27 Feabhra 2021 (Ciarraí)

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.

*

Inniu an seachtú lá déag de mhí Feabhra. Is mise Gráinne Ní Bhrosnacháin.

Thug an Chuirt Eaglasta i gCanterbury cead do chlann Margaret Keane ráiteas Gaelainn a chur ar a leac cuimhneacháin i gCoventry, Sasana. Fuair Margaret Keane bás dhá bhliain ó shin. Ní raibh cead ag a clann ráiteas i nGaeilge amháin a chur ar a leac mar cheap an breitheamh Stephen Eyre QC go raibh an ráiteas ‘inár gcroíthe go deo’ polaitúil gan aistriúchán Béarla leis. Bhí Margaret Keane an-bhainteach leis an gCumann Lúthchleas Gael agus bhí aithne go mór uirthi i measc an phobail Ghaelaigh. Theastaigh an teaghlach go mbeadh an leac uaighe réidh roimis Lá Fhéile Padraig agus anois is feidir é seo a dhéanamh. Dúirt Oisín Mac Conamhna ó Chonradh na Gaeilge i Londain, go raibh gliondar croí air don chlann agus gach Éireannach sa tír seo agus do dhaoine a bhfuil ag iarraidh a bhfocail ina rogha theanga féin a chur ar a leac cuimhneacháin.

Fuadaíodh ós cionn 300 cailín ó mheánscoil sa bhaile Jangebe i dTuaisceart na Nigéire. Cuireadh an milleán ar dronga coireachta mar tá siad ag fuascailt daoine le deanaí. Sa bhliain 2014, fuadaíodh 276 cailín a bhí ar scoil. An eagraíocht mhíliteach ioslamaíoch Boko Haram a bhí i mbun. Dúirt na gardaí go bhfuil siad amuigh in éineacht leis an arm teagmhasach ar thóraíocht na gcailíní. Dúirt an t-eagras UNICEF go bhfuil fearg agus brón orthu gur fuadaíodh leanaí sa Nigéar aríst agus go bhfuil sé ag sarú cearta leanaí.

Tá an 25ú sraith curtha i gcrích ag an sobaldráma Ros na Rún. D’eirigh leis an bhfoireann leiriúcháin 82 clár a thaifeadadh thar 24 seachtain. Mar gheall ar na srianta le Covid 19, thángadar ar slí taifeadadh a dhéanamh go sábhailte trí oifigigh Covid a bheith acu agus úsáid a bhaint as treallamh nua. Bhí na haisteoirí ábalta a bheith in aice le na chéile go sábhálta ag leanúint na treoirlínte.

*

Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.

*

GLUAIS

roimis - roimh (Gaeilge na Mumhan)

gliondar - joy

fuadaigh - kidnap

fuascail - ransom

curtha i gcrích - completed

treallamh - equipment