Selam Fularsızlar. Bugün iki film birden. İlk kısımda mantık bulmacaları, içgörü problemleri, Apple'ın "düşünme illüzyonu" makalesi, ve insan ile makinaların akıl yürütmelerinin kıyası var. İkinci kısımsa aylar önce devamını getirmek istediğim bir konu: Deepseek'in getirdiği teknik yenilikler, Nvidia'nın neden bu kadar önemli olduğu ve Stargate Projesi. Umarım hepiniz iyisinizdir. . Yeni Kitap: Fularsız Felsefe: Dört Önemli Mesele . Konular: (00:04) Kurtlar, kuzular, otlar (02:12) Tıkandım (...
Jul 08, 2025•56 min
Modern dinimiz der ki: Cahiliye döneminde insanlar gümrük putlarına tapıyorlardı. Sonra Hazreti Adem Smith İskoç yaylalarından indi, putları kırıp ticareti serbestlestirdi. O günden beridir piyasaya inanan, ona sığınan toplumlara bereket yağdı, diğerlerine lanet. Peki madem öyle, binlerce yıldır ticaret yapılmasına rağmen alt tarafı iki asır öncesine kadar, serbest ticareti kimse akıl edememiş mi? Ve bir kez akıl ettikten sonra da artık tarihin sonuna kadar böyle mi gidecek? Bugün bu sorularla b...
May 22, 2025•44 min•Ep. 239
“Bu işler anca 100 yılda bir yapılıyor çünkü bir daha yapılabilmesi için geçen sefer ne olduğunu hatırlayan herkesin ölmesi gerekiyor” Geçen bölümün ölçeği biraz küçüktü: Bir yasal göçmenlik tartışması üstünden, yerel-küresel çekişmesini görmüştük. Bugün işi büyüteceğiz, aynı çekişmeyi dünya ticareti üstünden işleteceğiz. Bir yandan, serinin temasına uygun olarak, her şeyin ne kaddddar aptalca yönetildiğini konuşacağız. Bir yandan da, süreçten bağımsız olarak, varılmak istenen hedefi konuşacağız...
May 01, 2025•32 min•Ep. 238
Bir ülke, ekonomiden, piyasadan mı ibarettir? Geçici çalışma vizesi (H1B) tartışmaları üstünden, MAGA hareketi ile sağcı teknoloji elitleri arasındaki kapanmayacak uçurumu inceleyelim. Yeni Kitap: Fularsız Felsefe: Dört Önemli Mesele (bu seferki normal insan boyutunda, 200 sayfa) . Konular: (01:00) NSA şefini kovduran troll (05:00) Green Card (07:55) H1B vizesinin saçmalıkları (13:43) Amerikan kültürü yeterince rekabetçi mi (16:45) Musk vs MAGA (22:40) Patreon teşekkürleri . Kaynaklar: Yazı: The...
Apr 20, 2025•29 min•Ep. 237
ABD merkezli üç perdelik bir oyun: Bugünün konusu, bir hatalar komedisine dönüşen bir istihbarat skandalı Sonra MAGA hareketi ile sağcı teknoloji elitleri arasındaki gerilim Son olarak da dünyayı altüst eden gümrük vergileri “Bir bildikleri vardır” diyeceğimiz gelişmelerin ardında, aslında ne yaptıklarını pek de bilmeyen insanlar var. . Yeni Kitap: Fularsız Felsefe: Dört Önemli Mesele (bu seferki normal insan boyutunda, 200 sayfa) . Konular: (00:05) Huti bombardımanı chat grubu (02:05) Üç perdel...
Apr 12, 2025•23 min•Ep. 236
Gündem bölümü. Rejimin iyice otokrasiye kayması, bunun gizli ve açık maliyetleri, eski Osmanlı bölgelerine kıyasla halkın mutluluğındaki değişim, vatandaşlık bilinci ve boykot hakkında. Kendinize mukayet olunuz. Yeni Kitap: Fularsız Felsefe: Dört Önemli Mesele . Konular: (00:04) Gelecektekiler için gündem özeti (01:20) Rekabetçi olamayan otoriterizm (05:40) What about whataboutism (07:54) Tek adamcılığın maliyeti (11:28) Mutsuzluk (13:23) Hukukta Gabon standardı (14:25) Sokağa çıkmak (16:00) Vat...
Mar 30, 2025•29 min•Ep. 235
Bu bölümde, akıl yürütmeye dayanan yeni yapay zeka modellerinin tam olarak ne yaptıklarını, kısa zamanda kaydettikleri ilerlemeleri, eğitimlerini ve Deepseek’in neden meşhur olduğunu anlayacağız. İyi Pazarlar. Yeni Kitap: Fularsız Felsefe: Dört Önemli Mesele (önsatış) . Konular: (00:04) Sansasyonel giriş (02:11) Yapay zekaya kibar davranmak (03:08) Eski modellerin aptallığı (05:41) Chain of Thought (08:18) Test performanslarındaki inanılmaz değişim (11:20) Gerçek akıl yürütme (12:28) Akıl yürütm...
Mar 16, 2025•25 min•Ep. 234
Bir ay önce Los Angeles’ta birkaç büyük yangın çıkmış, yaklaşık 4 tane Kadıköy büyüklüğünde yer yanmıştı. Sosyal medyada, sigorta şirketlerinin dahil olduğu birtakım komplo teorileri yayıldı ama bence işin altında daha ilginç bir şey var: Zamanında halk adına, halk için alınmış bir kararın, iklim değişikliğinin de ittirmesiyle, tamamen geri tepmesi. Konular: (00:00) Kitap: Dört Önemli Mesele (01:27) LA yangınları (03:26) Fiyat kontrolü (06:20) İklim değişikliği (08:27) Primary peril (10:23) Risk...
Feb 28, 2025•25 min•Ep. 233
21 Ocak günü Kartalkaya'daki Grand Kartal Otel yangınında kaybettiğim eski bir dostumun anısına bazı rastgele düşünceler. Bölümün ikinci yarısı da zırt pırt getirilen yayın yasakları hakkında. O kısımda bahsi geçen fotoğrafın adı: Falling Man. 11 Eylül ses kaydı da buradan alıntı. See Privacy Policy at https://art19.com/privacy and California Privacy Notice at https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Feb 08, 2025•18 min•Ep. 232
"Senin bir çocuk vardı, noldu ona" diyenler, ve demeyenler, ben orada yokken benle konuşmaya çalışmayan aklı başında insanlar, hepinize mutlu bir sene diliyorum. Bu bölümün başında, 3 sene önceki "Anti-Natalizm" bölümlerindeki içeriğin kısa bir özeti var, sonra babalık hakkında bazı sıkça sorulan sorular, en sonda da örnek bir baba olduğuma dair bir hikaye Konular: (01:05) Nüfus Patlaması (04:31) Nüfus Çöküşü (06:03) Entropiye karşı geçici zafer (07:31) Böyle bir dünyaya çocuk getirmem (09:32) S...
Jan 01, 2025•27 min•Ep. 231
Selam fularsızlar. Bugün birtakım uzak mesafe arkadaşlık hikayeleri var ve çıkarmanız gereken hiçbir ders yok, ne güzel rahat olun. Konular: (00:04) "Halen bazen hiç konuşmayız" -Ron Swanson (02:09) Nişan olmayan nişan (05:35) Devremülk yaşam (08:28) Psikopat arkadaş (15:07) Patreon teşekkürleri ------- Podbee Sunar ------- Bu podcast, On Dijital Bankacılık hakkında reklam içerir. Bankacılık On'la Rahat. Dünya Döndükçe EFT-Havale- Fast Ücreti Yok. ON Mobil'i _ndir! Bu podcast, Pegasus hakkında r...
Nov 30, 2024•21 min•Ep. 230
Kim haklı, kim suçlu? Öyle binlerce sene geriye gitmeye gerek yok, Hamas iktidara geldiğinde Filistin meselesi yaklaşık 60 senelikti. Bugün dört dönüm noktasından bahsedeceğim: İngiliz mandası, İsrail'in kuruluşu, İsrail'in sınırlarını genişletişi ve gerçekleşmeyen bir barış süreci. Elbette bu dönüm noktalarını ben seçtim ve kendime göre yorumladım. Birkaç farklı bakışla tanışıp kendinize göre bir sentez yaparsınız, aşağıda listelediğim kitaplara da bakıverin sevgili fularsızlar. Konular: (00:15...
Oct 26, 2024•22 min•Ep. 229
Selam fularsızlar. Son 1 senede Ortadoğuda olanları özetlemeye devam. Bugünkü konular, İran'ı doğrudan dahil eden gelişmeler (konsolosluk saldırısı, Haniye ve Nasrallah suikastleri, patlayan Hizbullah telsizleri, karşılıklı roketleşmeler) ve biraz da büyük resim (nükleer tesisler, petrol dengesi, Çin'in planları, İsrail Lobisi). Gelecek bölümde Filistin meselesinin tarihi boyutuna bakacağız, son 100 senede olan 4 dönüm noktasına odaklanacağız. "Sence kim suçlu, kim haklı şimdi" diye merak edenle...
Oct 18, 2024•24 min•Ep. 228
Hamas’ın İsrail’e sızıp 1200 kişiyi öldürdüğü saldırının üstünden tam 1 sene geçmiş. Bir yandan sanki daha geçen ay olmuş gibi geliyor, bir yandan da arada 10 senelik şey yaşanmış gibi… Onbinlerce Filistinli öldürüldü, 1 milyondan fazla Lübnanlıı evini bırakıp göçtü, sayısız suikast gerçekleşti, filmlerde bile görmediğimiz istihbarat harekatları oldu ve bölgesel savaş fiilen başladı. Bugünkü amacım, son 1 seneyi bir zaman çizgisine oturtmak ve ara sıra açacağım parantezlerle eskiye gitmek. Arkas...
Oct 08, 2024•26 min•Ep. 227
Selam fularsızlar, ne zamandır geyik yapmamıştık. Madem Yapay Zeka serisini bitirdik, bir yaz bölümü yapalım. Tatil anılarından ve çukur doldurmaktan başlayıp yine bir takım entel kuntel çıkarımlarda bulunacağız, elimde değil See Privacy Policy at https://art19.com/privacy and California Privacy Notice at https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Sep 01, 2024•22 min•Ep. 226
Doğruluk, zeka ve mizah hakkında üfürelim. Yapay zekanın cevaplarını nasıl teyit edebiliriz? Gerçekten ne kadar zekiler, Turing Testi anlamlı mı, başka ölçütler var mı? Bu işin geleceği büyük dil modelleri midir? See Privacy Policy at https://art19.com/privacy and California Privacy Notice at https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Aug 16, 2024•33 min•Ep. 225
Sentetik verilerle dolu bir dünya nasıl olur. "İnsanlık bir gün yok olup giderse, bizden geriye kalan, bir modelin devasa matrislerinden birinin köşesindeki sayılar olacak." See Privacy Policy at https://art19.com/privacy and California Privacy Notice at https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Jul 31, 2024•22 min•Ep. 224
Nihayet geldik ChatGPT'nin temelindeki modele. Hafıza sahibi ağlardan (LSTM) bugün her yerde kullanılan transformer mimarisine geçişi anlayacağız. Kilit kavramlar: Word embedding ve attention mekanizması. . Konular: (00:04) Kartopu Dünya Hipotezi (00:55) Tekrar: Geri besleme (02:15) Kısa dönem hafıza (04:30) LSTM (05:57) Token (07:40) Matrix (08:50) Word Embeddings (14:20) Fularsız Entellik çok bozdu (16:50) Encoder Decoder (18:30) Attention Mekanizması (19:50) Transformer Mimarisi (23:45) Paral...
Jul 24, 2024•34 min•Ep. 223
İlk chatbot Eliza'dan beri, NLP (doğal dil işleme) alanındaki genel gelişmeler. Watson ve Siri'den bahsettikten sonra ta 2017'ye, Google Translate'in değişimine kadar geliyoruz. Bir sonraki bölümde de GPT modelini tamamen anlayacağız . Konular: (00:04) Google'ın kovduğu mühendis: "Yapay Zeka bilinçli" (03:24) Georgetown - IBM Deneyi (04:04) Çin Odası (05:16) Eliza (08:04) İstatistiksel Yaklaşımlar (10:26) Bag of words (11:44) El Kindi ve Frekans Analizi (13:42) Self-supervised learning (14:21) W...
Jul 10, 2024•33 min•Ep. 222
Yapay zeka serimizin beşinci bölümünde sinir ağlarının eğitimine odaklanıyoruz. İşin detayına gireceğiz ve üç önemli kavram göreceğiz: Kayıp fonksiyonu veya hata fonksiyonu hatayı azaltmanın bir yöntemi olan gradient descent ve onun etkili biçimde uygulanmasını sağlayan backpropagation tekniği. . Konular: (01:53) Cost function (05:01) Gradient descent (11:04) Backpropagation (15:28) Vanishing Gradient (16:51) Test vs Eğitim (17:47) Patreon Teşekkürleri Kaynaklar: Video: The Most Important Algori...
Jun 20, 2024•24 min•Ep. 221
Yapay zeka serimizin dördüncü bölümü. Önce ilk 3 bölümün geniş bir özeti, sonra da 1940lardan bu yana, yapay zekanın en gizemli kolu olan sinir ağlarının gelişimi. . Konular: (01:17) Amacımız (04:36) Neden Tavsiye Sistemleri (06:01) Neden Sinir Ağları (10:25) Yapay Nöron (12:27) Akıllı Termostat (13:38) Lineer Sınıflandırıcılar (14:49) Hebbian Öğrenme (16:47) Öğrenme Algoritması (17:55) Öğrenme hızı (19:00) Frank Rosenblatt (21:12) Connectionism (22:52) Perceptron Mark 1 (26:34) Aktivasyon Fonks...
Jun 02, 2024•44 min•Ep. 220
Allianz Türkiye üç sporcumuzun ana sponsoru olmuş (Mete Gazoz, Merve Dinçel, Sümeyye Boyacı). Aradım, ben hepsini teke tekte yenerim dedim, bana da sponsor oldular bu bölümlük. Bugün Olimpiyatlardaki ve Paralimpik Oyunlardaki hiç anlamadığım ve bana acayip gelen sporlar hakkında cahil cahil konuşacağım. Bir yandan da büyük uluslarlarası eskrim komplosunu ifşa edeceğim, curlingin şanını kurtaracağım, pentatlonda lazerin ne aradığını sorgulayacağım ve hızlı yürümenin daha iyi bir versiyonunu keşfe...
May 15, 2024•18 min•Ep. 219
Yapay zeka serimizin üçüncü bölümündeyiz. Geçen seferde oyunların güvenli sınırlarından çıkmış, tavsiye sistemlerinin karışık dünyasına girmiştik Youtube örneği üstünden. Buradan devam ediyoruz. Fularsız Entelliki dinlediniz, sevdiniz, sevdiğinizi ona söylediniz, o da sizden hoşlandı, seviyeli bir ilişkiniz var. Şimdi sistem size magazin haberleri mi önermeli, arı yetiştiriciliğiyle ilgili bir şeyler mi? Makina bu ilişkileri nasıl öğrenecek? Hatta daha temelde makina, bir içeriğin arı yetiştiric...
May 10, 2024•32 min•Ep. 218
Selam Fularsızlar. Yapay zeka serisine makine öğrenimiyle (machine learning) devam ediyoruz. Bu terim Arthur Samuel'in icadı. 50'lerde tasarladığı dama programı, pekiştirmeli öğrenme (reinforcement learning) yönteminin ilk uygulamasıydı. Konuyu buradan alıp modern tavsiye sistemlerine getireceğiz (recommendation systems). Youtube (youtube) sizin beğenilerinizi nasıl anlıyor, nasıl öğreniyor? . Konular: (00:04) Öğrenmesini öğretmek (01:20) Önceki bölüm özet (02:08) Arthur Samuel'in dama programı ...
Apr 25, 2024•25 min•Ep. 217
"Üzgünüm Dave, korkarım bunu yapamam." 2001'de doğanlar neredeyse erken emeklilik kazanacaklar, hala ortada HAL 9000'ler yok. Neden eski yapay zeka tahminleri aşırı iyimserlerdi? Bugünkü tahminlerin farkı ne? Fularsız Entelliğin önümüzdeki bölümlerinde bu sorulara cevap arayacağız. Epey detaya da gireceğiz. “Ay ben bu işlerden hiç anlamıyorum” diyene teknik bilgi (uzman sistemler, makina öğrenmesi, sinir ağları, büyük dil modelleri, transformer mimarisi, vs), bilgisi olana da tarihsel bakış açıs...
Apr 18, 2024•27 min•Ep. 216
Seçim yorumlama işini “siyaset bilimi”nden ziyade “eğlence sektörü”nün bir parçası olarak görürseniz rahat ederseniz Konular: Avusturya övme şenlikleri Halkın yarısı 3 senedir tatile çıkmamış "Size devleti tanıtacağız" Sonuca bakıp hipotez uydurmak bilimse hepimiz Einstein'ız. Moral bozucu: Emeklilerin seçime etkisi Moral yükseltici: Muhalefet kurumu, kültürü Girmediği seçimin kaybedeni olmak Koltuğu bırakmıyor, bıraktıktan sonra da yaşamayı bilmiyorlar Seçim sonucu görselleştirmelerine dair Kay...
Apr 07, 2024•22 min•Ep. 215
Her Umut Ortak Arar kitabının yazarı, Nasıl Olunur ve Yemekte Bile Yemek Konuşuyoruz podcastlerinin yaratıcısı Nilay Örnek ile geçen sene yaptığımız ama benim bir türlü yayınlayamadığım daldan dala sohbet. İyi Pazarlar Konular: (00:04) Utanç bölümü (01:50) İnsanları merak etmek (03:05) Yazılı hafıza (04:30) Her Umut Ortak Arar (04:53) Narmanlı Han (06:34) Gazetede istemediğin konularla ilgilenmek (07:08) Zamanın yetmemesi (08:21) Tutku ve Jordan aşkı (09:29) Öğrendiğini paylaşma isteği (10:43) K...
Mar 16, 2024•29 min•Ep. 214
Binlerce yıldır Tanrıyı oynuyoruz. Daha yazı yazmayı bilmediğimiz zamanlardan beri, etrafımızdaki ekinleri ve hayvanları yapay seçilimle değiştiriyoruz. Ama artık oyunun kuralları değişiyor. Plan şu: Önce genetiğin aşırı kısa bir tarihi. Sonra, mucitlerine Nobel kazandıran CRISPR’ın anlam ve ehemmiyeti. Sonra da etik tartışmalar. Keyifli dinlemeler, hepinize ve patronlarıma teşekkürler. . Konular: (00:04) İtiraf: Ben bir genetik mühendisi değilim (01:30) Tanrıyı oynamak klişesi (03:50) Genetiği ...
Mar 10, 2024•35 min•Ep. 213
Selam fularsızlar. MÖ 396 olimpiyatlarında at arabası yarışlarını Spartalı bir prenses kazanmış. Hem de iki defa üstüste. Oradaki Zeus tapınağının girişine bronz heykelini diktirip altına "bu yarışı ilk kazanan kadın benim, deal with it" yazdırmış. Ondan tam 23 asır sonra Atina'da yeniden başlayan modern olimpiyatlarda yarışan kadın sayısı ise 0 idi. Projenin mimari Pierre de Coubertin, ölene kadar “kadınların olimpiyatlardaki tek görevi erkekleri alkışlarıyla ödüllendirmek ve onlara çelenk takm...
Mar 08, 2024•24 min•Ep. 212
"Fakirin nükleer silahı, biyolojik silahlardır." Bugün tarihte biyolojik savaş örneklerini, sızıntıları ve yeni teknolojilerin yaratacağı riskleri konuşuyoruz. Konular: (00:04) Amerithrax (02:39) Şarbon: Kusursuz Silah (03:57) Bruce Ivins (07:39) Biyolojinin ayağa düşmesi (08:23) Salgınlar artıyor, risk azalıyor (11:33) Kefe kuşatması ve Kara Veba (14:09) WW1: Atlara ve koyunlara ölüm (15:19) 731. Birim: Japonların korkunç denemeleri (18:51) Çiçek hastalığı (21:21) 1979 şarbon sızıntısı (23:01) ...
Feb 25, 2024•33 min•Ep. 211
