صادق قطبزاده که بود؟ در انقلاب اسلامی چه نقشی داشت؟ چه شد که تبدیل شد به مرید رهبر انقلاب؟ چرا مخالف نظام برآمده از انقلاب شد و چطور مرگ رو در آغوش کشید؟ ما در دقایق پیشرو از این شخصیت تأثیرگذار بر تاریخ معاصرمون صحبت خواهیم کرد.
آمریکا بیش از هر زمانی تلاش میکرد تا آسانژ رو گیر بندازه. اما این تلاشها تبدیل به یه بازی تازه شد. 14 سال مبارزه آسانژ با برخی از عالیترین دادگاههای جهان. آسانژ دوست نداشت اسمش از سر تیتر رسانهها کنار بره. ما در این قسمت رفتیم سراغ این مبارزه عجیب و غریب و این بزرگترین افشاگر تاریخ؛ جولیان آسانژ "منابع" مستند We Steal Secrets: The Story of WikiLeaks اثر الکس گیبنی Alex Gibney و مطالب گزارشها و مقالات منتشر شده در رسانههای معتبر لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@...
چند ساعت از شب گذشته بود. مامورهای موساد به مانیتوری چشم دوخته بودن که داشت سید حسن نصرالله رو نشون میداد. تو تصویری، فردی که پشتش به مانیتور بود داشت روی نقشه چیزی به سید حسن نشون میداد. فرد کمی چرخید، کمی، فقط کمی از چهرهش افتاد توی قاب تصویر. مردی ریشدار و عینکی با یونیفورم پلنگی و کلاه نظامی. یکی از افسران واحد 8200 فریاد زد: «خودشه!» دو سال بعد، وقتی سوئچ در یک پاجیروی پارک شده در گوشهای از خیابانهای دمشق چرخید، چاشنی بمب جاسازی شده فعال شد و بمب منفجر شدما در این قسمت رفتیم سراغ یکی ا...
محلهای که زمانی بخشی از حیات پایتخت ایران بود و حالا سالهاست که دیگه نیست. شهر نو محلهایه که همه اسمش رو شنیدیم ولی کمتر راجعبهش میدونیم، پس ما در این قسمت از مورخ سفر کردیم به کوچه پسکوچههای این محله بدنام روزگار نهچندان دور تهران.
میشه گفت عمر سیاسی آقای پزشکیان به نوعی وامدار سانحه هواییه، اونم نه یه بار! دو بار! یه بار وقتی با یه سقوط هواپیما در 1380 پزشکیان وزیر شد، یه بارم وقتی با سقوط هلیکوپتر در 1403، پزشکیان کاندیدای اصلی جریان اصلاحات برای انتخابات ریاستجمهوری شد. در این قسمت از مورخ به چهار دهه رقابت بین پزشکیان و جلیلی پرداختیم.
آنگلا مرکل در پایتخت جهان دو قطبی زندگی میکرد، اون هم در نیمه شکستخورده این پایتخت و با فروپاشی جهان دو قطبی بود که تونست به قدرتمندترین زن اروپا یا شاید جهان تبدیل بشه. اما آیا خانم آنگلا کوشش و مبارزهای هم برای رسیدن به جهان آزاد انجام داده بود؟ چطور کسی که از قسمت شرقی دیوار برلین میاومد، تونست قدرت رو در آلمان بعد از اتحاد، در دست بگیره؟ اساساً آنگلا مرکل کیست؟ ما در دقایق آتی به این سوالات پاسخ خواهیم داد..
مثل چهگوارا و فیدل کاسترو در آمریکای لاتین، یا چرچیل در اروپا که یکی از نمادهاشون سیگارشون بود، سید محمود طالقانی رو هم خیلیها تا به امروز به سیگارش به یاد میارن. میگن یه باری که مریض بوده، رو تخت بیمارستان هم سیگار میکشیده. بهش میگن آقا جان، برات خوب نیست، خاموشش کن! طالقانی یه نگاه به آتیش نوک سیگارش میکنه و میگه: «این تنها نقطه روشن زندگی منه. ازم میخواید همینو هم خاموش کنم؟» ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ کسی که انقلابیون 1357 براش شأن پدری قائل بودن، سراغ داستان سید محمود طالقانی...
محمود احمدینژاد کی بود؟ چطور در 1384 رئیسجمهو شد؟ رقبا و یارانش کیا بودن؟ یارانی که بعد از ریاستجمهوری احمدینژاد به خودشون گفتن جریان 3 تیر. ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ داستان سوم تیرماه 1384.
علی شریعتی، در کتاب بازگشت به خویشتن مینویسه، «در دورانی که اروپا مسیر ترقی رو در پیش گرفته بود، در ایران دو امام زمان ظهور کرد. دومی به پیغمبر و به خود خدا هم تبدیل شد! در چنین شرایطی بود که مشروطیت ظهور کرد، مثل برق آمد و مثل باد هم رفت...» این بخشی از بود از کتاب بازگشت به خویشتن، اثر علی شریعتی. چیزی که خواهید شنید، یه قصهست، قصه یه نوع مذهبی که از دل اوضاع آشفته ایران، سربرآورد. قصه بهایت.
دشمنان بابک، مشخصاً اعراب و ارامنه در تمام تاریخ از ایشون بد گفتند و البته دوستداران بابک، مشخصاً ترکان و فارسها، از بابک اسطوره ساختند. اما بابک که بود و چه کرد؟ ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ داستان بابک خرمدین و ریشههای قیام تاریخیش رو بررسی کردیم.
ما در این قسمت از مورخ به سراغ انقلاب ایدئولوژیک سازمان مجاهدین خلق رفتیم، انقلابی که با ازدواج مسعود و مریم رجوی با هم شروع شد.
اونچه امروز از گاندی به جا مونده، یک شیوه خشونت پرهیز برای رسیدن به حقوق انسانیه. جنبشهای سیاسی و اجتماعی زیادی در سراسر دنیا، از افرادی مثل گاندی الگو گرفتند تا برنامه های خودشون رو پیش ببرند. در واقع در دوران جدید برای اولین بار مهاتما گاندی توانست رابطه ای بین اندیشه عدم خشونت به عنوان یک اصل مذهبی و عدم خشونت به عنوان یک استراتژی مبارزه برقرار کنه. گاندی تأکید داشت که خشونت در هیچ جا و تحت هیچ شرایطی نباید اعمال شود. این روشی بود که گاندی در برابر دشمنانش به کار میبرد.
مایی که از اول قرن بیست و یک رو به یاد داریم، همینطور داریم تند تند به پیش میریم و انقدر سرعت تغییرات برامون زیاده که هیچکدوممون نمیتونیم حدس بزنیم ده سال دیگه دنیامون چه شکلیه! ما هم تو این قسمت قصد نداریم حدسی راجع به آینده بزنیم بلکه میخوایم مهمترین وقایع سیاسی دو دهه گذشته از نظر مورخ رو براتون روایت کنیم منابع: کتاب فیلیپه فرناندس لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیو...
داستان بومیان آمریکا، داستانیه پر از رمز و راز، داستان مردمانی که عمیقاً به دنیای ارواح اعتقاد دارن، پیشگوییهاشون انقدر مرموزه که میتونه توجه دنیا رو به خودش جلب کنه، ارتباطشون با طبیعت بینظیره، ارتباطی که در تغزیهشون و در داروهاشون و حتی در اسمهاشون هم دیده میشه، داستان کسانیه که برای مکانهای طبیعی احترام قائلند و خودشون رو جزیی از طبیعت در هم تنیده این سیاره میدونن، نه تافتهای جدا بافته از اون. و البته داستان مردمانی که مظلومان تاریخ ما هستند، مردمانی که بیش از خیلی از دیگر مردمان سا...
تاریخ بهترین معلمهاست و البته همواره هم تکرار میشه. حتی اتفاق نادری مثل بیرئیسجمهوری هم شرایطی مشابه در تاریخ داره. البته که این وضعیت برای کشور ما نادره، اما در برخی از کشورهای دنیا، خیلی هم چیز عجیب و غریبی نیست. مثلاً همین بیخ گوش ما، در پاکستان، شرایط بیرئیسجمهوری یه اتفاق متدواله که هر چند سال یه بار رخ میده. این که آیا شرایط خاص بیرئیسجمهوری تونسته تأثیرگذاری ویژهای بر تاریخ داشته باشه یا نه "منابع" روزنامه های اطلاعات، کیهان و جمهوری اسلامی سال 1360، کتاب خاطرات آیت الله مهدوی ک...
پاکستانیزه شدن! این یک کابوسه برای کشورهای جهان سوم. پاکستانیزه شدن یعنی چمباتمه زدن میلیونها فقیر بر روی قدرت هستهای! در مدل پاکستان یک نیروی نظامی قدرتمند، یک سیستم دینی پرنفوذ و یک ملت عقبمونده داریم و البته دولتی که رئیسانش از زندان به قدرت میرسن و اگر زنده بمونن، با رفتن به زندان کلید قوه مجریه رو به نفر بعدی تحویل میدن. منابع: ماهنامه ارمغان، مقاله موسس پاکستان، فصلنامه سیاست خارجه، بهار 1385، مقاله ایده پاکستان، فصلنامه ندای اسلام، مقاله پاکستان، شصتسال حیات، نوشته عبدالغفور دورانی،...
دوچه ایتالیا، رفیق پیشوای آلمان، سیاستمداری اهل قلم، روزنامهنگار، خشن و مستبد و البته ایران دوست! ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ داستان آقای بنیتو آمیلکاره آندرهآ موسولینی. منابع: historians.org ،Britannica.com ،history.com ،hindustantimes.com و نشریه گاردین. لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcn...
یه شهری بود تو جنوب ایران که میتونست ونیز آسیا باشه. اما بارها و بارها ویران شد. ققنوس بود. بعد هر ویرانی دوباره ساخته شد. خرمشهر. شهری که امروز ما به اسم خرمشهر می شناسیم، به خاطر مذاکرات امیرکبیر، به خاک ایران ضمیمه شد و در دوره پهلوی، تبدیل شد به مهمترین بندر جنوب و این پیشرفت فوق العاده، حسادت عراقی ها رو تحریک کرد. تو این اپیزود مورخ درباره تاریخ خرمشهر نوشتیم. تاریخی که خیلی بوی خون میده. منابع: کتاب نکتههای تاریخ، اثر جعفر شیرعلی نیا کتاب دا اثر سیده زهرا حسینی کتاب آخرین شب خرمشهر، خاط...
شما میتونید با وحشت، خیلی بهتر از مهر و محبت دل مردم رو به دست بیارید. این دقیقاً فرمولی بود که مستبد افسانهای اوگاندا، جناب عیدی امین طی 8 سال حکمرانیش به کار برد. کسی که روزی چهل تا پرتقال میخورد اما اگر لازم میشد میتونست گوشت تن مخالفانش رو هم زیر دندوناش بجوئه... منابع: مستند How to Become a Tyrant به روایت پیتر پیتر دینکلیج و همینطور مستند Idi Amin - Uganda's Brutal Despot Documentary اثر کانال انگلیسی The People Profiles. لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@mov...
ما در این قسمت رفتیم سراغ داستان عفت غنیپور، زنی که مامور ترور رهبر انقلاب اسلامی 1357 بود. منابع: کتاب سازمان مجاهدین خلق، از پیدایی تا فرجام اثر موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی و مجموعه گزارشها و گفتوگوهای رسانههای معتبر. لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پاد...
وقتی کسی وارد زندان میشه تا باقی عمرش رو اونجا بگذرونه، عملاً دیگه زندگی نمیکنه! حالا اگر این زندان، یکی از مخوفترین زندانهای دوران معاصر بشر باشه، حتماً رسیدن به پایان مسیر زندگی خیلی راحتتره. مثل زندانیان محبوس در آلکاتراز که به محض ورود به این مکان پروحشت، دیگه زندگی نمیکردن، فقط زنده بودن! ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ داستان این مکان ترسناک، زندان آلکاتراز. منابع: مستند Drain Alcatraz: The World's Most Notorious Prison اثر شبکه نشنال جئوگرافی، کتاب کتاب آلکاتراز اثر جیم کوئیلین و ...
جناب ابومحمّد مُشرفالدین مُصلِح بن عبدالله بن مُشَرِّف در سال ۶۵۰، حقیقت زندگی رو به این سادگی و روشنی تصویر میکرد و ما، امروز، ۷۰۰ سال بعد، هنوز اندر خم یک کوچه ایم. پس برای گذر از این کوچهی تاریک، به فانوس کلام شیخ اجلّ پناه میبریم. ما در این قسمت از مورخ به سراغ استاد سخن رفتیم، کمی از زندگی ایشون گفتیم و همینطور از تأثیری که بر دنیای ما گذاشت. این شما و این عالیجناب سعدی. منابع: مطالب سایت گنجور، سایت پرورشافکار دات کام، ژورنال ادبی دانشگاه علامه، مقالات منتشر شده توسط انتشارات پیام عدا...
اساساً دلیل دشمنی دیرینه حسن صباح و خواجه نظامالملک فقط سر یه بدقولی بوده؟ و سوال مهمتر، حسن صباح کی بود؟ ما در این قسمت رفتیم سراغ این شخصیت مرموز تاریخمون. منابع: حسن صباح، چهره شگفت انگیز تاریخ/ محمد احمد پناهی سمنانی خداوند الموت ذبیح الله منصوری لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHN...
پابلو اسکوبار محبوب سینماست چون داستان زندگیش یه درام بینظیره، درامی که ما در این قسمت از مورخ به سراغ روایتش رفتیم. منابع: وبسایت britannica، وبسایت biography.com، مستند Don Pablo Escobar: King of Cocaine از کانال Best Documentary و مستند Pablo Escobar - The Colombian Cartel King اثر کانال انگلیسی The People Profiles. لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانا...
فرقان نقش ویژهای در ایران بعد از 1357 خورشیدی ایفا کرد. وقتی خشونت انقلابی، یکسویه و علیه عوامل مربوط به حکومت قبلی در جریان بود، فرقان از زاویهای بسیار رادیکال نوک پیکان خشونت رو به سوی انقلابیون پیروز برگردوند. از اولین گلولهای که فرقان زد و اولین خونی که ریخت تا سالها آتش خشونت توی مملکت ما به سوی آسمون زبونه کشید. منابع: کتاب خاطرات هاشمی رفسنجانی، کتاب خاطرات عزت شاهی، کتاب جریانها و سازمانهای مذهبی - سیاسی ایران نوشته رسول جعفریان، کتاب شکلگیری انقلاب اسلامی نوشته محسن میلانی، مجموعه...
با دو نکته باعث شد تا خلخالی بشه نماد خشونت انقلابی در ایران. اول اینکه افرادی که خلخالی به جوخه اعدام سپرد عموماً آدم های مهمی بودند و دوم اینکه، خلخالی اولی بود! نخستین حاکم شرع و اولین رییس دادگاه انقلاب. ما در این قسمت از مورخ به زندگینامه صادق خلخالی پرداختیم. منابع: کتاب خاطرات آیتالله خلخالی، کتاب خاطرات آیتالله اکبر هاشمی رفسنجانی، کتاب آخرین سفر شاه نوشته ویلیام شوکراس William Shawcross و مجموعه مصاحبههای رسانهای با صداق خلخالی و مصاحبههایی از دیگر سیاسیون درباره او، گزارشهای رسا...
موضوعی که در این قسمت از مورخ رفتیم سراغش، پدیدهایه که میفهمیم حداقل 1400 سال قدمت داره. اما آیا تریاک پیش از این هم در ایران استفاده میشده؟ بعد از اسلام چه تاریخی داشته و چه تأثیراتی در تاریخ مملکت ما گذاشته؟ اینها سوالاتیه که در این قسمت میریم سراغشون. منابع: کتاب لذتهای ایرانیان اثر ویلم فلور و مقالات تاریخچه مصرف تریاک در ایران اثر شعله صالحی، تریاک در عصر صفوی اثر محسن مومنی، علی اکبر کجباف و فریدون الهیاری، تریاک اثر محمدجعفر محجوب، علل رواج اعتیاد در جامعه عصر قاجار و آثار اجتماعی ...
ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ ژنرال هایزر و قصه حضورش در ایران رو روایت کردیم. منابع: کتاب ماموریت مخفی هایزر در تهران، خاطرات ژنرال هایزر و کتاب اعترافات ژنرال، خاطرات ارتشبد عباس قرهباغی لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تو...
صدها هزار نفر از سراسر ایران به قم اومدن تا در مراسم تدفین حسینعلی منتظری شرکت کنن، هرچند برخی این تشییع جنازه رو میلیونی دونستن. تشییع جنازه منتظری در نهایت به یک راهپیمایی با شعارهای تند سیاسی تبدیل شد و در واقع، سیاست این روحانی مبارز رو تا لحظه خاک سپاری هم رها نکرد. منابع: کتاب خاطرات حسینعلی منتظری، کتاب خاطرات اکبر هاشمی رفسنجانی، سایت رسمی دفتر آیت الله منتظری لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این ...
احتمالاً نسل هم سن و سال های بنده، مایی که بیشتر عمرمون رو متأثر از تورمی افسارگسیخته گذروندیم، ایشون رو به واسطه تورم پایین دوران نخست وزیریش می شناسیم. روایت معروفیه که وقتی ایشون نخست وزیر شد یه خودکار بیک پنج ریال بود و روزی که رفت، قیمت این خودکار تغییر نکرده بود. منابع: کتاب معمای هویدا اثر عباس میلانی -مصاحبههای شاهِن آقایان و فرشته انشاء با پروژه تاریخ شفاهی ایرانِ دانشگاه هاروارد-کتاب کشتگان بر سر قدرت اثر مسعود بهنود لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhp...
