is het nu van ...
Dec 04, 2021•2 min
Eerder werd al eens een link gelegd tussen slecht slapende artsen en schade aan hun DNA. Een ander team merkte op dat er overdag meer sprake van DNA-schade is dan 's nachts. Wat suggereert dat slapen bijdraagt aan het herstellen van DNA-schade die je gedurende de dag oploopt. In nieuw onderzoek uit Israël naar zebravissen zijn ze dit nog beter gaan bekijken. Ze zagen dat de larven van de vissen langer sliepen als ze meer schade aan hun DNA hadden. Schade maakte moe, zo leek het. Door een schadeh...
Dec 03, 2021•2 min
In deze audio hoor je onderzoeker Anna Dueren van de universiteit van Londen. Lees hier meer: The influence of duration, arm crossing style, gender, and emotional closeness on hugging behaviour . Ook hoor je gedragsbioloog en primatoloog Frans de Waal. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Dec 02, 2021•7 min
Het RNA kan zelfs de genen beïnvloeden van de ontvanger. In het experiment zagen ze in het lab hoe planten die in hetzelfde water groeiden deze RNA-deeltjes met elkaar uitwisselden. Het kwam als een verrassing voor de onderzoekers, omdat RNA vaak erg onstabiel is buiten cellen en ze eigenlijk iets heel anders aan het bestuderen waren. Eén van de planten was zo gemodificeerd dat hij extra veel van een bepaald type RNA produceerde. Andere planten in dezelfde bak niet. Maar die pasten wel ineens de...
Dec 01, 2021•2 min
In deze audio hoor je onderzoeker Fleur Visser van de UvA en het NIOZ. Lees hier meer over haar werk: Dolfijnen voeren speciale schroefduik uit wanneer ze op diepe prooi jagen . Ook hoor je Jeroen Hoekendijk, promovendus bij het NIOZ en WUR. Meer over zijn werk lees je hier: Kunstmatige intelligentie helpt ecologen sneller tellen . See omnystudio.com/listener for privacy information....
Dec 01, 2021•6 min
Vergeleken met andere planeten in ons zonnestelsel is de aarde ontzettend nat. Meer dan 70 procent van het oppervlakte van onze planeet bestaat uit water. Zo'n 97 procent daarvan is zout en vind je in oceanen. De rest: grondwater, ijs, water in de lucht en zoet water in rivieren en meren. Ook wijzelf en een heleboel andere organismen bestaan grotendeels uit water. Maar waar al dat water oorspronkelijk vandaan komt, dat is nogal een mysterie. In een nieuw onderzoek oppert een internationaal team ...
Nov 30, 2021•5 min
Een marine bioloog uit de VS las over een observatie waarbij een specifieke zeepok-soort zich had verplaatst. Geïntrigeerd door deze verrassende vondst zette hij het onderzoek voort en wat bleek: niet alleen kan deze zeepok zich verplaatsen, hij doet dit ook nog eens met een idee. Hij navigeert bewust naar een plek waar de kans op het vinden van eten nog groter is. In het geval van de zeeschildpad verplaatst de zeepok zich richting de kop van de schildpad, tegen de stroom in, waar meer eten lang...
Nov 29, 2021•1 min
In deze audio hoor je onderzoeker Ilse Aben van SRON. Lees hier meer over de ontdekking: Nederlandse satelliet onthult veel grotere methaanuitstoot Australische kolenmijnen dan verwacht op basis van landelijke rapportage . De publicatie vind je hier: Methane Emissions from Superemitting Coal Mines in Australia Quantified Using TROPOMI Satellite Observations . Meer over TROPOMI lees je hier . Aan TROPOMI werken ook Airbus Defence and Space, het KNMI, TNO, NSO en ESA mee. See omnystudio.com/listen...
Nov 29, 2021•5 min
Door fluorescerend pigment aan te brengen op bloemen in planten en die aan de weg te zetten op verschillende locaties konden ze bestuderen waar bestuivers heen gingen na het bezoeken van deze bewerkte bloemen. Zo zagen ze dat de beestjes veel vaker naar planten aan dezelfde kant van de weg gingen en veel minder vaak aan de overkant van de weg bloemen bezochten. Hoe breder de weg was, hoe groter het effect dat ze vonden. De onderzoekers vrezen dat het niet alleen voor de bijen vervelend is, maar ...
Nov 28, 2021•1 min
De ontdekking werd gedaan door de universiteit van Nevada, waar een diamant die in de jaren tachtig al uit een Afrikaanse mijn kwam, opnieuw is onderzocht met de nieuwste technieken. Toen ze dat deden zagen ze dat kleine zwarte spikkeltjes in de diamant eigenlijk calciumsilicaat-deeltjes waren. Het soort mineraal dat ze vonden komt volgens de onderzoekers uit een diepte van tussen de 600 en 900 kilometer. Normaal gesproken breken deze mineralen af voordat ze de oppervlakte van de aarde bereiken,...
Nov 27, 2021•1 min
Zo jatten chimpansees nogal eens het eten van een concurrent als die even niet kijkt. Nu blijkt uit nieuw onderzoek dat de gewone poetslipvis je weet wel: die visjes die de huid van grotere zeedieren schoonhouden - er ook wat van kan. Wat blijkt: de vrouwelijke gewone poetslipvis eet vaker verboden voedsel als het mannetje niet kijkt. In dit geval is dat het slijm van de gastheer of vrouw. Dit is absoluut niet toegestaan als snack. Het is een ongeschreven afspraak tussen poetslipvissen en hun ho...
Nov 26, 2021•2 min
De paper vind je hier: Gut microbiome drives individual memory variation in bumblebees . See omnystudio.com/listener for privacy information.
Nov 25, 2021•6 min
Ze zouden zelfs het gedrag van mensen om ons heen kunnen beïnvloeden. Om dat te testen onderzochten wetenschappers uit Israël het geurloze stofje hexadecanal, of HEX. Ze lieten zowel mannen als vrouwen het stofje ruiken en keken wat er in hun hersenen gebeurde. Bij mannen zagen ze activiteit in het brein die duidt op verminderde agressie, maar bij vrouwen zagen ze juist activiteit die duidt op verhoogde agressie. Nou is HEX in grote hoeveelheden te vinden op het hoofd van pasgeboren baby's, het ...
Nov 24, 2021•1 min
In deze audio hoor je teamleden Lisa Overdevest en Lourens Touwen. Lees hier meer over het project: Engineering a New Sense: Team HART . Vrijdag 26 november presenteert het team het laatste ontwerp via een livestream . See omnystudio.com/listener for privacy information....
Nov 24, 2021•6 min
In deze audio hoor je Frank Suurenbroek, lector Bouwtransformatie aan de faculteit techniek van de Hogeschool van Amsterdam. Lees hier meer over het onderzoeksproject: Sensing Streetscapes en hier meer over de wedstrijd: de RAAK-award voor het beste praktijkgericht onderzoek . Uitgereikt door Regieorgaan SIA. Stemmen op de publieksprijs kan nog. See omnystudio.com/listener for privacy information....
Nov 23, 2021•6 min
Dat is waar onderzoekers uit Nieuw-Zeeland benieuwd naar waren. Ze vroegen mensen als experiment om een online enquête in te vullen van vijf minuten. Met het invullen ervan verdienen ze 10 dollar die naar het goede doel ging. De proefpersonen kregen een week, een maand, of geen deadline voor het invullen van de vragenlijst. Niet geheel onverwacht, kwamen er meer reacties binnen bij de deadline van een week, dan bij de deadline van een maand. Mensen voelden meer druk om snel te handelen en bij de...
Nov 22, 2021•1 min
In deze audio hoor je onderzoeker Mátyás Bittenbinder. De paper vind je hier: A non-lethal method for studying scorpion venom gland transcriptomes, with a review of potentially suitable taxa to which it can be applied . See omnystudio.com/listener for privacy information.
Nov 22, 2021•6 min
Niezen is de snelle en plotselinge verplaatsing van lucht vanuit de longen door de neus en mond naar buiten. Over het algemeen gebeurt het ongecontroleerd, het is een reflex van de longen, in gang gezet door deeltjes die in de neus zorgen voor irritatie. Als je inademt voor een nies, neemt de druk in de borst toe, als je niest, schiet die druk omlaag. Dat zorgt voor een kleine verstoring van je hartritme, wat over het algemeen snel weer gecorrigeerd wordt door je hart. Ook al voelt het dus alsof...
Nov 21, 2021•1 min
Nu weten onderzoekers ook hoe het diertje dit voor elkaar krijgt. Dit type hagedis heeft een waterafstotende huid, waardoor er een dun laagje lucht op blijft zitten als het onderwater verdwijnt. Als het dier daar beneden uitademt, blaast het een bubbel op die op z'n snuit blijft zitten. Vervolgens gebruikt het de uitgeademde lucht in de bubbel om onder water te ademen. Door de hoeveelheid zuurstof in de bubbel te meten, kwamen de onderzoekers erachter dat dit moest zijn wat de hagedis deed. Gedu...
Nov 20, 2021•1 min
Het beerdiertje is een vrij onooglijk beestje van een halve millimeter lang. Vergeet kakkerlakken, dit zijn de sterkste diertjes van de hele wereld. Ze zouden als enige kunnen overleven in de ruimte. Maar zouden ze ook mee kunnen reizen op een meteoriet? En zo leven naar een planeet kunnen brengen? Om die vraag te beantwoorden brachten onderzoekers van de Universiteit van Kent 20 beerdiertjes in een soort winterslaap door ze te bevriezen. Vervolgens werden ze in met water gevulde cilinders met g...
Nov 19, 2021•1 min
Lees hier meer over het onderzoek: Exercise increases the bodys own cannabis which reduces chronic inflammation, says new study . De paper vind je hier: The anti-inflammatory effect of bacterial short chain fatty acids is partially mediated by endocannabinoids . See omnystudio.com/listener for privacy information....
Nov 18, 2021•5 min
Toch kunnen ze met dat mini-breintje een heleboel: navigeren, vechten, eten zoeken, een partner aan de haak slaan... Ze gebruiken daar wel 100,000 neuronen voor en tientallen miljoenen verbindingen. Al sinds 2014 is een groep onderzoekers bezig met het in kaart brengen van die verbindingen in het brein van de fruitvlieg. Het onderzoek is duur, kost veel tijd en vraagt om de meest geavanceerde technieken, maar ondanks dat ze nog niet klaar zijn levert het nu al super interessante kennis op. Met h...
Nov 17, 2021•2 min
In deze audio hoor je onderzoeker Adria LeBoeuf van de Universiteit van Fribourg, Zwitserland. De paper vind je hier: Swapping spit helps ants share metabolic labour . See omnystudio.com/listener for privacy information.
Nov 17, 2021•6 min
