قسمت ۲۰۱ فکتنامه را با چند ادعای نادرست درباره طب سنتی و گیاهی شروع میکنیم؛ از ادعاهای نادرست درباره اثر درمانی گیاه خار مریم بر کبد تا نوشیدن گلاب و مالیدن نوره برای درمان زگیل تناسلی. پس از آن، توضیح میدهیم که چرا ادعای حذف شدن تدریس اسلام در عربستان، ادعای درستی نیست و در ادامه فکتچکهایی را درباره آتشسوزی لسانجلس و همچنین ایلان ماسک مرور خواهیم کرد. این قسمت پادکست فکتنامه با دو فکتچک مربوط به خبرهای ایران به پایان میرسد و پیش از خداحافظی هم چند کامنت را مرور میکنیم. 00:03:42 ادعا...
Feb 07, 2025•42 min•Ep. 233
پادکست و مجموعهمقالات «واژهنامه دروغپراکنی» به کلیدواژههایی میپردازد که در گفتمان رسمی حکومت ایران برای انتشار ادعاهای بیمبنای خود استفاده میشود. این کلیدواژهها طی چندین دهه به طور سیستماتیک از سوی مقامات ارشد و رسانههای دولتی ایران استفاده و به تدریج به بخشی جداییناپذیر از سازوکار انتشار اطلاعات نادرست در ایران تبدیل شدهاند. در نتیجه این کلیدواژهها نقش تعیینکنندهای در تبلیغ باورهای نادرست و غیرمستند در جامعه ایران داشتهاند، تا جایی که نه تنها بر حامیان حکومت ایران، بلکه بهطور غی...
Feb 05, 2025•15 min•Ep. 232
در قسمت ۲۰۰ پادکست هفتگی فکتنامه، ابتدا سراغ سه ادعای اخیر محمدجواد ظریف - وزیر پیشین امور خارجه و معاون راهبردی مسعود پزشکیان در دولت چهاردهم - رفتیم؛ دو ادعا درباره وضعیت حجاب در ایران و یکی هم درباره جنگ ایران و عراق. در ادامه به مقایسه ارزش فروش نفت ایران و صادرات اسباببازی برخی کشورها پرداختیم که محمدرضا عارف - معاون اول رئیسجمهور - به آن اشاره کرده بود. ادعای نادرست ایجاد موج جهانی برای اهدای نوبل صلح به ایران و ادعای شاخ دار پیدا شدن جنازه خلبانان ایرانی در خلیج فارس، دو سوژه دیگر این ...
Jan 31, 2025•1 hr 12 min•Ep. 230
علی خامنهای سه سال پیش در یک سخنرانی عمومی اعلام کرد موافق نیست بودجهای برای «جهاد تبیین» در نظر گرفته شود. بعد از طرح این موضوع، ردیف بودجه ۱۰۰ میلیارد تومانی که در مجلس برای این پروژه تصویب شده بود، از بودجه حذف شد. آیا این بدان معنی است که «جهاد تبیین»، مجانی و رایگان است؟ دستگاههای تبلیغاتی و مذهبی، هزینههای این پروژه را از کجا تامین میکنند؟ در هفدهمین قسمت هزارداستان بودجه سراغ پاسخ این سوال رفتهایم. عبارت «جهاد تبیین» از سال ۱۴۰۰ به طور جدی وارد ادبیات سیاسی جمهوری اسلامی شد و به سرع...
Jan 29, 2025•30 min•Ep. 229
در ابتدای قسمت ۱۹۹ پادکست هفتگی فکتنامه، از مخاطبان خواستیم تا یک نکته بهیادماندنی از قسمتهای مختلف این سریپادکستها را با ما در میان بگذارند؛ از یک تیتر و عنوان گرفته تا مرور یک فکتچک، بحثهایی که در پادکست انجام شده یا هر نکته دیگری که از این ۱۹۹ قسمت در ذهن شما بهجا مانده است. دو خبر مهم کشته شدن دو قاضی در ایران و تحلیف ریاست جمهوری دونالد ترامپ در آمریکا، دستمایه دو فکتچکی شد که در این قسمت مرور کردیم. در ادامه، درباره یک ویدیوی پربازدید که به آتشسوزیهای لسآنجلس ربط داده شده بود، ...
Jan 24, 2025•53 min•Ep. 228
پادکست و مجموعهمقالات «واژهنامه دروغپراکنی» به کلیدواژههایی میپردازد که در گفتمان رسمی حکومت ایران برای انتشار ادعاهای بیمبنای خود استفاده میشود. این کلیدواژهها طی چندین دهه به طور سیستماتیک از سوی مقامات ارشد و رسانههای دولتی ایران استفاده و به تدریج به بخشی جداییناپذیر از سازوکار انتشار اطلاعات نادرست در ایران تبدیل شدهاند. در نتیجه این کلیدواژهها نقش تعیینکنندهای در تبلیغ باورهای نادرست و غیرمستند در جامعه ایران داشتهاند، تا جایی که نه تنها بر حامیان حکومت ایران، بلکه بهطور غی...
Jan 22, 2025•14 min•Ep. 227
در ابتدای قسمت ۱۹۸ پادکست هفتگی فکتنامه، چند فکتچک مربوط به آتشسوزی گسترده در لسآنجلس آمریکا را مرور کردیم. در ادامه، سه ادعای شاخدار و گمراهکننده از مقامات جمهوری اسلامی درباره اقتصاد ایران را بررسی کردیم؛ از اظهارنظر علی خامنهای گرفته تا صحبتهای امام جمعه موقت تهران. چندی قبل ادعایی درباره دسترسی به اینترنت در پروژه جدید استارلینک مطرح شده بود که آن را درستیسنجی کردیم. دو ادعا علیه واکسنهای کرونا، موضوع دیگری است که در ادامه این قسمت، به دلایل رد آنها پرداختهایم. یک محتوای پارودی د...
Jan 17, 2025•1 hr 24 min•Ep. 226
بعد از ابلاغ و تصویب قانون هوای پاک در سال ۹۶، این امیدواری ایجاد شد که مشکل آلودگی هوا در تهران و سایر شهرهای ایران بهتر شود، اما راهکارهای پیشبینی شده در این قانون در عمل به جایی نرسیدند و وضعیت آلودگی هوا روز به روز بدتر شد. در شانزدهمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه به سراغ این سوال رفتیم که آیا آلودگی هوا، اولویت دولت جمهوری اسلامی است؟ هزارداستان بودجه، کار مشترک فکتنامه و رادیو فردا. هزارداستان بودجه در کستباکس هزارداستان بودجه در سایت رادیو فردا سایت ایرانبودجه لایحه پیشنهادی دولت بر...
Jan 15, 2025•35 min•Ep. 225
در قسمت ۱۹۷ پادکست هفتگی فکتنامه، ابتدا چند فکتچک بهجا مانده از دو هفته قبل را مرور کردیم که موضوعات متنوعی، از حوزه پزشکی و سلامت گرفته تا سوریه و دو ادعای سیاسی را شامل میشد. در ادامه دو مقاله مرتبط با موضوع فیلترینگ در ایران را مرور کردهایم؛ ابتدا توضیحاتی درباره اینکه از مصوبه شورای عالی فضای مجازی در اوایل دیماه چه میدانیم و سپس فکتچک اظهارات گمراهکننده یکی از اعضای همین شورا درباره گوگلپلی. خبر نادرست اخراج سفرای جمهوری اسلامی ایران از چندین کشور موضوع دیگری است که در این قسمت به...
Jan 10, 2025•1 hr 9 min•Ep. 224
پادکست و مجموعهمقالات «واژهنامه دروغپراکنی» به کلیدواژههایی میپردازد که در گفتمان رسمی حکومت ایران برای انتشار ادعاهای بیمبنای خود استفاده میشود. این کلیدواژهها طی چندین دهه به طور سیستماتیک از سوی مقامات ارشد و رسانههای دولتی ایران استفاده و به تدریج به بخشی جداییناپذیر از سازوکار انتشار اطلاعات نادرست در ایران تبدیل شدهاند. در نتیجه این کلیدواژهها نقش تعیینکنندهای در تبلیغ باورهای نادرست و غیرمستند در جامعه ایران داشتهاند، تا جایی که نه تنها بر حامیان حکومت ایران، بلکه بهطور غی...
Jan 08, 2025•15 min•Ep. 223
اواسط مرداد امسال طی چند روز از مخاطبان خواستیم تا در نظرخواهی آنلاین فکتنامه شرکت کنند و در نهایت ۱۱۴۸ نفر به پرسشهای ما پاسخ دادند. نتایج این نظرسنجی، تصویری کلی از مخاطبان و نظرات آنها درباره محتوای فکتنامه از جمله درستیسنجیها و مستندها را برای ما ترسیم میکند و نقاط قوت و ضعف بیشتری را برای ما آشکار میسازد. این جمعه، قسمت ۱۹۶ پادکست فکتنامه به بررسی آمارهای استخراجشده از نتایج این نظرخواهی و مرور پاسخهای مخاطبان به پرسشهای آن اختصاص دارد. فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه ویدئوهای آم...
Jan 03, 2025•50 min•Ep. 222
در لایحه پیشنهادی دولت برای بودجه سال ۱۴۰۴ خبری از قیر رایگان نبود؛ اما نمایندگان مجلس، خودشان دست به کار شدند و بندی را به بودجه اضافه کردند که بر اساس آن دولت موظف میشود سال آینده نیز ۲۵ هزار میلیارد تومان، رانت قیر در اختیار برخی نهادها قرار دهد. ماجرای رانت قیر در یک دهه گذشته منجر به شکلگیری یکی از بزرگترین شبکههای فساد در ایران شده است. موضوع پانزدهمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، رانت، مافیا و فساد قیر است. هزارداستان بودجه در کستباکس هزارداستان بودجه در سایت رادیو فردا سایت ایرانب...
Jan 01, 2025•28 min•Ep. 221
دسامبر ۱۹۴۵، پنج فروند بمبافکن نیروی دریایی آمریکا برای انجام یک ماموریت آموزشی از پیش تمرینشده، از پایگاهی در فلوریدا پرواز کردند اما ساعتی بعد ناپدید شدند و هرگز پیدا نشدند. «پرواز ۱۹»، نه اولین، اما شاید یکی از مهمترین کلیدواژهها در قصه «مثلث برمودا» است. این مورد و موارد دیگری در طول یک بازه زمانی طولانی، باعث شد تا مدتها نام مثلث برمودا بر سر زبانها بیفتد. اما ادعاها درباره مرموز و گاه فرازمینی بودنِ برمودا چقدر واقعیت دارد؟ چرا بعد از سالها به حاشیه رفتن این موضوع، دوباره در سالهای ...
Dec 27, 2024•41 min•Ep. 219
پادکست و مجموعهمقالات «واژهنامه دروغپراکنی» به کلیدواژههایی میپردازد که در گفتمان رسمی حکومت ایران برای انتشار ادعاهای بیمبنای خود استفاده میشود. این کلیدواژهها طی چندین دهه به طور سیستماتیک از سوی مقامات ارشد و رسانههای دولتی ایران استفاده و به تدریج به بخشی جداییناپذیر از سازوکار انتشار اطلاعات نادرست در ایران تبدیل شدهاند. در نتیجه این کلیدواژهها نقش تعیینکنندهای در تبلیغ باورهای نادرست و غیرمستند در جامعه ایران داشتهاند، تا جایی که نه تنها بر حامیان حکومت ایران، بلکه بهطور غی...
Dec 25, 2024•14 min•Ep. 220
در قسمت ۱۹۴ پادکست هفتگی فکتنامه ابتدا به هزینههای اقتصادی حمایت جمهوری اسلامی ایران از حکومت بشار اسد میپردازیم و سپس دو ادعای مربوط به وضعیت حجاب در این روزهای سوریه را مرور میکنیم. در ادامه درباره ادعای ترور چند دانشمند در سوریه صحبت میکنیم و دلایل شاخدار بودن آنها را توضیح میدهیم. وضعیت شدت مصرف انرژی در ایران، موضوع دیگری است که در این اپیزود به آن پرداختهایم. در پایان، از دو ادعایی صحبت کردهایم که به ایلان ماسک نسبت داده شده بود؛ یکی دوستدختر رباتی او و دیگری، تولید گوشی تلفن هم...
Dec 20, 2024•52 min•Ep. 218
از بودجه ۲۰۰ میلیارد تومانی بازسازی خانه خمینی در نجف، تا سهمخواهی نهادهای مذهبی و بنیادهای بینامو نشان؛ در ردیفهای موقت بودجه چه میگذرد؟ در چهاردهمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، سراغ بودجههای عجیب و غریب و سوالبرانگیز در «ردیفهای موقت» بودجه ایران در سال ۱۴۰۳ رفتهایم. هزارداستان بودجه، کار مشترک فکتنامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید. هزارداستان بودجه در کستباکس هزارداستان بودجه در سایت رادیو فردا سایت ایرانبودجه قانون بودجه ۱۴۰۳ فایل اسپردشیت پرهام درب...
Dec 18, 2024•37 min•Ep. 217
در قسمت ۱۹۳ پادکست هفتگی فکتنامه، ابتدا درباره فکتچکهای مرتبط با سقوط حکومت بشار اسد در سوریه صحبت کردهایم. در ادامه، توضیح دادیم که وعده مسعود پزشکیان برای بازگشت دانشجویان به تحصیل، چقدر عملی شده است و چه ابهاماتی در این مساله وجود دارد. رئیس شورای اطلاع رسانی دولت چهاردهم آماری را درباره تورم ایران در ۱۰ سال قبل مطرح کرده بود که به بررسی این ادعا پرداختیم. ادعای تولید برنج پلاستیکی در هند، موضوع دیگری بود که در این قسمت به آن اشاره کردهایم. چندی قبل ادعایی در صداوسیما مطرح شد مبنی بر این...
Dec 13, 2024•1 hr 1 min•Ep. 216
پادکست و مجموعهمقالات «واژهنامه دروغپراکنی» به کلیدواژههایی میپردازد که در گفتمان رسمی حکومت ایران برای انتشار ادعاهای بیمبنای خود استفاده میشود. این کلیدواژهها طی چندین دهه به طور سیستماتیک از سوی مقامات ارشد و رسانههای دولتی ایران استفاده و به تدریج به بخشی جداییناپذیر از سازوکار انتشار اطلاعات نادرست در ایران تبدیل شدهاند. در نتیجه این کلیدواژهها نقش تعیینکنندهای در تبلیغ باورهای نادرست و غیرمستند در جامعه ایران داشتهاند، تا جایی که نه تنها بر حامیان حکومت ایران، بلکه بهطور غی...
Dec 11, 2024•13 min•Ep. 215
در قسمت ۱۹۲ پادکست هفتگی فکتنامه ابتدا به سه ادعای مسعود پزشکیان در مصاحبه تلویزیونی اخیر اشاره کردیم؛ مقایسه مصرف برق ایران و چند کشور جهان، مقایسه بودجه دانشگاههای ایران با سرمایهگذاری امارات در هوش مصنوعی و نقش رهبر جمهوری اسلامی در فیلترینگ. در ادامه این اپیزود، متن جعلی منتسب به یووال نوح هراری، نویسنده مشهور اسرائیلی، در برخی رسانههای ایران را بررسی کردیم. در روزهای اخیر دو ویدیو در شبکههای اجتماعی پربازدید شد که اولی به دعوای یک زن و مرد در یک برنامه تلویزیونی عراقی اشاره داشت و دیگر...
Dec 06, 2024•1 hr 13 min•Ep. 214
در سیزدهمین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه» درباره هزینههای سریالسازی از منابع عمومی کشور صحبت میکنیم؛ درباره اینکه چطور و از چه زمانی اسم دو سریال «حضرت موسی» و «سلمان فارسی»، از ردیفهای بودجه سر درآوردهاند. در این قسمت، با عدد و رقم حساب میکنیم که تنها در سه سال گذشته، مبلغی بهاندازه سه برابر کل هزینه ساخت سریال جومونگ به این دو سریال اختصاص پیدا کرده است. اگر میخواهید درباره این موضوع و فراتر از آن، درباره پیچیدگیهای ساختار تامین مالی صداوسیما بیشتر بدانید، دعوت میکنیم این قسمت پادکس...
Dec 04, 2024•27 min•Ep. 213
در ابتدای قسمت ۱۹۱ پادکست هفتگی فکتنامه به ادعای نادرست برخی رسانهها درباره مراسم سالگرد قتل داریوش فروهر و پروانه اسکندری، اشاره کردیم و توضیح دادیم که برگزاری این مراسم ارتباطی با روی کار آمدن دولت چهاردهم ندارد. نقل قول یک سیاستمدار لبنانی از علی لاریجانی درباره کمک مالی ایران به لبنان، موضوع دیگری است که در این قسمت به آن پرداختیم. افسانهسرایی درباره منابع عظیم لیتیوم در ایران، اینبار به شکل شاخداری از زبان حسین اللهکرم، از چهرههای قدیمی انصار حزبالله در ایران، بیان شده و پای ایلان م...
Nov 29, 2024•59 min•Ep. 212
پادکست و مجموعهمقالات «واژهنامه دروغپراکنی» به کلیدواژههایی میپردازد که در گفتمان رسمی حکومت ایران برای انتشار ادعاهای بیمبنای خود استفاده میشود. این کلیدواژهها طی چندین دهه به طور سیستماتیک از سوی مقامات ارشد و رسانههای دولتی ایران استفاده و به تدریج به بخشی جداییناپذیر از سازوکار انتشار اطلاعات نادرست در ایران تبدیل شدهاند. در نتیجه این کلیدواژهها نقش تعیینکنندهای در تبلیغ باورهای نادرست و غیرمستند در جامعه ایران داشتهاند، تا جایی که نه تنها بر حامیان حکومت ایران، بلکه بهطور غی...
Nov 27, 2024•14 min•Ep. 211
در ابتدای قسمت ۱۹۰ پادکست هفتگی، درباره جزئیات همکاری فکتنامه با شرکت «متا» توضیح دادهایم. در ادامه، به خودکشی اعتراضی کیانوش سنجری - خبرنگار و فعال و زندانی سیاسی - اشاره کردهایم و گفتهایم که در ساعات نخست انتشار اخبار مربوط به آن، چه ادعاهایی مطرح شد. اعلام کاهش مازوتسوزی و بیبرقیهای اخیر، از موضوعات داغ این روزهای ایران است. در این اپیزود درباره این موضوع نیز صحبت کردهایم. اخیرا ادعایی تکراری درباره ارتباط ناخنکاری و ابتلا به بیماری ایدز مطرح شد. توضیحات ما درباره این ادعای گمراهکنن...
Nov 22, 2024•1 hr 14 min•Ep. 210
عنوان دوازدهمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، «زندان» است. در این قسمت سراغ بودجه سازمان زندانها رفتهایم؛ سازمانی که از بزرگترین و هزینهبرترین دستگاهها در ایران محسوب میشود. در این قسمت، درباره بزرگی جمعیت زندانیان و هزینههای آن صحبت کردهایم، به پروژههای ساخت بیش از ۵۰ زندان و ۵۰ بازداشتگاه جدید در سراسر کشور که برای آنها بودجه در نظر گرفته شده اشاره کردیم و از منابعی گفتهایم که به صورت پنهان و غیرشفاف از بخشهای گوناگون بودجه صرف تامین مالی تشکیلات اداره زندانها در ایران میشود. هزار...
Nov 20, 2024•29 min•Ep. 209
در ابتدای قسمت ۱۸۹ پادکست هفتگی فکتنامه به بررسی منشاء یک شیء نورانی که هفته قبل در آسمان چند شهر ایران مشاهده شده بود پرداختیم و در ادامه به خبر نادرستی که درباره آمادگی ایران برای حمله به اسرائیل منتشر شده بود اشاره کردیم. همزمان با انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، دو ادعا درباره دونالد ترامپ و یک ادعا به اسم ایلان ماسک مطرح شده بود که هر سه را رد کردیم. اخیرا اظهارنظری از علی خامنهای منتشر شد که مدعی بود «جومونگ» یک شخصیت خیالی است؛ ادعایی که برای اولین نیست که مطرح میکند. ما درباره رد این اد...
Nov 15, 2024•1 hr 12 min•Ep. 208
پادکست و مجموعهمقالات «واژهنامه دروغپراکنی» به کلیدواژههایی میپردازد که در گفتمان رسمی حکومت ایران برای انتشار ادعاهای بیمبنای خود استفاده میشود. این کلیدواژهها طی چندین دهه به طور سیستماتیک از سوی مقامات ارشد و رسانههای دولتی ایران استفاده و به تدریج به بخشی جداییناپذیر از سازوکار انتشار اطلاعات نادرست در ایران تبدیل شدهاند. در نتیجه این کلیدواژهها نقش تعیینکنندهای در تبلیغ باورهای نادرست و غیرمستند در جامعه ایران داشتهاند، تا جایی که نه تنها بر حامیان حکومت ایران، بلکه بهطور غی...
Nov 13, 2024•15 min•Ep. 207
در ابتدای قسمت ۱۸۸ پادکست هفتگی فکتنامه درباره جزئیات حمله اخیر اسرائیل به ایران صحبت کردیم. در مقالهای به طور مفصل به شواهد و مستندات مربوط به این عملیات اشاره کرده بودیم که در این اپیزود، درباره آن توضیح دادهایم. در ادامه، به چند فکتچکی اشاره کردیم که به طور مستقیم و غیرمستقیم به درگیریهای اخیر جمهوری اسلامی ایران و اسرائیل ارتباط دارد. یکی از آنها خبر نادرستی است که به نقل از CNN درباره آمادگی موشکی ایران برای حملهای تازه منتشر شده بود. در خبری که به طور گسترده منتشر و دست به دست شد، اد...
Nov 08, 2024•48 min•Ep. 206
اخیرا مسعود پزشکیان لایحه بودجه ۱۴۰۴ را تحویل مجلس داد؛ لایحهای که هم از نظر فرم و هم از نظر محتوا، تفاوت زیادی با بودجههای سالهای قبل دارد. در یازدهمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، درباره لایحه بودجه ۱۴۰۴، نحوه مواجهه مجلس با بودجه، درآمدهای نفتی و افزایش چند برابری سهم نیروهای مسلح از نفت صحبت کردهایم. هزارداستان بودجه کار مشترکی از فکتنامه و رادیو فردا. هزارداستان بودجه در کستباکس هزارداستان بودجه در سایت رادیو فردا سایت ایرانبودجه بخش اول لایحه بودجه ۱۴۰۴ لایحه بودجه ۱۴۰۰ قانون بودج...
Nov 06, 2024•32 min•Ep. 205
در قسمت ۱۸۷ پادکست هفتگی فکتنامه اغلب فکتچکها با درگیریهای اخیر اسرائیل، ایران، حماس و حزبالله ارتباط دارد. پس از دو فکتچک درباره یحیی سنوار یعنی وصیتنامه منتسب به او و ادعای حضور او در جنگ عراق علیه ایران، سراغ تصاویر نادرستی رفتیم که به حمله اخیر اسرائیل به ایران نسبت داده شده بود. چند عکس قدیمی و عکسها و ویدیوهایی از بیروت، از جمله تصاویری بود که به جای تصاویر واقعی حمله اسرائیل استفاده شده بود. ویدیویی که به یکی از سربازان جانباخته در حمله اسرائیل نسبت داده شده بود، ادعای حضور یک خل...
Nov 01, 2024•1 hr 1 min•Ep. 204
پادکست و مجموعهمقالات «واژهنامه دروغپراکنی» به کلیدواژههایی میپردازد که در گفتمان رسمی حکومت ایران برای انتشار ادعاهای بیمبنای خود استفاده میشود. این کلیدواژهها طی چندین دهه به طور سیستماتیک از سوی مقامات ارشد و رسانههای دولتی ایران استفاده و به تدریج به بخشی جداییناپذیر از سازوکار انتشار اطلاعات نادرست در ایران تبدیل شدهاند. در نتیجه این کلیدواژهها نقش تعیینکنندهای در تبلیغ باورهای نادرست و غیرمستند در جامعه ایران داشتهاند، تا جایی که نه تنها بر حامیان حکومت ایران، بلکه بهطور غی...
Oct 30, 2024•13 min•Ep. 203
