NRC Onbehaarde Apen - podcast cover

NRC Onbehaarde Apen

NRCart19.com

Onbehaarde Apen is de wekelijkse wetenschapspodcast van NRC. Gemma Venhuizen bespreekt met de wetenschapsredactie kleine ontdekkingen, wilde theorieën, wereldschokkende inzichten en alles wat daar tussenin zit.

Last refreshed:
Follow this podcast in the Metacast mobile app to refresh it and see new episodes.
Download Metacast podcast app
Podcasts are better in Metacast mobile app
Don't just listen to podcasts. Learn from them with transcripts, summaries, and chapters for every episode. Skim, search, and bookmark insights. Learn more

Episodes

#172 Omikron: hoe krijgt de wetenschap grip op een wispelturige coronavariant?

De één is levensgevaarlijk, de ander verspreidt zich razendsnel: de coronavarianten. Hoe krijgt de wetenschap grip op deze varianten? En komen hun inzichten snel genoeg om nog op te kunnen reageren? Host: Lucas Brouwers Gasten: Nienke Beitema & Sander Voormolen Producer & editor: Rosa Van Toledo Overweeg een abonnement op NRC! Met een abonnement krijg je onbeperkt toegang tot al onze artikelen en podcasts. Ga naar: http://www.nrc.nl/apen Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy...

Jan 19, 202245 minSeason 4Ep. 172

#171 Westers slapen is slapen onder druk

We drinken thee, gebruiken oordopjes en kopen een duur matras. We doen alles voor een goede nachtrust. Maar wat gebeurt er precies in onze slaap? En is die 8 uur eigenlijk wel nodig? Host: Lucas Brouwers Gasten: Hendrik Spiering en Gemma Venhuizen Producers: Celiné Cornelis en Rosa van Toledo Shownotes: Brahm's Lullaby gespeeld door Michelle Masumune op piccolo en Matt Keating op cello: https://www.youtube.com/watch?v=U_He8rI5GDQ&ab_channel=MichelleMatsumune Boeken die in de aflevering worde...

Jan 12, 202242 minSeason 4Ep. 171

#Herhaling: Bier, oerdrank en genetisch experiment

Onbehaarde Apen is deze week nog met winterslaap. Gemma Venhuizen zocht haar favoriete Onbehaarde Apen aflevering uit. Onbehaarde Apen LIVE. Bier: oerdrank en genetisch experiment Van Mesopotamische bierwetten tot gistcellen die zich als diva gedragen: in deze tweede liveshow van Onbehaarde Apen duiken we in de geschiedenis en de toekomst van bier. Hoe werd het eerste bier gebrouwen? Dronken Middeleeuwers echt alleen maar bier in plaats van water? En zullen we in de toekomst crispr-cas op gistce...

Jan 05, 20221 hr 16 minSeason 4Ep. 172

# Herhaling: Wat kinderen doen als niemand kijkt

Onbehaarde Apen is op winterslaap. Daarom deze lievelingsaflevering van Hendrik uit het archief. Wat kinderen doen als niemand kijkt Ben je een kutkind of een keizerkind ? Wie dit raadsel snapt, hoort zichzelf "ik ben een kutkind" zeggen, en gaat tóch niet af. In kindercultuur spelen kinderen met macht, angst en walging, en verwerken zo de wereld. Zónder invloed van volwassenen. Hoe? Dat is voer voor antropologen, in Onbehaarde Apen. Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de priva...

Dec 29, 202151 minSeason 4Ep. 171

#170 Nóg dichter bij de oerknal: de James Webb Ruimtetelescoop

Na 30 jaar uitdenken, meten en bouwen, is het eindelijk is het zover: op eerste kerstdag wordt de James Webb Ruimte-telescoop gelanceerd. Deze origami-telescoop kijkt naar de eerste sterren. Maar waarom heeft de bouw zo lang geduurd? En wat staat er komende tijd allemaal te gebeuren? Host: Hendrik Spiering Gast: Laura Bergshoef Producers: Mila-Marie Bleeksma & Rosa van Toledo Montage: Gal Tsadok-Hai Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op ...

Dec 22, 202130 minSeason 4Ep. 170

#169 Waarom zijn we bang voor kernafval?

Kernenergie staat weer op de agenda. Maar hoe zit het met kernafval? Hoe pakt Nederland dat aan? En heeft kernafval last van een imagoprobleem? Host: Lucas Brouwers Gasten: Dorine Schenk & Karel Knip Producer: Julia Vié Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info ....

Dec 15, 202148 minSeason 4Ep. 169

#168 Hoe een oermonster uit Maastricht een revolutie veroorzaakte

Op een oktoberdag in 1778 vonden arbeiders in een groeve in Maastricht een kaak met tanden zo scherp als priemen. Welk beest was dit? De natuuronderzoeker Cuvier zag met de vondst zijn revolutionaire idee van de eindigheid van soorten eindelijk bevestigd. Gast: Gemma Venhuizen Host: Lucas Brouwers Co-host: Bart Funnekotter Producer en montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info...

Dec 08, 202148 minEp. 168

#167 Transplanteren we straks organen van dier naar mens?

In een lab in München leven varkens die ooit het tekort aan menselijke donororganen moeten oplossen. Biologen doen hier onderzoek aan xenotransplantatie: het transplanteren van een orgaan van dier naar de mens. Wat gaat er goed en wat gaat er mis? En zijn er niet makkelijkere oplossingen dan xenotransplantatie? Gast: Anne van Kessel Host: Lucas Brouwers Producers en edit: Julia Vié en Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op htt...

Dec 01, 202145 minSeason 4Ep. 167

#166 Waarom koffie de slaap na 12u nog verstoort

We drinken het om wakker te worden, te concentreren én omdat het ontzettend lekker is: koffie! Maar koffie heeft ook een keerzijde: hoofdpijn, onrust en misschien zelfs een verstoorde slaap wanneer je er te veel van drinkt. Tijd om uit te zoeken: wat doet koffie nu precies met ons en hoe heeft onszelf en de maatschappij veranderd? Gasten: Martine Kamsma & Hendrik Spiering Host: Lucas Brouwers Producer: Julia Vié Montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en d...

Nov 24, 202145 minSeason 4Ep. 166

#165 Er is meer tussen man en vrouw

Je geslacht is niet altijd hetzelfde als je gender. Dat oude inzicht uit de genderwetenschappen is de afgelopen jaren zichtbaar geworden. Van TikTok tot de Tweede Kamer gaat het er​over wat het betekent om transgender, genderqueer of non-binair te zijn. Op welke manier schopt genderdenken bestaande inzichten in de war en levert het nieuwe inzichten op? Gasten: Sander Voormolen, Hendrik Spiering, Bart Funnekotter, Niki Korteweg Host: Lucas Brouwers Producers en montage: Julia Vié & Rosa van T...

Nov 17, 202151 minSeason 4Ep. 165

#164 Kunnen we vulkanen temmen?

De vulkaan op La Palma spuwt al maanden vuur, maar gelukkig zijn er geen doden gevallen. Dankzij moderne geologische technieken zagen wetenschappers de uitbarsting van tevoren aankomen. Betekent dit dat we vulkanen ook kunnen gaan temmen? En is dat eigenlijk wel een goed idee? Gast: Marcel aan de Brugh & Gemma Venhuizen Presentatie: Hendrik Spiering Producers: Julia Vié & Rosa van Toledo Montage: Rosa van Toledo Shownotes: We hebben gebruik gemaakt van privé-opnames van Valentin Troll. K...

Nov 10, 202138 minSeason 4Ep. 164

#163 Precies 1.000 jaar geleden kapte een Viking een Canadese boom

Dat in de vroege middeleeuwen de noormannen verre zeereizen over de Atlantische oceaan maakten kun je nog steeds zien op IJsland en Groenland, waar ze kolonies stichtten. Maar met nieuwe moleculaire technieken ontdekken archeologen nu steeds meer details over die verre reizen. Waarschijnlijk bereikten die Vikingen zelfs de Azoren, zo blijkt uit organische moleculen in lokale meertjes. En we weten nu precies in welk jaar ze in Canada een boom om hakten, omdat in dat hout sporen van een gedateerde...

Nov 03, 202152 minSeason 4Ep. 163

#162 Het grootste mysterie van de bliksem: hoe begint het?

Als kind krijgen we voor de bliksem handige regeltjes mee: sta niet onder een boom en zit op je hurken in een open veld. Maar voor de wetenschap is bliksem nog steeds één groot raadsel. Met als grootste mysterie: hoe begint het eigenlijk? Gasten: Laura Bergshoef & Hendrik Spiering Presentatie: Lucas Brouwers Producer en montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info ....

Oct 27, 202143 minSeason 4Ep. 162

#161 De zelfrijdende auto: komt 'ie nog wel?

Al decennia wordt er over de zelfrijdende auto gedroomd en gefantaseerd. Tesla, Uber, Audi buitelen over elkaar heen met beloftes. Toch rijdt er nog nergens een zelfrijdende auto rond. Tijd om ons af te vragen: komt ‘ie er eigenlijk nog wel? Host: Lucas Brouwers Gasten: Marc Hijink & Bennie Mols Producer & montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info ....

Oct 20, 202150 minSeason 4Ep. 161

#160 Hoe kus je een slapende taal wakker?

Kan je een taal nieuw leven inblazen die al meer dan een eeuw niet meer gesproken wordt? De Siraya, een van de oorspronkelijke volkeren op Taiwan, doen een verrassend succesvolle poging. Met behulp van een oud VOC-boek hebben ze hun oude Siraya-taal gereconstrueerd. Maar waarom is het eigenlijk erg als talen uitsterven? Gasten: Julie Blussé & Hendrik Spiering Host: Lucas Brouwers Producer: Elze van Driel Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californi...

Oct 14, 202156 minSeason 4Ep. 160

#159 Nobelprijs voor scheikunde

De Duitser Benjamin List (1968) en de Amerikaan David MacMillan (1968) krijgen de Nobelprijs voor Scheikunde voor hun onderzoek aan katalyse met kleine moleculen. Met katalysatoren zijn chemische reacties te versnellen. Host: Lucas Brouwers Gasten: Marcel aan de Brugh en Gemma Venhuizen Producer: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info ....

Oct 06, 202117 minSeason 4Ep. 159

#158 Nobelprijs voor Natuurkunde naar klimaatmodellen en complexe structuren

Syukuro Manabe (1931), Klaus Hasselmann (1931) en Georgio Parisi (1948) krijgen de Nobelprijs Natuurkunde voor hun onderzoek naar complexe systemen zoals het klimaat. Host: Lucas Brouwers Gasten: Hendrik Spiering en Laura Bergshoef Producer en montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info ....

Oct 05, 202118 minSeason 4Ep. 158

#157 Nobelprijs Geneeskunde voor waarneming temperatuur en aanraking

De Amerikaan David Julius en Libanees Ardem Patapoutian winnen de Nobelprijs voor Geneeskunde voor hun werk aan huidreceptoren voor aanraking, warmte en pijn. Host: Lucas Brouwers Gasten: Niki Korteweg en Hendrik Spiering Producer: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info ....

Oct 04, 202120 minSeason 4Ep. 157

#156 Waarom er in Siberië nog altijd op mammoeten wordt gejaagd

De ijstijd is voorbij. Toch komen er iedere zomer nog prehistorische dieren naar boven uit de ontdooiende Siberische ondergrond. Wat kun je leren van deze diepvreesbeesten? Host: Lucas Brouwers Gast: Eva Cukier Side-kick: Hendrik Spiering Producer/editor: Rosa van Toledo Shownotes: https://siberiantimes.com/home/ Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info ....

Sep 29, 202145 minSeason 4Ep. 156

#155 Hoe belangrijk was Hitler?

Boekenkasten zijn vol geschreven over de Tweede Wereldoorlog en de gruwelen van de Holocaust. Het lijkt alsof historici zichzelf dezelfde vraag stellen: hoe kon het Duitse volk vallen voor het nazisme? En wat was de rol van Adolf Hitler, als charismatisch extremist? Wat zegt 75 jaar Hitlervorsing over de kracht van geschiedenis van wetenschap? Host: Lucas Brouwers Gast: Bart Funnekotter Co-host: Hendrik Spiering Producer: Elze van Driel Fragmenten die je hoort komen uit trailers van de documenta...

Sep 22, 202145 minSeason 4Ep. 155

#154 Hoe navigeerden de Polynesiërs zonder kaart of kompas?

In 1769 maakt de Polynesische meesternavigator Tupaia een zeekaart voor de Engelse ontdekkingsreiziger James Cook. Al kort daarna werd de kaart bespot door westerlingen als onbegrijpelijk en zwak. Maar in 2019 achterhaalden twee Duitse wetenschappers hoe de kaart moet worden gelezen. Host: Gemma Venhuizen Gast: Lucas Brouwers Co-host: Hendrik Spiering Producer: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#d...

Sep 15, 202155 minSeason 4Ep. 154

#153 Hoe gevaarlijk is de mug in je slaapkamer?

In 2020 dook in Nederland het westnijlvirus op, overgebracht door huissteekmuggen. Andere Europese landen kampen al jaren met de ziekte. De symptomen beginnen mild, maar kunnen heel soms zelfs leiden tot de dood. Wat is dit virus en waar komt het vandaan? Host: Gemma Venhuizen Gast: Sander Voormolen en Anne van Kessel Producer & montage: Elze van Driel Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info ....

Sep 08, 202141 minSeason 4Ep. 153

#152 Het Begin: oerzwarte gaten

Vlak na de oerknal ontstonden mogelijk al zwarte gaten in een oersoep van gloeiend plasma. Kunnen we deze allereerste zwarte gaten nu nog vinden? En wat zou hun bestaan betekenen voor verder onderzoek naar het heelal? Presentatie: Lucas Brouwers Gast: Laura Bergshoef Producer: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info ....

Sep 01, 202117 minSeason 4Ep. 152

#151 Het Begin: verder groeien in de kunstbaarmoeder

In Nederland worden per jaar 600 kinderen te vroeg geboren. De helft van hen overlijdt. Wetenschappers werken op dit moment aan een kunstbaarmoeder om premature baby's beter verder te laten groeien. Maar hoever kunnen we gaan met het nabootsen van een moederbuik? Host: Gemma Venhuizen Gast: Sander Voormolen Producer: Elze van Driel Montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info ....

Aug 25, 202118 minSeason 4Ep. 151

#150 Het Begin: De eerste 1.000 dagen van je leven zijn bepalend voor de rest

Je eerste 1000 dagen als mens, van conceptie tot en met het tweede levensjaar, zijn bepalend voor onze mentale en fysieke gezondheid de rest van ons leven. Nooit maak je zo'n snelle ontwikkeling mee als in die periode. Medisch redacteur Niki Korteweg vertelt ons waarom, en legt uit hoe die 1000 dagen er in het meest gunstige geval uitzien. Host: Gemma Venhuizen Gast: Niki Korteweg Producer en editor: Elze van Driel Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Ca...

Aug 18, 202117 minSeason 4Ep. 150

#149 Het Begin: wanneer wordt uitstelgedrag een probleem?

Het door iedereen verfoeide uitstelgedrag is waarschijnlijk typisch menselijk, een bij-effect van ons ongelooflijke planningsvermogen. De meerderheid van de mensen zegt er weleens last van te hebben. Hoe erg is het om zaken uit te stellen? En wanneer wordt het een probleem? Presentatie: Hendrik Spiering Gast: Gemma Venhuizen Producer en editor: Elze van Driel Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info...

Aug 11, 202120 minSeason 4Ep. 149

#148 Het Begin: hoe ontstond het leven op aarde?

In de vijfde aflevering van de zomerserie over ‘Het begin’ reizen we terug naar de kraamkamer van het leven op aarde. Zo'n 4,6 miljard jaar geleden ontstond de aarde en verrassend genoeg duurde het niet heel lang voor er leven ontstond op de planeet. Wat weten we over dit prille leven op aarde, waarmee alle leven op aarde begon? En hoe onderzoek je het ontstaan van iets dat zó lang geleden is? Presentatie: Lucas Brouwers Gast: Steven Frölke Producer en editor: Liz Dautzenberg Zie het privacybele...

Aug 04, 202119 minSeason 4Ep. 148

#147 Het Begin: hoe ontstond tijd?

In deze vierde aflevering van de zomerserie over 'Het begin' onderzoekt Onbehaarde Apen het fenomeen tijd. Wat is tijd eigenlijk? En hoe begon hij? Presentatie: Lucas Brouwers Gast: Margriet van der Heijden Redactie en montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info ....

Jul 28, 202117 minSeason 4Ep. 147

#146 Het Begin: het ontstaan van je vroegste herinnering

In deze derde aflevering over 'Het begin' onderzoekt Onbehaarde Apen het begin van de eerste herinnering. Wat is een herinnering eigenlijk? En waarom herinneren we niks van onze eerste jaren? Presentatie: Gemma Venhuizen Gast: Hendrik Spiering Producer: Rosa van Toledo Editor: Liz Dautzenberg Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info ....

Jul 21, 202118 minSeason 4Ep. 146

#145 Het Begin: het ontstaan van technologie

In deze tweede zomerspecial over 'Het begin' onderzoekt Onbehaarde Apen het begin van technologie. Over hoe handige, technische keuzes aan het begin van een uitvinding soms beperken wat er daarna gebeurt. Presentatie: Lucas Brouwers Gast: Laura Wismans Producer en editor: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info ....

Jul 14, 202117 minSeason 4Ep. 145
For the best experience, listen in Metacast app for iOS or Android