طیب حاج رضایی، ده سال بعد از اینکه الواط تهران را جمع کرد و علیه نخست وزیری مصدق شورش راه انداخت و رو بدنش عکس شاه رو خالکوبی کرد، یک دفعه بدل به مخالف سیستم شد و مرید آیت الله خمینی و ۱۱ آبان ۴۲ تیربارون شد. اما چی شد که طیب یهو چرخش کرد و از یه شاه دوست تمام و کمال و عملگرا تبدیل شد به یه انقلابی سفت و سخت و جونش رو در مسیر مخالفت با حکومت شاه گذاشت؟ ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ این چهره عجیب و غریب تاریخ معاصرمون، طیب حاج رضایی. منابع: رادمرد؛ زندگی نامه شهید طیب حاج رضایی، اثر علیاکبر...
Apr 06, 2024•1 hr•Ep. 134
هیتلر، گوبلز، آیشمن، هرمان گورینگ، هاینریش هیملر، رودولف هس و خیلی های دیگه. این ها همه اسامی افرادیه که زمانی نقش آفرینان یکی از بزرگ ترین جنایات علیه بشریت بودن. ولی شاید وقتی جنگ جهانی دوم تموم شد، هیچ کدوم از اسامی ذکر شده به اندازه اسم جوزف منگله، حس توامان ترس و خشم رو در یهودیان القا نمی کرد. وقتی کشتار بیش از یک میلیون و صد هزار نفر انسان در اردوگاه آشویتس به پایان رسید، برای چیزی حدود دویست هزار نفری که از این کشتار عظیم جون سالم به در برده بودن، تعبیر فرشته مرگ هیچ اسمی رو به ذهنشون تد...
Apr 02, 2024•1 hr 20 min•Ep. 133
با تغییر حکومت ایران توسط کوروش، تاریخ زبان پارسی برای ما به شکل مستند، شروع می شه. تاریخی که ما در این قسمت به سراغش رفتیم و بررسی کردیم که زبان ما اساساً از کجا میاد و در طول تاریخ چه تغییراتی داشته و اصلاً چرا باقی مونده و چی شده که ما، ایرانیان قرن 15 خورشیدی، هنوز با زبانی پارسی با هم ارتباط برقرار میکنیم. منابع: کتاب تاریخ زبان فارسی اثر پرویز ناتل خانلری، کتاب دو قرن سکوت اثر عبدالحسین زرینکوب، کتاب ایرانیان اثر همایون کاتوزیان و سخنرانی سید جواد طباطبایی در روز سعدی با عنوان ادب پارسی و...
Mar 29, 2024•55 min•Ep. 132
تأثیر کوروش به قدری در تاریخ بشر پراهمیته که حتی بسیاری از دین پژوهان معتقدن، در قرآن، کتاب مقدس مسلمانان هم ردی از کوروش کبیر دیده می شه. اما کوروش که بود و چطور تونست اولین امپراطوری جهانی رو بسازه و حتی به دل متون دینی هم پا بذاره؟ ما در این قسمت به سراغ روایت این پادشاه بزرگ تاریخ بشر رفتیم. "منابع" کتاب ایرانیان اثر همایون کاتوزیان، کتاب عقل در تاریخ، اثر فردریش هگل، کتاب کتاب تاریخ سیاسی هخامنشی، اثر محمد داندامایف Dandamayev و برنامه آپارات بی بی سی در رابطه با منشور کورش. لینک حمایت مالی...
Mar 26, 2024•1 hr 19 min•Ep. 131
+قیمت نفت به عوامل زیادی بستگی داره! یکیش رفتار و روشی هست که کشورهای به اصطلاح صنعتی دنیا در پیش می گیرن. البته بحث دوم، بحث تورم در این کشورهاست. -به نظر شما این بالا بردن قیمت ها برای تلافی کردن قیمت نفته؟ +نه نه! دلیلش اینه که شما نمی تونید اقتصاد خودتون رو کنترل کنید! -شما می تونید؟ +ما می تونیم و برای همین هم هست که به جامعه شما می گیم جامعه سهل گیر! این ها بخشی بود از مصاحبه محمدرضا شاه پهلوی با مایک والاس خبرنگار آمریکایی در 1974. این جرأت تنها به خاطر داشتن کنترل نفت جهان در قالب سازمان...
Mar 19, 2024•59 min•Ep. 130
شاید بشه گفت مهمترین علت اعدام شیخ فضلالله، ترس از قدرت اجتماعی و مذهبی شیخ و احتمال قدرتگیری دوباره اون بود. چون مشروطه خواهان خوب میدونستن که قدرتشون متزلزل هست و ممکن با کوچکترین ناکارآمدی، شیخ دوباره مردم رو به سمت خودش بکشونه. منابع: حیات یحیی، یحیی دولت آبادی تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، مهدی ملکزاده تاریخ بیداری ایرانیان، ناظم الاسلام کرمانی تاریخ مشروطه ایران، احمد کسروی ایران بین دو انقلاب، یرواند آبراهامیان خاطرات من، حسن اعظام قدسی حرمت مشروطه، شیخ فضلالله نوری لینک حمایت مالی(اختی...
Mar 16, 2024•1 hr 13 min•Ep. 129
ایالت وایومینگ، که در طول تاریخ لقب ایالت برابری رو به دست آورده، تبدیل شد به اولین جایی در دنیا که حاضر به پذیرش حق رای زنان شد. مسئولان این منطقه البته حامی حقوق زنان نبودن! اون ها مسئول منطقه ای کم جمعیت از آمریکا بودن که همین جمعیت کم باعث شده بود تا براساس قانون، نتونن تبدیل به ایالت بشن. از تحرکات زنانی که به دنبال برابری جنسیتی بودن خبردار شده بودن و برای همین با اعلام عمومی این که در این ایالت برای اولین بار در طول تاریخ بشر، به زنان حق رای داده شده، تونستن به قدری مهاجر جذب کنن که تبدیل...
Mar 11, 2024•45 min•Ep. 128
ادرار کردن و هر نوع قضای حاجت در خیابان و معابر عمومی قدغن است، احدی حق ندارد مرده خود را رها کرده و یا در خانه و زمین خود دفن کند. باید جنازه را به محل تعیین شده تحویل دهد، استفاده از خزینه ممنوع است، عربده کشی و معرکه گیری ممنوع است، اینها بخشی از دستوراتی بود که رضا پهلوی بعد از به سلطنت رسیدن به بلدیه یا شهرداری تهران ابلاغ کرد. ما در این قسمت از مورخ به سراغ دستاوردهای رضا شاه رفتیم، دستاوردهایی در حوزه اقتصادی. منابع: کتاب ایران بین دو انقلاب و تاریخ ایران مدرن یروان ابراهامیان ماموریت به...
Mar 06, 2024•54 min•Ep. 127
چطور بساط فرقه فراماسونری در ایران گسترده بوده و چه جاذبهای برای نسلهای مختلف ایران داشته. ما در این قسمت به همین مسئله پرداختیم، به اینکه فراماسونری در ایران چقدر نفوذ داشته و چه کسانی جذب این تشکیلات عجیب و غریب شده بودند و چرا؟! چرا فراماسونری وارد ایران شد و چرا تونست برای بخش بزرگی از نسلهای مختلف بزرگان ایران جذاب باشه و چه تأثیری بر تاریخ ما گذاشت؟ منابع : کتاب فراماسونری و فراموشخانه در ایران، اثر اسماعیل رائین، کتاب انقلاب مشروطه ایران، اثر هوشنگ شهابی و ونسا مارتین، کتاب تاریخ بیدار...
Mar 05, 2024•1 hr 14 min•Ep. 126
حرمسرا مفهومیه که عامه جامعه اون رو به عنوان مرکز فساد و فحشا در دوره قاجار میشناسن. روایت هایی عجیب و باور نکردنی که انگار شاهان قاجار، بیشتر پادشاه «لشکر زنان» خود بودهاند تا پادشاه ایران. اما واقعیت ماجرا درباره حرمسرا چیه؟ اصلا حرمسرا از کجا سر و کله اش تو ایران پیدا شد؟ چه نقشی در ایران ایفا کرده؟ منابع: کتاب جامعه شناسی تاریخی مکان؛ دکتر شروین وکیلی مقاله کارکرد سیاسی – اجتماعی حرمسرا در عصر قاجار نوشته حمید حاجیان پور و معصومه دهقان کتاب سیاست ایرانشهری؛ دکتر شروین وکیلی لینک حمایت مالی...
Mar 02, 2024•1 hr 12 min•Ep. 125
فردا یا ما کشته میشیم و همه چیز تموم میشه، یا پیروز میشیم و قدرت رو به دست میگیریم. دوستان، توجه کنید که از فردای پیروزی بین ما اختلاف و رقابت در خواهد گرفت. بیاید سوگند بخوریم که در هر حالی هم رو نکشیم. هر چه که شد، شد! نباید ما خون هم رو بریزیم.» این دیالوگ رو سیدضیا در جمع پنج نفره کمیته آهن و در شب کودتای سوم اسفند 1299 مطرح کرد... منابع: کتاب سیدضیا، عامل کودتا که مصاحبهایست تفصیلی با سیدضیاالدین طباطبایی و توسط آقای صدرالدین الهی تهیه شده، کتاب ایران بیندو انقلاب و تاریخ ایران مدرن ...
Feb 27, 2024•1 hr 32 min•Ep. 124
مخالفانش بهش میگن بلادیمیر پوتین. تلفیقی از اسم کوچک آقای پوتین، یعنی ولادیمیر و کلمه بلاد، به معنای خون. توی سالهای اخیر که روسیه به اوکراین حمله کرد، این لقب در سطح اروپا معروف شد ولی تا پیش از این، مخالفان داخفهرست روسهایی که پس از مخالفت و انتقاد و درواقع ایجاد مانع برای پوتین و کرملین و دولت، تحت شرایطی مبهم و ناآشکار جونشون رو از دست دادن، خیلی طولانیه و آخرین مورد از این مرگ ها هم بر می گرده به آقای الکسی ناوالنی، مخالف سرسخت آقای پوتین که همین چند روز پیش در زندان جونش رو از دست داد. ل...
Feb 24, 2024•33 min•Ep. 123
گوبلز یه شخصیت تاریخیه با پیچیدگیهای شخصیتی بسیار اما با کارنامهای ساده و سرراست. آدمی که اسمش به ضربالمثل تبلیغات و پروپاگاندا و بلکه به یه جور فحش برای آدمایی که تو رسانه و سیاست کار میکنن تبدیل شده. گوبلز کسی بود که وقتی هیتلر داشت احساسات ضدیهود رو در تمام آلمان تشدید میکرد، گوبلز داشت احساسات ضدیهود رو در خود هیتلر تشدید میکرد. با این حال زندگی و جزئیات کارنامهاش به اندازه کلیت پروژهای که توش نقشآفرینی کرد معروف نیست. گوبلز کی بود؟ برای آلمان نازی چه کار کرد و این که آیا واقعا به ا...
Feb 19, 2024•1 hr 2 min•Ep. 122
خسرو گلسرخی که خیلی از ما فیلم جلسه محاکمه و دفاعیات عجیب غریبش تو دادگاه نظامی رو دیدیم، جایی میگه: «چریکهای غزه با خواندن شعرهای محمود درویش بهتر میجنگند.» در ایران هم آهنگهای چریکی و اعتراضی، همین نقش رو بازی میکردن. مبارزین علیه حکومت شاه، ترانهها و آوازها و سرودهای اعتراضی رو میشنیدند و انگار جون میگرفتند برای اعتراض و حرکت به سمت انقلاب. منابع: پژوهش حامد سیاسی راد، سرپرست نویسندگان مورخ لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.c...
Feb 14, 2024•1 hr 25 min•Ep. 121
واقعه سیاهکل، یه اقدام نظامی شکستخورده علیه حکومت شاه که بر خلاف چیزی که دستگاه امنیتی وقت ایران فکر میکرد، تبدیل شد به یکی از درامهای جاری در فضای بینالذهنی جامعه اون موقع ایران، واقعهای که به دست گروهی رقم خورد به اسم چریکهای فدایی خلق. چریکهای فدایی کیا بودن؟ از کجا اومدن و به کجا رفتن؟ ما در این قسمت از مورخ به این سوال پاسخ میدیم. منابع: کتاب شورشیان آرمانخواه؛ ناکامی چپ در ایران، اثر مازیار بهروز. کتاب ایران بین دو انقلاب اثر یرواند آبراهامیان مجموعه مقالاتی که در کتاب تاریخ جنبش ...
Feb 13, 2024•1 hr 2 min•Ep. 120
حکومت پهلوی میلیونها دلار درآمد نفتی داشت، دههها تجربه سیاسی داشت، یه دستگاه امنیتی قوی داشت و عظیمترین ارتش منطقه رو در اختیار داشت و تحت حمایت مهمترین قدرتهای جهانی هم بود. واقعاً چنین حکومتی چطور ساقط شد؟ چی شد که ظرف حدود 5 ماه بازی برای این حکومت مقتدر تغییر کرد؟ عامل اصلی اتفاقی که 45 سال پیش در ایران رخ داد چی بود؟ ما در این ویژه برنامه به این سوالت پاسخ دادیم منبع: کتاب انقلاب تصورناپذیر در ایران، اثر چارلز کورزمن لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpo...
Feb 08, 2024•1 hr 22 min•Ep. 119
از سید محمد بهشتی، یکی از رهبران اسلامگراها در انقلاب 1357 نقله که میگه: «انقلاب ایران زاییده خشم بود، خ به خمینی اشاره داره، شین به شریعتی و میم به مجاهدین خلق!» برای کسی که به عنوان یک ناظر بیرونی به این واقعه نگاه میکنه، تأثیر آیتالله خمینی و سازمان مجاهدین خلق در انقلاب 1357، قابل درکه. منابع: پایگاه اطلاعرسانی دکتر شریعتی، کتاب طرحی از یک زندگی، اثر پوران شریعت رضوی، کتاب ایران بین دو انقلاب اثر یرواند آبراهامیان و نهایتاً مقاله شریعتی و مارکس، اثر آصف بیات لینک حمایت مالی(اختیاری) از ...
Feb 07, 2024•1 hr 7 min•Ep. 118
«دوستان! ما 5 درصد بیشتر شانس نداریم و هرکسی نمیخواهد ادامه بده همین الان استعفا بده.» این شروع اولین نطق شاپور بختیار، آخرین نخستوزیر دوران محمدرضا پهلوی در اولین جلسه هیئت دولتش بود، نطقی که نشون میده شاپور بختیار تقریباً از شکست پروژه سیاسیای که شروع کرده بود مطمئن بود. بختیار یکی از عجیبترین چهرههای تاریخ ایرانه. ما در این قسمت از مورخ میخوایم به شاپور بختیار بپردازیم، یه کاراکتر عجیب. منابع: کتاب یکرنگی، نوشته خود شاپور بختیار، مصاحبه شاپور بختیار با پروژه تاریخ شفاهی هاروارد و کتاب ...
Feb 02, 2024•1 hr 8 min•Ep. 117
«من الخلیج الفارسی الی المحیط الاطلسی(اقیانوس اطلس) لبیک عبدالناصر»؛ «از خلیج فارس تا اقیانوس اطلس، لبیک یا جمال عبدالناصر.» این شعاری بود که توسط جمال عبدالناصر، رهبر ملیگرایان عرب تمام منطقه ما، و همینطور توسط هواداران او خوانده میشد و برای مدتها از رادیو قاهره هم پخش میشد. اما همین آقای عبدالناصر که زمانی چنین شعاری داشت، روزگاری هم به خلیج فارس گفت خلیج عربی! چرا؟ منابع: کتاب جزایر خلیج فارس؛ تنبها و ابوموسی نوشته پیروز مجتهد زاده کتاب یادداشتهای امیر اسدالله اعلم، جلد اول، اسناد موسسه...
Jan 29, 2024•1 hr 20 min•Ep. 116
فاحشه، سیاستمدار و قدیس. تئودورا چهرهای ویژه در تاریخ بشر بود، کسی که هر سه ی این صفتها رو داشت، صفتهایی که در ظاهر با هم در تضادن ولی تئودورا هر سه اینها رو به بهترین شکل ممکن داشت! او فاحشهای بود که شهره شهر بود، ملکهای بود که به یکی از باشکوهترین امپراطوریهای تاریخ قدرت بخشید و زنی روحانی بود تا حدی که اسمش به عنوان قدیس در تاریخ موندگار شد. داستان زندگی تئودورا به ما نشون میده، سیب زندگی تا به زمین برسه هزاران چرخ میخوره. منابع: کتاب زنان نامدار اثر محمود طلوعی لینک حمایت مالی(اختی...
Jan 29, 2024•55 min•Ep. 115
یپرم خان یکی از اون شخصیتهای تاریخ هست که برای خیلیها به یک قهرمان تبدیل شد اما هیچوقت به دنبال کیش شخصیت نرفت و همیشه خودش رو خادم ملت و دولت ایران میدونست و هرگونه بی نظمی و ستم به مردم رو به سختی عقوبت میکرد. کمااینکه یک روز سه تا از مجاهدان ارمنی رو به جرم دزدی، تو دفتر خودش به اسلحه کمری خودش کشت. منابع: تاریخ مشروطه ایران احمد کسروی تاریخ 18 ساله آذربایجان احمد کسروی یادداشت های یپرم خان تحت عنوان: از انزلی تا تهران یپرم خان سردار از اسماعیل رائین لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مور...
Jan 22, 2024•1 hr 8 min•Ep. 114
اخطار! اعلیحضرت ظاهراً فراموش کرده است که تاج و نگین پادشاهی را نه از شکم مادر با خود آورده است و نه حکم فرانروایی مطلق از جهان ناپیدای ارواح در دست دارد. او باید به یاد داشته باشد که سلطنتش فقط موکول به قبول یا رد مردم است. مردمی که او را انتخاب کرده، قادر است کس دیگری را به جای او بنشاند. اینها بخشی از یکی از بیانیههای مشروطهخواهان بود خطاب به مظفرالدین شاه قاجار. منابع: دو سری سخنرانی از مرحوم سید جواد طباطبایی، اندیشمند ایرانیه با عنوانهای پیدایش مفهوم مشروطه در ایران و بحران انسداد اندی...
Jan 18, 2024•47 min•Ep. 113
سال ۲۰۰۲، غول رسانهای بیبیسی تصمیم میگیره یه نظرسنجی برگزار کنه. «بزرگترین بریتانیایی تاریخ» با این هدف که صد نفر اول رو فهرست کنه. نزدیک به یک میلیون نفر در این نظرسنجی شرکت میکنن و بالاخره اسامی رو منتشر میکنن با اسامی بزرگی مثل چارلز داروین، ویلیام شکسپیر و... اما مردم یک اسم دیگه رو به عنوان بزرگترین بریتانیایی تاریخ انتخاب میکنند: سر وینستون لئونارد اسپنسر چرچیل منابع: دایرهالمعارف بریتانیکا وبسایت انجمن بینالمللی چرچیل ژورنال موزه اسمیتسونیان کانال History وبسایت جایزه نوبل خبرگزا...
Jan 16, 2024•1 hr 9 min•Ep. 112
هیرام ابیف Hiram Abiff، بنای ارشدی بود که بر روی ساخت هیکل سلیمان در اورشلیم کار میکرد. روزی از روزها برای ادای مناسک فراماسونری به معبد رفت تا نیایش و ستایش کند خدای را. اما سه بنا، او را ربودند و از او خواستند تا اسرار فراماسونری رو برای آنها فاش کند. هیرام سخن نگفت و با ضربات ابزار سنگ تراشی کشته شد.» این بخشی از افسانههایی بود که فراماسونها برای اینکه بتونن نماد سازی کنند برای فرقهشون، از اون یاد میکنن. منابع: کتاب فراموشخانه و فراماسونری در ایران، اثر اسماعیل رائین لینک حمایت مالی(اخ...
Jan 10, 2024•1 hr 6 min•Ep. 111
73سال پیش پرونده ایران برای اولین بار به شورای امنیت سازمان ملل رفت تقی زاده سفیر وقت ایران در انگلیس از شوروی به دلیل عدم خروج از استان آذربایجان شکایت کرده بود تا سال 58 هر بار که پرونده ایران به این شورا رفت پیروز از ان خارج شد اما بعد از اون سال در تمامی موارد به غیر از متجاوز شناخته شدن عراق در جنگ مطرح شدن پرونده در این شورا به ضرر ایران تمام شده است. منابع: کتاب مقدمه ای بر اقتصاد سیاسی ایران به نویسندگی حسین صادقی ،هادی فرامرزی و مهدی خلج زاده کتاب هنر تحریم ها اثر ریچارد نفیو مصاحبه ریچ...
Jan 08, 2024•54 min•Ep. 110
مستبدهای بسیاری در طول تاریخ اعتقاد داشتن که دارن دنیای بهتری خلق میکنن، بعضیشون مثل هیتلر میخواستن این دنیا بهتر رو برای تمام مردمان جهان به ارمغان بیارن و بعضی قصد داشتن برای مردم کشور خودشون به زور استبداد یک آرمانشهر بسازن و بعضی دیگه، آرمانی برای برخی از مردمان دنیا دارن. ساخت پرچمی جدید، شکل دادن نظام آموزشی جدید، تشکیل ساختاری سیاسی و اداری جدید، همه و همه بخشی از مسیر رسیدن به اهداف این مستبدان وحشتآفرین بوده برای بدست آوردن یک جهان به زعم خودشون بهتر، برای مردمانشون. برای شکل دادن ی...
Jan 04, 2024•1 hr 13 min•Ep. 109
قرن بیستم قرن دود و خون بود، قرنی که میلیونها نفر طی جنگهای مختلف کشته شدن. فقط دو جنگ جهانی اول و دوم با هم حدود 90 میلیون کشته روی دست بشر گذاشت. اما دودی مرگبارتر از دود بمب و خمپاره و موشک هم در این قرن وجود داشته، دودی که ما ازش گفتیم، دود لذیذ تنباکو که نه مثل انفجار بمب، در لحظه، بلکه به مرور زمان، آدم میکشت و البته میکشه. دود تنباکو طی قرن گذشته بیش از صد میلیون آدم کشته و ماشین جنایت این دود، در قرن بیست و یک هم با قدرت در حال پیشرویه ولی خب، همین دود، مزایایی هم داره! احتمالاً برای...
Jan 04, 2024•55 min•Ep. 108
در چند ماه اخیر یکی از خبرهای ثابت بخش اقتصادی رسانه ها جریان انتخابات هیئت رئیسه اتاق بازرگانی بود. اتاق بازرگانی نمایندگان تاجران،صنعتگران،کشاورزان و معدنکاران است و خواسته ها و مشکلات این بخش را به دولت منتقل می کنند. در دوره جدید نایب رئیس دوره قبل رئیس اتاق شد اما بخشی از دولت با این انتخاب فعالان اقتصادی مخالف هستند و تلاش دارند که صلاحیت حسین سلاحورزی را رد کنند . این اختلاف نظام حاکم و نزدیکان آن با اتاق بازرگانی ریشه 130 ساله دارد. 134 سال پیش وقتی ناصرالدین شاه موافقت خود را با تشکیل م...
Jan 03, 2024•Ep. 107
روسها به پرستو میگن لاستاچیا، پرندهای که براشون مقدسه و دیده شدنش نمادیه از تموم شدن سختی زمستون و فرارسیدن دوران خوش بهار. اما مدتهاست که در ادبیات سیاسی ایران، پرستو معنی تازهای پیدا کرده، یک معنی تازه که اتفاقاً از فرهنگ لغات امنیتی روسیه برداشت شده. ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ پرستوهای امنیتی و سیاسی و البته کلاغها! زنان خوش سیمایی که وقتی به یک چهره سیاسی نزدیک میشن، براش بدبختی تمام و کمالی رو به بار میآرن، و البته مردانی که میتونن همچین کاری رو انجام بدن! :منابع صفحه فیسبوک...
Dec 26, 2023•45 min•Ep. 106
گذشته معاصر ما، خیلی تحت تأثیر هنری کیسینجر بوده، کسی که ریخته شدن خونهای زیادی رو باعث شد و احتمالاً از ریخته شدن خونهای بسیاری هم جلوگیری کرد. تاریخ به این زودیا دست از سر آدمایی مثل کیسینجر برنمیداره. تا سالهای سال، تاریخنگاران درباره این که کیسینجر کی بود و چی کرد، با هم جدل خواهند کرد. اما میشه یه چیز رو پیشبینی کرد! اینکه پنجاه سال بعد، صد سال بعد، دویست سال بعد، اگه قرار باشه ناظران تاریخ از قرن بیستم و حتی اوایل قرن بیست و یکم، سه تا چهره اصلی رو به بحث بذارن، دوتاشون هنری کیسینجر...
Dec 25, 2023•52 min•Ep. 105
