Don't just listen to podcasts. Learn from them with transcripts, summaries, and chapters for every episode. Skim, search, and bookmark insights. Learn more
Τι σημαίνει πραγματικά η λέξη «Δύση»; Είναι ένας γεωγραφικός όρος ή μια πολιτική έννοια που αλλάζει ανάλογα με την εποχή; Σε μια περίοδο κατά την οποία η «Δύση» βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο των διεθνών εξελίξεων, των πολέμων, της οικονομίας και των ιδεολογικών συγκρούσεων, η ανάγκη να κατανοήσουμε την ιστορική της διαδρομή γίνεται πιο επίκαιρη από ποτέ. Στο νέο επεισόδιο του podcast φιλοξενούμε τον Γιώργο Βαρουξάκη, έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους ιστορικούς, καθηγητή στο Queen Mary Uni...
Σε μια εποχή που η καθημερινότητα καθορίζεται από ταχύτητα, πίεση και διαρκή ερεθίσματα, ο χρόνος αναδεικνύεται στο πιο δυσεύρετο και πολύτιμο αγαθό. Ζούμε πραγματικά ή απλώς «τρέχουμε» για να προλάβουμε; Στο σημερινό επεισόδιο της σειράς «Άκου την επιστήμη» ο καρδιολόγος Γιώργος Χαριτάκης εξηγεί πώς η σύγχρονη ζωή έχει εγκλωβίσει τον άνθρωπο σε μια συνεχή κατάσταση επιβίωσης, όπου το άγχος, οι αρνητικές σκέψεις και η έλλειψη εσωτερικής παύσης επηρεάζουν όχι μόνο την ψυχική ισορροπία αλλά και τη...
Ήταν πράγματι η κατάλληλη στιγμή για να ξεσπάσει ο Αγώνας; Ποια ήταν η λιγότερο φωτισμένη πλευρά του Παπαφλέσσα; Γιατί ο θάνατος του Καραϊσκάκη εξακολουθεί να περιβάλλεται από αμφιβολίες; Τι συνέβη πραγματικά στην Κρήτη; Και ποια ιστορία κρύβεται πίσω από έναν τραγικό έρωτα στα χρόνια της Επανάστασης; Με αφορμή την επέτειο της 25ης Μαρτίου, ανοίγουμε έναν ουσιαστικό διάλογο για ένα από τα πιο καθοριστικά γεγονότα της νεότερης ελληνικής ιστορίας, την Επανάσταση του 1821. Σε αυτό το επεισόδιο, ο ι...
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εμφανίστηκαν ως μια νέα ψηφιακή δημόσια σφαίρα, ένας χώρος όπου ο καθένας θα μπορούσε να συμμετέχει ισότιμα στον δημόσιο διάλογο. Δύο δεκαετίες μετά, όμως, η υπόσχεση αυτή μοιάζει όλο και πιο αμφίβολη. Οι αλγόριθμοι που καθορίζουν τι βλέπουμε, η οικονομία της προσοχής και η υπερπαραγωγή περιεχομένου έχουν μετατρέψει τον ψηφιακό χώρο σε ένα περιβάλλον συνεχούς θορύβου. Σε αυτό το νέο οικοσύστημα πληροφορίας, η δημόσια συζήτηση διαμορφώνεται συχνά από μηχανισμούς που π...
Τα αυτοάνοσα νοσήματα παραμένουν ένα από τα μεγαλύτερα ιατρικά αινίγματα της εποχής μας. Αφορούν εκατομμύρια ανθρώπους, συχνά συνοδεύονται από αβεβαιότητα και φόβο, ενώ γύρω τους αναπτύσσονται μύθοι και επικίνδυνες απλουστεύσεις. «Δεν τρελαίνεται το ανοσολογικό σύστημα», τονίζει κατηγορηματικά ο Χαράλαμπος Μ. Μουτσόπουλος. «Πρόκειται για επέκταση ενός φυσιολογικού φαινομένου, όχι για διαταραχή», προσθέτει. Ο διακεκριμένος ακαδημαϊκός, ένας από τους θεμελιωτές της ανοσολογίας στην Ελλάδα και με δ...
Η ψυχική υγεία βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Όροι όπως άγχος, κατάθλιψη, burn-out και τραύμα έχουν περάσει στην καθημερινή μας γλώσσα, συχνά όμως χωρίς να συνοδεύονται από πραγματική κατανόηση. Μιλάμε περισσότερο, αλλά ακούμε λιγότερο. Εκφραζόμαστε, αλλά σπάνια σταματάμε για να αφουγκραστούμε τι πραγματικά μας συμβαίνει και τι μας λέει το σώμα μας όταν η ψυχή σιωπά. Οι γιορτές, μια περίοδος που φέρνει χαρά και σύνδεση, λειτουργούν συχνά ως μεγεθυντικός φακός για τις εσωτ...
Πόσο έτοιμη είναι η ελληνική γεωργία να αφήσει πίσω τις συμβατικές πρακτικές και να υιοθετήσει πιο βιώσιμες μεθόδους φυτοπροστασίας; Είναι καλό να τρώμε έντομα; Ποιο είναι το πιο παρεξηγημένο ή υποτιμημένο αρθρόποδο; Τελικά, τι ακριβώς μελετά η Ακαρεολογία; Στο σημερινό επεισόδιο ασχολούμαστε με έναν κόσμο που μας περιβάλλει, αλλά σπάνια του δίνουμε την προσοχή που του αξίζει, τον κόσμο των αρθροπόδων, που είναι μικροσκοπικός αλλά έχει τεράστια σημασία για τη γεωργία, τα οικοσυστήματα και τη δια...
Έχουμε φτάσει, άραγε, στο σημείο η τεχνητή νοημοσύνη να υπόσχεται να «αναστήσει» ψηφιακά όσους χάσαμε; Και πώς μπορούμε να διαχειριστούμε το γεγονός ότι η σύγχρονη ιατρική συχνά ξεπερνά τα φυσικά όρια της ανθρώπινης αντοχής, ανοίγοντας νέα, δύσκολα ερωτήματα για τη ζωή και τον θάνατο; Τι σημαίνει αξιοπρέπεια στο τέλος του βίου μας; Ποιος αποφασίζει τι είναι «καλός θάνατος»; Και σε ποιο σημείο η τεχνολογία, από πηγή παρηγοριάς, μετατρέπεται σε ηθική πρόκληση; Σε αυτό το επεισόδιο του «Άκου την Επ...
Πώς ζούμε μέσα σε μια πόλη η οποία αλλάζει τόσο γρήγορα που δεν μπορούμε να το αντιληφθούμε; Οι δρόμοι γεμίζουν βαλίτσες, οι γειτονιές αλλάζουν φυσιογνωμία και η κατοικία, από προσωπικό καταφύγιο, μετατρέπεται ολοένα περισσότερο σε επενδυτικό «προϊόν». Μέσα σε αυτήν τη νέα πραγματικότητα η σχέση μας με την πόλη γίνεται πιο σύνθετη, αλλά και πιο αποκαλυπτική ως προς το πώς θέλουμε τελικά να ζούμε. Τι σημαίνει, λοιπόν, να κατοικείς σε μια πόλη που αλλάζει πρόσωπο, λόγω των Airbnb, του τουρισμού, τ...
Με μια πορεία που ξεκινά από τα αμφιθέατρα της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και φτάνει έως τα πρωτοποριακά ερευνητικά κέντρα των Ηνωμένων Πολιτειών, η κ. Γαζούλη έχει αφιερώσει την επιστημονική της διαδρομή στη νανοϊατρική, έναν ταχέως αναπτυσσόμενο κλάδο που υπόσχεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο κατανοούμε και θεραπεύουμε τις ασθένειες. Το ερευνητικό της έργο επικεντρώνεται στη μοριακή και γενετική βάση των νοσημάτων, με έμφαση στις αυτοάνοσες και φλεγμονώδεις παθήσεις, αλλά και στον κ...
Στο νέο επεισόδιο του podcast «Άκου την Επιστήμη» φιλοξενούμε την κ. Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, παθολόγο και καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ. Μαζί της θα συζητήσουμε για ένα από τα πιο ανησυχητικά φαινόμενα των τελευταίων ετών, την αύξηση των περιστατικών καρκίνου σε άτομα κάτω των 50 ετών. Αναλύουμε τους παράγοντες που έχουν συμβάλει σε αυτή την εξέλιξη, τον τρόπο ζωής, το περιβάλλον, την τεχνολογία, αλλά και την πρόοδο που έχει συντελεστεί στην έγκαιρη ...
Η δημόσια σφαίρα βρίσκεται σε μετάβαση. Από την παντοδυναμία των παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης περάσαμε στην εκρηκτική άνοδο που παρουσίασαν οι ψηφιακές πλατφόρμες, οι οποίες πλέον διαμορφώνουν νέες μορφές συμμετοχής, αντίδρασης αλλά και δημαγωγίας. Από τη Σρι Λάνκα μέχρι το Νεπάλ, η Gen Z απέδειξε πως με ένα smartphone και ένα TikTok μπορεί να ανατρέψει καθεστώτα, ενώ στην Ελλάδα και διεθνώς η πολιτική συζήτηση μεταφέρεται ολοένα και περισσότερο σε ένα περιβάλλον όπου τα likes και τα hashtags α...
Ο Μιχαήλ Ρασσιάς έχει μια μοναδική ιστορία: υπήρξε ο τελευταίος συνεργάτης του νομπελίστα Τζον Νας, του διασημότερου ίσως μαθηματικού του 20ού αιώνα, γνωστού θεωρητικού της Θεωρίας των Παιγνίων, αλλά και μέσα από την ταινία «Abeautifulmind». Μέσα από τη συνεργασία και τη φιλία τους, βρέθηκε δίπλα σε έναν «υπέροχο άνθρωπο», με τον οποίο μοιράστηκε καθημερινές συζητήσεις, περιπάτους στο Πρίνστον και δημιουργικές στιγμές που κατέληξαν σε κοινά βιβλία και έρευνες. Πέρα όμως από αυτή την ιδιαίτερη σχ...
Η ελληνική οικονομία βρίσκεται μπροστά σε μεγάλες προκλήσεις: γήρανση του πληθυσμού, μεταναστευτικές ροές, τεχνολογικές αλλαγές και ένα ασφαλιστικό σύστημα που συνεχώς δοκιμάζεται. Τι σημαίνουν όλα αυτά για τις δουλειές του αύριο, για τις συντάξεις των επόμενων δεκαετιών και για τους νέους που αναζητούν προοπτική; Στο σημερινό επεισόδιο της σειράς «Άκου την επιστήμη» ο γνωστός οικονομολόγος και ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Πλάτων Τήνιος, μιλά για το πού βρισκόμαστε σήμερα και πο...
Στο σημερινό επεισόδιο της σειράς «Άκου την Επιστήμη», ο Στάθης Γκόνος, ένας από τους πλέον διακεκριμένους Έλληνες επιστήμονες στον τομέα της βιολογίας της γήρανσης και της μακροβιότητας, απαντά σε ερωτήματα που αφορούν τα όρια της επιστήμης και της ανθρώπινης παρέμβασης στον χρόνο, περιγράφει τις πιο πρόσφατες εξελίξεις στη μοριακή βιολογία και αναφέρεται στον ρόλο της διατροφής, των γονιδίων και της τεχνητής νοημοσύνης σε μια μακρά και ποιοτική ζωή. Εξηγεί επίσης το πώς και γιατί γερνά το σώμα...
Ποιο είναι το ψυχολογικό προφίλ της Gen Z; Ποιες είναι οι βασικές ανάγκες και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει; Ποιοι είναι οι κυριότεροι στρεσογόνοι παράγοντες που την επηρεάζουν σήμερα; Υπάρχουν διαφορές στον τρόπο που αντιλαμβάνονται και αποδέχονται την ψυχοθεραπεία η Gen Z και οι προηγούμενες γενεές; Και πώς διαχειρίζονται την ψυχική τους υγεία τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα της Gen Z; Η Gen Z έχει μεγαλώσει σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας, υπερσύνδεσης και διαρκούς αναζήτησης της αυθεντικότητας και συχνά χα...
Τι είναι πραγματικά η νευροψυχολογία και ποιον ρόλο παίζει στην καθημερινότητά μας; Πώς αλληλοεπηρεάζονται ο εγκέφαλος, η συμπεριφορά μας και η ευτυχία; Από τη μαθησιακή ανάπτυξη των παιδιών και τη διαχείριση του άγχους μέχρι την κατανόηση σύνθετων καταστάσεων όπως η άνοια ή οι ψυχαναγκαστικές διαταραχές, η νευροψυχολογία φωτίζει τις βαθύτερες λειτουργίες του νου και μας βοηθά να κατανοήσουμε καλύτερα τον εαυτό μας και τους άλλους. Η νευροψυχολόγος Ελισσάβετ Κάλμπαρη, μέσα από την εμπειρία και τ...
Μπορούν οι κρατικές πολιτικές να μειώσουν φαινόμενα όπως η βία ή οι διακρίσεις μεταξύ εθνοτικών ομάδων; Υπάρχουν πετυχημένα παραδείγματα; Και πώς συνδέεται η ταυτότητα με αποφάσεις που θεωρούμε «προσωπικές», όπως η επιλογή συντρόφου ή τόπου διαμονής; Για όλα αυτά, αλλά και για τον ρόλο της πολιτικής, τη δύναμη των κοινωνικών δικτύων, το αν και πώς μπορούμε να ξεπεράσουμε προκαταλήψεις, όπως και για την πορεία της από την Ελλάδα στο Στάνφορντ, μιλήσαμε με τη Βίκυ Φούκα, μία από τις διακεκριμένες ...
Εξετάζουμε την αναζήτηση της αθανασίας και την επιστημονική βάση πίσω από τις προσπάθειες αντιστροφής του γήρατος, όπως αυτές προβάλλονται στο ντοκιμαντέρ για τον Μπράιαν Τζόνσον. Ο καθηγητής Αριστείδης Ηλιόπουλος αναλύει πώς η γενετική και η μοριακή βιολογία συμβάλλουν στην κατανόηση της υγείας, της μακροζωίας και των ασθενειών όπως ο καρκίνος. Επισημαίνει τη σημασία της γενωμικής ιατρικής για την πρόληψη και την εξατομικευμένη διαχείριση της υγείας, καθώς και τον ρόλο του τρόπου ζωής και του περιβάλλοντος.
Ο καθηγητής Λατινικής Φιλολογίας και μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Θεόδωρος Παπαγγελής, φωτίζει ξανά έναν από τους πιο συναρπαστικούς ποιητές της αρχαιότητας, στη νέα του μετάφραση των «Μεταμορφώσεων» του Οβιδίου (εκδόσεις Gutenberg). Με αφορμή αυτό το σπουδαίο εκδοτικό γεγονός, μιλά για τη θέση της ποίησης σήμερα, τους νέους και τα social media, τη ρευστότητα του φύλου με αναφορές από τον διεμφυλικό Τειρεσία μέχρι τη μεταμόρφωση της Καινής σε Καινέα, τον ρόλο του φιλολόγου στη δημόσια σφαίρα και ...
Ο Αδριανός Γολέμης έχει συνοδεύσει τα τελευταία χρόνια αστροναύτες σε εκτοξεύσεις ως μέλος της ιατρικής ομάδας του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος και αναμένεται να γίνει ο πρώτος Έλληνας αστροναύτης. Στο συγκεκριμένο επεισόδιο μας εξηγεί ποιες είναι οι κύριες προκλήσεις στην υγεία των αστροναυτών κατά τις αποστολές; Περιγράφει ιδιαίτερες εμπειρίες όπως τη διαμονή του για έναν χρόνο στην Ανταρκτική και μεταξύ άλλων απαντά αν η ανθρωπότητα θα μπορέσει να μετοικήσει σε άλλους πλανήτες Ο Αδριανός...
Σε τι είδους αδιέξοδα οδηγούμαστε στη ρευστή εποχή μας; Γιατί σήμερα οι σχέσεις είναι τόσο ασταθείς και εύθραυστες; Γιατί οι άνθρωποι στις μέρες μας αναζητούν μια αγάπη που είναι διαιρεμένη ανάμεσα στην επιθυμία για συγκινήσεις και στον φόβο του δεσμού; Και ποια είναι η συμπεριφορά του νου στους ψυχικά αρρώστους; Η ομότιμη καθηγήτρια Ψυχιατρικής στο ΕΚΠΑ, Μένη Μαλλιώρη, απαντά.
Είναι η Ελλάδα σήμερα ένα κράτος δικαίου; Γιατί οι θεσμοί κατακρημνίζονται στη συνείδηση των πολιτών; Ποιοι είναι οι λόγοι που υπάρχει έλλειμμα εμπιστοσύνης προς τη Δικαιοσύνη; Και γιατί η αλήθεια μοιάζει να έχει γίνει δευτερεύον ζήτημα; Ο καθηγητής του αστικού δικαίου στη Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Αντώνης Καραμπατζός, μιλά στον Γιάννη Πανταζόπουλο. Ποιες είναι οι βασικές παθογένειες του ελληνικού συστήματος απονομής της Δικαιοσύνης; Τι μπορεί να αλλάξει σ...
Ποιες ήταν οι ρίζες του κακού της Δικτατορίας; Γιατί η περίοδος 1935-1945 αποτελεί σημείο καμπής; Και ποιος ήταν ο πολιτικός ρόλος του στρατού και της βασιλείας μέχρι τη Μεταπολίτευση; Ο ιστορικός Τάσος Σακελλαρόπουλος με αφορμή το τελευταίο του βιβλίο «Ειρήνη, πόλεμος, πολιτική, συνωμοσίες: Οι Έλληνες αξιωματικοί, 1935-1945», απαντά.
Τι μας μαθαίνουν οι πρώτες μη ευρέως γνωστές ανασκαφές στην Ακαδημία Πλάτωνος; Γιατί οι αρχαιολόγοι βρίσκονται συχνά στο στόχαστρο; Και ποιες θα είναι οι συνέπειες από τη διείσδυση των νέων τεχνολογιών στη σύγχρονη Δημοκρατία; Ο Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών και ομότιμος καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Α.Π.Θ., Μιχάλης Τιβέριος, απαντά.
Ζούμε σε έναν αντικοινωνικό αιώνα; Με ποιο τρόπο τα social media αλλάζουν την προσωπικότητά μας, την πολιτική μας, ακόμα και τη σχέση μας με την πραγματικότητα; Είμαστε στην εποχή της πληροφορίας ή της παρακολούθησης; Και πόσο εφικτή είναι μια δημοκρατική ψηφιακή κοινωνία; Ο κοινωνιολόγος του Διαδικτύου και πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής και Τεχνοηθικής, Χαράλαμπος Τσέκερης, απαντά.
Οι εξαρτήσεις, οι ψυχοδραστικές ουσίες και η απειλή μιας νέας πανδημίας. Ο καθηγητής Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής στο ΕΚΠΑ, Άγγελος Χατζάκης, εξηγεί στον Γιάννη Πανταζόπουλο. Υπάρχει αύξηση στα λοιμώδη νοσήματα στην Ελλάδα; Τι σημαίνει η «μείωση της βλάβης» από τις εξαρτήσεις και τι γίνεται με τον εθισμό στο κάπνισμα; Και ποια είναι η αλήθεια για τα εναλλακτικά προϊόντα καπνίσματος; Ο καθηγητής Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στ...
Είναι αποφάσεις που παίρνουμε δικές μας; Υπάρχει ελεύθερη βούληση; Και τι είναι το συναίσθημα; Ο Ηλίας Κούβελας εδώ και αρκετά χρόνια μελετά τον μηχανισμό αλλαγών του ανθρώπινου εγκεφάλου. Οι πρόσφατες ερευνητικές του δραστηριότητες εστιάζουν στη μελέτη της επίδρασης των εμπειριών κατά τα πρώτα στάδια της ζωής στη μοριακή δομή του εγκεφάλου και της συμπεριφοράς εφήβων και ενήλικων πειραματόζωων, στις μεταμοσχεύσεις βλαστικών κυττάρων στον εγκέφαλο πειραματικών μοντέλων της νόσου Parkinson, καθώς...
Ένας ατελείωτος πύρινος εφιάλτης. Ανεξέλεγκτες φωτιές σε διάσπαρτα σημεία της χώρας ακόμη και στη διάρκεια του φθινοπώρου. Καμένες περιοχές, κατεστραμμένα σπίτια, ζώα που χάνονται και χιλιάδες στρέμματα δάσους που γίνονται στάχτη. Τα τελευταία χρόνια είμαστε θεατές μιας τεράστιας οικολογικής καταστροφής ενώ οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τα χειρότερα είναι μπροστά μας. Πυρκαγιές, ξηρασία, ερημοποίηση. Αυτή θα είναι η ζωή μας από δω και πέρα; Ο γενικός διευθυντής Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος...
Γιατί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ναρκώνουν το βλέμμα και τη σκέψη μας; Είναι το πένθος μια εγωιστική κατάσταση; Γιατί ονειρευόμαστε; Και τι δείχνουν τα όνειρα για τον ψυχισμό μας; H Φωτεινή Τσαλίκογλου σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης και ειδικεύτηκε στην Κλινική Ψυχολογία. Είναι συγγραφέας πολλών επιστημονικών βιβλίων, δοκιμίων αλλά και μυθιστορημάτων που μεταφράζονται σε διάφορες γλώσσες και κυκλοφορούν στην Ευρώπη και την Αμερική. Τέλος, έχει επιμεληθεί σειρές εκπομπών στη δημόσια τηλε...
