Hey, leuk dat je luistert naar deze aflevering van Helen's Choice en in deze aflevering ga ik het hebben over zelfreflexie. En de aanleiding voor dit onderwerp was een gesprek waar ik had met een van mijn klienten in een traject, in een coachings traject. En we hadden het over het schrijven, het journalen, om zelf ook te kunnen reflecteren. Want natuurlijk is de kracht van coaching dat een ander, een coach heel goed jou blindenvlekken kan zien, waar je zelf eigenlijk niet bij kan.
We hebben altijd bepaalde patronen, bepaalde gedachten waarvan we ons niet bewust zijn, dat we zo denken of dat we zo handelen en wat voor effect dat heeft op de resultaten die we zien. En een ander kan dat makkelijker. Alleen vind ik het juist heel krachtig als mensen daarnaast ook zelf goed kunnen reflecteren. En iedereen kan dat leren en wat een heel handig hulpmiddel is, is dat je dingen opschrijft. En dat is waar journalen over gaat.
En ik had me niet gerealiseerd dat zo iets ook verkeerd gedaan kan worden. En met verkeerd bedoel ik meer van dat je dingen kunt opschrijven voor jezelf, op zo manier dat het je eigenlijk niet echt helpt om te reflecteren.
En dus is deze aflevering heel nuttig voor jou, als je juist op zoek bent naar iets wat je zelf kunt doen door middel van het opschrijven van dingen, om te zien waar jij mogelijk patronen hebt, denkbetronen, gedragspatronen die helemaal niet helpend zijn en jou zelfs blammeren om stappen vooruit te zetten voor iets wat jij wil. En ik realiseer me dat natuurlijk niet omdat ik zelf ook veel aan zelfreflexie doe, maar dingen op te schrijven in een notitieboekje.
Daarnaast laat ik me ook gewoon coachen omdat je weet gewoon niet altijd de dingen te vinden die echt een bottleneck zijn en daarvoor is het handig om ook in gesprek te kunnen gaan en een klankoort te hebben, iemand die een spiegel voorhoudt. Maar ik heb me nooit gerealiseerd dat mensen soms een notitieboek bijhouden, wel met de intentie om te refleteren, maar dat het vooral wordt bijgehouden als een soort van dagboek.
En dat is in mijn ogen niet de meest krachtige manier om zelf te refleteren, want als je het als een dagboek bijhoudt, dan bedoel ik daarmee dat je dus opschrijft wat er is gebeurd. Dus dan beschrijf je bijvoorbeeld wat er op de dag is gebeurd en wat iemand gezegd heeft, en hoe jij daarop geantwoord hebt of wat je daarmee hebt gedaan. Maar dat is eigenlijk nog maar het toplaagje van wat je werkelijk wil achterhalen.
En waarom dat alleen maar het oppervlaktewerk is, is omdat wij in ons dagelijks leven 95 procent onbewust denken en doen. 95 procent doe je dus op de automatische piloot. En als je verandering wilt, je bent bezig met de persoonlijke verandering, dan wil je juist niet op de automatische piloot handelen, maar je wil juist dat wat je normaal gesproken als vanzelfsprekend ziet, want daarom hoef je over bepaalde dingen niet meer na te denken en doe je ze gewoon zoals je ze doet.
Maar dat is juist wat je onder de loop wilt nemen. Je wil juist die dingen eruit pakken die jou hinderen om verder te komen, maar we zien ze vaak dus niet. En een deel van die blinde plekken waar ik het eerder over haal, die kun je dus wel ontdekken door zelf te reflecteren.
En wat dus eigenlijk het doel is, de intentie van zo'n journalingsoefening, is dat je jouw gedachten en je emoties op papier zet, zodat je er van een afstand naar kunt kijken en zodat je dus, feitelijk jouw automatische gedachten en gevoelens hebt gevangen door het vast te leggen en je er dus kritisch naar kunt kijken van een afstand.
Want als het dus in jouw eigen hoofd blijft en die emotie in je eigen lijf, dan is het heel makkelijk om er niet bij stil te staan om daar heel snel weer overheen te gaan met nieuwe gedachten en nieuwe emoties. En terwijl je misschien bezig bent met een heleboel dingen tegelijk, voel en denk je dingen zonder dat je het echt heel bewust doet.
Maar als jij goeie vragen stelt door die op papier te schrijven en je vraagt feitelijk jouw brein om daar antwoord op te geven, dan neem je dus en de rust om erbij stil te staan en je geeft je brein heel specifiek een opdracht om die vraag te beantwoorden. Dan kan ik me voorstellen dat je denkt wat voor soort vragen zijn dat dan.
Het gaat dus niet over wat is er vandaag gebeurd in het wat met een camera is vast te leggen, dus wat is er gebeurd aan, wat is de situatie en wat heeft iemand gezegd en hoe heb je gereageerd. Dat is dus niet waar het over gaat. Dus waar het over gaat is eigenlijk je eigen binnenwereld. Dus feitelijk ga je intern kijken van wat gebeurde er met mij op dat specifieke moment. Dus je gaat feitelijk op zoek naar momenten in de dag waarbij jij iets opmerkt van een trigger.
Je bent bijvoorbeeld getriggerd en lichtelijk geïrriteerd geraakt, maar misschien wel zo licht dat je er ook weer heel snel overheen bent gestapt. Of je hebt als je erop terug kijkt op de dag, dan denk je van, hey, maar ik zou eigenlijk dit doen. Uiteindelijk heb ik het niet gedaan. En dat kan een eerste reden die je jezelf geeft om iets niet te doen, om iets uit te stellen, bijvoorbeeld, of iets te vermijden eigenlijk.
Zou je jezelf kunnen zeggen van ja, maar ik had het druk of ik werd toen eigenlijk gestoord door iemand waardoor ik even iets anders moest doen. Maar als je merkt dat je bepaalde dingen steeds opnieuw uitstelt en dat je steeds bij dezelfde soort dingen er niet aan toekomt, dan kun je dus jouw notitieboekje gebruiken om de vraag te stellen en dat dus op te schrijven van wat is de werkelijke reden dat ik er steeds niet aan toekom om puntje puntje te doen of puntje puntje te zeggen.
En dan moet je er gewoon even voor gaan zitten, want soms kost het even de moeite om daar bewust bij stil te staan en om verder te gaan dan het oppervlakke geantwoord. Het kan zijn dat je meteen denkt van ja, maar het kon echt niet want, ik moest weg.
Maar nee, als het gaat over dingen die je eigenlijk keer op keer uitstelt, keer op keer niet doet, misschien kom je steeds maar niet toe aan de dingen die voor jou zelf belangrijk zijn omdat je elke keer aan de slag gaat voor een ander, omdat iemand anders dan iets van je vraagt.
Besteed je iedere keer de tijd die je hebt en jouw energie aan verwachtingen van anderen, dus dan kun je jezelf afvragen, ja, hoe komt het, hoe komt het werkelijk dat ik niet tijdmaak om de dingen te doen die voor mij belangrijk zijn. En je wil dan even de ruimte nemen om alles op te schrijven wat er dan in je op komt, aan gedachten, aan gevoelens, ook als die ene vraag kan natuurlijk ook weer drie nieuwe vragen triggeren, die eigenlijk nog dieper gaan.
En als je jezelf toestaat om dat gewoon allemaal op te schrijven, dan ga je zien wat er werkelijk speelt, dan zie je misschien van, hey, maar ik ben dit op deze manier iedere keer aan het aanpakken omdat ik bang ben om bijvoorbeeld kritiek te krijgen of omdat ik bang ben dat ik het anders niet goed genoeg doe in de ogen van de ander.
En als je dat dan voor jezelf kunt zien, dan is dat natuurlijk een heel belangrijk inzicht waarna je weer een volgende vraag kunt stellen en dat is, is dat ook echt zo? Is het ook echt zo dat als ik daarmee tegen zou zeggen dat ik het dan niet goed genoeg doe voor een ander, is het ook echt zo dat ik niet loyaal ben als ik mijn eigen pad zou bewandelen en mijn baan zou opzeggen? En dus je wil heel kritisch kijken naar de gedachten die nu drijvend zijn achter de keuzes die je maakt.
Dus feitelijk wil je natuurlijk niet al je gedachten die je de hele dag door hebt, dat kan je sowieso niet allemaal op papier zetten of achterhalen, maar je wil juist de dingen achterhalen waarvan je misschien een heel klein beetje voelt van, dat zit me niet helemaal lekker of ik merk dat ik dan toch een beetje uit mijn slof schiet terwijl wat er echt gebeurde niet echt veel voorstelde. Hoe komt dat dan? Waar heeft dat dan mee te maken?
Dus je kan afgaan op de gevoelens die je hebt gehad op de dag. Je kunt afgaan op soms ook gewoon je intuïtie dat je denkt, volgens mij zit daar iets wat niet helemaal klopt voor mij, maar wat is dat dan? Schrijft dat dan ook gewoon op? Schrijft dat ook op als een concreet vraag zodat je je brijn opdracht geeft om er naar te zoeken? Als je je brijn een specifieke opdracht geeft om naar binnen te keren, dan doet hij dat ook. Dan gaat hij ook op zoek naar redenen waarnaar jij op zoek bent.
En het is heel grappig, want als ik het dan vergelijk met even iets heel anders van het weekend was Dickensfestijn in Schiedam en Zoie, mijn dochter, die verkoopt heel graag op zo'n markt haar sieraden. En nu ik dit opneem, is ze net 14 en ze doet dan voor de tweede keer deze mee. En wat me zo opvalt, opviel die dag, is dat het heel druk is dan en er lopen allemaal mensen langs die kraam. En bijna iedereen loopt langs zonder echt stil te staan en dingen te bekijken. Heel veel mensen doen dat.
En wat je dan ook merkt, is dat je zelf ook geneigd kan zijn om dat ook maar te laten gebeuren. Dus dan ga je zelf misschien ook wel een beetje achterover hangen. Niet iedereen is natuurlijk zo. Niet iedereen is natuurlijk een hele proactieve verkoper bij zo'n kraam. Maar ik merkte ook bij mijn dochter en ook bij mijzelf dat je dan soms ook niet geneigd bent om iemand dan te roepen, hallo te zeggen, praat je aan te knopen enzovoorts.
Terwijl wanneer je dat wel doet, want natuurlijk hebben we dat ook gedaan. Als je dat wel doet, dan doorbreek je dat dan dus een soort van automatische piloot van alleen maar langsloop en heel oppervlakkig kijken naar de spullen. En dan merk je dat als je even dat patroon doorbreekt door iemand aan te spreken, dat sommige mensen, niet iedereen natuurlijk maar sommige mensen, denken van oh ja, maar even kijken, dit is inderdaad wel heel leuk.
En dan gaan mensen dingen nadenken bekijken, dan maak je een praatje. En weet je, dan doe je iets om eigenlijk dichterbij te komen door het gesprek aan te gaan. En dat is precies hetzelfde met zelfreflexie. Als je zelfreflexie doet door dingen op te schrijven, dan vertraag je eigenlijk die automatische piloot. Al die gedachten die iedere dag voorbij gaan bij jou, dat zijn er 60.000 of ongeveer per dag, 60.000 gedachten per dag die je hebt.
Die vele al 95% onbewust zijn, dus daarvan weet je niet eens of sta je niet eens bij stil wat voor gedachten je overal bij hebt. Maar dat trekt gewoon aan je voorbij, net als die mensen die zo automatisch aan je kraan voorbij lopen zonder echt te kijken. En wat je dus doet door het op te schrijven, dat is gewoon dat je stopt om te kijken van oké, maar wat voor gedachten gaan er dan echt in mij om? In zo'n situatie.
En dat is alsof de mensen dan niet meer voorbij lopen zomaar aan die kraan, maar dat je eigenlijk even een praatje maakt of ze roept, waardoor ze even stil staan bij jouw kraan en ook echt gaan zien wat je te koop hebt liggen, wat je daar allemaal hebt en wat er eventueel aanspreekt of niet, maar ze staan erbij stil, ze observeren het en ze kijken daar kritisch naar, van is dat iets waar ik iets mee wil of niet? En hetzelfde met jouw gedachten.
Nou, die klant die dat eigenlijk bij mij te spraken bracht, want ze zei eigenlijk van ja, maar dat weet je, dat werkt bij mij niet zo, maar dat kwam dus natuurlijk ook doordat ze zei van ja, weet je, ik zou dan gewoon opschrijven wat er is gebeurd en ik merk ook dat in die gesprekken ze ook vaak geneigd is om vooral een situatie schets te bespreken. Maar dat is helemaal niet waar coaching over gaat. Het gaat namelijk niet per se over de gebeurtenissen die zich hebben afgespeeld.
Het gaat over hoe jij daarover denkt, wat voor betekenis heb je daar aan gegeven, wat heb je erbij gedacht, wat zijn jouw diepe overtuigingen daarover en wat zijn de gevolgen van die gedachten die je erover hebt voor jouw acties. Wat ga je daardoor doen? Hoe reageer je doordat je gelooft dat nou ja iemand om een bepaalde reden iets tegen jou zegt? Dan reageer je heel anders dan wanneer je daar helemaal verder geen gedachten over hebt.
En dat is dus de kracht van zelfreflexie, want ook als je gewoon een coach hebt, als je bij mij in het traject zit of misschien bij iemand anders of je hebt helemaal geen coach, zelfreflexie is zo een krachtige vaardigheid die je gewoon kan leren door vooral jezelf de vragen te stellen die gaan over jouw binnenwereld. Dat zijn de gedachten die ik hierbij heb.
Wat zijn de gevoelens die hier bij mij opkomen en wat voor impact heeft dat voor de keuzes die ik tot nu toe heb gemaakt en hoe pak dat uit voor de dingen die ik belangrijk vind voor de resultaten van mijn acties. Als je dat kritisch onder de loop weet te nemen, dan kan je er namelijk ook iets aan veranderen als het jouw belemmerd om verder te komen.
In wat dan ook, in elke doelstelling die je hebt, kun je op deze manier zelf reflecteren en dus op je eigen gedachten, je eigen gedrag, je eigen emoties en het effecten van op jouw resultaten. Ik ben heel erg benieuwd wat dit bij jou opbrengt, wat het bij jou naar boven haalt als je dit zo hoort. Is dit inderdaad een manier zoals jij ook reflecteert voor jezelf of deed je dat altijd anders? Wat is het belangrijkste wat jij hier van meenemt?
Als je dat met mij wilt delen, mail me gerust of kijk even op social media op Instagram, Facebook en LinkedIn. Ik hoop dat dit waardevol voor je was en als je iemand anders weet voor wie dit waardevol kan zijn, delen dan gerust met de ander. Ik wens je een hele mooie dag of avond en we ligt tot een volgende keer. Doel!