De Universiteit van Vlaanderen Podcast - podcast cover

De Universiteit van Vlaanderen Podcast

Universiteit van Vlaanderenart19.com
Waarom val ik niet af terwijl ik 3x per week sport? Waarom maak ik zoveel ruzie op vakantie? Waarom dragen oude mensen ook in de zomer lange mouwen? Wat is kunst? Hoe weten we dat de big bang echt gebeurd is? De meest begeesterende wetenschappers van de vijf Vlaamse universiteiten geven een antwoord op al deze vragen en nog veel. Een vraag voor ons? Stuur dan een mailtje naar info@universiteitvanvlaanderen.be Deze podcast is Creative Commons (CC BY). Deel onze podcast dus zo veel als je wil, maar vergeet onze naam niet te vermelden.
Last refreshed:
Download Metacast podcast app
Podcasts are better in Metacast mobile app
Don't just listen to podcasts. Learn from them with transcripts, summaries, and chapters for every episode. Skim, search, and bookmark insights. Learn more

Episodes

Kunnen dove mensen met één spuitje weer horen?

Wie lijdt aan de erfelijke ziekte DFNA9 wordt vanaf een jaar of 30 geleidelijk aan doof. En je krijgt ook problemen met je evenwicht. Momenteel bestaan er nog geen échte behandelingen tegen DFNA9. Maar daar komt binnenkort misschien verandering in. Want dr. Dorien Verdoodt, biomedicus aan de Universiteit van Antwerpen, hoopt DFNA9-patiënten te kunnen helpen met een simpel spuitje. Gastspreker: Dorien Verdoodt Presentatie: Koen Fillet Redactie: Michiel Heps Eindredactie: Katleen Bracke Montage: W...

Feb 29, 202416 minSeason 7Ep. 24

Wat verklapt jouw toiletbezoek over de pillen die jij neemt?

Bij elk toiletbezoek laat je informatie achter over je leven en je gewoontes. Want uit onze uitwerpselen en urine kunnen wetenschappers achterhalen wat jij hebt gegeten en gedronken, maar ook welke geneesmiddelen of drugs jij hebt genomen. Dr. Tim Boogaerts, farmaceutisch wetenschapper aan de Universiteit van Antwerpen, onderzoekt rioolwater en zo weet hij hoeveel en welke pillen er wanneer gebruikt worden in een stad of dorp. Gastspreker: Tim Boogaerts Redactie: Michiel Heps Eindredactie: Katle...

Feb 25, 20248 minSeason 7Ep. 12

Zijn kankerpatiënten de hartpatiënten van morgen?

Cardio-oncologie is het vakgebied dat zich bezighoudt met het verband tussen hart- en vaatziekten en kanker. Want ja... daar is helaas een verband tussen. De levensverwachting van kankerpatiënten is de voorbije jaren sterk gestegen, maar op latere leeftijd hebben mensen die ooit kanker hadden een aanzienlijk verhoogde kans op hartproblemen. En omgekeerd: wie hartproblemen heeft, heeft ook een hogere kans op kanker! Farmaceutisch wetenschapper aan de UAntwerpen Matthias Bosman legt uit hoe dat ko...

Feb 22, 202417 minSeason 7Ep. 23

Waarom spreken we van links en rechts in de politiek?

In de aanloop naar de verkiezingen worden de termen links en rechts overal gebruikt. De twee termen zijn diepgeworteld in ons politiek taalgebruik, maar wat betekenen ze eigenlijk? Want soms heeft een partij zowel linkse als rechtse standpunten. Koen Fillet ging samen met dr. Robin Devroe, politicoloog aan de UGent, op zoek naar de oorsprong van deze opdeling. Gastspreker: Robin Devroe Presentatie: Koen Fillet Redactie: Michiel Heps Eindredactie: Katleen Bracke Montage: Wederik De Backer Deze po...

Feb 15, 202415 minSeason 7Ep. 22

Waar zoeken wetenschappers naar buitenaards leven?

Buitenaards leven bestaat. Daar zijn wetenschappers zeker van. Het zou nogal straf zijn als wij de enige levensvorm zouden zijn in héél het universum en ze hebben ook al heel wat indicaties gevonden dat leven op andere planeten mogelijk is. Maar tot nu toe hebben we nog geen leven zelf gevonden. Bio-ingenieur Ronnie Willaert (VUB) heeft een revolutionair robotje gemaakt waarmee we écht kans maken om dat leven te vinden! Gastspreker: Ronnie Willaert Redactie: Helene Vanlathem Eindredactie: Katlee...

Feb 11, 20249 minSeason 7Ep. 11

Waarom komt een overdosis vaak voor bij ervaren druggebruikers?

Ons lichaam streeft voortdurend naar balans. Als je elke ochtend een kopje koffie drinkt, gaat je lijf zich daar na verloop van tijd op 'voorbereiden'. Het maakt stoffen aan die de inname van die cafeïne counteren. Resultaat? Je zal steeds meer koffie moeten drinken om hetzelfde opwekkende effect te ervaren. We spreken van gewenning. Maar hoe goed je tegen cafeïne, alcohol of andere drugs kan, hangt ook enorm af van de omstandigheden... Prof. dr. Tom Beckers, psycholoog aan de KU Leuven, legt ui...

Feb 08, 202419 minSeason 7Ep. 20

Waarom kunnen sommige oorlogen of rampen mij echt niets schelen?

Oorlogen, aardbevingen of een vliegtuig dat neerstort. We reageren telkens anders op het slechte nieuws dat ons bereikt. Maar hoe komt dat eigenlijk? Waarom vinden we de oorlog in Oekraïne erger dan die in Afghanistan? Prof. dr. Stijn Joye, communicatiewetenschapper aan de UGent, onderzoekt hoe wij lijden op afstand ervaren. En daar spelen kilometers, het delen van waarden en economische relaties allemaal een rol in. Gastspreker: Stijn Joye Presentatie: Katleen Bracke Redactie: Michiel Heps Eind...

Jan 31, 202425 minSeason 7Ep. 20

Wat moet er gebeuren met al die wetten die niet meer van deze tijd zijn?

Er zijn echt enorm veel wetten. Sinds het ontstaan van België worden er elk jaar duizenden nieuwe aangenomen en er worden er maar heel weinig geschrapt. Veel van die regels zijn dus verouderd. Prof. dr. Marie DeCock, jurist aan de UHasselt, onderzocht de 100 jaar oude wet op de intercommunales die, omdat ze zo oud is, maakt dat achterpoortjes mogelijk zijn. Marie gaf de wet een make-over waardoor gesjoemel niet meer kan. Of toch niet meer wettelijk is...

Jan 29, 20248 min

Waarom zou de tandarts je gaatjes beter vullen met jouw eigen stamcellen?

Ooit al eens een gaatje in je tanden gehad? Dan moeten ze dat bij de tandarts vullen met zo'n witte pasta. Dat werkt, maar toch niet altijd optimaal. Want dat vulsel blijft niet altijd even goed zitten en er kunnen ook barstjes en ontstekingen in komen. Daarom ontwikkelt professor Annelies Bronckaers, neurobiologe aan de UHasselt, een nieuw vulsel op basis van je eigen stamcellen. Zij praat erover aan onze podcasttafel met Katleen Bracke. Gastspreker: Annelies Bronckaers Presentatie: Katleen Bra...

Jan 25, 202418 minSeason 7Ep. 19

Hebben we allemaal een zesde zintuig?

Wat zijn de zintuigen? Ruiken, zien, horen, proeven en voelen. Maar als een agent je tijdens een BOB-campagne vraagt om met je ogen toe je vinger op je neus te leggen, dan kan je dat hopelijk dankzij... Dankzij welk zintuig? Hoe weet je zonder dat je het ziét, waar je neus zich bevindt? We zouden kunnen spreken van een soort zesde zintuig: 'proprioceptie'. Dat is het vermogen om de positie van je lichaam en ledematen heel precies in de ruimte te kunnen bepalen. Revalidatiewetenschapper aan de UH...

Jan 24, 202415 minSeason 7Ep. 17

Hoe helpt een sportpsycholoog topsporters?

Topatleten worden van dichtbij opgevolgd door een heel team. De coach, uiteraard, maar diëtisten, kinesisten, artsen en... een psycholoog. Sportspycholoog Paul Wylleman ondersteunt onze Belgische Olympische atleten. Want goede mentale coaching, ook daar kan die gouden medaille soms van afhangen... Gastspreker: Paul Wylleman Presentatie: Koen Fillet Redactie: Alexander Van Vlierberghe Eindredactie: Katleen Bracke Montage: Wederik De Backer Deze podcast is mogelijk dankzij de medewerking van KU Le...

Jan 24, 202424 minSeason 7Ep. 18

Waarom kennen we na 800 jaar nog altijd de Ridders van de Ronde Tafel?

Koning Arthur, Merlijn de Tovenaar, de Ridders van de Ronde Tafel, ... Die gaan al mee sinds de middeleeuwen. Hoe komt het dat we die legendarische figuren na 800 jaar nog altijd kennen? Want er zijn nog honderden andere verhalen uit die tijd die we nu al lang vergeten zijn. Wat heeft Koning Arthur wél wat vergeten middeleeuwse verhalen niet hebben? En gaan we Harry Potter in 2800 ook nog kennen? Met deze vragen trokken wij naar historisch letterkundige Elisabeth de Bruijn aan de Universiteit va...

Jan 14, 202410 minSeason 7Ep. 9

Zien we de volgende pandemie sneller aankomen?

2019 is de geschiedenisboeken ingegaan als het jaar waarin Covid19 uitbrak. Iedereen werd door de omvang van de pandemie verrast, ook in België. Maar nu is alles veranderd. Onderzoeker en statisticus aan de UHasselt Lisa Hermans werkte samen met haar team aan 'infectieradar.be', een platform dat ons moet helpen om met de kracht van wiskunde en statistiek toekomstige pandemieën veel eerder op te sporen. Zodat ziekenhuizen, artsen én politici op tijd de juiste maatregelen kunnen nemen. Gastspreker...

Jan 04, 202410 minSeason 7Ep. 16

Hoeveel planeten zijn er?

Onze aarde is één van 8 planeten die rond onze zon draaien (sorry Pluto). Maar er zijn ook nog andere planeten die niét rond onze zon draaien maar rond andere sterren. We noemen ze exoplaneten en ze zijn zelfs met de beste telescopen amper waar te nemen. Prof. Leen Decin is astrofysicus aan de KU Leuven. Zij bestudeerde maandenlang Wasp107b, een exoplaneet op 200 lichtjaar van bij ons, waar een jaar 5 dagen duurt, de atmosfeer donzig is en het geen water maar zand regent.

Dec 31, 202311 min

Zijn ambtenaren echt ooit lui en saai geweest?

Er was een tijd dat "bureaucratisch" als iets heel positiefs werd gezien: het zorgde dankzij duidelijk procedures en regels dat iedereen eerlijk werd behandeld en het maakte het werk ook efficiënt. En ambtenaren, die hielpen daarbij. Tot in de jaren '80 enkele bullebakken vonden dat er te veel ambtenaren waren en daarbij meteen alle ambtenaren een slechte naam gaven. Inefficiënte, luie regelneven. Ze moesten veranderen! Nou nou, dat hebben ze geweten! Prof bestuurskunde Jan Boon (UHasselt) heeft...

Dec 27, 202324 minSeason 7Ep. 15

Kan je genezen van dyslexie?

Als je dyslexie hebt, heb je moeite met vlot lezen en spellen, vaste woordcombinaties onthouden, spellingsregels onder de knie krijgen, enzovoort. De meeste kinderen beginnen dat te merken op school wanneer hun klasgenoten veel sneller weg zijn met dat alles dan zijzelf. Maar er zijn sommigen die hun dyslexie weten te camoufleren en pas op latere leeftijd echt ontdekken dat ze dyslexie hebben. Hoe komt dat? En wat doe je er dan nog aan? Dat zijn vragen voor neurolinguist en expert in dyslexie, W...

Dec 21, 202318 minSeason 7Ep. 12

Kan je echt proper zijn zonder zeep?

5000 jaar geleden begon de mens zeep te gebruiken. Eerst om dierenhuiden schoon te maken, wat later begonnen de Egyptenaren er ook hun eigen lichaam mee te wassen. Zeep is geweldig als je vuil bent, maar helaas is zeep niet zo goed voor de huid. Dus... kan je ook echt proper zijn zonder zeep? Wij zochten een wetenschappelijk antwoord op al onze vragen bij het hoofd van het departement in vitro-toxicologie en dermato-cosmetologie aan de VUB, prof. dr. Vera Rogiers.

Dec 20, 20239 min

Zijn al die schermen op school wel een goed idee?

Elke leerling of student een tablet, chromebook of laptop en weg met papieren cursussen en handboeken?! Mmm... misschien moeten we nog heel even wachten met papier buiten te gooien. Want een digitale agenda en gepersonaliseerde oefeningen maken op jouw niveau kunnen handig zijn (zeker ook voor leerkrachten), maar de Hasseltse prof communicatiewetenschappen Jo Pierson wijst in deze podcast op wat er eerst nog wat beter moet geregeld worden. Zodat onze digitale school-toekomst écht een goed idee i...

Dec 14, 202321 minSeason 7Ep. 13

Waarom kan er zonder water geen leven zijn?

Een mens kan tot wel een maand zonder eten. Maar zonder water leggen we al na drie dagen het loodje. Hoe komt dat? En hoe komt het dat wetenschappers het zo spannend vinden als ze mogelijke sporen van water terugvinden op een andere planeet? Spoiler alert: water is dé cruciale component voor leven. Maar hoe werkt dat dan? Biomedisch wetenschapper aan de UHasselt Jelle Hendrix legt uit op welke manier H2O onze oorspronkelijk levenloze en saaie aardbol wist om te toveren tot een groene, boeiende h...

Dec 11, 202321 minSeason 7Ep. 12

Sinterklaas of de Kerstman: wie is de échte?

Sinterklaas en de Kerstman... hoe zit dat eigenlijk tussen die twee? Want het kan toch geen toeval zijn dat ze allebei een lange witte baard hebben, een rode jas, een grote zak vol cadeaus én allebei Klaas (of Claus) heten? Maar... ze komen wel tijdens een ander feest langs. Hebben we hier te maken met een na-aper? Of steekt die Sinterklaas 3 weken na zijn verjaardag een kussen onder zijn jas, zet hij een andere muts op en verruilt hij zijn paard voor rendieren om nog een tweede keer de populair...

Dec 05, 202327 minSeason 7Ep. 11

Hoe verraden jouw botten over 5000 jaar nog hoe jij leefde?

Tijdens de prehistorie leefden hier in België jager-verzamelaars. Die werden uiteindelijk boeren omdat ze steeds meer op dezelfde plek bleven en daar hun groenten verbouwden. Maar hoe hebben wetenschappers kunnen uitzoeken hoe die mensen leefden? Die mensen hielden geen dagboek bij en al zeker geen notities op een smartphone. Chemisch ingenieur en archeoloog Christophe Snoeck van de VUB vertelt hoe hij met nieuwe technieken nog altijd nieuwe ontdekkingen doet over onze voor-voor-voor-voor-voorou...

Dec 03, 202311 minSeason 7Ep. 6

Maakt luchtvervuiling je dom en verdrietig?

Onze lucht is vervuild met fijnstof, afkomstig van onze auto’s, van kachels en van de industrie. Als we dat fijn stof inademen, dan kan dat onze longen aantasten. Maar wist je dat fijnstof ook tot in je hersenen geraakt? En daar kan het ook behoorlijk wat schade aanrichten. Wat gebeurt er juist in ons hoofd? En is dat dan onomkeerbaar? Biomedicus Kenneth Vanbrabant van de UHasselt geeft bij Koen Fillet een antwoord op al deze vragen, speciaal voor de Dag van de Wetenschap. Gastspreker: Kenneth V...

Dec 02, 202317 minSeason 7Ep. 10

Is samen porno kijken goed voor je relatie?

Porno heeft lang in de taboesfeer gezeten. Maar tegenwoordig komen jongeren er via sociale media gemakkelijk mee in aanraking en ze babbelen er onder elkaar steeds vaker over. Porno wordt nu ook uitgebreid bestudeerd in de wetenschap. Zo onderzocht seksuoloog dr. Bert Van Puyenbroeck van de VUB of samen porno kijken goed is voor je relatie. Ontdek het antwoord in zijn gesprek met Koen Fillet vanop de Dag van de Wetenschap. Gastspreker: Bert Van Puyenbroeck Presentatie: Koen Fillet Redactie: Hele...

Dec 01, 202314 minSeason 7Ep. 9

Kan een supercomputer het weer beter voorspellen?

Wat is een supercomputer? Een futuristische smartphone? Een pc waarmee je games op de hoogste grafische instellingen kan spelen? Prof. dr. Geert Jan Bex, data-wetenschapper aan de UHasselt, vertelt Koen Fillet hoe autobouwers, weersvoorspellers en de farmacie niet meer zonder supercomputers kunnen. En of er op termijn ook supersupersupercomputers zullen bestaan... Gastspreker: Geert Jan Bex Presentatie: Koen Fillet Redactie: Alexander Van Vlierberghe Eindredactie: Katleen Bracke Montage: Wederik...

Nov 30, 202318 minSeason 7Ep. 8

Hoe kan een worm verder leven zonder kop?

Een platworm is een piepklein, simpel, blubberig diertje dat leeft onder water. En voor de wetenschap is het dier van onschatbare waarde. Want ze kunnen iets wat totaal science fiction lijkt: verloren lichaamsdelen opnieuw aangroeien. Zelfs een hoofd! Wetenschappers bestuderen nu dat diertje om hopelijk iets te ontdekken wat de mens ook kan helpen bij het herstel van een hersenletsel, of een zenuwaandoening, of de ziekte van Crohn, ... Martijn Heleven en Charlotte Segnana zijn daar twee van en z...

Nov 29, 202317 minSeason 7Ep. 7

Wat willen wetenschappers bekijken met een ondergrondse telescoop van 30km lang?

Op de grens met Nederland, Duitsland en België, diep onder de grond, willen wetenschappers een telescoop bouwen die 10 km lang is. Of zelfs: een telescoop in de vorm van een driehoek waar elk been 10 km lang is. Ze noemen het de Einstein-telescoop en willen er zwaartekrachtgolven mee zien. Wat dat is en waarom dat interessant is, vertelt Alexander Sevrin aan Koen Fillet. Gastspreker: Alexander Sevrin Presentatie: Koen Fillet Redactie: Helene Vanlathem Eindredactie: Katleen Bracke Montage: Wederi...

Nov 28, 202321 minSeason 7Ep. 6

Waarom gaan oude mensen soms dood als ze hun heup breken?

Oude(re) mensen en vallen... iedereen weet dat dat geen goeie combinatie is. Wat als je ouder bent, breek je sneller iets en het herstel duurt langer. Maar 't is zelfs nog erger: kerngezonde oude mensen overlijden vaak enkele maanden nadat ze zijn gevallen. Hoe komt dat? UHasselt-verpleegkundige Ellen Vlaeyen sprak op de Dag van de Wetenschap met Koen Fillet over vallen én hoe we ouderen beter kunnen en moeten verzorgen. Wetenschapper: Ellen Vlaeyen Interviewer: Koen Fillet Redactie en eindredac...

Nov 27, 202321 minSeason 7Ep. 5

Hoe komt het dat de helft van de plantensoorten hier met uitsterven bedreigd is?

Als je een mooie tuin vol planten en bloemen wil, dan moet je die aanplanten en verder gewoon wachten op regen. Of... moeten alle planten af en toe ook wat mest krijgen? Kunnen ze ook een overdosis krijgen? Want stikstof is toch mest, terwijl er een probleem is met planten omdat er te veel stikstof in de lucht zit? VUB-plantenecoloog Harry olde Venterink legt het uit!

Nov 27, 202311 min

Is het dom om alle cookies te aanvaarden?

Maak jij je soms ook zorgen over wat de Googles, Amazons en Microsofts met jouw gegevens doen? Maar log je toch maar in op apps die vanalles over je vragen, gewoon omdat je anders die apps niet kan gebruiken? En zeg jij standaard "alles accepteren" als een website je vraagt welke cookies je wil? Ben je daar dan lichtjes ongemakkelijk over, of kan het je allemaal niet schelen, zolang het maar gratis is? Want per slot van rekening zijn er toch proffen zoals Jo Pierson, communicatiewetenschapper aa...

Nov 23, 202317 minSeason 7Ep. 4

Waarom is het raadsel van de Sfinx niet zo simpel als het lijkt?

Wat loopt er ‘s morgens op 4, ‘s middags op 2 en ‘s avonds op 3 benen? Het is een stukje uit de Griekse mythologie dat veel mensen kennen. Helaas... niets is wat het lijkt. Er zit véél meer achter. Dat ontdekt Koen Fillet samen met onderzoeker klassieke mythologie Nadia Sels van de Universiteit Gent. Gastspreker: Nadia Sels Presentatie: Koen Fillet Redactie: Helene Vanlathem Eindredactie: Katleen Bracke Montage: Wederik De Backer Deze podcast is mogelijk dankzij de medewerking van KU Leuven, Ant...

Nov 16, 202320 minSeason 7Ep. 3
For the best experience, listen in Metacast app for iOS or Android