NRC Onbehaarde Apen - podcast cover

NRC Onbehaarde Apen

NRCart19.com

Onbehaarde Apen is de wekelijkse wetenschapspodcast van NRC. Gemma Venhuizen bespreekt met de wetenschapsredactie kleine ontdekkingen, wilde theorieën, wereldschokkende inzichten en alles wat daar tussenin zit.

Last refreshed:
Follow this podcast in the Metacast mobile app to refresh it and see new episodes.
Download Metacast podcast app
Podcasts are better in Metacast mobile app
Don't just listen to podcasts. Learn from them with transcripts, summaries, and chapters for every episode. Skim, search, and bookmark insights. Learn more

Episodes

#144 Het Begin: scheppingsverhalen

In deze eerste zomerspecial over 'Het begin', onderzoekt Onbehaarde Apen scheppingsverhalen. Over de hele wereld bestaan honderden verhalen over het ontstaan van de kosmos en de mens. Waarom heeft de mens deze verhalen verzonnen? En als we deze verhalen goed lezen, wat vertellen ze ons dan over de samenleving - van toen en nu? Presentatie: Lucas Brouwers Gast: Bart Funnekotter Redactie en montage: Rosa van Toledo Shownotes: Het werk van Mineke Schipper: https://www.minekeschipper.nl Zie het priv...

Jul 07, 202118 minSeason 4Ep. 144

#143 Waarom we UFO's zien

Al meer dan zeventig jaar duiken vliegende schotels en UFO's op in de lucht en in de media. Maar nooit is het bestaan van buitenaardse wezen bewezen, nu ook weer niet in het nieuwe onderzoek van het Amerikaanse leger. Onbehaarde Apen over het wetenschappelijk onderzoek van onbekende ‘fenomenen’. Waarom laten de UFO’s ons niet meer los? Presentatie: Lucas Brouwers Gast: Hendrik Spiering en Bruno van Wayenburg Redactie en montage: Rosa van Toledo Shownotes 2021 Handbook of UFO Religions B.E. Zelle...

Jun 30, 202146 minSeason 4Ep. 143

#142 Waarom we het beeld over autisme moeten bijstellen

Contactschuw, géén empathie en een bizar talent op één specifiek gebied: dat is het stereotiepe beeld van mensen met autisme. Moderne inzichten maken duidelijk dat dit oude beeld aan vernieuwing toe is. Presentatie: Gemma Venhuizen Gast: Ellen de Bruin en Niki Korteweg Redactie en montage: Nina van Hattum en Liz Dautzenberg Shownotes https://www.nrc.nl/nieuws/2021/03/31/het-nieuwe-autisme-a4037811 https://www.nrc.nl/nieuws/2021/03/31/als-het-hele-gezin-autisme-heeft-a4037850 Zie het privacybelei...

Jun 23, 202148 min

#141 Welke bacteriën slapen bij ons in bed?

Gemma heeft een knuffelaap die ze al 35 jaar niet gewassen heeft. Hoe ongezond is dat? In deze aflevering nemen we onze hygiëne onder de loep. Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info .

Jun 16, 202138 min

#140 Das, vos, kat: op roofdiersafari in Nederland

Zonder dat we het door hebben is er diep in de nacht een strijd gaande tussen vaak onbekende roofdieren. In de bossen, velden, maar ook in onze eigen achtertuinen wordt er gevochten om voedsel, territorium en nageslacht. Over welke roofdieren hebben we het hier? En waarom grijpt de mens steeds vaker in? In deze aflevering neemt Gemma Venhuizen ons mee op safari langs de 'small five' van Nederland. Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https:...

Jun 09, 20211 hr

#139 De winst van corona: sterke RNA-vaccins

Overal in Nederland worden mouwen opgestroopt voor corona vaccins. Grote kans, dat als je aan de beurt bent, je een RNA-vaccin krijgt, die van Pfizer of van Moderna. Die technologie is dankzij de pandemie in één klap volwassen geworden en zal de geneeskunde van de 21ste eeuw ingrijpend veranderen. Hoe zal deze techniek ons helpen, ook na corona? Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info ....

Jun 02, 202148 min

#138 Is iedereen een egoïst?

Bijen die zichzelf opofferen voor de kolonie, vogels die fluiten als er een vijand in de buurt is en bonobo’s die weesaapjes adopteren: het gebeurt allemaal in het dierenrijk. Waarom vertonen dieren altruïstisch gedrag? En wat zegt dit over ons? Biologen breken al decennia hun hoofd over dit onderwerp. Lucas Brouwers gaat erover in gesprek met wetenschapsredacteur Hendrik Spiering. Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/priv...

May 26, 202154 min

#137 Help, het muon doet raar!

Het standaardmodel beschrijft de allerkleinste deeltjes waar de kosmos uit bestaat. Dat model is succesvol en keer op keer worden voorspellingen bevestigd. Maar nu is er een deeltje dat zich niet altijd gedraagt zoals verwacht. Wijst het afwijkende gedrag van het muondeeltje op iets nieuws in de natuurkunde? Lucas Brouwers duikt samen met wetenschapsjournalisten Margriet van der Heijden en Hendrik Spiering in de wereld van het allerkleinste. Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en ...

May 19, 202153 min

#136 Het onvindbare Majoranadeeltje

Natuurkundigen jagen al jaren op het deeltje waarvan het bestaan maar moeilijk te bewijzen is: het Majoranadeeltje. Het exotische deeltje zou dé bouwsteen kunnen zijn voor quantumcomputers. Maar dan moet hij eerst worden gevonden. Met natuurkundejournalist Dorine Schenk en wetenschapsredacteur Hendrik Spiering duiken we in de mysterieuze wereld van het Majoranadeeltje. Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-se...

May 12, 202154 min

#135 Napoleon is nog altijd overal

Was Napoleon Bonaparte een ongekend militair genie, dat de loop van de geschiedenis eigenhandig bepaalde? Of was hij op het juiste moment op de juiste plek? Geschiedenisredacteur Bart Funnekotter is al van kinds af aan gefascineerd door de Corsicaanse alleskunner, die 200 jaar geleden overleed. In dit drieluik hoor je hoe Napoleon Bonaparte een van de beroemdste veroveraars aller tijden werd. Beluister eerst aflevering één en twee om het verhaal goed te kunnen volgen. In deze derde aflevering ho...

May 05, 202129 min

#134 Napoleon: keizer en veroveraar

Was Napoleon Bonaparte een ongekend militair genie, dat de loop van de geschiedenis eigenhandig bepaalde? Of was hij op het juiste moment op de juiste plek? Geschiedenisredacteur Bart Funnekotter is al van kinds af aan gefascineerd door de Corsicaanse alleskunner, die 200 jaar geleden overleed. In dit drieluik hoor je hoe Napoleon Bonaparte een van de beroemdste veroveraars aller tijden werd. Beluister eerst aflevering één om het verhaal goed te kunnen volgen. In deze tweede aflevering horen we ...

Apr 28, 202134 min

#133 Hoe Napoleon de macht greep

Was Napoleon Bonaparte een ongekend militair genie, dat de loop van de geschiedenis eigenhandig bepaalde? Of was hij op het juiste moment op de juiste plek? Geschiedenisredacteur Bart Funnekotter is al van kinds af aan gefascineerd door de Corsicaanse alleskunner, die 200 jaar geleden overleed. In dit drieluik hoor je hoe Napoleon Bonaparte een van de beroemdste veroveraars aller tijden werd. In de eerste aflevering horen we over Napoleons opkomst op het wereldtoneel. Presentatie: Bart Funnekott...

Apr 21, 202129 min

#132 Wat een ingenieur kan leren van een inktvis

De natuur zit vol slimme structuren en materialen. Denk aan de kleefhaakjes waarmee sommige zaden aan je trui blijven klitten na een wandeling. Of de eindeloos strekkende en buigende octopusarm. Als je ernaar kijkt kun je denken: wat zouden we daarmee kunnen? En kunnen we het namaken? Samen met techredacteur Laura Wismans en biologieredacteur Gemma Venhuizen duiken we in de wereld van biomimetica - daar waar biologie en technologie samenkomen. Gasten: Gemma Venhuizen & Laura Wismans Presenta...

Apr 14, 202159 min

#131 Doggerland: het Atlantis van de Noordzee

Als je op het strand staat kijk dan naar het Westen en je ziet water, de Noordzee. Maar onder dat water ligt een land verscholen waarvan we het bestaan tot begin vorige eeuw nog niet eens kenden. Een land waar zo'n 10.000 jaar geleden nog mensen en dieren leefden. Wat is er gebeurd met dit prehistorische land? Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info ....

Apr 07, 202159 min

#130.3 Hoe Jezus God werd

Met Jezus kun je alle kanten op: hij is mens én god, geboren uit Maria én uit God de Vader. In de middeleeuwen werd hij vereerd als keizer van het heelal, maar ook intens lijdend afgebeeld, aan het kruis. In de Islam is Jezus de belangrijkste profeet na Mohammed, en ook zonder dat je gelovig bent, kan je in hem de eerste socialist zien, een inspirerende revolutionair of zelfs een feminist. Maar hier, in Onbehaarde Apen , kijken we naar de historische Jezus. Hendrik Spiering, wetenschapsredacteur...

Mar 31, 202132 min

#130.2 De andere profeten uit de tijd van Jezus

Met Jezus kun je alle kanten op: hij is mens én god, geboren uit Maria én uit God de Vader. In de middeleeuwen werd hij vereerd als keizer van het heelal, maar ook intens lijdend afgebeeld, aan het kruis. In de Islam is Jezus de belangrijkste profeet na Mohammed, en ook zonder dat je gelovig bent, kan je in hem de eerste socialist zien, een inspirerende revolutionair of zelfs een feminist. Maar hier, in Onbehaarde Apen , kijken we naar de historische Jezus. Hendrik Spiering, wetenschapsredacteur...

Mar 31, 202128 min

#130.1 Wat we weten over het leven van Jezus

Met Jezus kun je alle kanten op: hij is mens én god, geboren uit Maria én uit God de Vader. In de middeleeuwen werd hij vereerd als keizer van het heelal, maar ook intens lijdend afgebeeld, aan het kruis. In de Islam is Jezus de belangrijkste profeet na Mohammed, en ook zonder dat je gelovig bent, kan je in hem de eerste socialist zien, een inspirerende revolutionair of zelfs een feminist. Maar hier, in Onbehaarde Apen , kijken we naar de historische Jezus. Hendrik Spiering, wetenschapsredacteur...

Mar 31, 202137 min

#129 Kan een goed gehoor je geheugen beschermen?

Een laag opleidingsniveau, hoge bloeddruk, roken, overgewicht, depressie, lichamelijke inactiviteit, diabetes, overmatig alcoholgebruik, hersenbeschadiging en luchtvervuiling zorgen allemaal voor een verhoogde kans op dementie, maar geen een zoveel als gehoorverlies. Hoe heeft minder horen te maken met minder onthouden? Samen met medisch redacteur Sander Voormolen duiken we via onze oorschelp onze hoofden in. Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californ...

Mar 24, 202137 min

#128 Gezond leven, waarom zou je?

Mensen die gezond leven hebben minder last van chronische ziekten. En als ze corona krijgen, belanden ze minder vaak op de IC. Gezondheid heeft bovendien veel te maken met kansengelijkheid. Dat pleit allemaal voor preventie, zou je zeggen. Maar moeten we dat eigenlijk wel willen? En hoe onderzoek je eigenlijk wat 'gezond leven' precies is? Martine Kamsma en Niki Korteweg verdiepten zich in het leefstijlonderzoek. Presentatie: Gemma Venhuizen Gasten: Martine Kamsma en Niki Korteweg Productie en m...

Mar 17, 20211 hr

#127 Van strand tot snijtafel: van een dode walvis valt veel te leren

Jaarlijks stranden er honderden bruinvissen op de Nederlandse kust. Utrechtse onderzoekers willen weten waarom deze kleine walvis op het strand terecht komt. Wetenschapsredacteur Anne van Kessel neemt ons mee naar de snijtafel, waar het mysterie van de gestrande walvis wordt ontrafeld. Presentatie: Lucas Brouwers Gast: Anne van Kessel Productie en montage: Nina van Hattum Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not...

Mar 10, 20211 hr

#126 Wat te doen met onze zakkende bodem?

Dat de stijgende zeespiegel een dreiging is voor ons laaggelegen Nederland, is bekend. Maar ons land komt op veel plekken ook steeds láger te liggen. Heel Holland Zakt , soms wel met meters per eeuw. Dat heeft natuurlijk gevolgen voor de natuur, maar ook voor de steden waarin we wonen, weten Marcel aan de Burgh en Arjen Schreuder. Wat richt bodemdaling voor schade aan? En valt er iets aan te doen? Presentatie: Gemma Venhuizen Gasten: Marcel aan de Brugh en Arjen Schreuder Productie en montage: M...

Mar 03, 202149 min

#125 De zoektocht naar de batterij van de toekomst

De afstandsbediening, je elektrische fiets of je smartphone. De batterij is niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. Batterijtechnologie ontwikkelt zich razendsnel en iedereen lijkt op zoek naar de superbatterij. In deze aflevering legt wetenschapsredacteur Laura Wismans ons alles uit over hoe batterijen werken en neemt techredacteur Marc Hijink ons mee naar Tesla's batterijfabriek. Want wat gaat de batterij in de toekomst betekenen? Presentatie: Lucas Brouwers Gast: Laura Wismans & ...

Feb 24, 202158 min

#124 Hoe een machtige roofvogel in Nederland een thuis vond

Van alle jagende roofvogels in Europa is de zeearend de grootste en de sterkste. En hij broedt sinds kort in Nederland. Hoe kan het dat deze imposante roofvogel besloot neer te strijken in de Nederlandse natuur terwijl we denken dat het daar helemaal niet zo goed mee gaat? Presentatie: Lucas Brouwers Gast: Nienke Beintema en Hendrik Spiering Productie en montage: Elze van Driel Meer lezen over de zeearend? Nienke schreef dit boek: https://www.atlascontact.nl/boek/de-zeearend/ Marcel aan de Brugh...

Feb 17, 202155 min

#123 Bij brood bestaat geen goed of slecht

Brood is in ons hoekje van de wereld niet van tafel af te slaan. Maar hoe en waar is brood eigenlijk ontstaan? Hoe kwam het in onze supermarkt terecht? En waarom zijn er zulke sterke meningen over wat nou het beste brood is? Martine Kamsma en Hendrik Spiering nemen ons mee in de wereld van brood. Presentatie: Lucas Brouwers Gast: Martine Kamsma Productie en montage: Mirjam van Zuidam Meer lezen over het alleroudste brood? Hendrik schreef over 14.000 jaar oud broodkruim: https://www.nrc.nl/nieuws...

Feb 10, 20211 hr 1 min

#122 Wat we weten over de opmars van coronamutanten

Ineens duiken overal varianten op van het pandemische virus SARS-Cov-2. Het begon met de Britse, maar inmiddels hebben virologen het over Zuid-Afrikaanse, Braziliaanse en Amerikaanse varianten. Dat het coronavirus muteert klinkt eng, maar is dat het ook? Moeten we ons zorgen maken? En kunnen vaccins en onze eigen immuunsystemen de snel-evoluerende virussen wel bijhouden? Medisch redacteur Sander Voormolen praat ons bij over de coronavarianten. Presentatie: Lucas Brouwers Gast: Sander Voormolen P...

Feb 03, 202154 min

#121 De ruimtestof-race is begonnen

De ruimte betreden is al moeilijk. En om dan verre planeten of planetoïden te bereiken is nog moeilijker. Maar om op zo'n ver hemellichaam te landen en er dan ook nog een stukje op te halen en mee te nemen terug naar aarde, dat is het moeilijkste van alle ruimtemissies. Maar het is wel iets wat steeds vaker lukt. Wat hebben wij aan die informatie? Presentatie: Lucas Brouwers Gast: Hendrik Spiering en Bruno van Wayenburg Productie: Mirjam van Zuidam en Elze van Driel Montage: Mirjam van Zuidam en...

Jan 27, 202150 min

#120 Wat er zoal leeft in onze poep

Poep, we spoelen het snel door en op straat lopen we er met een grote boog omheen. Maar wie beter kijkt, vindt in elke drol of keutel duizenden kleine beestjes, bacteriën, schimmels en virussen. Wat leeft er allemaal in onze ontlasting en wat zegt dat over de gezondheid van onszelf en de natuur? Presentatie: Lucas Brouwers Gast: Nienke Beintema en Gemma Venhuizen Productie: Nina van Hattum Montage: Mirjam van Zuidam Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van C...

Jan 20, 20211 hr

#119 Vergeet die oeroude rolverdeling: vrouwen jagen óók

Een vondst in Peru zet het beeld van de jagende man en de zorgende vrouw op zijn kop. Hoe komt het dat we nog steeds denken in patriarchale termen? Hoe terecht is dat en hoe komen we er van af? Hendrik Spiering duikt in de oercliché's van Man the Hunter. Presentatie: Lucas Brouwers Productie: Mirjam van Zuidam Montage: Nina van Hattum en Yeppe van Kesteren Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info ....

Jan 13, 202155 min

#118 Wat we weten over het vaccin

Welkom in 2021. Sinds vandaag mogen we onze mouw oprollen voor een vaccin tegen het coronavirus. Het zal ongetwijfeld nog een poos duren voordat we bevrijd zijn van het virus, maar het eindspel is hiermee ingezet. Een goed moment om met medisch redacteur Niki Korteweg de balans op te maken. Wat weten we nu over vaccins, en hoe veilig is een inenting op dit moment? Presentatie: Lucas Brouwers Gast: Niki Korteweg Productie: Mirjam van Zuidam Montage: Yeppe van Kesteren Lees ook Niki's interview me...

Jan 06, 202157 min

#117 Een goed spel is zo simpel nog niet

Nu we met de feestdagen thuis moeten vieren zijn gezelschapsspellen de ideale manier om je te vermaken. Maar waarom spelen we die eigenlijk? Is spelletjes spelen typisch iets voor mensen of kunnen dieren het ook? Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering, Gemma Venhuizen Productie: Kim Kabbedijk, Mirjam van Zuidam @lucasbrouwers // @hendrikspiering // @GemmaJV Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my...

Dec 23, 20201 hr 30 min
For the best experience, listen in Metacast app for iOS or Android