چهل و هفتمین اپیزود پادکست ایران و انقلاب به پیش از اشغال ایران در جنگ جهانی دوم می پردازد. ۳ دلیل ظاهری برای حمله به ایران وجود داشت، پل پیروزی، بیرون کردن آلمانی ها و حفاظت از خطوط نفت. آبراهامیان میگه دلیل اصلی حمله و اشغال ایران توسط متفقین این بود که انگلیس و روس ترسیدند تا ژنرال های ناراضی کودتا کنند و یک حکومت حامی آلمان تشکیل شود. جامعه ایران حامی آلمان ها بود. ایرانیان از روس ها هراس داشتند، چرا که آن ها بارها به ایران حمله کرده بودند. حالا که خبر حمله آلمان به روسیه پخش شده بود، ایرانی...
Sep 23, 20230
چهل و شمین اپیزود پادکست ایران و انقلاب به اعتراضات کارگری و واکنش رضاشاه به آن می پردازد. با رشد صنعت در ایران، طبقه جدید کارگران صنعتی شکل گرفت. آبراهامیان میگه به دلیل تعطیل شدن اتخادیه های کارگری، این طبقه ناراضی و به دنبال حقوق اولیه خود بودند. این اتفاقات همزمان با جنبشش های جهانی کارگری بود. اگر دسترسی به کست باکس و اپل پادکست ندارید برای شنیدن پادکست به سایت ما مراجعه کنید. www.hmpc.ir اعتراضات کارگران موفقیت آمیز بود اما رهبران آن ها دستگیر شدند. اعتراض کارگران صنعت نفت، نساجی اصفهان و…...
Sep 16, 20230
چهل و پنجمین اپیزود پادکست ایران و انقلاب به ماجرای ۵۳ نفر از روشنفکران چپگرای دوره پهلوی اول می پردازد. این ۵۳ نفر در اردیبهشت سال ۱۳۱۶ و بعد از انتشار بیانیه روز کارگر توسط پلیس دستگیر می شوند. آبراهامیان میگه ۵ نفر از این افراد همان ابتدا آزاد می شوند اما این گروه به ۵۳ نفر مشهور می شوند. این افراد حزب توده رو در ایران پایه گذاری می کنند. اگر دسترسی به کست باکس و اپل پادکست ندارید برای شنیدن پادکست به سایت ما مراجعه کنید. www.hmpc.ir تقی ارانی به نوعی رهبر این گروه بود. فرزند یکی از کارمندان ...
Sep 09, 20230
دومین اپیزود فصل سوم پادکست ایران و انقلاب به موضوع اعتراضات در زمان رضاشاه می پردازد. اعتراضات اول، واکنشی به اجرای قوانین غیردینیِ داور و اعزام جوانان شهری به خدمت سربازی بود. علمای تهران مثل قبل میان قم تحصن میکنند. حکومت وقتی این شرایط رو میبینه میاد این وعده رو میده که جوانان شهری رو به سربازی نمیفرسته و چندنفر از روحانیون رو هم به عضویت یه کمیته قضایی دربیاره. درنتیجه اعتراضات تموم میشه. طبقه متوسط جدید که در ابتدای حاکمیت رضاشاه جزو حامیان او بودند به مخالفان منفعل تبدیل شدند. داور و...
Sep 02, 20230
اولین اپیزود فصل سوم پادکست ایران و انقلاب به موضوع تثبیت قدرت رضا شاه می پردازد. یکی از پایه های قدرت رضاشاه حمایت دربار و اشراف بود. رضا شاه تونسته بود مولفه های اصلی قدرت را پیاده سازی کند. اما نتوانست این قدرت را در نهادهای اجتماعی تثبیت کند.به همین دلیل نظام سیاسی رضاشاه از نظر ابزار زور و اجبار قدرتمند شده بود اما نتونسته بود نهادها رو مبتنی بر این قدرت بسازد. رضاشاه قدرت را به زمینداران داد و اجازه نداد اصلاحات ارضی پیاده سازی شود. زمینداران رو مجبور کرد که زمین ها رو به نام خود ثبت کنند ...
Aug 26, 20230
آخرین قسمت ویژه برنامه فصل دوم پادکست ایران انقلاب به مسایل تاریخی می پردازد که به آن در روایت پادکست نپرداختیم. ما در ویژه برنامه های تاریخی به چند سوال اصلی پاسخ می دهیم. اول نقش روحانیون به ویژه شیخ فضل الله در مشروطه چه بود؟ چه قدرت هایی در سلطنت رضاشاه نقش داشتند؟ نقش فروغی در بقای سلطنت چه بود؟ تاثیر قرارداد دارسی و رضا شاه توی حاکمیت چه بوده؟ دومین کودتای ایران چگونه شکل گرفت؟ چه کسانی در این کودتا نقش داشتند؟ کودتای نافرجام سیدضیا چه فرجامی داشت و رضا شاه چطور با آن مقابله کرد؟ چه افرادی...
Aug 19, 20230
قسمت دوم ویژه برنامه جامعه شناسی، به تحلیل تحولات اجتماعی و نقش زن در انقلاب های ایران از زمان رضاشاه تا امروز می پردازد. چه اتفاقی در انتهای دوران قاجاریه و مشروطه افتاد که جامعه خواهان پادشاه قدرتمند بود؟ آیا عموم روشنفکران تبعات حضور یک فرد مقتدر در راس یک حاکمیت را پذیرفته بودند؟ چرا با وجود حمایت رضاشاه زنان یک پایگاه اجتماعی حامی او را تشکیل ندادند؟ نقش نهاد مذهب و سنت و همچنین اجتماع در نقش زنان در جامعه چه تاثیری داشت؟ آیا زنان فقط در ظاهر مدرن شده بودند یا به حقوق اصلی خود هم رسیده بودن...
Aug 12, 20230
ویژه برنامه جامعه شناسی فصل دوم پادکست ایران و انقلاب، انقلاب را از منظر جامعه شناسی بررسی کرده و ارتباط آن با تاریخ را بررسی می کنیم. انقلاب چه زمانی رخ می دهد؟ مفهوم جنبش و انقلاب چه تفاوتی باهم دارند؟ آیا کودتا هم یک نوع انقلاب است؟ تفاوت انقلاب سیاسی و اجتماعی چیست؟ انقلاب مشروطه چه نوع انقلابی بود؟ نظریه مارکس در انقلاب چه چیزی رو مطرح می کنه؟ نظریه جامعه شناسی چه کمکی به ما توی خوانش انقلاب و تاریخ دارد و نظریه کارآمدتر چیست؟ نهادها چه کمکی به رشد و توسعه اجتماع دارند؟ تفکر قالبی چیست و چه...
Aug 05, 20230
ویژه برنامه اقتصادی فصل دوم پادکست ایران و انقلاب، به مفاهیم اقتصادی می پردازد. ابتدا به تاریخچه اسکماس و پول برگ می پردازیم. پول بدون پشتوانه چیست؟ آیا ارز فیات هیچ پشتوانه اقتصادی ندارد؟ قدرت اقتصادی در ارز فیات به چه صورت سنجیده می شود؟ قدرت پول چطور اندازه گیری می شود؟ پایه پولی و شاخص هزینه زندگی چیست؟ اولین بار شاخص هزینه زندگی چه زمانی در ایران شکل گرفت؟ چاپ اسکناس و پایه پولی چه ارتباطی باهم دارند؟ تورم چیست؟ آیا تورم برای اقتصاد مفید است؟ چند نوع تورم داریم؟ رکود اقتصادی چیست و چه تاثیر...
Jul 29, 20230
اپیزود چهل و دوم پادکست ایران و انقلاب، به موضوع استراتژی اقتصادی رضاشاه می پردازد. رضاشاه برای توسعه اقتصادی نیازمند تامین هزینه های مربوط به آن بود. رضا شاه از چند راه این کار را انجام داد. اول افزایش درآمد نفتی، دوم افزایش درآمدهای مالیاتی، انحصاری کردن برخی تولیدات داخلی و درنهایت افزایش پایه میزان پولی و حجم اسکناس درگردش بود. اما چرا با وجود توسعه اقتصادی حتی روشنفکران از رضا شاه حمایت نکردند. از طرف دیگه باتوجه به دوران رکود رضاشاه به توسعه اقتصادی موفقی دست پیدا کرد. اما رضاشاه شبیه برخی...
Jul 22, 20230
اپیزود چهل و یکم پادکست ایران و انقلاب، به موضوع رضاشاه و توسعه اقتصادی ایران می پردازد. رضاشاه برای توسعه اقتصادی از توسعه راه های ارتباطی شروع کرد. پروژه ساخت راه آهن سراسری ایران رو آغاز کرد. این راه، از سخت ترین مسیرهای دنیا عبور کرد و توی پروژه ساخت اون تعداد زیادی از مهندسان خارجی جضور داشتند. در ادامه اقدامات مثبت رضاشاه برای توسعه اقتصادی ایران مقابله با رکود بزرگ بود. دولت به کارخانه ها وام های بلند مدت با بهره کم داد و از طرفی با ایجاد انحصارات حکومتی گام مثبتی در راستای توسعه اقتصادی ...
Jul 15, 20230
اپیزود چهلم پادکست ایران و انقلاب، به موضوع رضاشاه و توسعه سیاسی ایران می پردازد. رضاشاه چه سیاستی رو برای رسیده به جامعه آرمانی مد نظر خودش در ایران پیاده سازی میکنه. درادامه یکپارچه کردن ملت و ایجاد وحدت بین اقوام رضاشاه دست به اصلاحاتی زد. تغییر نام برخی مکان ها اولین اقدام اصلاحی بود. در ادامه این سیاست طی یک بخشنامه به دولت های خارجی ابلاغ کرد به جای عبارت پرسیا از کلمه ایران استفاده شود. در ادامه اقدامات مثبت رضا شاه از بین بردن نفوذ خارجی ها در ایران بوده است. مستشاران خارجی را عزل کرد و ...
Jul 08, 20230
اپیزود سی و نهم پادکست ایران و انقلاب، نوع حکمرانی رضا شاه را روایت می کند. رضا شاه پازل حکمرانی خودش رو بعد از اقدامات 3گانه ادامه داد. چیدومان مجلس به دست رضا شاه افتاد. روزنامه های مستقل تعطیل شدند. احزاب اصلاح طلب و حتی حزب تجدد هم منحل شدند تا رضا شاه به سمت اهداف میهن پرستانه خود حرکت کند. حکمرانی رضا شاه ایران را در مسیر توسعه قرارداد. اما تضعیف روحانیت می تونست تمام پازل های رضا شاه را بهم بزند. رضا شاه با غیر دینی ساختن جامعه اولین گام خود در راستای اهداف خود برداشت. قاضی های سنتی را خل...
Jul 01, 20230
اپیزود سی و هشتم پادکست ایران و انقلاب، داستان آغاز سلطنت رضا شاه را روایت می کند. ائتلاف رضاخان در سال 1304 به اوج خودش رسید. نمایندگان طرحی رو آماده می کنند که سلطنت قاجار به پایان می رسید و تا تشکیل مجلس موسسان، رضاخان مسئول امور بود. مصدق به عنوان مخالف نطق کرد اما در نهایت این طرح با اکثر آرا تصویب شد. در نهایت رضاخان با آرایش مجلس موسسان توانست پادشاه ایران شود. رضا شاه بلافاصله تغییرات رو آغاز کرد. تغییرات 3 پایه اصلی داشت. ارتش مدرن، تشکیل بروکراسی دولتی و پشتیبانی دربار این 3 پایه اصلی ...
Jun 24, 20230
اپیزود سی و هفتم پادکست ایران و انقلاب، تاثیر مجلس در به سلطنت رسیدن رضاخان بررسی می کند. ائتلاف رضاخان با محافظه کاران در مجلس چهارم و پنجم نقش مهمی توی سلطنت رضاخان داشت. این ائتلاف سبب نخست وزیری قوام السلطنه و آزاد شدن اشرافی میشه که سیدضیا دستگیر کرده بود. تاجران در یک نامه سرگشاده از رضاخان تشکر می کنند. رضاخان طرحی را برای سربازگیری عمومی به مجلس میبره که باعث از بین رفتن ائتلاف میشه. این واقعه در پایان مجلس چهارم بود. اما نمایندگان در مجلس پنجم این لایحه رو امضا کردند. از طرفی رضاخان لای...
Jun 17, 20230
اپیزود سی و ششم پادکست ایران و انقلاب، تاثیر نخبهها و جراید رو در اوایل دوران پهلوی روایت می کند. سه روزنامه اصلاح طلب ایرانشهر، فرهنگستان و ماهنامه یک رویه واحد توی مقالات چاپ شده داشتند. بررسی موضوعات چاپ شده توی این روزنامه ها این موضوع رو نشون میده. روزنامه فرهنگستان از 236 مقاله، 73 عنوان بر اهمیت آموزش عمومی و غیر مذهبی، 43 عنوان بر بهبود وضع زنان،30 عنوان به توصیف ایران با شکوه پیش از اسلام و 40 مقاله درباره تکنولوژی و فلسفه غرب بود. این رویه توی دو روزنامه دیگه هم تکرار شده بود. روزنامه...
Jun 10, 20230
اپیزود سی و پنجم پادکست ایران و انقلاب، داستان تحولات و اتفاقاتی را روایت می کند که باعث به سلطنت رسیدن رضا خان میشن. رضا خان یک ارتش 40 هزار نفره میسازه. با نمایندگان مجلس چهارم و پنجم ائتلاف می کنه و در آبان 1302 نخست وزیر ایران میشه. رضا خان توی آذرماه 1304 از مجلس موسسان میخواهد تا سلسله قاجار را خلع و وی را پادشاه ایران بنامند. گروه هایی که به سلطنت رضاخان در مجلس چهارم کمک کردند شامل 4 حزب سیاسی بودند. محافظه کاران حزب اصلاح طلب، اصلاح طلبان حزب تجدد،رادیکال های حزب سوسیالیست و انقلابیون ف...
Jun 03, 20230
اپیزود سی و چهارم پادکست ایران و انقلاب، داستان ظهور رضا خان و بحران سال های آخر قاجار را روایت می کند. بعد از امضای معاهده 1919 حکومت مرکزی قادر به تشکیل مجلسی نبود که بتواند آن را تصویب کند. از طرفی همه تاجران و دیپلمات های اروپایی پایتخت رو از ترس بلشویک ها به جنوب فرار می کنند. اما اوضاع در شمال کشور همچنان متشنج بود. فردی به نام رضاخان میرپنج با 3 هزارتا از نیروهای تحت امر خودش به سمت تهران حرکت می کند. رضا خان پیش از رسیدن به تهران با سید ضیا دیدار می کند. روز 3 اسفندماه وارد تهران میشه و ...
May 27, 20230
اپیزود سی و سوم پادکست ایران و انقلاب، داستان جنبش جنگل توسط میرزا کوچک خان و دموکرات ها نوسط شیخ محمد خیابانی را روایت می کند. بعد از انقلاب 1917 روسیه تصور میشد رفتار دولت روسیه با وسیه ترازی متفاوت باشه. این نگاه که انگلیس جای روسیه رو میگیره و جکومت تحت نفوذ انگلیس درمیاد بوجود اومده بود. آنگلوفیل به لایه های طرفدار انگیس در سطح حاکمیت سیاسی ایران گفته میشده. روسوفیل هم به گروه دوستداران روسیه اطلاق میشد. این عبارات تا اواسط دوران پهلوی نیز استفاده میشد. دموکرات های آذربایجان برای اولین بار ...
May 20, 20230
اپیزود سی و دوم پادکست ایران و انقلاب، داستان تجزیه ایران و بحران بعد از مجلس دوم، قبل از جنگ جهانی اول را روایت می کند. صمصام السلطنه اولتیماتوم روسیه رو می پذیره. یپرم خان هم درهای مجلس رو میبنده. مردم هم اجناس روسیه رو تحریم می کنند. بازاری ها هم اعتصاب می کنند. اما دولت های خارجی دخالت می کنند و اوضاع رو کنترل می کنند. و مقاومت آشکار مردم به خشم پنهان تبدیل میشه. طبق قرارداد 1907 شمال ایران در اختیار روسیه گذاشته شد و انگلیس هم اداره جنوب کشور رو به دست گرفته بود. مرکز کشور هم تبدیل به یک مر...
May 13, 20230
اپیزود سی و یکم پادکست ایران و انقلاب، داستان احمد شاه و اتفاقات پس از استبداد صغیر و مجلس دوم شورای ملی روایت می کند. بعد از عزل محمدعلی شاه و انتصاب احم د میرزای 12 ساله به پادشاهی ایران، مجلس دوم شورای ملی تاسیس میشه. دورانی که به ظاهر دوران اصلاحات شروع شده بود. اما این دوران زود از بین رفت... نیروهای روسیه وارد شهرهای شمالی شده بودن. در سال 1294 نیروهای عثمانی به غرب ایران حمله کردند. نیروهای آلمانی هم برای طوایف اعراب اسلحه قاچاق می کردند. نیروهای انگیسی هم به ظاهر برای حمایت از ثروتمندان ...
May 06, 20230
اپیزود سی ام پادکست ایران و انقلاب، داستان جنگ داخلی و پیروزی نهایی انقلاب مشروطه را روایت می کند. 3 نفر از 5 نفر مجتهدان کربلا فتوا می دهند که اطاعت از شاه و کشتن مشروطه خواهان در حکم اطاعت از یزیدابن معاویه است. در نتیجه عزم مردم برای مقاومت بیشتر شد. یپرم خوان در روسیه متولد میشه، بعد از کوچ به ارمنستان در گیلان یک کارخانه آجرپزی میسازه. یپرم خوان یکی از تاثیرگذارترین افراد در فتح قزوین، تهران و پیروزی انقلاب مشروطه را داشت. او در نهایت بعد از کلی افتخار در یک جنگ در کرمانشاه کشته شد. جنگ داخ...
Apr 29, 20230
اپیزود بیست و نهم پادکست ایران و انقلاب، داستان اولین کودتای ایران و به توپ بستن مجلس را روایت می کند. شاه بعد از تظاهرات، دوباره به مشروطه سوگند خورد. قول داد درباری های حاضر در تجمع میدان توپخانه رو تبعید کنه. و بریگاد قزاق رو به وزارت جنگ منتقل کنه. اما برنامه ریزی روسیه برای پیروزی این کودتا بسیار دقیق بود. این داستان در اپیزود 29 پادکست ایران و انقلاب بشنوید. شیخ فضل الله در یک اعلامیه مردم را علیه کافران مشروطه خواه، دعوت به تجمع در میدان توپخانه کرد. بعد از نشون دادن حسن نیت شاه به مجلس، ...
Apr 22, 20230
اپیزود بیست و هشتم پادکست ایران و انقلاب، اوضاع سیاسی بعد از مشروطه را روایت می کند. اصلاح قانون انتخابات، حق رای برای اقلیت های مذهبی، چاپ اولین مقاله مخالفت با علما، تدوین بودجه و داستان هایی پیرامون اصلاحات و اختلافات بین گروهی مطالبی است که در این اپیزود روایت می شود . تاسیس اولین مدرسه دخترانه و انجمن زنان توسط خانواده اسکندری باعث اعتراض محافظه کاران هم شد. در فضایی که این افراد رو ملحد خارجی می خوندن و به اقلیت های مذهبی حق رای داده نمی شد. روزنامه صوراسرافیل اولین مقاله تند خود را علیه ر...
Apr 15, 20230
اپیزود بیست و هفتم پادکست ایران و انقلاب، روایتی از زندگی محمدعلی شاه و نحوه برخورد او با مشروطه تا قبل از به توپ بستن مجلس می باشد. ابتدا نگاهی گذرا به زندگی محمدعلی شاه می اندازیم تا ببینیم او در چه شرایطی رشد کرد. از طرفی به نحوه تفکر او و شیوه حکمرانی او را بررسی می کنیم. روند به سلطنت رسیدن او را روایت می کنیم. محمدعلی شاه و مشروطه عنوان این اپیزود پادکست ایران و انقلاب است. محمدعلی شاه یکی از مخالفان اصلی مشروطه بود. او امین السلطان را نخست وزیر کرد و افراد تاثیرگذار انقلاب مشروطه را خلع ک...
Apr 08, 20230
اپیزود بیست و ششم پادکست ایران و انقلاب، خلاصه ای از اپیزود یازدهم تا بیست و چهارم پادکست ایران و انقلاب می باشد.. در این اپیزود به صورت خلاصه عوامل تاثیر گذار انقلاب مشروطه رو تا اعتراضات منجر به انقلاب مشروطه روایت می کند. تاثیر نفوذ غرب سبب ایجاد دو عامل اثر گذار دیگه یعنی طبقه متوسط سنتی و روشنفکران توی انقلاب مشروطه میشه. روشنفکران هم تاثیر زیادی در تشکیل حزب های موثر در انقلاب مشروطه را داشتند. با شنیدن اپیزود 25 و 26 پادکست ایران و انقلاب نگاهی جامع به انقلاب مشروطه خواهید داشت. در واقع ا...
Apr 01, 20230
اپیزود بیست و پنجم پادکست ایران و انقلاب، نگاهی اجمالی به 10 اپیزود اول پادکست ایران و انقلاب و خلاصه ای از روندهای پیش از مشروطه می باشد. در این اپیزود به صورت خلاصه روند بررسی اجتماعی، فرهنگی و سیاسی پیش از مشروطه می پردازد. باتوجه به اپیزود 24 که فرمان مشروطه امضا شد، نیاز بود تا اهم اتفاقات و مسائل مهم که برای تحلیل انقلاب مشروطه نیاز بود را مجدد روایت کنیم. این روایتی اجمالی بر مهم ترین مسائل اپیزودهای این پادکست می باشد. هر اپیزود پادکست ایران و انقلاب یک موضوع مستقل را روایت می کند که به ...
Mar 25, 20230
اپیزود بیست و چهارم پادکست ایران و انقلاب، داستان شکل گیری مجلس، جناح بندی های و تقسیمات آن دوران و مبارزه برای مشروطیت را روایت می کنیم. ساختار اولیه و اصلی انتخابات و اثرگذاری مطبوعات و جریان های فکری رو توی اون دوران تا پایان سلطنت مظفرالدین شاه رو بررسی می کنیم. بعد از امضای مشروطه توی تهران مجلس موسسان تشکیل میشه تا قانون انتخابات مجلس شورای ملی آینده رو تدوین کنه. بیشتر نمایندگان از تجار، روحانیون و بزرگان اصناف بازار تهران بودن که باید انتظار تاثیر خواستگاه های اجتماعی در تدوین نظام نامه ...
Mar 18, 20230
اپیزود بیست و سوم پادکست ایران و انقلاب، داستان سومین اعتراض منجر به امضای فرمان مشروطه را روایت می کند. در اپیزودهای قبل داستان دو موج اعتراض که به اعتراض سوم و در نهایت انقلاب مشروطه منتهی می شود را روایت کردیم. پس از سخنرانی اعتراضی یک واعظ، دولت وی را دستگیر می کند. انجمن محفی فراخوان میده و در روز اول اعتراضات، پلیس یکی از طلاب تجمع کننده را می کشد. در روز دوم و مراسمی که برای تشییع آن طلاب برگزار می شود قزاق ها به تجمع کنندگان حمله می کنند و... تحصن بیش از چهار هزار نفر در سفارت انگلیس، ار...
Mar 11, 20230
اپیزود بیست و دوم پادکست ایران و انقلاب، به جریان از اعتراض تا انقلاب مشروطه منتهی می شود را روایت می کنیم. در قسمت اول اپیزود هم دو گروه باقیمانده از حزب های تاثیرگذار می پردازیم. جبهه انقلابی و انجمن مخفی. دولت در جواب اعتصاب کننده ها به اونا میگه خواسته های اونا رو به رسمیت نمیشناسه و هرکسی که ناراحته جمع کنه و بره آلمان. چون اونجا دموکراتیک تره. این جمله توی کتاب تاریخ انقلاب مشروطه نوشته مهدی ملک زاده صفحه 124 اومده. تحصن دوهزار نفر در حرم شاه عبدالعظیم حسنی به دلیل فلک کردن یک تاجر معروف و...
Mar 04, 20230
