اورشلیم چه ارزشی داره؟ بیت المقدس یا اورشلیم، شهر مقدس برای تمام ادیان ابراهیمی، چه تاریخی داشته که بعد از هزاران سال، هنوز که هنوزه بوی خون میده؟ منابع: کتاب تاریخ جهان، اثر فیلیپه فرناندز گزارشهای خبرگزاری بیبیسی برنامه پرگار بیبیسی فارسی فیلم سینمایی قلمرو بهشت، اثر ردلی اسکات لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube....
Dec 18, 2023•43 min•Ep. 104
سه و نیم میلیارد دلار! اعلام شده که این پول رو به یک نفر برای واردات چای و ماشین آلات مربوط به چای دادن و ایشون علاوه بر اینکه چایی نیاورده، رفته ۳ میلیارد دلار از این پول رو خیلی راحت تو چهار راه استانبول فروخته و حالا بعد از ۲ سال از تخصیص ۸۰ درصد این پول رفتن سراغ این آقا تو دفترش، دیدن بله ایشون پا رو پا انداخته و در حالیکه داره یه چای دبش می خوره می گه کدوم پول؟ حالا به همین بهونه چای و اختصاص ارز دولتی برای وارداتش رفتیم سراغ تاریخ اختلاس در ایران و به این سوال پاسخ دادیم که اصلاً اختلاس چ...
Dec 18, 2023•49 min•Ep. 103
دین یهود پر از قصههای تاریخیه که هنوز که هنوزه یهودیان با مراجعه به این قصهها برای خودشون مشروعیت دست و پا میکنند. قصهای که آقای نتانیاهو در سخنرانی ماه مارس 2015ش به اون اشاره میکنه، روایتیه که برای ملت ما هم ویژهست، چرا؟ چون به تاریخ ما هم گره خورده و البته ادعا داره زمانی در ایران، دهها هزار ایرانی به دست یهودیان کشته شدن و حالا و بعد از گذشت 2500 سال، یهودیان دنیا تاریخ مربوط به این روایت رو جشن میگیرند. ما در این قسمت رفتیم سراغ این قصه تاریخی منابع: contra apionem کتاب اثر فلاویوس...
Dec 18, 2023•42 min•Ep. 102
وقتی امتیاز نفت جنوب توسط بارون جولیوس وان رویتر، بنیانگذار خدمات تلگرافی در سطح دنیا، خریداری شد، منطقهای که از طرف دولت ایران به ایشون واگذار شد بخشی از املاک فرمان فرما بود. منطقه خوش آب و هوای پونک تهران که الان چندصدهزار جمعیت داره، ده شخصی فرمانفرما بود، منطقه لاکچری فرمانیه تهران که الآن شیش تا سفارتخونه خارجی توش قرار داره، کلاً مال آقای فرمانفرما بود اصلاً به همین دلیل اسمش شد فرمانیه! انستیتو پاستور رو هم فرمانفرما تو املاکش راه انداخت! چرا که در کمانشاه با وبا جنگیده بود و میدونست ه...
Dec 07, 2023•52 min•Ep. 101
وقتی صفحات تاریخ معاصر افغانستان رو ورق میزنیم میبینیم که در خیلی از صفحات اون، موسیقی در قلمور هنرهای ممنوعه گرفتار بوده، با این حال هیچ چیز مثل گوش سپردن به موسیقی افغانستان نمیتونه به درک تاریخ معاصر این کشور کمک کنه. اصولاً در همه کشورهای جنگ زده، هنر و به طور ویژه موسیقی، تحت تأثیر داستان جنگ قرار میگیرن و در افغانستان که جنگی از پس جنگ دیگه اومده و ثبات، امنیت و آزادی گمشده قدیمی این کشوره، زبان معترض و در عین حال عاشق موسیقی هیچ وقت نمیتونه خاموش بشه. به قول محمدرضا شجریان، تاریخ نشو...
Dec 06, 2023•45 min•Ep. 100
«تاریخ به یهودیان فرصت دوباره نخواهد داد!»، «مردمان اسرائیل؛ من شما را امن نگه خواهم داشت.»، «روزهایی که یهودیان در برابر نسلکشی ساکت ماندند تمام شده است! بزرگترین خطری که جهان رو تهدید میکنه ازدواج اسلام مبارز با سلاح هستهای است.» اینها صحبتهای کسی بود که بهتر از هرکس دیگری تونست وحشت از بمبگذاران انتحاری رو به قدرت تبدیل کنه! کسی که تصویری مسیحایی از خودش داره، مسیحایی که فراخونده شده تا قوم یهود رو نجات بده ما در این قسمت رفتیم به سراغ بنیامین نتانیاهو منبع: مستند Netanyahu at War از کا...
Dec 03, 2023•1 hr 3 min•Ep. 99
لبنان، کوچکترین کشور خاورمیانه، عروس خاورمیانه، کشوری در ساحل نیلگون مدیترانه، کافههای بینظیر، غذاهای مشهور در سطح جهان، مردمی که با تمام اختلافات فرهنگی و مذهبی، در کنار هم با خوبی و خوشی زندگی میکنن. عکس رهبران شیعی لبنان در سرتاسر دیوارهای بیروت نصبه و عکسهای تبلیغاتی با مدلهای زن جذاب هم کنارشون روی دیواره و کسی به این موارد کاری نداره. اما خیابونها پر از ترافیک و موانع ست و جای گلولهها هنوز هم بر روی برخی از ساختمونها نمایانه. زبالهها هم کماکان تلنبار میشه. دولت در لبنان، خیلی ضع...
Nov 28, 2023•42 min•Ep. 95
مردی با فراز و فرودهای بسیار. روزگاری بخش بزرگی از جامعه هوادارش بودن و با شنیدن اینکه در مذاکرات گفته: «هیچ وقت یک ایرانی رو تهدید نکن» بهش افتخار میکردن. وقتی در مصاحبهای گفت کسی در ایران به خاطر عقیدهش در بند نیست، همونها ازش خشمگین شدن. وقتی هم یک فایل صوتی به شکل زیرزمینی ازش منتشر شد، مدتها بود از تمام پروژه سیاسیش ناامید بودن. ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ محمدجواد ظریف. منابع: کتاب آقای سفیر، مجموعه مصاحبههای محمدمهدی راجی با محمدجواد ظریف مصاحبه محمدجواد ظریف با رضا رشیدپور در...
Nov 28, 2023•31 min•Ep. 96
حزب کمونیست چین کار بزرگی کرده بود. کشوری رو ققنوسوار از دل خاکسترش دوباره متولد کرده بود و تونسته بود سلطه استعماری ژاپن و امپریالیسم غرب رو کنار بزنه. اروپاییها میشنیدند و میخوندند که حزب کمونیست به رهبری رئیس مائوی بزرگ در حال بنای یک حکومت پرظرفیت و یک جامعه سوسیالیستی هستند. اما اونچه روشنفکران غربی از واقعیتهای چین اون دوران نمیشنیدند چی بود؟ در دوران مائو چه اتفاقی در حال رقم خوردن بود؟ ما در این قسمت از پادکست مورخ رفتیم به دل چین تحت رهبری مائو.
Nov 28, 2023•42 min•Ep. 98
انقلاب شکوهمند انگلیس تبدیل شد به مسیری برای کنترل قدرت. تا پیش از این قدرت در اختیار مشیت الهی بود، خدا هم قدرت رو داده بود به پادشاه و همه چیز در ید ایشون بود. اصل مشروطه سازی قدرت، از دل همین انقلاب بزرگ به وجود اومد و اگر الآن میبینیم که نهاد پادشاهی در انگلیس چندان اجازه دخالت در سیاست ها رو نداره و بیشتر تبدیل به یک نماد شده، ریشه¬ش در دل همین انقلاب بزرگه.
Nov 28, 2023•50 min•Ep. 97
زبان فارسی با همه زیبایی پر آرایهای که داره اما یه وقتایی برای وصف یه چیزایی، یه مفاهیمی یا یه افرادی کم میاره. همونطور که محمدرضا شجریان در رابطه با جلیل شهناز گفته بود که لقب استاد برای شهناز کمه و برای همین من بهش نمیگم استاد حالا ما هم که میخوایم از خود محمدرضا شجریان حرف بزنیم میبینم که استاد چقدر براش کمه. شجریان حرفهای بود و ما چقدر آدم حرفه ای در تاریخ معاصرمون کم داریم... منابع: مجموعه مصاحبه های رسانه ای شجریان، از جمله مصاحبه بلند او در کتاب راز مانا، اثر محسن گودرزی، محمدجواد غل...
Nov 28, 2023•1 hr 20 min•Ep. 93
دانشجوهای کم سن و سالی که دست به کار بزرگی زده بودن و برای 444 روز تمام فکوس رسانه های دنیا رو روی خودشون متمرکز کرده بودن، خیلی ذوق داشتن از این که با یه اقدام دو تا دولت رو از صحنه سیاست حذف کردن، دولت موقت مهدی بازرگان در ایران و دولت دموکرات جیمی کارتر رو در ایالات متحده آمریکا! ولی احتمالاً هیچ کدوم از این جوانان پرشور، فکر نمی کردن که این ماجراجوییشون برای دهه ها سرنوشت دو کشور و البته یک ملت رو، یعنی ما رو تحت تأثیر قرار می ده. منابع: مستند سریالی the hostages کتاب بحران اثر همیلتون جوردن...
Nov 28, 2023•39 min•Ep. 92
آقای گورباچف فهمیده بود که اوضاع در آلمان شرقی چندان مساعد نیست و احتمالاً پیش بینی کرده بود به زودی دیوار برلین کارش تمومه. دیواری که ما در این قسمت از مورخ رفتیم به سراغ روایتش. منابع: کتاب خاطرات میخائیل گورباچف مستند The mistake that toppled the Berlin Wall شبکه vox مستند Behind the Berlin Wall: East Germany and the Frontiers of Power اثری از دانشگاه آکسفورد مستندات و گزارش های تاریخی و اقتصادی از رسانه های معتبری مثل بریتانیکا، دویچه وله و هیستوری دات کام . لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکس...
Nov 28, 2023•57 min•Ep. 94
«هنوزم از یاداوری این که اگر موساد اقدام خاصی در رابطه با رهبر انقلاب ایران انجام داده بود چقدر اوضاع فرق میکرد، نیمه شبها از خواب بیدار میشم و به فکر فرو میرم.» این اظهار نظر آقای یوسی آلفر Yossi Alpher، مامور بازنشست سازمان امنیت اسرائیل یا همون موساده. کسی که ادعا داره شاپور بختیار، آخرین نخستوزیر دوران پهلوی از نماینده اصلی موساد در ایران خواسته بوده یه «کاری» در رابطه با آیتالله خمینی بکنن! سادهتر بگم، از موساد خواسته بوده رهبر انقلاب ایران رو بکشن. البته مشخصه که موساد دست رد به سین...
Nov 01, 2023•41 min•Ep. 91
در ماه شهریور، هوای کوهستان بسیار معتدله، هوایی که جون میده برای طبیعتگردی، کوهپیمایی، دلسپردن به طبیعت و البته، جنگ! برای همینه که از سال 2020 میلادی، هر سال در ماه سپتامبر منطقه قرهباغ شاهد جنگه، شاهد رودرویی خونین آذربایجانیها و ارمنیها، منازعهای که ریشه در تاریخ داره. ما در این قسمت از مورخ به سراغ یکی از کشدارترین مناقشات عصر معاصر، به سراغ مناقشات و جنگهای قره باغ منابع: کتاب قره باغ در گذرگاه تاریخ، اثر صمد سرداری نیا مستند داغ قره باغ اثر سینا حسین پور یادداشت مهرداد فرهمند با ...
Oct 30, 2023•35 min•Ep. 90
مصطفی عقاد به دست همون کسایی که کشته میشه که 3 دهه قبل همه تلاشش رو کرده بود که فیلمی در خور پیامبر دین اونا بسازه. کی میدونه؟ شاید همون تروریستهای تندرو هم چند بار فیلم محمد رسول الله یا همون پیام رو دیده بودند ولی اگر هم دیده بودند مسلما پیام موجود در فیلم رو درک نکرده بودند. ما در این قسمت از سینما مورخ رفتیم به سراغ فیلم مسیج، الرساله یا محمدرسولالله، ساخته مصطفی عقاد... لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئو...
Oct 29, 2023•44 min•Ep. 89
اراضی باستانی، اراضی مقدس، محل ظهور پیامبران، جایی که برای تمام ادیان ابراهیمی محترم و مقدسه و البته سرتاسر تاریخ پر از خون و خونریزی بوده. از دوران پیش از تاریخ تا دوران جنگ-های صلیبی و بعد، قرن بیستم و بیست یکم که قرنهای پرخونی برای این منطقه بوده. حالا اسرائیل کشوریه که بخش عمده این اراضی رو در اختیار داره، ملتی که حدود هفتاد سال پیش به نیت بازگشت به سرزمین نیاکانش به این منطقه برشت و البته، در جای جای اون، فلسطینیانی زندگی میکنن که آرزوی برگشت به خانه و کاشانه نیاکانشون رو دارن. ما سالها...
Oct 24, 2023•38 min•Ep. 88
چه کسی باور میکرد که مهرجویی بزرگ فوت کرده؟ اونم به این صورت فجیع! به قتل رسیده! داریوش مهرجویی! یکی از پیشگامان موج نوی سینمای ایران! کسی که برای چندین نسل از ایرانیان خاطراتی بیبدیل رو ساخت و روی پرده سینما نمایش داد. بی هیچ اغراقی، مهرجویی یکی از مهمترین و ارزشمندترین فیلمسازان تاریخ سینمای ایران است... یا بود؟ باید بگیم بود؟ البته که نه. چون هست. هنوز هست و تا ابد خواهد بود. منبع: اخبار تلخ... لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com...
Oct 18, 2023•33 min•Ep. 87
جنگ بوسنی به گفته بسیاری از مورخان و خیلی از اساتید حوزه ژئوپولتیک، یک نمونه از جنگ های جدید بود که در واقع نه جنگ داخلی به حساب میاومد و نه جنگ بین دولتها، بلکه چیزی ترکیبی از هر دوی این موارد بود. اما جنگ اسمش هر چیزی که باشه و از هر نوعی که باشه، یه قدرتطلبی بین یه گروه محدوده که باعث میشه انسانهای بی گناه زیادی قربانی بشن و عده زیادی تا ماهها و سالها بعد هزینه شو با جسم و روح و روانشون بدن. قربانیانی مثل اونهایی که در گور دسته جمعی سربرنیتسا خوابیدن و یا زنانی که تا به امروز با عواق...
Oct 16, 2023•51 min•Ep. 86
«تاجر مرگ، مرد» سال 1888، این سه کلمه کنار هم قرار گرفت و تیتر یکی از روزنامههای فرانسوی زبان رو شکل داد، تیتری که اگرچه بر مبنای یک شایعه، مکتوب شد و حقیقت نداشت اما نتیجهش شد به رشته تحریر در اومدن وصیتنامهای که تأثیر مهمی در سرنوشت بشریت ایفا کرد. همین تیتر آقایی به اسم آلفرد نوبل رو مجاب کرد تا ثروت هنگفتش رو در راستای خیر عمومی بشر به اشتراک بذاره و اینطوری معتبرترین جوایز جهانی، یعنی جوایز 5گانه نوبل در 122 سال پیش پایهگذاری شد. ما در این قسمت به سراغ نوبل رفتیم، به سراغ آقای نوبل، خا...
Oct 13, 2023•47 min•Ep. 85
اهمیت رامسس دوم برای ما، بیش از اینکه تونست یکی از مهیبترین امپراتوریهای دوران باستان رو بسازه و بیش از هرچیز دیگهای، بابت خدمتیه که به تاریخنگاری کرده. رامسس کبیر یکی از اولین مبلغان بزرگ تاریخ بوده، کسی که پیش از هرودوتِ یونانی، پدر علم تاریخ، برای ما از تاریخ بشر گفته. جهان و نسلهای آینده رامسس دوم، از کاری که ایشون در دوران حکومتش کرده و جهانی که توش میزیسته اطلاعات چندانی نمیداشت اگر رامسس کبیر هرآنچه بود رو بر الواح سنگی و نگارههای دیگه، ثبت نمیکرد و به یادگار نمیذاشت. منابع: مس...
Oct 09, 2023•46 min•Ep. 84
کنگو ، جایی که اسمش با بیماری، انفجار جمعیت، جنایتهای بدون انگیزه، مهاجرت پناهندگان، قدرت گرفتن ارتشهای خصوصی و شبهه نظامیان و البته تجاوز جنسی گره خورده. ولی خب، جهنم غرب آفریقا به کنگو محدود نمیشه. دو تا کشور بالاتر از کنگو، یعنی بالاتر از کامرون، یه کشوری داریم به اسم نیجریه، که یه شهر داره به اسم لاگوس، شهری که به نظر میرسه صلاحیت بیشتری برای کسب لقب پایتخت تجاوز جنسی داره. ما در این قسمت به سراغ این شهر، یعنی لاگوس و این کشور، یعنی نیجریه و فساد جاری در اون رفتیم. منابع: کتاب نظم و زوال...
Oct 07, 2023•35 min•Ep. 83
انقلاب فرزندان خود را میبلعد. اینکه این جمله رو فرانس فانون نویس آلمانی گفته و یا از دل داستانهای کهن یونان برداشته شده مهم نیست، مهم اینه که جمله ناقصه! «انقلاب میتواند هم فرزندان و هم پدران خود را ببلعد» این کاملتره! مهدی بازرگان هم یکی از نمونههای کامل این گزارهست. کسی که اگر چه به مرگ طبیعی مرد، اما زیست سیاسیش در فضای انقلابی کشته شد. منابع: کتاب «زندگی نامه سیاسی مهندس مهدی بازرگان» اثر سعید برزین کتاب 275 روزِ بازرگان اثر مسعود بهنود لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https:/...
Oct 03, 2023•42 min•Ep. 82
نظامیها این موارد را هم ممنوع کردند: موهای بلند، مینی ژوپ، خواندن کتابهای سوفُکل، اوریپید، تولستوی، به هم زدن لیوان به سبک روسها، اعتصاب کردن، خواندن آثار آریستو فان، یونسکو، سارتر، آلبی، پینتر، آزادی مطبوعات، جامعه شناسی، خواندن آثار بکت، د استایوفسکی، گوش دادن به موزیک مدرن، گوش دادن به موزیک پاپ، ریاضیات جدید و حرف زد. این کلمات، پایانبندی یکی از سیاسیترین فیلمهای تاریخ سینما بود، فیلمی که راوی یک داستان واقعیه، فیلم زد. فیلمی که ما در این قسمت از سینما مورخ به سراغش رفتیم. منابع: کتاب ...
Sep 28, 2023•36 min•Ep. 81
ناگفته های جنگ ایران و عراق جنگ اصولاً پدیده دردناکیه. پر از خون و قلبهاییه که از تپش میایستن. البته که تأثیرات بسزایی هم در ساختار سیاسی و اجتماعی کشور درگیر جنگ میذاره. ما در دوران 8 ساله جنگ، بارها از پیروزیهامون خوشحال شدیم و بارها از شکستهامون ناراحت ولی روایت جنگ فقط پیروزی و شکست نیست. چیزی حدود 150هزار نفر از فرزندان ایران طی هشت سال کشته شدن تا یک وجب از خاک ایران به دست دشمن بعثی نیوفته، اگر چه آمارهای غیررسمی عددی بیش از این رو هم نشون میدن. ولی تمام روایت جنگ، سلحشوری و رشادت ...
Sep 25, 2023•45 min•Ep. 80
شرایط ویژه ایرانِ پس از انقلاب باعث شد با وجود اطلاع ایران از احتمال وقوع جنگ، در روزهای ابتدایی حمله عراق به خاک ایران، بیش از 13 هزار کیلومتر مربع از خاک ایران اشغال بشه. با توجه به گزارش هایی که به مقامات ایرانی رسیده بود به نظر می رسید نیروهای ایرانی باید در آماده باش کامل قرار می داشتند ولی در عمل این اتفاق به شکل کامل نیفتاده بود و جنگی آغاز شد که به طولانیترین نبرد کلاسیک در قرن بیستم و دومین جنگ طولانی این قرن پس از جنگ ویتنام تبدیل شد. جنگی که برای ما روایت های بسیاری داره، روایت¬های 8...
Sep 22, 2023•35 min•Ep. 79
نادر شاه کسی بود که از پس نیم قرن هرج و مرج مربوط با پایان دوران دودمان صفوی سر برآورد، پسری کوهستان نشین، بیسواد و سنتی مذهب که تونست در یکی از فاجعهبارترین دوران ایران زمین، تاج قدر قدرتی رو بر سر بذاره. دوران کوتاه سروری نادر شاه افشار اما خودش به دو بخش تقسیم میشه، بخش اول؛ دوران نجات ایران و بخش دوم؛ دوران ویرانی مجدد. ما در این قسمت از پادکست مورخ به سراغ نادرشاه افشار رفتیم، به سراغ ناپلئون مشرق زمین... منابع: کتاب مقاومت شکننده؛ تاریخ تحولات اجتماعی ایران، اثر جان فوران کتاب ایرانیان ...
Sep 18, 2023•50 min•Ep. 78
جورج اورول در زنده باد کاتالونیا، از استبداد میگه، استبدادی که در اسپانیا توسط یک رهبر راستگرا به اسم فرانکو اعمال میشه و در شوروی به دست یک رهبر چپگرا به اسم استالین. اون معتقد که استبداد ربطی به ایدئولوژی نداره و وقتی قدرت در دستان یک مستبد متمرکز میشه، روزگار یه ملت سیاه میشه. گاهی استبداد دووم میاره، گاهی اصلاحات، انقلاب، کودتا و یا جنگ یک کشور رو از استبداد رها میکنه. گاهی هم مانند چیزی که در اسپانیای فرانکو اتفاق افتاد، تنها کلید قفل استبداد در دستان فرشته مرگ قرار داره! یه نقل قولی ...
Sep 10, 2023•43 min•Ep. 77
«ببین باب! من امشب مردی رو دیدم که یک گنگستر و قاتل بی رحم بود والبته مسئول کشته شدن صدها نفر ولی مردم توی سینما موقع صحنه کشنه شدنش زار می زدند. خب عظمت یعنی این.» این کلام آقای هنری کیسینجر، دیپلمات و سیاستمدار قدرتمند و معروف آمریکا بود خطاب به باب ایوانر Bob O. Evans ، مدیر اجرایی کمپانی سینمایی مشهور پارامونت که یکی از مهم-ترین فیلم های تاریخ رو ساخته، بعد از این که در کنار هم و در سینما فیلم رو دیده بودند. چه فیلمی؟ سه گانه پدرخوانده، فیلمی که ما در اولین قسمت از سینما مورخ، به سراغ بالا و...
Sep 04, 2023•1 hr 11 min•Ep. 76
هرکسی که وارد حریم قبر من شود در حالیکه ناپاک است به سزای عملش خواهد رسید. نیستی برای او رقم خواهد خورد. گردن او را مانند پرندهای میفشارم و غضب خود را بر او وارد میکنم....این هشداری بود که بومیان مصری خطاب به هاوارد کارترِ پر شور به نقل از شخص آقای فرعون توت عنخ آمون، میدادن! اما آیا نفرین فراعنه واقعی است؟ مصر، این سرزمین باستانی پر رمز و راز چه اسرار دیگری را در خودش پنهان داره؟ ما در این قسمت از مورخ رفتیم به سراغ برخی از عجایب این دنیای عجیب، دنیای مصر باستان... منابع: کتاب سینوهه پزشک م...
Aug 28, 2023•39 min•Ep. 75
