In het fort dat middenin de Botanische Tuinen van de Universiteit Utrecht staat wordt onderzoek gedaan naar het aardmagnetisch veld. Maar waarom daar? En hoe doe je daar eigenlijk onderzoek naar? In deze audio hoor je Lennart de Groot van de Universiteit Utrecht. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Er wordt met veel interesse gekeken naar stofjes in paddo's en hun mogelijk positieve effecten bij het behandelen van onder andere depressie en angststoornissen. Maar wat maakt een paddenstoel een paddo? Hoe de psychedelische stofjes in paddo's geëvolueerd zijn en wat hun rol in de natuur is, daarover weten we nog maar weinig. Willen we de stofjes inzetten in behandelingen, dan moeten we zoveel mogelijk wél weten. En daarom zijn wetenschappers van de Universiteit van Plymouth een groot onderzoek...
Het gaat niet goed met de banaan en dus werken wetenschappers heel hard aan een oplossing. Nieuw onderzoek naar de genen van bananen helpt ze daar nu weer een stapje in vooruit. Weten welke soorten aan elkaar verwant zijn en waar ze groeien kan helpen om nieuwe, minder kwetsbare bananenrassen te ontwikkelen. Dus toen in een groot genetisch onderzoek naar de diversiteit onder bananen sporen van nog onbekende rassen werden gevonden, was dat goed nieuws. Nu moeten we ze alleen nog vinden. In deze a...
Sommige patiënten die worden opgenomen in het ziekenhuis, raken hierdoor ernstig in de war. Zo erg zelfs, dat het is terug te zien in de hersenen. Maar hoe lang houdt dat effect aan? We hebben het in dit geval over een delier, waarbij een vaak al kwetsbaar iemand door een (ingrijpende) lichamelijke gebeurtenis als een operatie ineens last krijgt van een verstoring van de communicatie tussen hersengebieden. Ooit hopen de onderzoekers te kunnen voorspellen bij welke mensen de kans op een delier gr...
Eén van de meest ongelooflijke reizen van de natuur, wordt het ook wel genoemd: de tocht die palingen afleggen van de Europese rivieren naar de Noordelijke Atlantische Oceaan. Maar hoe die reis precies verloopt of eindigt, dat was lang een mysterie. Ergens rond de Portugese Azores raakte het spoor zoek. Tot onderzoekers bedachten om de palingen die daar zaten, klaar om het laatste stukje van de reis af te leggen, een zendertje op te doen. Daarmee lukte het om eindelijk het laatste stukje van de ...
Is er leven op andere planeten? Recent onderzoek naar onze eigen planeet laat zien dat we daar misschien weer op een andere manier naar moeten zoeken. In de geschiedenis van de aarde zijn er een aantal events geweest waarbij de hoeveelheid zuurstof in onze atmosfeer in korte tijd dramatisch veranderde. Dit gebeurde voor het eerst zo'n 2,4 miljard jaar geleden en het meest recent rond de 420 miljoen jaar geleden toen het percentage van nu (21 procent) werd bereikt. Hoe de periode daar tussenin ve...
Wat leren we onze kinderen over het vertellen van de waarheid? Uit nieuw onderzoek blijkt maar weer eens dat we in sommige gevallen nogal tegenstrijdige boodschappen meegeven. 267 volwassenen uit de VS kregen in deze studie filmpjes te zien van kinderen tussen de 6 en 15 jaar die in verschillende situaties de waarheid of een leugen vertelden. En er waren gradaties. In sommige filmpjes vertelden de kinderen de harde waarheid, in anderen een vage waarheid. In het geval van liegen deden ze dit in s...
Veel planten en organismen, waaronder broccoli, stoten gas uit om van gifstoffen af te komen. Kunnen we die gassen niet gaan zoeken op andere planeten? Vragen onderzoekers zich af. Als we die gassen namelijk in de atmosfeer van een planeet zouden vinden, dan zou dat wel eens een teken van leven op die planeet kunnen zijn. Nou wordt er al langer aan dit idee gewerkt, maar in nieuw onderzoek is geprobeerd te achterhalen naar welke chemische samenstelling het beste gezocht kan worden. Hun oog viel ...
Het gaat wereldwijd nog steeds ongelooflijk slecht met populaties wilde dieren, stelt het Wereld Natuur Fonds in een rapport. Een reden om ook naar dieren in gevangenschap te kijken, want als zij een rol spelen bij het voortbestaan van soorten, hoe houden we ze dan gezond? Dian Zijlmans van de Universiteit Utrecht keek in haar onderzoek naar overgewicht onder makaken in gevangenschap en daar kwam iets verrassends uit. Lees hier meer over het onderzoek van Zijlmans: Does behaviour predict weight ...
Ondanks dat het aantal insecten afneemt, veroorzaken ze nog altijd veel schade aan planten. Amerikaanse onderzoekers waren benieuwd of dit lang geleden ook zo was. Ze vergeleken gefossiliseerde blaadjes van wel 67 miljoen jaar oud met blaadjes van nu, waarbij ze keken naar allerlei soorten schade door interactie met insecten. Het verschil tussen toen en nu blijkt gigantisch. Het aantal insecten neemt misschien nu wel af, de schade aan planten is veel groter dan vroeger. En dat geldt niet alleen ...
Vernauwingen in de kransslagaders van het hart niet van buiten, maar van binnenuit in beeld brengen: het is één van de technologische vernieuwingen waarvoor een Nederlandse onderzoeker een grote prijs van zijn vakgenoten heeft ontvangen. Het is voor het eerst dat een Nederlander deze prijs - de Lord Rayleigh Award, die wordt uitgereikt door de grootste ingenieursvereniging ter wereld, ontvangt. Ton van der Steen, de onderzoeker die hem heeft gewonnen is werkzaam bij her Erasmus MC en ook nog een...
Na vijf jaar onderzoek en aardig wat discussie over de Marker Wadden is vandaag het rapport met onderzoeksresultaten gepresenteerd. De betrokken wetenschappers zijn erg tevreden over de 47 broedvogels en 170 plantensoorten die zich er in een paar jaar tijd hebben gevestigd. Ook het gebruik van slib uit het Markermeer in plaats van zand om de eilandjes te maken is volgens hen een succes. In deze audio hoor je Sacha de Rijk, onderzoeker bij Deltares. Lees hier meer over het rapport: Steeds meer di...
Communicatiewetenschapper Karin Fikkers is onder andere benieuwd hoe interactieve verhalen kunnen helpen bij het overbrengen van belangrijke boodschappen. Op het Betweter Festival spraken we haar over het experiment dat ze daar deed en de vragen die ze met haar onderzoek probeert te beantwoorden. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Van de materialen die nu voor batterijen worden gebruikt hebben we op aarde niet genoeg. Daarom wordt er heel hard aan alternatieven gewerkt. Een groep onderzoekers uit Bristol heeft daarbij de hulp ingeschakeld van zeewier. In deze audio hoor je onderzoeker Steve Eichhorn van de Universiteit van Bristol. Lees hier meer over het onderzoek: Seaweed-based battery powers confidence in sustainable energy storage . See omnystudio.com/listener for privacy information....
Social psychologist Elena Bacchini is interested in the processes that happen in the body when we talk about difficult subjects such as social inequality. At the Betweter Festival we spoke to her about her work, the experiment she did at the festival and what she is hoping to achieve with her research. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Biopsycholoog Sarah Durston onderzoekt hoe labels worden gebruikt, onder andere in het geval van ADHD. Pakken we dit in de medische wereld en maatschappij goed genoeg aan? Op het Betweter Festival onderzocht ze hoe bezoekers omgaan met mentale kwetsbaarheid en labels. En hoe is het eigenlijk om een leefwereld te hebben met hele andere prikkels? See omnystudio.com/listener for privacy information....
Als we vooraf synchroniseren - door bijvoorbeeld precies dezelfde warming up te doen - werken we dan beter samen? Sociaal psycholoog Tom Frijns van de Universiteit Utrecht probeerde dat uit te zoeken tijdens het Betweter Festival met behulp van een juich-experiment. Hij vertelt hoe het in elkaar zat en deelt alvast wat hele voorzichtige voorlopige resultaten. Het langere gesprek met Frijns over synchronisatie is hier terug te luisteren: BNR x Betweter: Wat vertelt ons lichaam over wie we aardig ...
Sociaal psycholoog Tom Frijns is geïnteresseerd in synchronisatie en de invloed daarvan op samenwerken. Tijdens het Betweter Festival kon je zijn experiment al van ver horen. Kan vooraf synchroniseren, door bijvoorbeeld eenzelfde sportoefening te doen, zorgen voor een betere samenwerking? En verschilt het dan nog wat de opdracht is waarbij samengewerkt moet worden? Lees hier meer over het Betweter Festival . De (heel erg) voorlopige resultaten van het experiment hoor je in deze aflevering van We...
Onderzoekster Madelijn Strick bestudeert de rol van humor bij het overbrengen van een boodschap. Tijdens het Betweter Festival krijgt ze daarbij hulp van professionele comedians. We bespreken ook eerder onderzoek dat ze deed in de reclame- en onderwijswereld. Wanneer is humor gebruiken daar een goed idee? En hoe pak je dat dan precies aan? Lees hier meer over het Betweter Festival . See omnystudio.com/listener for privacy information....
De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar drie onderzoekers voor hun werk binnen de klikchemie: het op een gecontroleerde manier aan elkaar verbinden van moleculaire bouwsteentjes. Onderzoekers Carolyn Bertozzi (Verenigde Staten), Morten Meldal (Denemarken) en Barry Sharpless (Verenigde Staten), hebben met hun werk allen bijgedragen aan een methode waarmee nieuwe medicijnen en materialen mogelijk werden. Waar Meldal en Sharpless de eerste goed werkende klikverbinding voor elkaar kregen...
De Nobelprijs voor de Natuurkunde gaat dit jaar naar drie onderzoekers voor hun belangrijke bijdrage aan het veld van de quantummechanica. De experimenten van de Amerikaan John F. Clauser (79), de Franse Alain Aspect (75) en Oostenrijker Anton Zeilinger (77) hebben bijgedragen aan het testen en vormen van theorieën rondom quantumverstrengeling. Ze legden de basis voor de toepassingen waar nu aan gewerkt wordt. Zoals quantumcomputers en het extreem goed versleutelen van informatie. Lees hier meer...
Onderzoeker Pieter van Gorp van de TU Eindhoven deelde op het Betweter Festival 150 smartwatches uit om daarmee de stemming van bezoekers te meten. Hij vertelt meer over het experiment en het idee erachter, maar vooral ook over de link met gezondheidsdata. Want stel je wilt mensen stimuleren om gezonder te leven, kun je dan niet zorgen dat je de seintjes die daarbij moeten helpen op een moment en manier verstuurt die past bij iemands stemming? En zou dat dan allemaal lukken met zo'n smartwatch? ...
De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde gaat dit jaar naar de Zweedse geneticus Svante Pääbo voor het in kaart brengen van het genoom van uitgestorven mensensoorten. Dankzij het werk van Pääbo en zijn collega's weten we nu meer over de evolutie van de mens. Hij bracht voor het eerst het genoom van een Neanderthaler in kaart. Ook ontdekte hij een nieuwe menssoort: de Denisovamens en liet hij zien hoe genen van deze soorten teruggevonden kunnen worden in de huidige mens. De keuze voor deze wi...
Filosoof Jan Broersen bekijkt in zijn onderzoek onder andere of en hoe we kunstmatige intelligentie morele verantwoordelijkheid kunnen geven. Als het al kan - want dat is volgens Broersen nog maar de vraag - dan is de volgende uitdaging: hoe zet je ethiek om in wiskunde? Lees hier meer over het Betweter Festival . Fan van festivals en geïnteresseerd in de toekomst van technologie, dan kun je in november ook een kijkje nemen op het IMPAKT Festival . See omnystudio.com/listener for privacy informa...
Tijdens het Betweter Festival kijkt oceanograaf en klimaatwetenschapper Erik van Sebille hoe het ervoor staat met onze zelfkennis en zorgen rondom het klimaat. Kunnen we juist inschatten hoe goed onze kennis over dit onderwerp is? En klopt het dat we onze eigen bezorgdheid wel zien, maar die van de mensen om ons heen een stuk minder goed? Van Sebille doet ook onderzoek naar oceaanstromingen en de oorsprong van het plastic dat daarin terechtkomt. Ook bekijkt hij de rol van wetenschappers in het k...
Dat honden een indrukwekkende neus hebben weten we natuurlijk al, maar nieuw onderzoek suggereert dat ze er ook mee kunnen ruiken of we ons goed voelen. Onderzoekers van Queen’s University in Belfast keken in een experiment of ongetrainde honden onderscheid konden maken tussen een geurmonster (adem en zweet) van dezelfde persoon, voor- en nadat die persoon een stressvolle taak had uitgevoerd. Lees hier meer over het onderzoek: Dogs can smell when we’re stressed, study suggests . See omnystudio.c...
Hoe komen we eigenlijk aan de bacteriën die onze darm-microbiota vormen? Kunnen we de samenstelling beïnvloeden? En wat is de link tussen deze bacteriën en verschillende ziektes? Onderzoeker Marcel de Zoete van het UMC Utrecht geeft een minicollege microbiota en vertelt vanuit zijn lab meer over de verschillen tussen mensen, waar nu onderzoek naar gedaan wordt en waarom het laten invriezen van je eigen poep niet zomaar een goed idee is. Vrijdag is De Zoete ook te horen op het Betweter Festival ....
Er is, weten we inmiddels, een sterke link tussen de bacteriën in onze darmen en onze gezondheid. Die bacteriën zijn onder andere van invloed op sommige kankerbehandelingen. Onderzoekers kijken daarom om welke bacteriën uit ons microbiota het precies gaat en wat ze doen om die behandelingen te beïnvloeden. Kunnen we de negatieve effecten wellicht tegengaan en de kennis in ons voordeel gebruiken? In deze audio hoor je onderzoeker Marcel de Zoete van het UMC Utrecht. Vrijdag is hij ook te horen op...
Als docent ben je er maar druk mee: zorgen dat studenten opletten, hun huiswerk op tijd af hebben en goede cijfers halen. Maar er is goed nieuws, nudging kan hierbij helpen. Robert Weijers, gedragspsycholoog aan de Universiteit Utrecht, deed onderzoek naar het effect van nudging op schoolprestaties bij studenten op het vervolgonderwijs (MBO, HBO en de Universiteit). Samen met docenten werd in kaart gebracht welke gedrag ze wilden veranderen, zoals een passieve houding tijdens de les of afwezighe...
Spermacellen moeten een barre tocht afleggen door vijandige wateren die soms zo dik zijn als gesmolten kaas, om uiteindelijk bij een eitje terecht te komen dat je ook nog de deur kan wijzen. Nou was al eens gezien dat spermacellen vaak naar elkaar toe trekken tijdens het zwemmen, zonder aan elkaar vast te zitten. Behalve overigens in de bosmuis, daarin haken spermacellen wél aan elkaar om als een soort sneltrein de solo zwemmers voorbij te razen. In mensen is dat niet zo. Daarin zijn die teams v...
