NRC Onbehaarde Apen - podcast cover

NRC Onbehaarde Apen

NRCart19.com

Onbehaarde Apen is de wekelijkse wetenschapspodcast van NRC. Gemma Venhuizen bespreekt met de wetenschapsredactie kleine ontdekkingen, wilde theorieën, wereldschokkende inzichten en alles wat daar tussenin zit.

Last refreshed:
Follow this podcast in the Metacast mobile app to refresh it and see new episodes.
Download Metacast podcast app
Podcasts are better in Metacast mobile app
Don't just listen to podcasts. Learn from them with transcripts, summaries, and chapters for every episode. Skim, search, and bookmark insights. Learn more

Episodes

#32: Waarom hebben we planeet X nog niet gevonden?

Goed nieuws voor iedereen die baalt dat Pluto geen planeet meer is: er zijn aanwijzingen voor een negende planeet aan de rand van ons zonnestelsel. Planeet X. Een ijsbal tien keer groter dan de aarde maar nog nooit door astronomen gezien. Hoe vind je een planeet waarvoor alleen nog indirect bewijs bestaat? Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering en Eddy Echternach Productie: Misha Melita @lucasbrouwers // @hendrikspiering Meer weten over waarom Mike Brown (Caltech) overtuigd is van het bes...

Jan 23, 201946 min

#31: Waarom we geen bacteriën meer zijn

Tussen complexe cellen, waar mensen uit bestaan, en het meest eenvoudige leven, bacteriën, zit een reuzensprong. Ingenieuze cellen als die van de mens zijn lang geleden uit bacteriën ontstaan. Maar hoe? De Nederlandse wetenschapper Thijs Ettema heeft met zijn onderzoek naar cellen op de bodem van de oceaan misschien wel de missing link te pakken. @lucasbrouwers // @hendrikspiering // @GemmaJV Benieuwd hoe een witte bloedcel er van binnen uitziet? Kijk hier The Inner Life of the Cell: https://www...

Jan 16, 201957 min

#15: Wat we leerden in 2018

Het jaar komt ten einde. En dus blikt de wetenschapsredactie van NRC gezamenlijk terug op de hoogtepunten in 2018. Aan een tafel vol redacteuren, kerstkransjes en bubbels komen ze allemaal voorbij: van grottekeningen tot gekloonde apen en van fluitend ijs tot de Mesopotamische biercultuur. Fijne feestdagen voor iedereen! Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen en Hendrik Spiering Productie: Mirjam van Zuidam Meer weer weten over Gemma's hoogtepunt? Lees over het hommeldrama: https://www.nrc...

Dec 19, 20181 hr

#14: Waarom de wereld wacht op kernfusie

Kernfusie is de energiebron van de toekomst: een schone, oneindige zon in een doosje. Tenminste, zo klinkt het in de propaganda van ITER, de internationale experimentele kernfusiereactor in aanbouw op het Zuid-Franse platteland. Is het echt zo veelbelovend? En gaat het ook lukken? Dorine Schenk, die voor NRC over natuurkunde schrijft, loodst de Onbehaarde Apen stapsgewijs door het proces. Presentatie: Lucas Brouwers en Hendrik Spiering Productie: Mirjam van Zuidam en Misha Melita @lucasbrouwers ...

Dec 12, 20181 hr 4 min

#13: Wanneer gaan we terug naar de maan?

Met het neerstorten van de Russische Sojoez-raket in oktober belandde de bemande ruimtevaart op een dieptepunt. Deze week ging de vertrouwde raket gelukkig weer feilloos omhoog. Breekt er met de nieuwe raketten van NASA en SpaceX een gouden ruimtevaartdecennium aan? Of gelooft alleen ruimteprofeet Elon Musk daarin? Ruimtevaartexpert Bruno van Wayeren vertelt. Presentatie: Lucas Brouwers en Hendrik Spiering Productie: Mirjam van Zuidam @lucasbrouwers // @hendrikspiering // @brunchik Zie het priva...

Dec 05, 201858 min

#12: Kun je ooit echt jezelf zijn?

Ben jij jezelf? Ooit geweest? Zo ja, op wat voor momenten voel je 'jezelf' dan? En ben je dan dezelfde zelf, en altijd evenveel? Hoe belangrijk is dat eigenlijk? Psychologieredacteur Ellen de Bruin praat de Apen bij over authenticiteitsgevoel. Presentatie: Lucas Brouwers en Hendrik Spiering Productie: Mirjam van Zuidam Montage: Misha Melita Het artikel lezen dat Ellen over het onderwerp schreef? Klik dan hier: https://www.nrc.nl/nieuws/2018/11/23/je-ware-zelf-dat-bestaat-niet-a2756312 De podcast...

Nov 28, 201850 min

#11: Waarom we blij moeten zijn met ons (bruine) vet

Tijdens koude dagen pakken we ons in om warm te blijven. Of we eten meer, voor een extra isolerende vetlaag. Echte durfals nemen een koude douche, of springen in een ijswak om zich tegen de kou te wapenen. Maar werkt dat? En welke rol speelt ons bruine vet hierin? En, wacht even: wat is bruin vet eigenlijk? Medisch redacteur Sander Voormolen - die ook in november steevast in een T-shirt rondloopt - beantwoordt alle vragen over deze interne kachel. Presentatie: Lucas Brouwers en Gemma Venhuizen P...

Nov 21, 201845 min

#10: Waar slimme algoritmes tóch heel dom in zijn

Worden machines slimmer dan mensen? Bennie Mols, die voor NRC over artificiële intelligentie schrijft, denkt van niet. Natuurlijk: ze kunnen beter schaken dan de beste schaker en verslaan de wereldkampioen in Go . Maar het kost veel energie, en het inlevingsvermogen van een peuter is nog altijd groter. Hoe intelligent is kunstmatige intelligentie wel? Presentatie: Lucas Brouwers en Hendrik Spiering Productie: Mirjam van Zuidam @lucasbrouwers // @hendrikspiering // @BennieMols Kijk hier de video ...

Nov 14, 201854 min

#9: Zijn wij de enige muzikale dieren?

Het oudst bekende lied staat op een 3200 jaar oud kleitablet, het oudste instrument is van 40.000 jaar geleden. Muziek is van alle tijden én culturen. Maar waarom en hoe maken we muziek? Zijn wij daarin uniek, of telt het geluid van bultruggen (die ooit de menselijke hitlijsten haalden), gibbons en zangvogels ook mee? Hendrik sprak 's werelds enige hoogleraar muziekcognitie Henkjan Honing over de menselijke muzikaliteit. Presentatie: Lucas Brouwers en Hendrik Spiering Productie: Mirjam van Zuida...

Nov 07, 20181 hr 1 min

#8: Wat kinderen doen als niemand kijkt

Ben je een kutkind of een keizerkind ? Wie dit raadsel snapt, hoort zichzelf "ik ben een kutkind" zeggen, en gaat tóch niet af. In kindercultuur spelen kinderen met macht, angst en walging, en verwerken zo de wereld. Zónder invloed van volwassenen. Hoe? Dat is voer voor antropologen, in Onbehaarde Apen. Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen en Hendrik Spiering Productie: Mirjam van Zuidam @lucasbrouwers // GemmaJV // @hendrikspiering Lees hier het artikel dat Hendrik over kindercultuur sc...

Oct 31, 201849 min

#7: Hoe een kleine cel de planeet verandert

Met het blote oog kun je ze niet zien en begrijpen doen we ze eigenlijk ook niet. Dinoflagellaten - ook wel liefkozend dinootjes genoemd - zijn plankton met bijna buitenaardse krachten. Ze bezitten het sterkste gif dat we kennen, geven betoverende lichtshows en vormen een geschiedenisboek van het klimaat. En dus vroegen we hun grootste fan om aan te schuiven: Ellen de Bruin, die er een roman over schreef. Presentatie: Lucas Brouwers en Gemma Venhuizen Productie: Mirjam van Zuidam @lucasbrouwers ...

Oct 24, 201849 min

#6: Moeten we Nederland inleveren aan de zee?

Over twee eeuwen kan de zeespiegel twee tot achter meter stijgen, stellen onlangs gepubliceerde klimaatstudies. Hoe accuraat is die voorspelling? En hoe ziet de wereld er dan uit? Klimaatredacteur Marcel aan de Brugh stelde zich de toekomst voor en schat in: we zijn er nog niet klaar voor. Presentatie: Lucas Brouwers en Gemma Venhuizen Productie: Mirjam van Zuidam @lucasbrouwers // GemmaJV Benieuwd naar de toekomst die Marcel schetst? Lees dan zijn stuk: https://www.nrc.nl/nieuws/2018/10/11/wat-...

Oct 17, 201850 min

#5: Waarom Lucas een soortenblog bijhoudt

Hoeveel onontdekte uilensoorten zijn er nog op Lombok? Die vraag klinkt gek, maar is het niet. Na het horen van een ongebruikelijke lokroep, ontdekten biologen een tot nu toe onbekende uil op het Indonesische eiland; de Otus jolandae . Onderzoekers schatten dat er jaarlijks zo'n 18.000 nieuwe diersoorten worden beschreven. Lucas houdt een lijstje bij, en mocht zelfs een Nederlandse naam bedenken. Presentatie: Lucas Brouwers en Hendrik Spiering Productie: Mirjam van Zuidam @lucasbrouwers // @hend...

Oct 10, 201827 min

#4.3: Nobelprijsweek 3 - Scheikunde

Deze week worden de Nobelprijzen uitgereikt. Onbehaarde Apen doen verslag. De Nobelprijs voor de Scheikunde is gewonnen door Frances Arnold, Gregory Winter en George Smith, voor hun onderzoek naar de evolutie van eiwitten en enzymen. Sander Voormolen vertelt wat je kunt doen met de evolutie in een reageerbuis. Iets anders: we vinden het heel leuk dat je weer luistert! En vooral zijn we erg benieuwd naar jou. En naar je mening over Onbehaarde Apen. Dus als je ergens in de komende dagen vijf minut...

Oct 03, 201812 min

#4.2: Nobelprijsweek 2 - Natuurkunde

Deze week worden de Nobelprijzen uitgereikt. Bij de Nobelprijs voor de Natuurkunde won voor het eerst in meer dan 50 jaar een vrouw. Donna Strickland is de derde vrouwelijke winnaar ooit en deelt de prijs met Arthur Ashkin en Gérard Mourou voor hun onderzoek naar optische pincetten. Dorine Schenk, die voor NRC over natuurkunde schrijft, komt vertellen hoe atomen met lichtbundels op hun plek gehouden kunnen worden. De winnaar van de Nobelprijs voor Chemie wordt woensdag bekend gemaakt. Ook die zu...

Oct 02, 201821 min

#4.1: Nobelprijsweek 1 - Geneeskunde

Deze week worden de Nobelprijzen uitgereikt. De eerste, de Nobelprijs voor de Geneeskunde, ging naar James Allison en Tasuku Honjo voor hun onderzoek naar immuuntherapie. Medisch redacteur Sander Voormolen schuift aan en vertelt over deze vierde pijler in kankerbestrijding (naast operaties, bestraling en chemotherapie). De winnaars van de Nobelprijzen voor Natuurkunde en Chemie worden respectievelijk dinsdag en woensdag bekend gemaakt. Ook die zullen de Onbehaarde Apen in een bonusaflevering bes...

Oct 01, 201812 min

#3: Waar gaat het heen met onze insecten?

Sterven de insecten uit? In minder dan 30 jaar verdween in sommige natuurgebieden meer dan 75 procent van de zespotige dieren. Hoe komt dat? En kunnen we het tij nog keren of gaan we robotbijen bouwen? Geen bestuivers, geen opruiming van de bodem, geen gezoem bij het slaapkamerraam, Gemma begint een gedachte-experiment en vraagt: wat als er geen insecten meer zijn? Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen en Hendrik Spiering Productie: Mirjam van Zuidam @lucasbrouwers // @GemmaJV // @hendrik...

Sep 26, 201845 min

#2: Waarom we het nooit eens worden over Pluto

Is Pluto een planeet? En mag je nog Brontosaurus zeggen? Over sommige wetenschappelijke termen lopen de emoties hoog op. Want wie bepaalt eigenlijk hoe een dier, plant of tijdsvak heet? En wat moet er gebeuren voor zo'n naam uit de schoolboeken verdwijnt? In deze aflevering bespreken Lucas, Gemma en Hendrik ieder een wetenschappelijke vete. Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen en Hendrik Spiering Productie: Mirjam van Zuidam @hendrikspiering // @GemmaJV // @lucasbrouwers // @ThomasRueb M...

Sep 19, 201847 min

#1: Ons hallucinerende brein

Redacteur Thomas Rueb dronk bitterzoete compostthee om vervolgens door het wolkendek van zijn bewustzijn te vallen, euforisch over prehistorische prairies te rennen en te beseffen: ik ben alles. Een typische ayahuasca-ervaring, na inname van de hallucinogene drank. Maar wat gebeurde er in het hoofd van Thomas? Hoe is zo'n mystieke ervaring wetenschappelijk uit te leggen? In deze extra lange eerste aflevering van seizoen drie ontrafelen Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen en Hendrik Spiering het brei...

Sep 12, 20181 hr 6 min

#15: Waar zijn de neanderthalers gebleven? (misschien wel in jou)

De neanderthalers waren dom, lomp en bruut, dáárom zijn ze uitgestorven. Dit is misschien wel het grootste misverstand over deze prehistorische mensensoort. Maar de neanderthaler lijkt meer op ons dan we dachten. Sterker nog, onderzoek naar onze genen verraadt: ze leven voort in ons. Waaraan merk je dat? Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen en Hendrik Spiering Productie Mirjam van Zuidam @lucasbrouwers // GemmaJV / @hendrikspiering Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de...

Jul 04, 201854 min

#14: Wie is geschikt voor een reis naar Mars?

Na de maan en ruimtestation ISS is de nieuwste wens van NASA om af te reizen naar Mars. Een reis van zo'n drie jaar (negen maanden heen, een jaar onderzoek, en negen maanden terug) à 500 miljard euro of meer. Gewillige astronauten in overvloed, maar lang niet iedereen is geschikt. Wie komt er voor in aanmerking? Wat zijn de lessen van de bemande ruimtevaart? En hoe bereid je je voor op de verste reis die de mens ooit maakte? Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen en Hendrik Spiering Produc...

Jun 27, 201848 min

#13: Wat zijn de schaduwkanten van licht?

De langste dag van het jaar, ook wel bekend als midzomernacht, is voor velen reden voor een feestje. Toch zijn er ook een heleboel nadelen aan zo veel zonuren op een dag. Gemma Venhuizen neemt ons mee langs allergieën, depressies en permanente jetlags en vertelt ons of we nu wel of niet blij moeten zijn met de seizoenen. Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen en Hendrik Spiering Productie: Mirjam van Zuidam @lucasbrouwers // @hendrikspiering // @GemmaJV Zie het privacybeleid op https://art...

Jun 20, 201850 min

#12: Wie zijn de helden van de genrevolutie?

Ineens heeft iedereen het over CRISPR CAS-9 , de genetische wondertechniek waarmee naar gelieve in genen kan worden geknipt. Drie onderzoekers strijden om de Nobelprijs, maar wie moeten we er nog meer mee feliciteren? Onbehaarde Apen blikt terug en benoemt alle helden van de daverende revolutie. Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen en Hendrik Spiering Productie: Mirjam van Zuidam @lucasbrouwers // @GemmaJV // @hendrikspiering Meer weten over CRISPR CAS-9? Bekijk ook de video die NRC er o...

Jun 13, 201852 min

#11: Alles over de tong met Joël Broekaert

Wat is het verschil tussen smaak en aroma? Hoe proef je umami? En wat gebeurt er als je zuur niet meer herkent? Onbehaarde Apen gaat deze week op 'tong-expeditie' met culinair journalist Joël Broekaert, die vertelt hoe deze speciale spier proeft én smaakt. Mee op expeditie? Check onze site voor een lijst ingrediënten. Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen en Hendrik Spiering Productie: Mirjam van Zuidam @LucasBrouwers // @hendrikspiering // @GemmaJV // @joelbroekaert Zie het privacybeleid...

Jun 06, 20181 hr 5 min

#10: Kun je je lichaam verlaten?

Op haar achttiende vloog de jonge psychologiestudente Susan Blackmore over de daken van Oxford, terwijl haar lichaam achterbleef in een studentenkamer. Ten minste, zo ervaarde ze dat. Sindsdien doet ze onderzoek naar de werking van deze uittreding, ook wel bekend als de out-of-body experience. Maar bestaat zoiets eigenlijk wel? En zo ja, hoe werkt dat dan precies? Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen en Hendrik Spiering. Productie: Mirjam van Zuidam. @LucasBrouwers // @HendrikSpiering //...

May 30, 201849 min

#9: Wat je tegenkomt op expeditie in de diepzee

Deze week monsterden we aan op onderzoeksschip RV Pelagia, dat uitvoer om het meest mysterieuze stukje van onze aardbol te verkennen: de diepzee. Want opvallend genoeg weten we meer van de maan dan van onze eigen oceanen. Wie of wat bewoont het laatste stukje terra incognita? En hoe vermaak je je wekenlang op een drijvend eiland, met vijfentwintig vreemden om je heen? Je hoort het, in Onbehaarde Apen. Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen en Hendrik Spiering. Productie: Mirjam van Zuidam....

May 23, 201850 min

#8,5: Waar is Gemma?

Deze week even geen aflevering van Onbehaarde Apen. Gemma bevindt zich op een onderzoeksschip in de Atlantische Oceaan, waar ze naar een live-opname van de diepzeebodem kijkt. Rare vissen, enorme kloven in de aarde en aparte sedimentstromen, van alles komt voorbij. Over het hoe en waarom hoor je volgende week alles! @lucasbrouwers // @hendrikspiering // @GemmaVJ Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-i...

May 16, 20185 min

#8: Hoe kou alles anders maakt

Hoe overleef je binnen de poolcirkels? Hoe past de mens tussen rendier en ijsbeer in de voedselketen? En waarom kwamen de graven op de lokale begraafplaats van Spitsbergen weer tot leven? Ook wordt duidelijk hoe Leiden voor eventjes de koudste plek ter wereld was. Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen en Hendrik Spiering. Productie: Henk Ruigrok van der Werven. @LucasBrouwers // @HendrikSpiering // @GemmaJV Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Cal...

May 09, 201843 min

#7: Waarom moet de exoot dood?

Waarom kun je geiten vinden op de Galapagoseilanden en reuzenpadden in Australië? En wat doet de Japanse oester in onze Waddenzee? En de Amerikaanse rivierkreeft in de Amsterdamse grachten? Exoten zijn het. Moeten we daar nou blij van worden, al die exotische planten, dieren, zwammen en schelpen of zijn ze juist schadelijk? De Onbehaarde Apen vragen zich af: moet de exoot dood? Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen en Hendrik Spiering. Productie: Mirjam van Zuidam en Henk Ruigrok van der ...

May 02, 201846 min

#6: Hoelang nog voordat we uitsterven?

Ooit trof een grote ramp de aarde, waardoor veel soorten verdwenen die nu alleen nog als fossiel terug te vinden zijn. Inmiddels zijn wij mensen zelf de oorzaak van allerhande verdwijnende soorten. Hoelang voor wij zelf uitsterven? Lucas Brouwers, Hendrik Spiering en Gemma Venhuizen leiden ons langs verschillende uitstervingsgolven, naar de toekomst. Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen en Hendrik Spiering. Productie: Mirjam van Zuidam. @LucasBrouwers // @HendrikSpiering // @GemmaJV Zie ...

Apr 25, 201845 min
For the best experience, listen in Metacast app for iOS or Android