Nooit Geweten brengt verhalen uit de schatkamer van Wikipedia. Mooie verhalen, maar wel altijd met voetnoten en literatuurverwijzingen in de show-notes. Nooit Geweten is een hommage aan Wikipedia.
Don't just listen to podcasts. Learn from them with transcripts, summaries, and chapters for every episode. Skim, search, and bookmark insights. Learn more
In deze aflevering kijken we naar een taalverandering die je nu live hoort ontstaan: intransitieve werkwoorden die transitief gebruikt worden, zoals "ik shop een broek" en "je rijdt hem al vanaf 300 euro". Waarom klinkt dat voor sommigen als fout, terwijl het tegelijk past in een oud Germaans patroon? De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/13/139508e571/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Transitiviteit_(taalkunde) https://nl.wikipedia.org/wiki/Cau...
Sorry, het was mijn bedoeling dit weekend aflevering 131 te publiceren, maar het lukte even niet. Volgende week komt hij echt. Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: De Nooit Geweten tune is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . Nooit Geweten logo: Created by Anonymous, licensed under CC-By 4.0 NooitGeweten.png...
Dit is deel 2 van een tweeluik: het verhaal van Tupaia, de Polynesische priester en navigator die tijdens Cooks Endeavour-reis onmisbaar werd, maar zeker niet als ondergeschikte meeliep. Hij had een eigen agenda... De afbeelding bij deze aflevering toont een stukje van de kaart die Tupaia aan boord maakte. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/28/2879b5536f/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Tupaia_(navigator) https://en.wikipedia.org/wiki/HMS_En...
Hoe veroverden de Polynesiërs de grootste oceaan ter wereld — zonder kompas, kaart of instrumenten? Het verhaal van een van de bijzonderste navigatieculturen die de mens ooit heeft ontwikkeld. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/0e/0ee9cbc57d/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Polynesian_navigation https://en.wikipedia.org/wiki/Long_pause https://en.wikipedia.org/wiki/Tupaia_(navigator) https://en.wikipedia.org/wiki/Austronesian_peoples https:/...
Hoe een bankrover die dacht dat citroensap hem onzichtbaar maakte, twee psychologen aan het denken zette over waarom mensen met weinig kennis op een gebied zichzelf juist het meest overschatten. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/7b/7be8dde63d/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Dunning%E2%80%93Kruger_effect https://en.wikipedia.org/wiki/McArthur_Wheeler https://nl.wikipedia.org/wiki/Dunning-krugereffect Voor contact of opmerkingen: Twitter: @N...
Een manier om in drie kwartier naar ieder ander punt op de aarde te reizen, ZONDER energie te gebruiken. Althans, in theorie. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/2c/2c636f50c4/index.html De oproep voor musea die zouden willen meewerken aan een verhaal over een object in hun collectie: https://podcast.nooitgeweten.net/museum/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Gravity_train https://en.wikipedia.org/wiki/Robert_Hooke https://en.wikipedia.org/wiki/...
Van de Soemeriërs hebben we afbeeldingen van hun grote strijdwagens met vier massieve wielen, getrokken door een soort paarden. Maar in die tijd waren er in Mesopotamië nog helemaal geen paarden. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/b7/b7e4654e58/index.html De oproep voor musea die zouden willen meewerken aan een verhaal over een object in hun collectie: https://podcast.nooitgeweten.net/museum/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Standard_of_Ur ht...
In de jaren 1920 was het een ware plaag: malafide helderzienden en mediums die mensen in contact konden brengen met hun (in de oorlog of pandemie) overleden geliefden. Rose Mackenberg was een doortastende en onbevreesde onderzoeker die ze ontmaskerde. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/db/db2d126604/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Rose_Mackenberg https://en.wikipedia.org/wiki/Harry_Houdini https://www.atlasobscura.com/articles/rose-mackenbe...
Een raar idee, maar toen Julius Caesar werd vermoord, zei hij niet "Ook jij, Brutus" in het Latijn, maar in het Grieks. Romeinen spraken eigenlijk vaker Grieks dan Latijn. Hoe dat zit? De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/71/71aa6a27dc/index.html Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: De Nooit Geweten tune is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . ...
Over een nieuwe tune, emails en verhalen uit Nederlandse en Vlaamse musea. De nieuwe muziek, waarvan je in deze proloog een eerste voorproefje te horen krijgt, is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/bf/bfe431b881/index.html Informatie over Nooit Geweten in het Museum kan je hier lezen . Stuur vooral door als je iemand kent bij een museum. Voor contact of opmerkingen: Twitte...
In Bayside, Canada werd jarenlang een spoorweg geëxploiteerd van ongeveer 100 meter lang. Waarom? Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Bayside_Canadian_Railway https://en.wikipedia.org/wiki/Merchant_Marine_Act_of_1920 Artikel met luchtfoto van de situatie Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: Waltz (Tschikovsky Op. 40) by Kevin MacLeod Link: https://incompetech.filmmusic.io/song/4605-waltz-tschikovsky-op-40- License: http://c...
Hebben avocado's zulke grote pitten, omdat ze vroeger verspreid werden door enorme familieleden van de luiaard? Een mooi verhaal dat helaas niet helemaal lijkt te kloppen. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/27/279a998421/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Avocado https://en.wikipedia.org/wiki/Megatherium https://en.wikipedia.org/wiki/Megafauna#Megafaunal_mass_extinctions Multiple External Seed Dispersers Challenge the Megafaunal Syndrome Anach...
Waarom je in de VS geen termijncontracten mag afsluiten op uien. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/21/2164f83d87/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Onion_Futures_Act https://nl.wikipedia.org/wiki/Future_(termijncontract) Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: Waltz (Tschikovsky Op. 40) by Kevin MacLeod Link: https://incompetech.filmmusic.io/song/4605-waltz-tschikovsky-op-40- Li...
Over hoe een plaatsje in Texas de kortste wolkenkrabber ter wereld kreeg. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/80/80af8db6d9/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/World%27s_littlest_skyscraper https://en.wikipedia.org/wiki/Texas_oil_boom Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: Waltz (Tschikovsky Op. 40) by Kevin MacLeod Link: https://incompetech.filmmusic.io/song/4605-waltz-tschikovsk...
Over de man met een van de beroemdste namen ter wereld, die iedereen verkeerd uitspreekt. Tips voor een gulle gift: https://donate.wikimedia.org/ https://www.givedirectly.org/ De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/55/55fd7f69c3/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/George_Everest https://en.wikipedia.org/wiki/Great_Trigonometrical_Survey Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: Waltz (T...
Deel 2 van een tweeluik over William en Caroline Herschel. Twee wetenschappers die hun belangrijke werk niet deden in het comfort van een groot familiekapitaal, maar met heel hard werken. Rolmodellen voor de eeuwen daarna. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/13/136de52088/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/William_Herschel https://en.wikipedia.org/wiki/Caroline_Herschel https://en.wikipedia.org/wiki/Gold_Medal_of_the_Royal_Astronomical_Society ...
Deel 1 van een tweeluik over William en Caroline Herschel. Over het ontdekken van Uranus, de eerste planeet die werd ontdekt sinds de oudheid. En over naamgeving, veel over naamgeving... De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/f3/f39fa20bdc/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/William_Herschel https://en.wikipedia.org/wiki/Uranus https://en.wikipedia.org/wiki/Planet#Babylon https://en.wikipedia.org/wiki/Planet#Mythology_and_naming The Seven Day Circl...
Gek genoeg hoeven beweringen in reclames niet waar te zijn. Ze mogen niet misleidend zijn, maar sommige onware beweringen zijn zo overdreven dat niemand ze gelooft en dan mag het weer wel. Puffery heet dat. Bijvoorbeeld toen Pepsi een straaljager aanbood als prijs in een spaar-actie. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/55/55bb6a75a8/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlandse_Reclame_Code https://en.wikipedia.org/wiki/Puffery https://en.wiki...
Verkiezingen: het Feest van de Democratie. Maar zijn verkiezingen echt wel nodig om een volksvertegenwoordiging te selecteren? En hebben verkiezingen niet ook heel veel nadelen? De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/0e/0e06e46f69/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Lottocratie https://en.wikipedia.org/wiki/Sortition https://en.wikipedia.org/wiki/Athenian_democracy#Selection_by_lot https://www.tegenverkiezingen.nl/ Voor contact of opmerkingen: Twit...
Hedy Lamarr was een grote ster in het Hollywood van de jaren 40. Maar ze was ook een slimme uitvinder. In 1942 bedacht ze bijvoorbeeld een manier om stoorzenders van Duitse schepen te slim af te zijn. Een technologie die toen revolutionair was en nu standaard onderdeel is van bijvoorbeeld Bluetooth. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/9b/9bc67a5a8b/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Hedy_Lamarr De schokkende beelden uit de film Ekstase Het pate...
Onze poep ruikt niet lekker en we kijken er eigenlijk ook liever niet naar. Toch kan je er veel van aflezen over hoe het met je gaat. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/5f/5f4b3f5bd1/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Flush_toilet#Cultural_variations https://nl.wikipedia.org/wiki/Toilet https://de.wikipedia.org/wiki/Toilette https://nl.wikipedia.org/wiki/Bristol-stoelgangschaal https://nl.wikipedia.org/wiki/Dikke_darm https://en.wikipedia.org/...
De podcast begint met een belangrijke correctie over de oorzaken van maagzweren en de ethiek van medisch onderzoek. Vervolgens onderzoekt het de werking van seismografen en de analyse van seismische ruis met Fourier-analyse. De kern van de aflevering is het onopgeloste mysterie van een consistente, wereldwijde seismische 'hartslag' van 26 seconden, met twee concurrerende speculatieve verklaringen.
Deze aflevering vertelt het verhaal van Barry Marshall en Robin Warren, die de gevestigde medische consensus over maagzweren uitdaagden. Ze ontdekten dat maagzweren niet door stress, maar door de Helicobacter pylori bacterie worden veroorzaakt, en Marshall bewees dit door zichzelf te infecteren. Ondanks aanvankelijke weerstand, leidde hun doorbraak uiteindelijk tot een Nobelprijs en een effectieve behandeling voor miljoenen mensen.
In Pennsylvania, USA, ligt een stadje waar als sinds de jaren 60 een brand woedt. Je ziet er weinig van, maar waarschijnlijk duurt het nog 250 jaar voordat de brand uitgewoed is. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/3b/3bed76474e/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_anthracite_coal_mining_in_Pennsylvania https://en.wikipedia.org/wiki/Centralia_mine_fire https://en.wikipedia.org/wiki/Jharia https://de.wikipedia.org/wiki/Brennender_Berg V...
Deze aflevering duikt in de controversiële geschiedenis van de wals, die bij zijn introductie in de 19e eeuw als onzedelijk en gevaarlijk werd beschouwd, in tegenstelling tot zijn huidige status als chique dans. De podcast traceert de oorsprong van de wals vanuit volksdansen en zijn verspreiding via het Congres van Wenen, en belicht de cruciale rol van de componistenfamilie Strauss bij het verheffen van de wals tot een wereldwijd muzikaal fenomeen. Het toont hoe een 'moral panic' over een nieuwe dans uiteindelijk leidde tot een geliefde en tijdloze traditie.
Een van de grondleggers van de entomologie, een van de weinige onafhankelijke bronnen over het leven in de kolonie Suriname onder de slavernij EN een succesvolle zelfstandige onderneemster. Maria Sybilla Merian was geobsedeerd door rupsen en hun metamorphose en wist, tegen alle druk van haar maatschappij in, haar zelfstandigheid te bevechten om zich te kunnen wijden aan haar fascinatie. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/f4/f4339a49e7/index.html Leeslijst: KB ...
Ons immuunsysteem is een ongelofelijk geavanceerd systeem. Zo ingewikkeld en subtiel dat we het maar gedeeltelijk begrijpen. Des te opmerkelijker dat heel eenvoudige levensvormen, zoals de E. Coli bacterie toch bijna altijd een eigen immuunsysteem hebben. Aanvulling Restrictie enzymen: het is niet mogelijk voor bacterien om de sequences waarop hun restrictie enzym ingrijpt helemaal te voorkomen. De bacterie zorgt er voor dat de kwetsbare stukjes in het eigen DNA gemetyleerd worden: er wordt een ...
Een korte extra bonus aflevering met NOG een bijzonder verhaal van gamesmanship in de sport. Hoe vreemde spelregels ervoor zorgden dat het team van Barbados BEIDE doelen aanviel. Correctie: ik zeg in deze aflevering dat Barbados derde werd in het eindtoernooi. Klopt niet: ze werden derde in hun groep en gingen daardoor niet door naar de halve finales. Er deden 8 landen mee. Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Barbados_4%E2%80%932_Grenada https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_goal Voor contac...
Soms is een toernooi zo slecht ontworpen dat sporters proberen expres een wedstrijd te verliezen. Is dat erg? Kunnen we het voorkomen? Of moeten we het gewoon omarmen? Geen fotopuzzel deze keer. Teun neemt een paar afleveringen vrij. Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Gamesmanship https://en.wikipedia.org/wiki/Sportsmanship https://en.wikipedia.org/wiki/Badminton_at_the_2012_Summer_Olympics_%E2%80%93_Women%27s_doubles#Group_stage_disqualifications Youtube: beelde van de befaamde wedstrijd ...
Een eigen onafhankelijke staat uitroepen, je ontworstelen aan het gezag van je land: klinkt aantrekkelijk, maar is minder makkelijk dan het lijkt. Je hebt eigenlijk een eigen territorium nodig. Maar alle land is al geclaimd. Alle land? Nee, niet helemaal... De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/46/46551d285a/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Republic_of_Rose_Island https://en.wikipedia.org/wiki/Attempts_to_claim_Bir_Tawil_as_a_sovereign_state ht...
