در این اپیزود به بررسی نقش عوامل خارجی، سفیران و دولتهای آنها در خروج محمدرضا شاه از ایران میپردازیم. اختلاف در اردوگاه امریکایی ها به خصومت شخصی تبدیل شده بود. وزارت خارجه به رهبری ونس و سالیوان در مقابل مشاور امنیت ملی امریکا یعنی برژینسکی صف آرایی کرده بودند. برژینسکی به گفتگو و سیاست ونس اعتقادی نداشت و به کارتر گفته بود که سیاست جهان، اداره کودکستان نیست. برژینسکی پیش بینی کرده بود که وزارت خارجه پشت شاه رو برای برگرداندن نظم به ایران خالی کرده بود. کشورهای آلمان غربی، فرانسه، انگلیس و ا...
May 31, 20250
در این اپیزود تصمیمات مهلک شاه در ارتباط با تبعید آیت الله و رخدادهای مربوط به سفر آیت الله از نجف تا پاریس را بررسی می کنیم. در این اپیزود به چند سوال اصلی پاسخ میدهیم، چطور شاه مجبور به انتخاب شاپور بختیار شد؟ آیا واقعا هیچ مخالف دیگری نبود که بتواند نخست وزیری را بپذیرد؟ اشتباهات شاه در زمان انتقال آیت الله از عراق چه بود؟ به نظر پاسخ این سوالات زمینه مهم و مناسبی برای موضوع خروج شاه از ایران را روایت میکند. تصمیمات شاه در زمان حضور آیت الله در عراق چطور باعث شد انقلاب اسلامی در نوفل لوشاتو...
May 24, 20250
در این اپیزود به ارتباط کارتر با قدرت گرفتن نیروهای مخالفان محمدرضا شاه میپردازیم. دولت کارتر به خاطر سخنرانیهای او در کمپینهای انتخاباتی فشار زیادی را برای حمایت از دولت ایران تحمل میکرد. مخالفان شاه با آزادسازی فضای سیاسی جرات انتقاد مستقیم از حاکمیت و شخص شاه را پیدا کرده بودند. تا جایی که حتی کانون وکلا و نویسندگان و مخالفانی مثل فروهر و بختیار به شخص شاه نامه مینوشتند و او را مسبب ضعف حاکمیت میدانستند. مهمترین تاثیری که کارتر و دولت او روی قدرت گرفتن مخالفان شاه داشت، بازگشت پررنگ آی...
May 17, 20250
در این اپیزود به این موضوع میپردازیم که “چرا شاه از ایران رفت” و در واقع به بررسی چالشهای شاه و تاثیر آمریکا در این رویداد میپردازیم. برداشت ما از روایت آبراهامیان این بود که شاه با فشار مردم مجبور به ترک کشور شد. اما این پاسخ تمام سوالات نبود. چرا شاه از کشورهای دیگه کمک نگرفت؟ آیا شاه امکان کنترل بیشتر اجتماع را نداشت؟ چرا شاه برای کنترل اعتصابات سراغ کارگران خارجی نرفت؟ واقعا شخص کارآمدتری نسبت به بختیار برای کنترل اوضاع نبود؟ اما ترس محمدرضا شاه از ۷ خواهران نفتی، کمونیستهای ایران و نظام...
May 10, 20250
این هفته اپیزود با کیفیتی آماده نشد و دلم نیومد زمان شما رو هزینه یه اپیزود بی کیفیت کنم. توی متن اپیزود توضیح دادم چه اتفاقی افتاده. این اپیزود هفته بعد پاک خواهد شد. پوزش بخاطر این اتفاق منابع: ایران بین دو انقلاب اولین مقاله دومین مقاله سومین مقاله با کمک لینکهای زیر از ما حمایت مالی کنید: حمایت از راه درگاه پرداخت از طریق حامی باش از طریق تتر ارسال پیام و ارتباط با ما: آدرس ایمیل: rapdaco@gmail.com تلگرام : https://t.me/iranvaenqelab پیامک به شماره موبایل ۰۹۰۳۰۸۱۷۵۴۴ آدرس کانال ما در شبکهه...
May 03, 20250
در این اپیزود پس از بررسی علت شکست شاه در کنترل اوضاع، داستان نخست وزیری شاهپور بختیار را روایت میکنیم. ۳ دلیل عمده برای شکست استراتژی شاه مطرح شده است. اول از همه مخالفان با تظاهرات، اعتصابات و تصرف ادارات دولتی همه چیز را مختل کرده بودند. حمله به نیروهای مسلح در ابتدای دی ماه به یک روند عادی تبدیل شده بود. در اوایل دی ماه کارگران نفتی دست به اعتصاب زدند و ایران دیگه نفتی برای صادرات نداشت. سازمانهای چریکی با آزادی زندانیان سیاسیشون به عملیاتهای تروریستی دست زدند. دومین عامل هم سرپیچی دستور...
Apr 26, 20250
در این اپیزود استراتژی شاه برای کنترل محرم سال ۵۷ را روایت کرده و به بررسی اتفاقات بعد از شهریور سال ۵۷ میپردازیم. شاه برای کنترل اوضاع دچار استیصال میشه و تصمیمات متناقض زیای رو میگیره. ایشون ابتدا دستر حکومت نظامی در سراسر کشور برای ترساندن معترضان صادر میکنه. به نیروهای نظامی دستور اشغال دفاتر روزنامهها و مطبوعات رو صادر کرد. به دولت عراق برای اخراج آیت الله خمینی فشار میاره و ازهاری رو بجای شریف امامی به نخست وزیری میرسونه و یه کابینه نظامی با ۶ وزیر نظامی تشکیل میدهند. از طرف دیگه شاه ب...
Apr 19, 20250
در این اپیزود وقایع ۱۷ شهریور سال ۱۳۵۷ را روایت کرده و ضمن تحلیل ایان رویداد به بررسی اثرات آن در انقلاب سال ۵۷ میپردازیم. مردم با وجود حکومت نظامی و درخواست علما در روز ۱۷ شهریور به خیابان میآیند. معترضان در جنوب شهر در خیابان سنگر ساختند و به سمت نظامیان کوکتل مولوتوف پرتاپ کردند. از طرفی در میدان ژاله معترضان تجمع کرده بودند و فرمان آتش صادر میشود. هلی کوپتر از آسمان و سربازان از روی زمین به سمت مردم شلیک میکنند. مردم راهی جز تسلیم در مقابل گلوله نداشتند، همانطور که شاه راهی جز خشونت تمام...
Apr 14, 20250
در این اپیزود حمید صنعتی فعال سیاسی پادشاهی خواه درباره رخدادهای مرتبط با ۲۸ مرداد، به عنوان فتنه سرکوب شده علیه شاهنشاه گفتگو کرده است. حمید صنعتی ابتدا شخصیت مصدق را به عنوان یک ملیگرا بررسی میکند. حمید صنعتی عنوان کرد مصدق توسط طرفداران خود با یک هاله مقدس پوشیده شد که که کسی جرات انتقاد از مصدق را نداشته باشد. در ادامه آقای صنعتی مصدق را یکی از پایهگذاران شیعه آریایی میداند. مصدق مشروطه خواه نبود و در جلسه علنی مجلس، پیامبر را به عنوان پادشاه خود یاد کرد. مصدق انتخبات مجلس هفدهم را مهندس...
Apr 05, 20250
در این اپیزود گفتگویی با آقای حمید صنعتی فعال سیاسی پادشاهی خواه درباره ملی شدن نفت و رخدادهای مرتبط با آن داشتیم. در قسمت اول گفتگو با مهمان برنامه، به وضعیت ایران در موضوع نفت از زمان اکتشاف تا اوایط دهه بیست پرداختیم. شرایط ژئوپولوتیک ایران در سالهای اکتشاف و برداشت نفت را به صورت کامل تشریح کردیم و از زاویه متفاوتی به موضوع ارتباط ایران و انگلیس در ماجرای نفت پرداختیم. برای بررسی بهتر نفت و پادشاهی خواهی لازم بود وضعیت قراردادهای مربوط به نفت بررسی شود. ایا قراردادهای منعقد شده در آن زمان و...
Mar 29, 20250
در این اپیزود گفتگوی کوتاهی با آقای کوروش زعیم دبیرکل جبهه ملی پیرامون موضوع مصدق، جبهه ملی، کاشانی و ملی شدن نفت داشتیم. ابتدا آقای زعیم به معرفی خود پرداختند و سپس به موضوع ارتباط ایشان با آقای مصدق رسیدیم. سوال مهم اینجا این بود که آقای زعیم چرا به سمت کمونیستها جذب نشده و به جبهه ملی پیوستند؟ آقای زعیم نمایندگی جبهه ملی ایران در امریکا را به پیشنهاد آقای شایگان تاسیس کردند. در رابطه با ارتباط ایشان با کنفدراسیون دانشجویان ایرانی گپ و گفت کردیم. مسیر انقلاب ۳۰ تیر تا مرداد ۱۳۳۲ چطور طی میشه ...
Mar 22, 20250
در این اپیزود وقایع تابستان ۵۷ از اعتراض کارگری تا رخدادهای سینما رکس و آشوبهای عید فطر را بررسی کرده و به این سوال میپردازیم که آیا واقعا ایرانیان قابل پیش بینی نیستند؟ جمشید اموزگار اواخر مرداد ۵۷ متوجه شد از راههای معمول اقتصادی برای کنترل تورم در ایران نمیتوان استفاده کرد. اعتصابات کارگری سراسر ایران را فراگرفته بود. اعتراضات ۳۱ تیر ۵۷ مشهد به خشونت کشیده شد و مردم دوباره مراسم هفتم را در سراسر ایران برگزار کردند. حکومت که بیم برگزاری مراسم چهلم را داشت با واقعه دیگری روبرو شد. در شامگاه...
Mar 15, 20250
در یکصد و بیست و هشتمین اپیزود پادکست ایران و انقلاب استراتژی ۳ گانه شاه برای سرکوب آشوب چهلمها را روایت و تحلیل میکنیم. گام اول این استراتژی سرکوب نخبگان غیرمذهبی بود. در قدم اول با تهدید و رفتارهای خشن تلاش میکنند تا این گروهها را از اعتراض در خیابان منصرف کنند. همزمان گروه مقاومت توسط حزب رستاخیز ایجاد شد تا جلسات سخنرانی این گروه ها را بهم بزنند. در ادامه هم شاه حتی احتمال گفتگو با این گروه ها را رد میکند. اما در گام دوم حکومت فضا را در بازار باز کرده و برای جلب توجه علمای میانه رو برخی...
Mar 08, 20250
در یکصد و بیست و هفتمین اپیزود پادکست ایران و انقلاب نگاهی به اتفاقاتی میاندازیم که منجر به آغاز خیزش خیابانی و بروز یک آشوب ۳ گانه در چهلم هر خیزش شد. داستان از جایی شروع میشه که پلیس دهمین گردهمایی انجمن شعر ایران و آلمان در دانشگاه صنعتی شریف را بهم میزنند و در جریان این اتفاق یک دانشجو کشته میشه. پس از این اتفاق دانشجویان سراسر کشور طی ۱۰ روز اعتصاب می کنند و تجمعات اعترای برگزار می کنند. اما دانشجویان دستگیر شده پس از شرکت در دادگاه های مدنی آزاد شده و در تمع روز ۱۶ آذر شرکت می کنند. آغاز ...
Mar 02, 20250
در یکصد و بیست و ششمین اپیزود پادکست ایران و انقلاب با نگاهی به اقدامات شاه پس از بحرانهای دهه پنجاه به روایت بازگشت احزاب و گروههای مخالف شاه پس از ۲۰ سال و زمینه ایجاد کنش اجتماعی خیابانی مردم میاندازیم. با شروع سال ۵۵، فضای خفقان پلیسی در کشور کم میشود. حالا فضا برای مخالفان باز شد تا احزاب و گروههای مخالف بدون دغدغه دادگاه نظامی صحبت میکردند. شاه با تغییر آیین دادرسی موافقت کرد و به متهمان امکان انتخاب وکیل داده شد. مخالفان به باز شدن فشار سیاسی بسنده نکردند و مطالبات جدید خود را از حک...
Feb 22, 20250
در یکصد و بیست و پنجمین اپیزود پادکست ایران و انقلاب نگاهی به بحران های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی دهه پنجاه در امپراتوری محمدرضا شاه میاندازیم. بحران اقتصادی در سال ۱۳۵۳ با افزایش تورم افسار گسیخته آغاز شد. این بحران با استخدام ۶۰ هزار تکنسین خارجی، مهاجرت از روستا به هر و افزایش استخدام در ارتش شدت می گیره. از طرفی با شروع بحران تامین غذا در جهان، ایران نیز در تامین مواد اولیه غذایی با مشکل مواجه می شود. اما بحران زمانی برای اه شدت می گیرد که سازمان حقوق بشر سازمان ملل تمرکز تحقیقات خود را از ک...
Feb 15, 20250
در یکصد و بیست و چهارمین اپیزود پادکست ایران و انقلاب با نگاهی نو به تحلیل و بازخوانی نظریه های انقلاب و انقلابها میپردازیم. ابتدا برای شکل گیری این نگاه، مفاهیم را در نظریههای انقلاب بازتعریف میکنیم. پس با بررسی اندیشه هانا آرنت توضیح میدیم، توجه نکردن به همه جنبههای نظریههای انقلاب باعث ایجاد دوگانگی در نظریههای سنتی انقلاب میشود. در ادامه به شیوه تحقیق و مطالعه انقلاب میرسیم. انقلابها معمولا به ورت تطبیقی و کیفی مطالعه شدند ولی باید روش علّی رو در کنار روش تطبیقی مدنظر قرار بدیم تا...
Feb 08, 20250
در یکصد و بیست و سومین اپیزود پادکست ایران و انقلاب به تحلیل و بازخوانی نظریه های سنتی انقلاب میپردازیم. اولین نظریه انقلاب توسط مارکس و انگلس در مانیفست مارکسیست منتشر شد. اما ۴ نظریه سنتی بعد از این نظریه مطرح شد که اولین آن نظریه تاریخ طبیعی بود. این نظریه یک برداشت یا تقلید از زیست شناسان در تحلیل انقلاب بود. نظریه دوم اما به فشار اجتماعی و درون بودگی انقلابها تمرکز داشت. این نظریه نقص های زیادی داشت. برای همین در نظریه بعدی به روابط بین الملل و سایر مولفه ها تمرکز شد. اما نظریه چهارم واب...
Feb 03, 20250
در یکصد و بیست و دومین اپیزود پادکست ایران و انقلاب به تحلیل انقلابها و بررسی جدیدترین نظریه درباره انقلابها میپردازیم. در گشته انقلابها به شکل دیگری رخ میدادند و تعداد انقلابها کمتر از دوران معاصر بود. این موضوع در ماهیت و نحوه شکلگیری انقلابها اثرگذار بود تا جایی که مکان وقوع انقلابها هم در دوران معاصر تغییر کرد. نگرش نوین در انقلابها، انقلاب را به صورت یک عامل اثگذار میبینند این درحالی است که در گشته انقلاب از جامعه و سیاست تاثیر میگرفت. حالا انقلابها به جای اینکه شاهد دگرگونی بز...
Jan 25, 20250
در یکصد و بیست و یکمین اپیزود پادکست ایران و انقلاب به روایت انشعاب سازمان مجاهدین خلق و تشکیل مجاهدین اسلامی و نقش ۴ گروه چریکی اصلی در پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ میپردازیم. پس از اعدام های سال ۵۲، اعضای باقیمانده مجاهدین خلق به کارخانهها برای معرفی تفکرات مارکسیسست اسلامی میرفتند. اما بعد از گذشت مدتی عدهای در این سازمان به این نتیجه رسیدند که اسلام، مبارزات را به آرمانی دست نیافتنی تبدیل میکند. برای همین اعلام کردند که به صورت کامل مارکسیست هستند و به اسلام اعتقاد ندارند. در ادامه این افراد اسل...
Jan 18, 20250
در صد و بیستمین اپیزود پادکست ایران و انقلاب به روایت انشعاب فدائیان خلق و تشکیل سازمان مجاهدین خلق میپردازیم. حکومت پهلوی با اقدامات بعد از واقعه سیاهکل به خوب شدن وجهه اونا در عموم مردم کمک میکنه. از یه طرف تو رسانهها سازمان فداییان رو کافر خطاب می کنه و از طرف دیگه ۵۱ روشنفکر که هیچ ارتباطی با فدائیان نداشتند را دستگیر می کند. همزمان حکومت دانشگاه تهران را بلافاصله بعد از واقعه سیاهکل یک هفته تعطیل میکند. این اقدامات حرف فدائیان مبنی بر اینکه حکومت از خیزش چند روستایی ترسیده را تایید کرد. ...
Jan 11, 20250
در صد و نوزدهمین اپیزود پادکست ایران و انقلاب به روایت نقش مبارزات چریکی در موفقیت انقلابهای ایران، داستان سازمان فدایی و واقعه سیاهکل میپردازیم. شامگاه نوزدهم بهمن ۱۳۴۹ عده ای افراد مسلح پشت ژاندارمری سیاهکل آماده عملیات نظامی بودند. این واقعه نقطه عطف عملیات های چریکی در ایران دوران پهلوی بود. اما چرا گروههای چریکی در ایران تشکیل شد و چطور به موفقیت انقلاب سال ۵۷ منجر شد؟ ۵ گروه مبارز چریکی در ایران بعد از واقعه سیاهکل تشکیل شد. این گروه ها یا اسلامگرا بودند یا تفکر کمونیستی داشتند. سازمان ...
Jan 04, 20250
در صد و هجدهمین اپیزود پادکست ایران و انقلاب به روایت اتحاد روحانیون مخالفی میپردازیم که بدون اشتراک عقیده به مبارزه با شاه پرداختند. روحانیون به چه دلیلی دچار تفرقه و چند دستگی شدند؟ چه اتفاقاتی افتاد که روحانیون به جریان آیت الله خمینی پیوستند و پذیرفتند ایشون رو به عنوان رهبر قبول کنند؟ این اتحاد چه پیامدی برای کسانی داشت که به آیت الله خمینی پیوستند؟ عاقبت این افراد بعد از انقلاب ۵۷ چه بود؟ “وی حتی طرح و پیشنهاد معینی ارائه نمیکند، به شکلی که یه روزنامه نگار دراین باره مینویسه که: مبهم گو...
Dec 28, 20240
در صد و هفدهمین اپیزود پادکست ایران و انقلاب به روایت داستان علی شریعتی، بنیصدر، قطب زاده و سایر اعضای کنفدراسیون دانشجویان ایرانی و نهضت ازادی میپردازیم. چطور دانشجویان ایرانی با تشکیل یک کنفدراسیون در خارج از ایران کار تشکیلاتی انقلاب ۱۳۵۷ را سازماندهی کردند. آشنایی با خط و ربط فکری اعضای این کنفدراسیون و نهضت آزادی بیشتر آشنا میشویم. اعضای اصلی نهضت آزادی، مهندس بازرگان، آیت الله طالقانی، یدالله سحابی، حسن نزیه، دکتر عباس شیبانی و صادق طباطبایی بودند. به طور خلاصه به زندگی این افراد و شبکه...
Dec 21, 20240
در صد و شانزدهمین اپیزود پادکست ایران و انقلاب به روایت داستان احزاب سیاسی مخالف محمدرضا شاه پرداخته و سرگذشت جبهه ملی از تشکیل به عنوان ائتلاف تا تغییر به یک حزب سیاسی بررسی می کنیم. بیشتر رهبرهای جبهه ملی که توی سال ۱۳۳۲ دستگیر شده بودند، توی شهریور سال ۱۳۳۳ آزاد میشوند. این رهبران آزاد شده یا از ایران مهاجرت میکنند و با سیاست کاری ندارند یا ازدور اخبار آن را دنبال میکردند. اما بعضی از رهبران با مصدق ارتباط خودشون رو حفظ میکنند و یک نهضت مقومت را تاسیس میکنند. توی این اپیزود یه نگاه گذرا ...
Dec 14, 20240
در صد و پانزدهمین اپیزود پادکست ایران و انقلاب به روایت داستان احزاب سیاسی مخالف محمدرضا شاه پرداخته و دلایل افول قدرت حزب توده را بررسی می کنیم. در اپیزود قبل روایت داستان حزب رستاخیر تا وقایع سال ۱۳۵۶ روایت کردیم. اما حالا باید مخالفان محمدرضا شاه را بهتر بشناسیم و از این اپیزود سراغ احزاب مخالف شاه و به طور مشخص بررسی دلایل افول قدرت حزب توده میپردازیم. ۴ عامل اصلی برای افول حزب توده بعد از کودتای سال ۱۳۳۲ را ابراهامیان عنوان میکند. یکی از مهمترین این دلایل، بازی تبلیغاتی ساواک علیه اعضای ...
Dec 08, 20240
در صد و چهاردهمین اپیزود پادکست ایران و انقلاب به روایت داستان حزب رستاخیز از تشکیل تا پایان سلطنت پهلوی و نظر محمدرضاشاه درباره این حزب میپردازیم. در اپیزود قبل گفتیم محمدرضا شاه بس از سال ۱۳۴۳، با انحلال حزب ملیون، حزب ایران نوین را پایهگذاری کرد و نخست وزیران بعدی یعنی منصور و هویدا از این حزب انتخاب شدند. تا اینکه حزب رستاخیز در سال ۱۳۵۳ تاسیس شد. اما توی این اپیزود میبینیم حزب رستاخیز بجای ساختن مسیر ارتباطی بین مردم و حکومت، بقیه راههای ارتباط اجتماع با حکومت را نابود میکند. این حزب ا...
Nov 30, 20240
در صد و سیزدهمین اپیزود پادکست ایران و انقلاب به روایت استراتژی سیاسی محمدرضا شاه پس از کودتای مرداد سال ۱۳۳۲ میپردازیم. در اپیزود قبل گفتیم محمدرضا شاه همانند پدر خودش، حکومت خود را بر ۳ پایه بروکراسی اداری، ارتش و و دربار استوار کرد. اما محمدرضا شاه در سال ۱۳۵۴ یک پایه جدید برای حکومت خود ایجاد کرد. ساختار جدید سیاسی محمدرضا شاه حکومت براساس یک حزب واحد دولتی بود. محمدرضا شاه ابتدا در سال ۱۳۴۲ حزب ایران نوین جای حزب ملیون رو میگیره و حسن منصور مدیرکل حزب به نخست وزیری میرسه. پس از ترور حسن م...
Nov 23, 20240
در صد و دوازدهمین اپیزود پادکست ایران و انقلاب به روایت علت شکست قیام ۱۵ خرداد از نگاه جان فوران میپردازیم. داستان از طرح اصلاحات ارزی در سال ۱۳۳۹ شروع میشود. اما در ادامه ارائه لایحه ایالتی و ولایتی با مخالفت شدید روحانیون مواجه شد. حق رای زنان و حذف دین اسلام و سوگند به قرآن برای منتخبان مجلس از دلایل اصلی این مخالفت بود. از طرفی روحانیون با اصلاحات ارزی مخالف بودند. چرا که زمینهای زیادی از مساجد و اماکن مذهبی در این طرح از کنترل مذهبیون خارج میشد. اصلاحات ارزی در کشورهای جهان سوم برای تام...
Nov 16, 20240
در صدویازدهمین اپیزود پادکست ایران و انقلاب به روایت ساختار سیاسی ایران در دوران محمدرضا شاه و پس از کودتای سال ۱۳۳۲ میپردازیم. توسعه سیاسی به سنجهها مختلفی وابسته هست. ساختار سیاسی حکومت محمدرضا شاه بعد از کودتای سال ۱۳۳۲ تفاوتی با دوران رضاشاه نداشت. حاکمیت بر اساس ۳ ستون اصلی استوار بود. اول ارتش، دوم دربار و سوم بروکراسی قدرتمند. این درحالی بود که رضاشاه هم با تکیه بر ارتش نتوانست از سلطنت خود محافظت کند، چرا که پایگاههای اجتماعی در بین مردم نداشت. ارتش ایران با هزینه زیادی که صرف آن شد، ...
Nov 11, 20240
