Terwijl in Oekraïne een loopgravenoorlog wordt uitgevochten met tanks, artillerie en lange-afstandswapens, ligt zonder dat we het doorhebben ook de rest van Europa onder vuur. Spionage, sabotage, aanslagen en cyberaanvallen: Rusland maakt zich er veelvuldig schuldig aan, maar ook China en andere staten roeren zich in deze strijd. Wat is het doel van hybride oorlogsvoering? Hoe gróót is de dreiging precies? En wat merken we van deze cyberoorlog, wat blijft er onder de radar?
Als iemand dat weet, is het Huib Modderkolk. Als onderzoeksjournalist voor de Volkskrant begeeft hij zich al jaren in dit veld en schreef hij de bestsellers Het is oorlog maar niemand die het ziet en: Dit wil je écht niet weten.
In de nieuwe podcast Schaduwoorlog gaat Huib samen met adjunct-hoofdredacteur Annieke Kranenberg de vaak onzichtbare dreiging van hybride oorlogsvoering ontleden en analyseren.
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Don't just listen to podcasts. Learn from them with transcripts, summaries, and chapters for every episode. Skim, search, and bookmark insights. Learn more
In deze aflevering van Schaduwoorlog wordt de gespannen relatie tussen de VS en Europa geanalyseerd, waarbij de VS steeds meer opereert als een agressor tegen Europese pogingen om Big Tech te reguleren via de Digital Services Act (DSA). Dit omvat incidenten zoals de weigering van de DigiD-overname, het delen van namen van Nederlandse ambtenaren en de escalatie via retoriek, visumverboden en zelfs sancties tegen individuen. De aflevering belicht de concrete gevolgen van deze intimidatie voor Nederlandse organisaties en ambtenaren, en duidt de bredere context van technologie als een ideologisch strijdmiddel.
In deze aflevering van Schaduwoorlog bespreken Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk hoe een concertpianist uit Almere en een organisatieadviseur uit Enschede betrokken raakten bij pro-Russische cyberoperaties. De FIOD hield beide mannen aan vanwege verdenkingen van het faciliteren van digitale infrastructuur voor Russische hackgroepen en het overtreden van Europese sancties. Aan bod komen DDoS-aanvallen op Europese instellingen, het mysterieuze hostingbedrijf Stark Industries van twee Moldavisc...
Huib Modderkolk bezocht in de Estse hoofdstad Tallinn een toonaangevende veiligheidsconferentie waar politici, Navo-functionarissen en inlichtingenexperts samenkwamen om de Russische dreiging te bespreken. Tijdens de conferentie klinkt voorzichtig optimisme over de situatie van Rusland: sancties, economische druk en grote verliezen in Oekraïne zouden hun effect beginnen te hebben. Tegelijkertijd overheerst de overtuiging dat Rusland ook op lange termijn een existentiële bedreiging voor Europa bl...
De AIVD gaat zich actiever opstellen in de hybride oorlog en offensief handelen: de inlichtingendienst wil niet alleen dreigingen signaleren, maar ook actief ingrijpen om tegenstanders te dwarsbomen. Dat is een breuk met het verleden, waarin men zich terughoudender opstelde. Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk bespreken deze belangrijke koerswijziging, die past in een internationale trend waarin inlichtingendiensten zich assertiever opstellen in een steeds grimmigere hybride oorlog. Presentati...
Na zestien jaar komt er een einde aan het tijdperk van Viktor Orbán in Hongarije. In deze aflevering volgen Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk de nasleep van de politieke aardverschuiving. Winnaar Péter Magyar belooft een ‘systeemverandering’. Niet alleen in de politiek, maar ook in de instituties die onder Orbán zijn gevormd: rechtbanken, media en vooral de veiligheidsdiensten. Want volgens recente onthullingen liep er jarenlang een directe lijn tussen Boedapest en Moskou. Het roept de vraag...
In deze aflevering van Schaduwoorlog onderzoeken Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk hoe de AIVD en MIVD opereren op onze digitale infrastructuur. Naar aanleiding van een kritisch jaarverslag van de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB) bespreken zij het spanningsveld tussen nationale veiligheid en privacy. De commissie uit haar zorgen over het aftappen van glasvezelkabels, waarbij de diensten de mogelijkheid hebben om ongericht grote hoeveelheden communicatie op te vangen. Hoewel de ‘Sl...
Deze aflevering onthult een geavanceerde Chinese cyberoperatie waarbij hackers via BPFdoor malware diep zijn geïnfiltreerd in wereldwijde telecomnetwerken. Deze 'slapende cel' malware is extreem moeilijk te detecteren en kan jarenlang onopgemerkt blijven, met toegang tot cruciale metadata en communicatie. De experts uiten grote zorgen over de impact op kritieke infrastructuur, maar de publieke aandacht is opvallend laag in vergelijking met eerdere spionageschandalen, deels door de technische complexiteit en het 'classic enemy'-narratief. Dit benadrukt de noodzaak om voorzichtig te zijn met Chinese technologie.
De Volkskrant podcast 'Schaduwoorlog' analyseert hoe Rusland zijn hybride oorlogvoering in Europa opschroeft, met een groeiende afhankelijkheid van schimmige tussenpersonen en criminele netwerken na de uitzetting van traditionele spionnen. De aflevering belicht de cruciale rol van landen als Moldavië, dat dient als 'kanarie in de kolenmijn' voor Russische tactieken, en Servië, dat is uitgegroeid tot een veilig toevluchtsoord voor Russische inlichtingendiensten. Voorbeelden zoals de Davidsterren in Parijs en Wagner-rekrutering in het VK tonen de brutale en risicovolle operaties. Er wordt besproken hoe westerse diensten zich wapenen tegen deze 'verborgen hand van het internet' die de Europese vrede ondermijnt.
Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk analyseren hoe Iran zijn hybride oorlogsvoering uitbreidt naar Europees grondgebied. De afgelopen periode is Nederland opgeschrikt door een reeks ernstige incidenten met een vermoedelijke link naar Teheran: van een liquidatiepoging op een Iraans-Nederlandse activist in Schoonhoven tot explosies en brandstichtingen bij Joodse instellingen. Samen met Tim Bosch, directeur van de Birdwatcher Group en voormalig AIVD-medewerker, bespreken Huib en Annieke de pragma...
Deze aflevering van Schaduwoorlog duikt in de wereld van staatsgefinancierde hackers die inbreken op beveiligingscamera's, van verkeerscamera's tot deurbellen, om zo militaire doelen te observeren, raketaanvallen te richten en propaganda te verspreiden. Experts leggen uit hoe "digitale verwaarlozing" en kwetsbare Chinese technologie dit mogelijk maken, met reële gevaren voor zowel privacy als nationale veiligheid in Nederland en daarbuiten. De aflevering benadrukt de paradox dat infrastructuur bedoeld voor veiligheid juist een enorm surveillancerisico creëert.
De podcast duikt in de toenemende incidenten rond de Russische schaduwvloot, die westerse sancties omzeilt door oude olietankers met manipuleerde signalen te gebruiken. Onderzoeksjournalist Lauri Treffers legt uit waarom Westerse landen voorheen terughoudend waren en nu assertiever optreden, zoals de militaire operatie van België. Ook de escalerende aanvallen van Oekraïne met geavanceerde waterdrones worden besproken, samen met de milieu- en escalatierisico's voor Europa.
De podcast duikt diep in de spectaculaire inlichtingenoperatie die leidde tot de dood van de Iraanse Opperste Leider Khamenei en andere hooggeplaatste functionarissen. Het belicht de samenwerking tussen de CIA en Mossad, hun geavanceerde tracking systemen met AI, en de succesvolle sabotage van Iraanse communicatiemiddelen. Ook komen de historische fouten van de CIA en de diepe infiltratie van de Mossad ter sprake, en wat dit betekent voor nationale veiligheid in een steeds digitaler wordende wereld.
In deze aflevering van Schaduwoorlog analyseren Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk de opkomst van ‘Car Intelligence’, een nieuw inlichtingenveld waarin moderne auto’s fungeren als geavanceerde spionage-instrumenten. De transitie van de auto van een mechanisch object naar een ‘computer op wielen’ heeft geleid tot een enorme toename in datacollectie: van gps-locaties en rijgedrag tot microfoonopnamen en sensordata van onderdelen zoals de banden. Samen met Omer Benjakob, cybersecurity-verslaggev...
Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk – met cybersecurity-expert Willem Zeeman als gast – analyseren de hack op de Nederlandse politie in 2024, waarbij via een ‘pass-the-cookie’-aanval de e-mailadressen, functies, contactgegevens en in sommige gevallen zelfs foto’s van agenten werden buitgemaakt. De aanval wordt gelinkt aan de Russische cybergroep Laundry Bear, die een methode gebruikte die draait om het stelen van sessiecookies via malware. Dat illustreert hoe opportunistische aanvallen op tall...
Er is veel te doen over Palantir, het machtige en mysterieuze Amerikaanse databedrijf van oprichter Peter Thiel die gelooft dat democratie en vrijheid niet verenigbaar zijn. Annieke en Huib onderzoeken wat het bedrijf in Nederland doet en hoeveel zorgen we ons daarom moeten maken. Internationaal is er veel kritiek. Palantir helpt immigratiedienst ICE bij het identificeren van immigranten, het Israëlische leger bij het beschieten van Palestijnen en werkt aan wapensystemen die autonoom functionere...
Poolse energienetwerken werden eind 2025 getroffen door een geavanceerde cyberaanval. Alles wijst erop dat Russische hackers erachter zitten. De aanval past in het bekende patroon van Russische hybride oorlogsvoering en eerdere operaties van de beruchte hackersgroep Sandworm. Ze onderstreept tegelijk hoe kwetsbaar duurzame energienetwerken zijn - ook in Nederland. Meer weten? Polen heeft een Russische aanval afgeslagen, zegt Poolse minister: https://www.reuters.com/sustainability/climate-energy/...
Frankrijk zou inmiddels het grootste deel van de inlichtingen leveren waarop Oekraïne leunt in de oorlog met Rusland. Die opvallende claim van president Macron markeert een verschuiving in de inlichtingenwereld. Hoe hebben de Franse inlichtingendiensten die vooraanstaande rol kunnen pakken? Hoe zijn ze georganiseerd, wat kunnen ze en hoe zijn ze erin geslaagd zich in korte tijd zo onafhankelijk op te stellen van de Amerikanen? Onderzoeksjournalisten Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk duiken e...
Terwijl in Iran de protesten oplaaien, trekt het regime aan de digitale noodrem. Het internet gaat op zwart, satellietverbindingen worden verstoord en beelden van geweld moeten koste wat kost binnen de landsgrenzen blijven. Deze aflevering belichten onderzoeksjournalisten Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk de manier waarop Iran digitale middelen inzet in tijden van binnenlandse onrust. Annieke en Huib leggen uit hoe het Iraanse internet is georganiseerd en hoe het regime probeert de informati...
Op oudejaarsdag raakte een telecommunicatiekabel tussen Finland en Estland beschadigd. Al snel werd een vrachtschip aangehouden en de Russische bemanning gearresteerd op verdenking van sabotage. Dat soort kabelbreuken komen vaker voor. Maar is er wel altijd kwade opzet in het spel? Deze week onderzoeken Huib Modderkolk en Annieke Kranenberg wat er aan de hand is, en waarom schepen soms ‘vergeten’ het anker op te halen. Meer weten? Cijfers over kabelverstoringen Finland klaagt bemanningsleden Eag...
In het holst van de nacht werden de Venezolaanse president Nicolás Maduro en zijn vrouw afgelopen weekend van hun bed gelicht. Hoe werd deze bliksemactie van het Amerikaanse leger voorbereid? En welke rol speelde ‘CyberCom’ in deze operatie? In deze aflevering van Schaduwoorlog zoeken Huib Modderkolk en Annieke Kranenberg uit hoe Amerikaanse hackers het stroomnet van Caracas konden binnendringen en hoe goed beveiligd dit soort ‘industrial control systems’ eigenlijk zijn. Daarbij worden ze geholp...
In deze laatste aflevering van het jaar beantwoorden Annieke en Huib nog meer luisteraarsvragen, deze week met een focus op drones, onderwaterspionage, cyberaanvallen op infrastructuur en de kwetsbaarheid van Nederland in de digitale strijd. Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk Montage en redactie: Tiemen Hageman Eindredactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra Artwork: Matteo Bal See omnystudio.com/listener for privacy information....
Voert het Westen ook een schaduwoorlog in Rusland? Hoe werken veiligheidsdiensten samen met hackerscollectieven? Waar meld je iets verdachts, en moet Nederland, net als Polen, een app krijgen om dit door te geven? En waarom worden spionnen uitgezet en niet gearresteerd? In deze een-na-laatste aflevering van het jaar beantwoorden Huib Modderkolk en Annieke Kranenberg algemene vragen van jullie, de luisteraars. En dit is pas deel één: volgende week gaan Huib en Annieke dieper in op specifieke vrag...
In deze aflevering bespreken Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk een ongebruikelijke Chinese inlichtingenoperatie waarbij namen van Nederlandse en Taiwanese spionnen zijn gelekt via buitenlandse sites. Was dit als intimidatie en vergelding bedoeld vanwege de Nexperia-zaak? En hoe past dit in een bredere trend van een brutaler opererend China in Europa? Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk Montage en redactie: Tiemen Hageman Eindredactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra Artwor...
Vol trots presenteerde China in 2017 het eerste zelfgebouwde passagiersvliegtuig: de C919. Een mijlpaal in de luchtvaartindustrie, maar achter deze ‘Made in China’-prestatie kent een dubieuze voorgeschiedenis. Om deze technologie te ontwikkelen, zette China een geraffineerde strategie in: spionage, sabotage en het misbruik van economische samenwerking. Zo werd cruciale kennis van westerse bedrijven als General Electric en Safran gestolen, met een kopie van hun motor als resultaat. In deze afleve...
Een Russisch schip met spionageapparatuur, lasers en onderwaterdrones duikt op voor de kust van Schotland en later dichtbij Nederland. De Yantar staat te boek als een onderzoeksschip, maar alles wijst erop dat het veel meer doet dan alleen zeebodemonderzoek. In deze aflevering duiken Huib Modderkolk en Annieke Kranenberg met hulp van marinejournalist Jaime Karremann in de activiteiten van de Yantar. Wat gebeurt er precies op en onder water? Hoe kwetsbaar zijn de onderzeese kabels die onze modern...
Geen enkele inlichtingendienst spreekt zo tot de verbeelding als de Mossad. Van spectaculaire operaties zoals het oppakken van Adolf Eichmann tot geruchtmakende moorden op Iraanse kernwetenschappers: de Israëlische dienst is overal ter wereld actief en schuwt geen enkel middel om de nationale veiligheid te waarborgen. Maar wat maakt de Mossad zo uniek? In deze aflevering duiken Huib Modderkolk en Annieke Kranenberg in de wereld van Israëlische spionage en geheime operaties. Hoe werkt de Mossad s...
Er waait een ultraconservatieve wind door Europa. Van een conferentie waar Geert Wilders pleit voor traditionele waarden, tot een motie tegen het erkennen van abortus als mensenrecht in Nederland: ultraconservatieve ideeën winnen terrein. Wat ligt er achter deze ideologische verschuiving? In deze aflevering onderzoeken Huib Modderkolk en Annieke Kranenberg de krachten en geldstromen die deze bewegingen voeden. Hoe wordt deze lobby ingezet als hybride wapen? Wat is het doel van deze machtsstrateg...
In Denemarken, Duitsland en Polen doken de afgelopen maanden mysterieuze drones op. Vluchten worden stilgelegd, luchtruimen gesloten, maar niemand weet precies wie erachter zit. In deze aflevering onderzoeken Huib Modderkolk en Annieke Kranenberg hoe drones het nieuwe wapen zijn geworden in de schaduwoorlog: inzetbaar voor spionage, intimidatie en verwarring. Van de Amerikaanse Reapers tot de Iraanse Shaheds en de kleine toestellen die nu boven Europa vliegen: steeds vaker vervaagt de grens tuss...
De klassieke spion lijkt een relikwie uit de Koude Oorlog: geen geheime ontmoetingen meer in achterafcafés, geen koffers met dubbele bodem. Maar is hij echt verdwenen? In deze aflevering onderzoeken Huib Modderkolk en Annieke Kranenberg hoe het spionagevak is veranderd, van diplomaten die voor de Russische inlichtingendienst werken tot tieners die via Telegram worden geronseld. Wat gebeurt er als James Bond botst met de digitale werkelijkheid van gezichtsherkenning, hacktools en dataspionage? En...
Desinformatie: we horen er vaak over, maar hoe groot is het effect ervan nou echt? In deze aflevering onderzoeken we hoe nepnieuws en geruchten zich verspreiden en polarisatie veroorzaken. Van drones boven Polen en de hardnekkige Aids-complottheorie tot MH17 en zelfs een flinterdun Israëlisch rapport dat de Tweede Kamer haalde: steeds blijkt dat buitenlandse campagnes pas echt kracht krijgen wanneer binnenlandse stemmen ze versterken. Wat zegt de wetenschap hierover? Welke rol spelen emoties? En...
