Sneeuwwitje en de zeven dwergen, Doornroosje, Roodkapje: wie kent ze niet? Hoe komt het dat sprookjes zo in ons collectieve geheugen zitten en wie heeft deze ooit bedacht? Wat maakt juist deze verhalen zo bijzonder? En wie is ooit op het idee gekomen dat je kruimeltjes moet strooien om de weg terug naar huis te vinden? Presentatie: Lucas Brouwers, Karel Knip, Hendrik Spiering Productie: Mirjam van Zuidam en Kim Kabbedijk @lucasbrouwers // @hendrikspiering Zie het privacybeleid op https://art19.c...
Dec 16, 2020•55 min
Na de val van het Romeinse Rijk begonnen de grote volksverhuizingen, zo leren we dit in de geschiedenisles. Landkaarten vol pijlen geven de trektochten aan die de Barbaren, Bourgondiërs, Hunnen en vele andere Europese volkeren afleggen tussen de vierde en zesde eeuw. De wildemannen tegenover de beschaafde Romeinen die beetje bij beetje hun macht kwijt raken. Maar dit is een misverstand: het zijn geen volkeren en om een verhuizing ging het ook niet. Maar hoe zit het dan wel? Deze aflevering is he...
Dec 09, 2020•1 hr 3 min
Voor toeristen is het ‘de parel van de Balkan’ en voor wetenschappers is het een uniek natuurlijk archief dat bijna anderhalf miljoen jaar terug gaat in de geschiedenis: Lake Ohrid. Presentatie: Gemma Venhuizen, Marcel aan de Brugh Productie: Kim Kabbedijk @GemmaJV Word lid van onze Facebookgroep! https://www.facebook.com/groups/nrconbehaardeapen Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info ....
Dec 02, 2020•46 min
Een verkoudheid was altijd al vervelend, maar in tijden van Covid-19 is het extra verdacht wanneer het snot uit je neus loopt. Toch speelt dit slijmerige goedje een grote rol in het bestrijden van ziekteverwekkers. En daarbij deinst het niet terug voor geweld. Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen , Nienke Beintema Productie: Kim Kabbedijk @lucasbrouwers // @GemmaJV // @nienkebeintema Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art1...
Nov 25, 2020•38 min
Jezelf heb je altijd bij je, denken we. Maar wie of wat dat zelf eigenlijk is, dát weten we nauwelijks. In eerdere afleveringen (seizoen 1, #10 en seizoen 2, #12) zijn we al eens naar ons "zelf" op zoek gegaan, en twee jaar later zijn we een stuk verder. Want bestaat dat zelf eigenlijk wel? Presentatie: Lucas Brouwers Gast: Hendrik Spiering Productie: Mirjam van Zuidam Lees ook het artikel dat Hendrik over het zelf schreef: https://www.nrc.nl/nieuws/2020/10/30/we-hebben-geen-zelf-virtual-reality...
Nov 18, 2020•53 min
Gedichten, opiniestukken, interviews.. Geef aan GPT-3 een paar beginzinnen en hij maakt het af. Al jaren zijn wetenschappers bezig met het ontwikkelen van een robot die teksten kan schrijven net als een mens en met dit algoritme lijkt dat gelukt. Welke techniek zit hierachter en wat betekent dit type kunstmatige intelligentie voor de toekomst? @lucasbrouwers // @marchijinkNRC // @BennieMols Meer weten over kunstmatige intelligentie? https://www.nrc.nl/nieuws/2020/10/23/de-nieuwste-ai-robot-is-on...
Nov 11, 2020•59 min
Als je nu een boswandeling gaat maken, struikel je er over: paddenstoelen. Je vind ze ook in onze sprookjes, pastasaus en coffeeshops. Toch is er maar verdacht weinig bekend over deze schimmels. Biologieredacteur Gemma is al jaren gefascineerd door deze bijzondere levensvorm die zich bevindt op het grensgebied tussen plant en dier. Samen met Lucas en Hendrik duikt Gemma in de wereld van de paddenstoel. Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering, Gemma Venhuizen Productie: Kim Kabbedijk @lucas...
Nov 04, 2020•54 min
Het is herfst, de natuur is in verval. Bladeren vallen van de bomen en verrijken de bodem. Ook lichamen ontbinden als je ze in de natuur laat liggen. Wetenschappers willen weten hoe verschillende omstandigheden die ontbinding beïnvloeden. Presentatie: Lucas Brouwers en Hendrik Spiering Gast: Anne van Kessel Productie: Mirjam van Zuidam, Kim Kabbedijk @lucasbrouwers // @hendrikspiering // @annevkessel Word lid van onze Facebookgroep! https://www.facebook.com/groups/nrconbehaardeapen Zie het priva...
Oct 28, 2020•56 min
Waar de meeste mensen zonder nadenken een koekje eten, een extra boterham naar binnen schuiven en daarna op de fiets springen moet luisteraar Maaike Helmer al 20 jaar flink vooruit plannen om dit soort dingen te doen. Door haar diabetes type 1 heeft iedere schommeling van haar suikerspiegel flinke invloed op haar leven. Sinds een paar jaar leeft ze een stuk vrijer: haar insulinepomp berekent via een algoritme hoeveel insuline ze nodig heeft. Maar hoe is het om je gezondheid volledig in handen te...
Oct 21, 2020•35 min
Optogenetica maakt het mogelijk om met licht heel gericht hersencellen aan of uit te zetten. Zo kunnen wetenschappers het gedrag van proefdieren besturen. Met een druk op de knop valt een rustig scharrelende muis opeens een krekel aan. Een ‘godsgeschenk’ volgens hersenonderzoekers, omdat ze nu op celniveau kunnen zien hoe het mysterieuze brein werkt. Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering, Niki Korteweg Productie: Kim Kabbedijk @lucasbrouwers // @hendrikspiering // @nikikorteweg Zie het p...
Oct 14, 2020•49 min
De Nobelprijs voor Scheikunde is woensdag toegekend aan Jennifer Doudna en Emmanuelle Charpentier voor de ontwikkeling van dna-kniptechniek CRISPR-Cas. Medisch redacteur Sander Voormolen praat je bij over de winnaars en hun onderzoek. Presentatie: Lucas Brouwers, Sander Voormolen Productie: Kim Kabbedijk @lucasbrouwers // @SanderVoormolen Word lid van onze Facebookgroep! https://www.facebook.com/groups/nrconbehaardeapen Wij zijn genomineerd voor een Dutch podcast award. Is Onbehaarde Apen jouw f...
Oct 07, 2020•15 min
De Nobelprijs voor Natuurkunde is dinsdag toegekend aan Roger Penrose , Reinhard Genzel en Andrea Ghez voor hun onderzoek aan zwarte gaten. Penrose krijgt de helft van de prijs, Genzel en Ghez delen de andere helft. Natuurkundejournalist Dorine Schenk praat je bij over de winnaars en hun onderzoek. Presentatie: Lucas Brouwers, Dorine Schenk Productie: Kim Kabbedijk @lucasbrouwers // @SanderVoormolen Word lid van onze Facebookgroep! https://www.facebook.com/groups/nrconbehaardeapen Wij zijn genom...
Oct 06, 2020•15 min
De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde is maandag toegekend aan drie ontdekkers van het hepatitis C-virus. De ontdekking van het virus, eind jaren 80, heeft geleid tot veilige bloedtransfusies en sinds kort ook behandeling die het virus kan opruimen. Toch overlijden er jaarlijks nog 400.000 mensen aan een infectie door hepatitis C. Medisch redacteur Niki Korteweg praat je bij over de ontdekking van het virus. Presentatie: Lucas Brouwers, Niki Korteweg Productie: Kim Kabbedijk @lucasbrouwer...
Oct 05, 2020•14 min
Sinds zijn verschijning in de middeleeuwen is koning Arthur nooit meer uit het collectieve geheugen verdwenen. Verhalen over de ridders van de Ronde Tafel, de heilige graal, tovenaar Merlijn, het zwaard in de steen en het overspel van Lancelot met koningin Guinevere blijven films, boeken en tv-series inspireren. Wat is de magie van deze vertellingen en waar komt deze rijkdom aan verhalen vandaan? Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering, Bart Funnekotter Productie: Kim Kabbedijk @lucasbrouw...
Sep 30, 2020•52 min
Tuinvogels, bijen, waterdiertjes, spinnen en de jaarrondtelling. In Nederland kunnen we eindeloos beestjes blijven tellen. Al deze waarnemingen leveren veel gegevens op, maar heeft de wetenschap er ook iets aan? Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering, Gemma Venhuizen Productie: Kim Kabbedijk @lucasbrouwers // @hendrikspiering // @GemmaJV Meer Onbehaarde Apen luisteren over diersoorten? Luister dan deze aflevering: https://www.nrc.nl/nieuws/2018/10/10/onbehaarde-apen-waarom-lucas-een-soort...
Sep 23, 2020•49 min
Volgens sommige kenners staan we aan de vooravond van een revolutie in zonne-energie. Flexibele, doorzichtige en efficiënte zonnecellen zijn binnen handbereik dankzij een bijzonder kristal: perovskiet @lucasbrouwers // @wismans Meer weten over perovkiet? Lees deze artikelen: https://www.nrc.nl/nieuws/2020/07/31/het-zonnepaneel-is-volwassen-leve-de-zonnefolie-a4007521 https://www.nrc.nl/nieuws/2020/08/12/giftig-lood-is-terug-te-winnen-uit-zonnecelmateriaal-a4008588 Word lid van onze Facebookgroep...
Sep 16, 2020•39 min
De band tussen mens en hond is oersterk en vele duizenden jaren oud. Deze zomer bleek uit onderzoek dat 10.000 jaar geleden sledehonden het al mogelijk maakte voor mensen om te leven in barre poolstreken. Maar waar begon onze nauwe vriendschap met honden en hoe komen we van een grote boze wolf uiteindelijk uit bij moderne honden zoals Maltipoodles en bulldogs? Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering, Nienke Beintema Productie: Kim Kabbedijk @lucasbrouwers // @hendrikspiering // @nienkebein...
Sep 09, 2020•56 min
Zonder de zon geen warmte, licht of leven. We zoeken de zon op, vereren hem, maar nemen hem ook voor lief. Onbehaarde Apen brengt nu een zomers eerbetoon. Wanneer is de zon ontstaan? Hoe maakte hij complex leven mogelijk en werd hij echt vereerd als god? Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen, Hendrik Spiering Productie: Kim Kabbedijk @lucasbrouwers // @GemmaJV // @hendrikspiering Meer weten over de zon? Lees de zomerserie van de wetenschapsredactie. Zie het privacybeleid op https://art19....
Jul 29, 2020•57 min
Waarom denken we hardop? Waarom hebben hermelijnen zwart puntjes aan hun witte staart? En waarom hebben Tibetanen minder last van hoogteziekte? Voor deze laatste afvering voor de zomer gaat de wetenschapsredactie op zoek naar verrassende vragen met onverwachte antwoorden. Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen, Hendrik Spiering, Sander Voormolen, Bart Funnekotter, Marcel Aan de Brugh, Laura Wismans, Niki Korteweg Productie: Kim Kabbedijk @lucasbrouwers // @GemmaJV // @hendrikspiering // @S...
Jul 01, 2020•1 hr 2 min
Met de hulp van technologieën ingrijpen in het klimaat om zo de opwarming van de aarde tot stilstand te brengen klinkt steeds aanlokkelijker. Het klimaatdoel om niet boven de 1,5 graad stijging uit te komen lijkt steeds verder uit bereik en met de beperking van de CO2-uitstoot wil het maar niet vlotten. Maar wat zijn dit voor technologieën en is het wel verstandig om in te willen grijpen in het klimaat? @lucasbrouwers // @wismans Meer weten over geo-engineering? Lees deze artikelen: https://www....
Jun 24, 2020•53 min
“In een crisis als deze moeten we met 50% van de kennis, 100% van de besluiten nemen” zei premie Mark Rutte op 12 maart, vlak voor Nederland in lock-down ging. De stroom wetenschappelijke publicaties neemt elke dag toe, maar nog steeds zijn veel vragen onbeantwoord en het ongeduld groeit. Wat weten we nu over het coronavirus en kan de wetenschap ons de antwoorden geven die we nodig hebben? Meer weten over het coronavirus? https://www.nrc.nl/nieuws/2020/06/15/nederland-neemt-gok-in-wereldwijde-ra...
Jun 17, 2020•52 min
Ons land snakt naar water. Volgens het KNMI is het neerslagtekort ondertussen zo opgelopen dat de kans bestaat dat 2020 de boeken in zal gaan als het ‘droogste jaar ooit’. Hoewel februari dit jaar nog extreem nat was valt er inmiddels veel te weinig regen. Waarom is het zo droog? Hoe schadelijk is het? En hoe moeten we Nederland inrichten als het zo droog blijft in de toekomst? Presentatie: Lucas Brouwers, Arjen Schreuder, Marcel aan de Brugh @lucasbrouwers // @arjenschreuder // Meer weten over ...
Jun 10, 2020•50 min
Bemande capsules bouwen is de eredivisie van de ruimtevaarttechniek. Waarom is het zo gevaarlijk en duur? En hoe kan het dat juist een commercieel bedrijf als SpaceX de grote ruimtevaartorganisatie NASA voorbijstreeft? Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering, Bruno van Wayenburg Productie: Kim Kabbedijk @lucasbrouwers // @hendrikspiering // @brunchik Zelf de Crew Dragon besturen? Vind hier de simulator: https://iss-sim.spacex.com/ Meer Onbehaarde Apen luisteren over ruimtevaart? Luister da...
Jun 03, 2020•53 min
Ze zijn niet te stoppen en hebben een onstilbare honger. Met miljoenen tegelijk bewegen sprinkhanen zich over de akkers van Oost-Afrika en verslinden daarbij alles wat op hun pad komt. Wat maakt de sprinkhaan zo’n succesvo zwermdier en is hij nog wel te bestrijden? Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen Gast: Koert Lindijer Productie: Misha Melita en Kim Kabbedijk @lucasbrouwers // @GemmaJV // @KoertLindijer Meer weten over de sprinkhanenplaag in Oost-Afrika? https://www.nrc.nl/nieuws/2020...
May 27, 2020•42 min
Grote mannen met gevlochten baarden op drakenschepen: het beeld van de Vikingen is een cliché dat wordt herhaald in films, kinderseries en games. Maar in hoeverre klopt dat stereotype met de geschiedenis? Presentatie: Lucas Brouwers, Bart Funnekotter en Hendrik Spiering Productie: Misha Melita en Kim Kabbedijk @lucasbrouwers // @BartFunnekotter // @HendrikSpiering Meer weten over de band tussen de Friezen en de Vikingen? https://www.nrc.nl/nieuws/2019/10/22/ook-friezen-gingen-soms-op-viking-a397...
May 20, 2020•49 min
In zijn tijd was hij een beroemde wetenschapper en ontdekkingsreiziger, nu zijn we hem haast vergeten. Toch wordt Alexander von Humboldt (1769-1859) gezien als de grondlegger van de ecologie en inspireerde hij bekende tijdgenoten als Goethe en Darwin. Waarom is hij weggezakt in het collectieve geheugen? En wat kunnen we vandaag de dag leren van deze Pruisische wetenschapsheld? Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering en Gemma Venhuizen. Productie: Misha Melita @lucasbrouwers // @hendrikspie...
May 13, 2020•52 min
Kraaien, chimpansees, olifanten, papegaaien én octopussen: allemaal dieren die intelligent gedrag vertonen. Maar de octopus is extra bijzonder omdat hij evolutionair heel ver van ons afstaat, met zijn autonome armen en een huid als een videoscherm. Waaraan dankt dit weekdier zijn slimheid? En hoe slim is de octopus precies? Presentatie: Lucas Brouwers en Hendrik Spiering Productie: Misha Melita @lucasbrouwers // @hendrikspiering Lees hier het interview van Lucas Brouwers met Peter Godfrey-Smith:...
May 06, 2020•58 min
Van Q-koorts tot salmonella, en van het nieuwe coronavirus tot ebola: allemaal zijn het ziekten die ooit begonnen met een overspringende bacterie of virus van dier op mens. Hoe ontstaan deze zoönosen precies? En waarom zijn vleermuizen zo vaak de bron? Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering en Gemma Venhuizen. Productie: Misha Melita @lucasbrouwers // @hendrikspiering // @GemmaJV Benieuwd naar de TED talk van David Quammen uit 2013? https://www.youtube.com/watch?v=rI11hHOya34 Zie het priv...
Apr 29, 2020•47 min
Bij de oerknal ontstond in een keer heel veel materie én antimaterie, in theorie zelfs evenveel. Maar om ons heen is bijna alleen nog maar materie. Hoe kan dat? Waar is al die antimaterie naartoe? Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering en Dorine Schenk. Productie: Misha Melita @lucasbrouwers // @hendrikspiering // @ dorineschenk Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info ....
Apr 22, 2020•40 min
Het coronavirus is onderwerp van ieder journaal, gesprek en krant. Maar voor kinderen is de informatie over corona niet altijd even toegankelijk. Daarom deden wij een oproep: wat willen jullie eigenlijk weten? In deze aflevering van Onbehaarde Apen geven we antwoord op de vragen van kinderen over het coronavirus. Presentatie: Lucas Brouwers, Sander Voormolen, Gemma Venhuizen, Hendrik Spiering en Niki Korteweg Productie: Misha Melita @SanderVoormolen // @lucasbrouwers // @GemmaJV // @nikikorteweg...
Apr 15, 2020•34 min
