Subliminal mesaj nedir, ‘imalı mesaj'dan ne farkı vardır, etki kapasitesi ne kadardır? Programda bu sorular çerçevesinde, Ahmet ve Mehmet Altan'ın tutuklanma nedeni olarak savcılık iddianamesinde yer alan ve yanlış kullanılan 'subliminal' kavramı psikoloji ve nörobilim literatürü ışığında incelendi.
Açık Bilinç'te, bilimbilmiyim.com sitesinin kurucusu ve Bilim Kazanı programının yapımcısı Dr. Aysu Uygur'la, ülkemizdeki vasat-altı bilim haberciliğinden ve doktora sonrasında akademi dışında kariyer olasılıklarından söz ettik.
Konuklarımız Boğaziçi Üniversitesin'den Pınar Yolum ve Sabancı Üniversitesi'nden İlker Birbil'le bilim pratiği, akademisyenlik ve bilim kariyeri hakkında deneyimlerini paylaştıkları 'akademisyenin el kitabı' da diyebileceğimiz Bol Bilim: Akademiden Notlar sitesini konuştuk.
Sabancı Üniversitesi'nden Volkan Özgüz ile beyin bilimlerini bilgisayar bilimlerine bağlayan köprü bir program gerçekleştiriyoruz. Bu, aynı zamanda beyin bilimleri ve beyin görüntüleme serisinin son programı.
Prof. Ttamer Remiralp'le beyin görüntüleme araştırmalarında son gelişmeleri konuştuk.
Bilkent Üniversitesi’nden Yrd. Doç. Dr. Tolga Çukur’la beyin görüntülemede çığır açacak çok ilginç bir soruyu tartıştık: Beyin sinyallerinden yola çıkarak bir kişinin zihninden neler geçmekte olduğunu yeniden yapılandırabilir, ortaya çıkartabilir miyiz?
Açık Bilinç programında son iki haftada Gülen cemaat yapısının dünyadaki diğer tarikatlarla benzeyen ve benzemeyen yönlerinden söz etmiştik. Bu hafta, Cemaat'in yurtdışında, akademi ve medya alanlarında hangi yöntem ve stratejileri kullandığını, nasıl örgütlenerek büyüdüğünü ele aldık.
Geçen hafta 1990larda çok farklı kültürel ortamlarda yeşermiş iki tarikattan söz etmiştik: Heaven's Gate (ABD) ve Aum Shinrikyo (Japonya). Bu hafta Gülen cemaat yapısının dünyadaki diğer tarikatlarla benzeyen ve benzemeyen yönlerini ele aldık. Cemaat/tarikat mensubiyetinin psikolojik iç dinamiklerinini, kognitif disonans (bilişsel uyumsuzluk) kuramı ışığında tartıştık.
B ilişsel bilimler ışığında cemaat/tarikat mensubiyetinin iç dinamiklerini konuştuk. Yalnızca 20. yüzyıl tarihi bile, hem Batı'da hem Doğu'da kültürel altyapı farklarına rağmen pek çok ortak nitelik barındıran cemaatlerle dolu. Ülke gündeminden düşmeyen Gülen Cemaati'ni ve mensubiyet ilişkilerini anlamak için dünya kültleriyle karşılaştırmalı bir analize gerek olduğunu düşündük.
Prof. Dr. Yaman Örs'ü geçtiğimiz günlerde kaybettik. Açık Bilinç'te iki hafta önce bir süredir devam ettiğimiz beyin görüntüleme serisine ara vererek kendisiyle kısa süre önce evrim kuramı üzerine yaptığımız söyleşiyi yayınlamıştık. Kaçıranlar için burada.
Bir kişinin yalan söylüyor olduğu fiziksel ölçümlerle anlaşılabilir mi? Bu hafta Açık Bilinç'te bu sorunun cevabını tartıştık.
Doç. Dr. Burak Acar’la demans ve beyin görüntülemede bilgi işleme teknolojilerinden söz ettik.
Prof. Dr. Ayşenil Belger’le otizm ve bu konudaki yeni beyin görüntüleme araştırmalarından söz eettik. Geniş bir spektrum içinde yer alan ve çocukların yanısıra ailelerini de derinden etkileyen otizmi bir hastalık değil de sosyal iletişim ve davranışlarda farklılık, bir tür aksaklık aksaklık gibi görmek daha mı doğru?
UNC Chapel Hill ve Duke Üniversite'sinde öğretim üyesi Prof. Dr. Ayşenil Belger’le şizofreni ve beyin görüntüleme araştırmaları hakkında konuştuk.
İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Doç. Dr. Başar Bilgiç'le futbol aşkının beyindeki yansımasını ve “beynin karanlık gücü” dahil pek çok ilginç konuyu konuştuk.
Dr. Mustafa Seçkin’le beyin - dil ilişkisini ve afazi hastalığını konuştuk.
Prof. Hakan Gürvit'le, insanlarda dil anlama ve kullanmaya dair en önemli beyinsel bozukluk olan afaziden söz ettik.
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Prof. Dr. Metehan Çiçek’le geçtiğimiz günlerde gerçekleşen Ulusal Sinirbilim Kongresi'ni ve nörogörüntüleme konusunu konuştuk.
"Beyni ölçerek zihni anlayabilir miyiz?" sorusunu masaya yatırdık. İnsan bedeninde zihinsel niteliklerin temelini oluşturan organın beyin olduğu düşüncesi, Eski Mısır ve Yunan dönemlerine kadar gidiyor.
Sapolsky'nin babunlarda iktidar ve güç dengelerini gözleyerek yazdığı "Barışın Doğal Bir Tarihçesi" başlıklı makalesinden yola çıkarak insan doğası ve barış hakkında konuştuk.
Açık Bilinç'te bu hafta, Stanford Üniversitesi’nden R.Fernald ve R.Sapolsky'nin araştırmaları ışığında, biyolojide tahakküm ve biat örneklerine bakıyoruz.
Psikoloji alanında Dunning-Kruger Sendromu olarak bilinen ‘kifayetsiz bihaber’lik durumundan söz ettik. Dunning-Kruger Sendromu, 'cahil cüreti' denilen durumu sosyal psikoloji terimleriyle tanımlıyor.
Olağanüstü bilinç halleri”nin öneminden ve bilim içindeki yerinden söz ettik. "Değiştirilmiş bilinç halleri" çerçevesinde lusid rüya, trans hali, ve ölüme yakın deneyimlerin anlam ve etkilerini konuştuk.
LSD'nin beyin ve bilinç üzerindeki etkilerine dair iki yeni araştırma aktarıyoruz. Londra Kraliyet Koleji'nin öncülüğünde geniş bir işbirliğiyle gerçekleştirilmiş çalışmalar, geçen hafta iki bilim dergisinde yayımlandı.
Sabancı Üniversitesi öğretim üyesi ve Bilim Akademisi Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ali Alpar’la "soluk mavi noktamıza" 1.3 milyar ışık yılı öteden gelen bir sinyalin önemini konuştuk.
Açık Bilinç'te, iki programlık Yapay Zekâ serisinin ilkinde Yapay Zekâ tarihinde satranç ve Go gibi oyunların rolünü konuştuk ve Baron Wolfgang von Kempelen'in 18. yüzyılda inşa ettiği ve dünyanın ilk satranç oynayan mekanik robotu olan "Mekanik Türk"ten söz ettik.
Açık Bilinç'te, iki program boyunca, yüzyıllar süren bir bilimsel çabanın geldiği son nokta olan ve şimdiden 21. yüzyılın en büyük bilimsel sonuçlarından birisi olarak kabul edilen kütleçekimsel dalgalar bulgusunu ele alıyoruz. İlk programda Sabancı Üniversitesi öğretim üyesi ve Bilim Akademisi Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ali Alpar’la, kütleçekimsel dalgalar deneyinin ana hatlarından, astronominin tarihsel arkaplanından ve uzay-zaman kavramının evriminden söz ettik. Gelecek programda biraz daha det...
Açık Bilinç'te, önümüzdeki hafta başlayacak olan 13. Açık Radyo Günleri Dinleyici Destek Projesi'ne atıfla Nature dergisinde paylaşımcılık-tamahkârlık üzerine yayımlanmış ilginç bir çalışmayı aktardık
Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü’nde Prof. Dr. Cem Say ile Marvin Minsky ve Yapay Zekâ üzerine konuştuk.
Açık Bilinç’te itaat etmenin beyinde yarattığı değişiklikler üzerine yeni bir araştırma aktardık. Current Biology'de yayımlanan ve ünlü Milgram Deneyi'nin (1961) devamı olarak tasarlanan çalışmanın cevap aradığı soru şu: İtaat eden birey, kendini davranışlarından sorumlu özne olarak görür mü?
