Tegoroczny szczyt klimatyczny, COP 28, odbędzie się w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Już sama lokalizacja wzbudza kontrowersje, a pozostają jeszcze kwestie mocno mięsnej diety czy prywatnych odrzutowców. Oraz przewodniczącego tegorocznego szczytu, którym został Sultan al-Jaber, szef państwowego giganta naftowego Abu Dhabi National Oil Company… Jak negocjacje klimatyczne wyglądają od środka? Dlaczego w COPie biorą udział lobby paliw kopalnych? Jak wybierane są lokalizacje kolejnych COPów? Kto...
Sep 07, 2023•46 min
Kwestia klimatu jest już nie tylko tematem szeroko dyskutowanym w mediach - stała się także tematem strategicznym dla biznesu, uważanego za głównego emitenta. Zastanawiamy się, kto powinien ponosić odpowiedzialność za kryzys klimatu: rząd? biznes? konsumenci? To nie są pytania, na które można znaleźć proste odpowiedzi. Zadałam je dr Agnieszce Liszce-Dobrowolskiej, współzałożycielce Fundacji Climate Strategies Poland, która zajmuje się liczeniem śladu węglowego oraz wspieraniem firm i samorządów ...
Sep 06, 2023•47 min
Ubranka dla niemowlaków z nadrukiem samochodów? Smoczki z symbolem autek? Bajki z samochodami? A czemu nie… rowery i pociągi? O tym, jak od najmłodszych lat jesteśmy “programowani”, żeby kochać samochody, wszechobecnej samochodozie, jej przyczynach i (także tych nieoczywistych!) skutkach rozmawiam z Martą Żakowską, antropolożką miejską, kierowniczką Laboratorium Miasta Muzeum Warszawy, autorką książki “Autoholizm. Jak odstawić samochód w polskim mieście”. Jest to kolejny odcinek z serii, którą r...
Aug 30, 2023•1 hr 3 min
O ptakach małych i dużych, polskich i zagranicznych, w arcyciekawy sposób opowiada dr Jarosław Krogulec, naukowiec i główny specjalista ds. ochrony przyrody w Ogólnopolskim Towarzystwie Ochrony Ptaków. Jeśli chcesz dowiedzieć się, dlaczego tak naprawdę znikają wróble, które gatunki ptaków są najbardziej zagrożone, jak Wielkiej Brytanii udaje się przywracać gatunki, które wcześniej wyginęły i jaką rolę pełni tu Polska, a także co każdy z nas może zrobić dla wróbli, jerzyków i innych ptaków gniazd...
Aug 23, 2023•55 min
Czy na zieloną transformację i rozwiązania związane z ekologicznym stylem życia i klimatem będzie stać tylko najbogatszych? A biedniejsi będą jeszcze ubożsi? Dlaczego ekologia i klimat to kwestie tak mocno polaryzujące i czym jest “klasowa blame game”, w której uznajemy, że to nie “my”, tylko “oni”ponoszą odpowiedzialność za kryzys klimatu? Jakich rozwiązań szukać, aby pomagały spajać i tworzyć wspólnotę? To dość trudne i rozległe pytania, ale postanowiłam podjąć tę rękawicę. Moimi gośćmi są pro...
Aug 16, 2023•1 hr 8 min
Z profesor Iwoną Wagner rozmawiam o miastach i klimacie. Dlaczego temat jest ważny? Na własne oczy nierzadko doświadczamy już też drożejącej żywności, susz, pożarów, powodzi i innych ekstremalnych zjawisk pogodowych, które coraz silniej dotykają miasta. Jak możemy się do tych zmian przygotować? Uodpornić? Zaadaptować? W Gdańsku powstają już osiedla, które adaptują się do zmiany klimatu. Co dobrego jeszcze się dzieje - w kraju i na świecie? O tym wszystkim opowiada moja dzisiejsza gościni, która ...
Aug 09, 2023•1 hr 3 min
Joanna Glogaza to autorka książek (najnowsza książka to "Ekonomia uwagi"), edukatorka w zakresie odpowiedzialnej mody i zrównoważonego korzystania z social mediów. Na blogu joannaglogaza.com pisze nie tylko o tym, jak nie dać się konsumpcjonizmowi, ale też jak żyć i tworzyć, kiedy wokół dzieje się Internet. Z Asią rozmawiam o cyfrowym minimalizmie, ograniczaniu bodźców (w szczególności płynących z social mediów) na rzecz lepszej, bardziej efektywnej pracy. Ale również o pracy z domu, pracy głębo...
Aug 02, 2023•1 hr 2 min•Season 1Ep. 46
Gdy uświadomimy sobie, że od lat to właśnie narracja kierowców samochodów kształtowała polskie ulice, przestaje dziwić, że współczesne miasta nie są szczególnie przyjazne pieszym. Na szczęście to (powoli) się zmienia. A kluczem do zmian jest zrównoważona mobilność, o której rozmawiam z dwójką moich gości: Niną Józefiną Bąk, która w Polsce koordynuje europejską kampanię na rzecz czystego i zrównoważonego transportu w miastach - Clean Cities Campaign, oraz Bartoszem Piłatem, publicystą i ekspertem...
Jul 25, 2023•1 hr 10 min•Season 1Ep. 44
Kiedyś Polskę nazywano “bagnem Europy”. Dziś coraz częściej słyszymy o suszach, przeplatanych deszczami nawalnymi - tak gwałtownymi, że gleba (choć spragniona wilgoci) nie jest w stanie jej wchłonąć. Woda nadal krąży w przyrodzie, ale wygląda jakby “coś się zepsuło”. Skoro ilość wody w przyrodzie pozostaje stała, skąd problemy z jej brakiem? Dlaczego mówimy obecnie o kryzysie wodnym? “Woda cały czas krąży, ale jej ilość na Ziemi pozostaje taka sama. Od obiegu wody zależy ile wody mamy do dyspozy...
Jul 19, 2023•41 min
Bałtyk. Ikona polskich wakacji, nasze ukochane (i jedyne) morze. Odświeżające kąpiele, zachody słońca na plaży i gofry z pobliskiej budki - obowiązkowo z bitą śmietaną - to wspomnienia moje i pewnie wielu z was. Niestety nadbałtycka rzeczywistość coraz częściej zaczyna przybierać kształt wyrzucanych na brzeg śmieci, martwych ryb czy sinic, uniemożliwiających długo wyczekiwane kąpiele. Naukowcy ostrzegają o wzrastającym poziomie Bałtyku, zalewaniu nadmorskich miejscowości, znikających plażach. “C...
Jul 12, 2023•52 min
O tym, czym cyrkularność jest, skąd się wzięła i co koncept ten ma wspólnego z … mrowiskiem i mrówkami, rozmawiam z Henrykiem Stawickim, dyr. ds. Sustainability Innovation w Next Agents (SE) oraz współzałożycielem Change Pilots, firmy konsultingowej zajmującej się zarządzaniem procesem innowacji, wyróżnionej jako „Dostawca Pozytywnej Zmiany w Biznesie”. Dlaczego temat jest ważny? Według raportu Circularity Gap, Polska jest cyrkularna tylko w 10%. Oznacza to, że 90% surowców NIE ZOSTAJE ponownie ...
Jul 05, 2023•52 min
Piasku wydobywamy więcej niż paliw kopalnych - nawet 50 MILIARDÓW TON rocznie. “To tak jakby każdy człowiek zużywał codziennie 18 kg piasku” - tłumaczy moja rozmówczyni, dr Monika Mętrak - biogeochemiczka i toksykolożka z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, od lat zaangażowana we współpracę naukową i dydaktyczną z krajami Azji Środkowej. Niezbędne w budownictwie cement i beton, ale także szkło, a nawet pasta do zębów - piasek znajdziemy niemal wszędzie. W Polsce mamy go całkiem sporo -...
Jun 28, 2023•48 min
Miasta przyszłości to miasta, które przygotowują się do zmiany klimatu. W jaki sposób to robią? Czego nie robią? Co jeszcze mogą zrobić i dlaczego to tak ważne? Na wszystkie te i wiele innych pytań o miasta odpowiada Magdalena Milert, architektka, która porzuciła pracę w biurze na rzecz opowiadania o tym, jak robić miasto, w social mediach znana jako @pieing. Rozmawiamy o tym, czy miasta przyszłości będą bardziej bezpieczne; dlaczego tyle miast (chociażby w USA, ale nie tylko) jest uzależnionych...
Jun 21, 2023•1 hr 28 min
“Żeby mieć marchewkę, musimy mieć nasiona marchewki. Z nasion wyrosną kwiaty, a później coś musi te kwiaty zapylić” - tak w dość obrazowy sposób rolę zapylaczy podsumowuje mój rozmówca, dr Marcin Zych, dyrektor Ogrodu Botanicznego UW, nauczyciel akademicki na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, szczególnie zainteresowany ewolucją systemów reprodukcyjnych roślin oraz ekologicznymi interakcjami rośliny-zwierzęta-mikroorganizmy. Rozmawiamy o tym, co musi się zmienić w naszym podejściu do ...
Jun 14, 2023•1 hr
“Las dla każdego jest czymś innym. I to czyni go pięknym. Spojrzeń na las jest tyle, ile spoglądających” - mówi mój dzisiejszy gość, Piotr Horzela, w którego życiu las od zawsze zajmował ważne miejsce. Piotr wychował się w osadzie leśnej w środku dużego kompleksu leśnego, ukończył wydział leśny, ale leśnikiem nie został. Natomiast dziś o lesie opowiada - Horzela Opowiada - na żywo, na YouTubie i na Instagramie. Po lesie chodzi często sam, ale bynajmniej nie sprawia to, że czuje się samotny. “W l...
Jun 07, 2023•56 min
Przyznam, że kleszczy nie cierpię i trudno mi je zaakceptować. Bardzo obawiam się boreliozy i innych chorób odkleszczowych. Pomyślałam zatem, że czas “oswoić” kleszcze, czyli dowiedzieć się o nich więcej. I podzielić się tą wiedzą z Wami! Tym bardziej, że zmiana klimatu będzie sprzyjać kleszczom. Zwłaszcza, że dzisiaj można je złapać już nie tylko w czasie wyprawy do lasu, ale i na przydomowym trawniku. Na szczęście są sposoby, by się przed nimi bronić. Jakie? O tym opowiada dr inż. Anna Wierzbi...
May 31, 2023•55 min
Szacuje się, że rynek mięsa laboratoryjnego (mięsa komórkowego/mięsa z probówki/czystego mięsa - funkcjonujących obecnie nazw jest kilka) może w 2040 roku stanowić nawet 2/3 rynku tradycyjnego. Niemożliwe? Jeśli weźmiemy pod uwagę, że pierwszy burger z mięsa wyhodowanego komórkowo kosztował 330 tysięcy dolarów, a osiem lat później już tylko 26 dolarów, aż chce się zacytować klasyka i powiedzieć, że “niemożliwe nie istnieje”. Mięso z laboratorium obiecuje redukcję cierpienia zwierząt, zmniejszeni...
May 24, 2023•46 min
Ostatni park narodowy – „Ujście Warty” – utworzono w Polsce w 2001 r. Od tego czasu całe pokolenie Polaków zdążyło się urodzić i osiągnąć pełnoletniość. Ciekawostka: nawet II wojna światowa nie spowodowała tak długiej przerwy w tworzeniu nowych parków narodowych w Polsce jak ta, którą obserwujemy obecnie. “Parków narodowych powinniśmy mieć przynajmniej dwa razy tyle, co obecnie. Uchroni nas to przed ponurym końcem. Nie chroniąc przyrody, piłujemy gałąź, na której sami siedzimy” - mówi Marta Klim...
May 17, 2023•55 min
Czy wiesz, że nawet kilkanaście minut potrzeba, żeby wrócić do poprzedniego poziomu koncentracji po tym, jak coś (np. smartfonowe powiadomienie) nas z tego stanu koncentracji wyrwie? A teraz zastanów się, ile razy w ciągu dnia ekran telefonu podświetla się od nowych powiadomień… Jest mnóstwo badań, które dowiodły, że używanie ekranów sprawia nam przyjemność, zaspokajając nasze pierwotne potrzeby, w tym chociażby natychmiastowej gratyfikacji. I pewnie równie dużo mówiących o ich szkodliwości. Jak...
May 10, 2023•1 hr
Jak rozwój AI wpłynie na nasze życia - prywatne i zawodowe? W czym pomoże, a gdzie może zaskoczyć? Co stanie się z nami, gdy technologia przejmie część wykonywanej dziś przez ludzi pracy? Jak możemy przygotować dzieci na dynamicznie zmieniający się rynek pracy? Na te i wiele innych związanych ze sztuczną inteligencją pytań odpowiada Jowita Michalska, założycielka Digital University, która na co dzień zajmuje się wszystkim tym, co dotyczy technologii oraz jej wpływem na nasze życia. Z odcinka dow...
May 03, 2023•52 min
Kwestia oleju palmowego to jeden z tzw. „wicked problems” - problemów tak złożonych i skomplikowanych, że wydają się nie do rozwiązania. Olej palmowy jest niezwykle wydajny, uniwersalny i stosunkowo tani, przy jego uprawie i produkcji pracuje 6 milionów ludzi. Dla 2 milionów z nich praca na plantacji palmy olejowej to JEDYNE źródło utrzymania. “Gdyby tylko dało się go uprawiać w innej szerokości geograficznej, a nie kosztem lasów tropikalnych” - komentuje dr Monika Mętrak, gościni dzisiejszego o...
Apr 26, 2023•59 min
Tę organizację musicie znać, jeśli interesujecie się sprawami klimatu! ClientEarth to jedna z najbardziej ambitnych organizacji walczących o ochronę środowiska - w Polsce i na świecie. Zrzesza prawników, którym zależy na zmienianiu świata na lepsze. Moja gościni Zuzanna Rudzińska-Bluszcz jest prezeską polskiej Fundacji Client Earth - Prawnicy dla Ziemi. Mówi, że pracuje ze wspaniałymi ludźmi, którym zależy; którzy nie godzą się na obecny stan rzeczy w Polsce i wykorzystując prawo, aktywnie walcz...
Apr 19, 2023•40 min
Dacie wiarę, że w całej Europie, “zachomikowane” jest ponad 700 MILIONÓW telefonów? Wiemy, że z każdego miliona zbędnych smartfonów daje się odzyskać 350 kg srebra i 34 kilogramy złota, nie wspominając o innych materiałach, od rzadkich metali, po plastik, który także daje się przecież przetworzyć. Dlaczego więc to się nie dzieje? Co powstrzymuje nas przed pozbywaniem się starych telefonów i dlaczego nie jesteśmy zbyt chętni do tego, żeby kupować telefony używane? O tworzeniu cyrkularnego obiegu ...
Apr 12, 2023•29 min
Obecnie po raz pierwszy w historii mięso jest tak tanie, że może sobie na nie pozwolić każdy Polak. Bogata w produkty odzwierzęce kuchnia polska, którą dzisiaj znamy, to jednak twór stosunkowo nowy: gwałtowny wzrost zapotrzebowania na mięso datowany jest dopiero na drugą połowę XIX wieku, a sam kotlet schabowy, uznawany niekiedy za “danie narodowe”, ma historię nie dłuższą niż 200 lat! Jak wyglądała staropolska sztuka kulinarna, co ją kształtowało i na nią wpływało? O tym rozmawiam z Magdaleną K...
Apr 05, 2023•38 min
Każdego dnia na świecie wypija się ponad 2,25 miliarda filiżanek kawy. Bariści wyliczają, że jedno espresso to średnio 8–10 g kawowych fusów, co w samej Polsce generuje 120 tys. ton kawowych odpadów. “Nie odpad, a surowiec” - poprawia mnie od razu Marcin Koziorowski, mój dzisiejszy rozmówca. W 2018 wraz z Kacprem Kossowskim opracowali technologię przetwarzania fusów po kawie w zrównoważone materiały i stworzyli prężnie rozwijający się dziś startup Ecobean. Olej kawowy, antyoksydanty, kwas mlekow...
Mar 29, 2023•32 min
Tym razem podchodzimy do tematu kupowania i konsumowania od innej strony - ekonomii behawioralnej. Dlaczego tak? Bo hasła “kupuj mniej” i “nie kupuj” to za mało. Powinniśmy mieć wiedzę o tym, skąd się biorą nasze zachowania i jak na nas wpływają emocje i całkiem pierwotne instynkty, żeby kupować więcej i więcej. Bo ta wiedza jest świetnie wykorzystywana przez marketingowców. A warto, żebyśmy mieli ją wszyscy! O tym, jak kształtowane są nasze decyzje zakupowe, dlaczego wierzymy marketerom zapewni...
Mar 22, 2023•1 hr 8 min
WHO od lat alarmuje, że „nie istnieje bezpieczny dla zdrowia poziom zanieczyszczeń powietrza”, mimo to normy stale są przekraczane, a w samej Polsce smog zabija 50 tysięcy ludzi rocznie. To tak, jakby z powierzchni Ziemi co roku znikało małe miasto! “Wiąże się to z tym, że produkcja energii elektrycznej w Polsce w znaczącym stopniu oparta jest o spalanie węgla” - wyjaśnia Weronika Michalak, dyrektorka polskiego oddziału międzynarodowej organizacji Health and Environment Alliance (HEAL), analizuj...
Mar 15, 2023•41 min
Na początek prośba do was: jeśli uważacie moje treści za wartościowe, zaobserwujcie podcast i zostawcie mu ocenę na Spotify. Pozwoli mi to docierać z nim do szerszej widowni. Dzięki! A o czym dzisiejszy odcinek? O grzybach! Zrobiło się o nich ostatnio głośno za sprawą “The Last of Us”. W przedstawionej w serialu dystopijnej wizji świata, zainfekowani przez grzyb z rodzaju Cordyceps ludzie zmieniają się w przypominające zombie potwory. Wiedząc, że Cordyceps zdolny jest zawładnąć ciałami mrówek (j...
Mar 08, 2023•54 min
“Nie możemy czekać, aż smog komunikacyjny zabije nas i nasze dzieci” - mówi mój gość, którym po raz kolejny jest Maciej Mazur, Dyrektor Zarządzający Polskiego Stowarzyszenia Paliw Alternatywnych i wiceprezes AVERE, największej europejskiej organizacji branżowej zajmującej się kreowaniem rynku elektromobilności. Strefy Czystego Transportu - w Europie funkcjonują od dawna, w Polsce ogłoszenie pierwszych wywołało sporo emocji. Jednak (wbrew popularnym opiniom) SCT to nie celowe utrudnianie życia an...
Mar 01, 2023•1 hr
Kryptowaluty nie cieszą się dobrą sławą: łączymy je z szybkim bogaceniem się (i czasem równie szybkim powrotem do poziomu zero) i ogromnym zużyciem prądu, przez co często szufladkujemy je jako ‘nieekologiczne’. Ale czy wiedzieliście, że energią odzyskaną z ich kopania kryptowalut możemy ogrzewać domy, a blockchain jest w stanie efektywnie weryfikować deklarowaną przez producentów etyczność łańcuchów dostaw? Tak, bitcoin zużywa prąd. Ale okazuje się, że poza nim, reszta blockchainów działa na eko...
Feb 22, 2023•44 min
