27 Samhain 2021 (Baile Átha Cliath)

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.

*

Inniú an 27ú de mhí na Samhna. Is mise Liam Ó Brádaigh.

Bhuaigh Tadhg Mac Dhonnagáin, scríbhneoir as Maigh Eo atá ina chónaí ar an Spidéal, an gradam do ‘Leabhar Gaeilge na Bliana’ ag na ‘An Post Irish Book Awards’ ar son a leabhair, Madame Lazare. Roghnaíodh leabhar Mhic Dhonnagáin don ghradam as gearrliosta de chúig theideal. Baineann plota an úrscéil le bean óg a dhéanann iarracht tuiscint a fháil ar rúndiamhair shaol a seanmháthar, a theith ón Eastóin sna 1930idí chun géarleanúint na Naitsithe ar Ghiúdaigh a éalú. Dúirt Breandán Ó hEaghra as ‘Love Leabhar Gaeilge’ gur éacht iontach é don scríbhneoir agus don fhoilsitheoir an gradam a bhuachan don chéad úrscéal agus gur dea-thuar é an bua do thodhchaí fhoilsitheoireacht na Gaeilge.

Sa tSibéir, tá ceithre dhuine dhéag ar a laghad tar éis bás a fháil agus na scórtha eile fós ar iarraidh i mianach guail Rúiseach. Ar an Déardaoin, lasadh smúdar guail i seafta aerála, rud a líon an mianach le deatach de réir na Seirbhísí Éigeandála. Mar gheall ar na leibhéil chontúirteacha meatáin sa mhianach, ba ghá an oibríocht tarrthála a chur ar fionraí ar eagla go dtarlódh pléascadh. Sin a dúirt gobharnóir an réigiúin, Sergei Tsivilev. Osclaíodh cás coiriúl chun faillí sa mhianach a imscrúdú.

Tá an chéad Phríomh Aire baineann sa tSualainn, Magdalena Anderssen, tar éis éirí as a post seacht n-uair an chloig tar éis dian ról a ghlacadh. Thit rialtas Anderssen as a chéile nuair a d’fhág a comhpháirtithe sa chomhrialtas ón gComhaontas Glas mar agóid i gcoinne dhiúltú na Parlaiminte tacaíocht a thabhairt do bhuiséad an rialtais. Agus í ag éirí as, dúirt Anderssen go raibh sí corraithe cailíní a spreagadh ar fud na Sualainne lena ceannaireacht ach nár íomhá mhaith í seo de pholaitíocht na Sualainne.

*

Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá script ar fáil i d'aip phodchraolta.

*

GLUAIS

rúndiamhair - mystery

géarleanúint - persecution

smúdar guail - coal dust

meatán - methane

oibríocht tarrthála - rescue mission

comhrialtas - coalition