Yaşar Kemal'in anlatılarındaki "doğa ve insan" (II)
"Modern zamanların Homeros'u" Yaşar Kemal'in yaratıcı anlatılarındaki "doğa ve insanı" Orman Yüksek Mühendisi Cihan Erdönmez ile konuşmamızın ikinci bölümü.
Jul 26, 2020•25 min•Ep. 114
Botanitopya
Sesli Doğa Tarihi Müzesi (Hazırlayan ve sunan: Benan Kapucu)
Last refreshed: ⓘ
Follow this podcast in the Metacast mobile app to refresh it and see new episodes.
Podcasts are better in Metacast mobile app
Don't just listen to podcasts. Learn from them with transcripts, summaries, and chapters for every episode. Skim, search, and bookmark insights. Learn more
Episodes
Yaşar Kemal'in anlatılarındaki "doğa ve insan"
"Modern zamanların Homeros'u" Yaşar Kemal'in yaratıcı anlatılarındaki "doğa ve insanı" Orman Yüksek Mühendisi Cihan Erdönmez ile konuştuk.
Jul 19, 2020•25 min•Ep. 112
İlk çiçek kitabı Hortus Eystettensis
Hortus Eystettensis, Latince'de 'Eichstätt'taki Bahçe' demek. Prens-Piskopos Gemmingen, Willibaldsburg kalesini yenilerken bahçeyi de genişleterek tam bir cennet yaratmış. Güller, zambaklar, laleler; bugün yerel ama o zaman egzotik olan 667 tür vardır Hortus'ta. İlk çiçek kitabı (florilegium) olan Hortus Eystettensis, bitki ressamlığı tarihinin mihenk taşlarından biri sayılıyor. Basilius Besler'in kurguladığı ve tüm süreci yönettiği kitapta, her sayfada ortalama üç bitkinin resmedildiği 367 levh...
Jul 12, 2020•22 min•Ep. 111
Monet'nin çiçekleri
İzlenimci ressam Claude Monet'nin kendi elleriyle yarattığı ve "en büyük şaheserim" dediği Giverny'deki cennet bahçesinde geziniyoruz. Bugün müze olarak korunan bahçe, her yıl binlerce ziyaretçinin akınına uğruyor.
Jul 05, 2020•25 min•Ep. 110
İki gülün hikayesi
Biri, yağ damıtılan o çok değerli Damask gülü; diğeriyse Çin'in en güzel güllerinden Fortune's Double Yellow.
Jun 28, 2020•24 min•Ep. 109
Tarihin en büyük bitki casusluğu
İskoç botanikçi R. Fortune, Çin'in çay tekelini kırmak isteyen İngiltere adına binlerce çay bitkisi ve tohumunu gizlice kaçırmış, üretim sırlarını öğrenmişti. Çay, 1800'lerde sudan sonra dünyanın en popüler içeceğiydi- ki bugün de öyle... Çay tutkusunun yarattığı yüksek pazar talebini karşılamak isteyen İngiltere, Fortune sayesinde Çin tekelini sabote edip çayı dünyaya açar ve bu da Çin ekonomisinin darmadağın olmasına neden olur.
Jun 21, 2020•23 min•Ep. 108
Mary Delany ve büyük eseri
1700'lerden bir portreyi; kağıt kolajlardan oluşan 10 ciltlik Flora Delanica koleksiyonunun yaratıcısı Mary Delany'den konuşuyoruz.
Jun 07, 2020•23 min•Ep. 107
Süsen
Gökkuşağından tülüyle, yeri ve göğü birleştiren kanatlı bir tanrıçayı; yabanın ve bahçelerin sevileni Süsen'in hikayesi... Süsen adı, 290 tür olduğu tescil edilmiş, rizomlu (köksap) ya da soğanlı Süsengiller ailesine ait en kalabalık cinsi temsil ediyor. Kuzey yarımküre ikliminde, kayalık alanlardan steplere ve yarı çöllere, ormanlık alanlardan deniz kıyılarına çok farklı habitatlarda yaşayabiliyor.
May 31, 2020•26 min•Ep. 106
1700'lerin sonunda Anadolu florası
1700'lerin sonunda Osmanlı topraklarına gelmiş, doğa bilimci Guillaume Antoine Olivier'nin seyahatnamesini, yol boyunca hangi bitkileri kayda düştüğünü, keşfettiğini anlatıyoruz. 2015 yılında kaybettiğimiz, değerli botanikçimiz Prof. Dr. Asuman Baytop'un Osmanlı topraklarına gelmiş tüm bu gezginleri ve seyahatnamelerini incelediği Türkiye'de Botanik Tarihi Araştırmaları kitabı konu hakkında temel bir kaynak.
May 24, 2020•26 min•Ep. 105
Unutmabeni ve yüksük otu
Minik mavi boncuklar gibi parlayan unutmabeni ve peri masallarını süsleyen yüksük otu. Kendi halinde gibi görünüyorlar ama hikayeleri en az isimleri kadar ilginç. "Unutmabeni" bir çiçeğin alabileceği en romantik isimlerden biri olabilir ama bilimsel adı Myosotis, Grekçe "fare kulağı" anlamına geliyor. Unutmabeni çiçeği, Boraginaceae (Hodangiller) familyasına ait ve yaklaşık 50 türü var.
May 17, 2020•25 min•Ep. 104
Wollemi çamı
Bilimsel adı: Wollemia nobilis. Cins adını bulunduğu yerden, Wollemi Milli Park'tan almış. Bu sözcük, Aborijin dilinde "etrafına bak, gözlerini açık tut ve gözlemle" anlamına geliyor. Tür adı "nobilis" ise hem ağacın özelliklerini hem de kaşifi David Noble'ı niteliyor.
May 10, 2020•24 min•Ep. 103
Louvre Müzesi'nden çiçek hikayeleri (II)
Louvre Müzesi'nin galerilerinde dolaşıp, çiçek hikayelerinin peşine düşümeye devam ediyoruz.
May 03, 2020•25 min•Ep. 102
Louvre Müzesi'nden çiçek hikayeleri
Louvre Müzesi'nin galerilerinde dolaşıp, çiçek hikayelerinin peşine düşüyoruz.
Apr 26, 2020•27 min•Ep. 101
Ters lale
Doğu kültüründe masumiyetin sembolü, "ağlayan gelin" de dediğimiz, nadir çiçeklerimizden ters lalelerin hikayesini anlatıyoruz…
Apr 19, 2020•26 min•Ep. 100
Doğa bilimci Mark Catesby
Kuzey Amerika flora ve faunasını resimleyen ilk doğa bilimci Mark Catesby’nin hayatını ve eserlerini mercek altına alıyoruz.
Apr 12, 2020•26 min•Ep. 99
Sir Joseph Banks'in doğa tarihi hazinesi
Gezide, 110 yeni cinse ait, 1300’ü bilim dünyası için yeni olan 30.000 bitki örneği toplamış, en küçük ayrıntısına varıncaya kadar belgelemişlerdi. Bu sayı, o zamana dek tanımlanmış bitkilerin dörtte birine karşılık geliyor. Büyük bir titizlikle tutulan günlükler, bitki örnekleri, el yazmaları, çizimler, notlar, canlı örneklerle ilgili renk kodları, taslaklar yüzyıllar sonra bile yeni türlerin tanımlanmasında bilim insanlarına yol gösterici olmuş..
Apr 05, 2020•24 min•Ep. 98
Sir Joseph Banks ve bitki koleksiyonu
Tüm varlığını ve yaşamını doğa tarihine adayan Banks bağlantılarıyla dünyadaki egzotik bitki ve hayvan trafiğini yöneten, toplayıcıları dünyanın dört bir tarafına göndererek tüm bu zenginliğin Kral adına Londra’ya akmasını sağlayan kişilerin başında geliyor.
Mar 29, 2020•25 min•Ep. 97
Söğüt ağacı
Kavak ağaçlarını da içine alan söğütgiller (Salicaceae) ailesine ait söğüt ağacının bilimsel cins adı Salix. 300’ü aşan türü var. Daha küçük yapıda arktik türlerden, Salix babylonica gibi daha gösterişli salkımsöğütlere, dünyanın birçok bölgesinde doğal olarak yetişiyor. Hipokrat hastalarına ateş ve iltihaplanma tedavisi için söğüt kabuğu çiğnemelerini önermiş.
Mar 22, 2020•24 min•Ep. 96
Ormangülleri
Bilimsel cins adı Rhododendron. Bitki avcılarının cazibesine kapıldığı bu görkemli güzelliğin yüzlerce türü var; o yüzden taksonomide botanikçilerin işini hayli zorlaştırıyor. Kuzey Yarımküre’de geniş bir coğrafyaya dağılıyor ormangülleri… Farklı yükseklik ve habitatlarda yetişen, farklı renkte, boyutlarda çiçekleri olan çeşitleri bo ormangüllerinin… Küçücük Alp gülleri de var; boyu 30 metreye ulaşan dev olanları da...
Mar 15, 2020•25 min•Ep. 95
Bambu, orkide, erik çiçeği ve krizantem
Geçen hafta Cizvit papazların Çin’den Avrupa topraklarına taşıdığı bitkilerden bahsetmiştim; bugün yine Çin’de dolaşmaya devam edip onların çiçek kültürüne derinliğine bakıp daha sonra en çok öne çıkan “dört beyefendi çiçek”, bambu, orkide, erik çiçeği ve krizantemden konuşalım…
Mar 08, 2020•26 min•Ep. 94
Cizvit misyonerlerin Çin’den Avrupa'ya taşıdığı bitkiler
Çin doğası, bitki ve hayvanlarıyla en zengin ülkelerin başında geliyor ve binlerce yıllık kültürlerinde doğadaki her şey, -Avrupa etkisine girmeden önce- anlam dünyalarıyla da iç içe... Eski Çin edebiyatında, klasik şiirlerinde çiçekleri güzellik metaforu olarak kullanmışlar. Matteo Ricci'nin başını çektiği, botanikçi de olan Cizvit papazlar Katolik öğretisini Çin'e uydurmakla kalmayıp kendilerini de Çin'e uydurmuş, onlar gibi giyinip konuşmaya, Konfüçyüs'ü hatmedip kısa sürede toplumun parçası ...
Mar 01, 2020•26 min•Ep. 93
Sokak otları ve kent ekolojisindeki yerleri
Şehrin kullanılmayan bölgelerinin bitkileri sokak otları ve onların kent ekolojisindeki yerini sanatçı ve akademisyen Kerem Ozan Bayraktar ile konuştuk.
Feb 23, 2020•25 min•Ep. 92
Şair Emily Dickinson
Emily Dickinson’un çocukluk yıllarında beri oluşturduğu herbaryumu, bilim ve şiirin buluştuğu nadir eserlerden biri sayılıyor. Botanikle erken yaşta tanışmış; yaşamı boyunca bahçecilik -bahçıvanlık bilgisini geliştirmekle uğraşmış ve bu, ömür boyu süren ve şiirle iç içe geçen bir bağlılığa dönüşmüş.
Feb 16, 2020•26 min•Ep. 91
Safran çiçeği
Dünyanın en pahalı baharatı; altın kadar değerli, safran çiçeğinden bahsedeceğiz. Kleopatra’nın güzellik sırrı ve Büyük İskender’in savaş yaralarını iyileştiren bir çiçek...
Feb 09, 2020•28 min•Ep. 90
17. yüzyılda Türkiye florası
17. yüzyıl sonu ve 18. yüzyıla uzanıp, Joseph Piton de Tournefort’un seyahatnamesinde Türkiye florasına, botanik tarihine ışık tutan neler var, ona bakacağız.
Feb 02, 2020•25 min•Ep. 89
"Darwin'in En Güzel Bitkiler" kitabı
"Darwin'in En Güzel Bitkiler" kitabı, müthiş bir deha ve onun "aşkla" bağlandığı bitkiler: Doç. Dr. Mehmet Bona ile söyleşi.
Jan 26, 2020•26 min•Ep. 88
Adalar bitki örtüsü
Kentsel tasarım, politika, toplum, insan ve doğa ilişkileri üzerine çalışan Sera Tolgay ile Adalar bitki örtüsünün envanteri, haritalama çalışmaları ve "yurttaş bilgin" kavramı üzerine konuştuk.
Jan 19, 2020•27 min•Ep. 87
Efsanevi bitki ressamı Pierre-Joseph Redouté
“Çiçeklerin Raphael’i” olarak anılan, Pierre-Joseph Redouté’un hikayesi var bu programda. Josephine Bonaparte’ın sadık ressamı; Malmaison bahçesindeki bütün gülleri, şakayıkları; bitki kaşiflerinin Paris bahçelerine taşıdığı neredeyse bütün gösterişli, nadir ve egzotik bitkileri çizmiş, kayda düşmüş.
Jan 12, 2020•28 min•Ep. 86
Gelincik ve haşhaş
Gelincik ve haşhaşın -biraz da hüzünlü- hikayeleri, “şifa ve zarar dengesi” üzerine düşündürüyor. Acılarımızı ve ağrılarımızı dindiren bu şifalı bitkiler; yanlış insanların ellerinde dünyanın en “ölümcül” dertlerinden birine dönüşmüş durumda...
Jan 05, 2020•27 min•Ep. 85
Yenilebilir çiçekler ve doğaya saygı
Program konuğumuz Gönül Paksoy ile siyah laleden devedikenine, erguvandan hercai menekşesine yenilebilir çiçekler ve doğaya saygı üzerine sohbet ettik.
Dec 29, 2019•28 min•Ep. 84
Hosted on Transistor
For the best experience, listen in Metacast app for iOS or Android