Wetenschap Vandaag | BNR - podcast cover

Wetenschap Vandaag | BNR

BNR Nieuwsradiowww.bnr.nl
Over diepzeediertjes die broeikasgassen eten, immuuncellen die zichzelf opofferen en de zoektocht naar planeten. Over de nieuwste medicijnen, zonnecellen en sensoren. Kortom: hoe werkt de wereld om ons heen en hoe kunnen we hem nog beter maken?
Last refreshed:
Follow this podcast in the Metacast mobile app to refresh it and see new episodes.
Download Metacast podcast app
Podcasts are better in Metacast mobile app
Don't just listen to podcasts. Learn from them with transcripts, summaries, and chapters for every episode. Skim, search, and bookmark insights. Learn more

Episodes

Boontjes als inspiratie voor een super gevoelige robotgrijper

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick De pronkboon - met zijn platte peulen en slierterige scheutjes die zich in spiraalvorm om stokjes of takjes wikkelen - werd bij toeval de inspiratie voor een soft robot ontwerp. Onderzoekers worstelden met de juiste vorm grijper. Een nagemaakte mensenhand was te lomp en tentakels als die van een octopus waren het ook niet helemaal. Ineens herinnerde één onderzoeker zich de delicate klimsliertjes van een bonenplant die ze per ongeluk in haar achtertuin had ge...

Dec 16, 20204 min

Donororganen langer goed houden met antivrieseiwitten

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In de podcast hoor je hoogleraar Self-Organizing Soft Matter Ilja Voets van de Technische Universiteit Eindhoven. Ze heeft ook een college gegeven aan de Universiteit van Nederland over dit onderwerp. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dec 15, 20204 min

Een virus dat je liever wilt laten slapen

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In de podcast hoor je Werner Ouwendijk van het Erasmus MC. Meer over het onderzoek dat hij doet met collega Georges Verjans lees je hier . See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dec 10, 20205 min

Baby goes draadloos

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In de podcast hoor je onderzoeker Alina Rwei van de TU Delft, meer over haar onderzoek lees je hier . En op de foto zie je haar baby Philip, die zo'n draadloze sensor draagt. See omnystudio.com/listener for privacy information....

Dec 09, 20204 min

Tumoren koorts geven met een algoritme

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In de podcast hoor je onderzoeker Daniel Deenen , die donderdag 3 december promoveerde op dit onderwerp. Het onderzoek is gefinancieerd door Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), KWF Kankerbestrijding, en Top Sector Life Sciences & Health. Meer over het onderzoek lees je hier . See omnystudio.com/listener for privacy information....

Dec 07, 20204 min

Niet elk mens is een machine

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In de podcast hoor je Andrea Weihrauch van de Universiteit van Amsterdam. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dec 03, 20205 min

Diep in weefsel kijken

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In de podcast hoor je onderzoeker Jeroen Kalkman . Meer over het onderzoek lees je op de website van de TU Delft en het paper kun je hier vinden. See omnystudio.com/listener for privacy information....

Dec 02, 20204 min

Knuffelsatelliet gaat rondvliegend ruimtepuin verwijderen

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In deze audio hoor je Robin Biesbroek van ESA. Lees hier meer over de missie: ESA en ClearSpace SA tekenen contract voor s werelds eerste missie voor ruimtepuinverwijdering . Meer over hoe het ervoor staat met ruimtepuin lees je hier: Space debris by the numbers . See omnystudio.com/listener for privacy information....

Dec 01, 20205 min

Het eiwit dat zorgt voor een langer leven bij minder eten

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In deze audio hoor je onderzoeker Sebastian Grönke van het Max-Planck Institute for Biology of Ageing. De volledige paper vind je hier: Sestrin is a key regulator of stem cell function and lifespan in response to dietary amino acids . Eerder onderzoek van deze onderzoekers naar wat er in een dieet voor kan zorgen voor een langer leven vind je hier: Amino-acid imbalance explains extension of lifespan by dietary restriction in Drosophila . Luister ook deze afl...

Nov 30, 20204 min

Empathie voorspelt de agressie van een kind

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In de podcast hoor je Malou Noten , die 25 november promoveert aan de Universiteit Leiden op dit onderzoek. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nov 24, 20203 min

Hoe de politiek je persoonlijkheid kan misbruiken

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In de podcast hoor je onderzoeksleider Brahim Zarouali universitair docent persuasieve communicatie aan de Universiteit van Amsterdam. Het paper dat geschreven is over het onderzoek kun je geheel lezen via deze link. See omnystudio.com/listener for privacy information....

Nov 23, 20204 min

Tien keer zoveel super heldere sterrenstelsels waargenomen als theorie voorspelt

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick Al jaren en jaren wordt er onderzoek gedaan naar sterrenstelsels waarin vele honderden duizenden miljarden sterren bij elkaar kunnen zitten. Over hoe deze stelsels zich vormen bestaan nog veel vragen. Dankzij infraroodtelescopen kwamen onderzoekers er al wel achter dat er ook hyperlumineuze sterrenstelsels bestaan. Dat zijn stelsel met een helderheid van tien biljoen zonnen. Het leek er zelfs op dat er meer van dit soort sterrenstelsels waren dan theoretisch...

Nov 19, 20204 min

Zweet tegenhouden met behulp van... zweet

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick Ons zweet bevat allerlei natuurlijke mineralen, zoals zout en kalk. Kunnen we er niet voor zorgen, dachten onderzoekers, dat we de zweetbuisjes blokkeren met ons eigen zweet? De inspiratie kwam onder andere van opgedroogd zweet na het sporten. Als je dat opgedroogde spul nou al in de zweetbuisjes kan laten ontstaan, dan zou dit wellicht het zweet tegen kunnen houden. Om te kijken of hun idee klopte, bouwden ze in het lab een paar zweetklieren na en lieten da...

Nov 18, 20204 min

Hoe celpopulaties hun risicospreiding razendsnel aanpassen aan de omstandigheden

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In deze audio hoor je onderzoeker Tom Shimizu van Amolf . Lees hier meer over het onderzoek: Bliksemsnel risicobeheer in celpopulaties . De paper vind je hier: Adaptive tuning of cell sensory diversity without changes in gene expression . See omnystudio.com/listener for privacy information....

Nov 16, 20204 min

Schimmel uit hondenneus helpt onderzoekers bij belangrijke ontdekking

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick Voor je denkt: wat maakt mij schimmel uit een hondenneus nou uit? Dit is één van de vier beruchte schimmels die samen bij mensen zorgen voor 1,5 miljoen doden wereldwijd per jaar. Over zo'n schimmel willen we natuurlijk zoveel mogelijk te weten komen. Is een hond geïnfecteerd met deze schimmel, dan moet een dierenarts zoveel mogelijk ervan uit de neus en holtes van de hond halen om hem te genezen. Toen onderzoekers bezig waren met het bestuderen van infectie...

Nov 12, 20204 min

Slaaptekort rommelt met de angstverwerking in ons brein

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick Slaap is essentieel voor het opslaan en verwerken van herinneringen en een slaaptekort - weten we - beïnvloedt ons leervermogen en geheugen. Als je dan kijkt naar angstverwerking dan wordt daarbij ook dat leervermogen gebruikt. Je kunt het zo zien: je hersenen kunnen de angstherinnering, als er geen sprake meer van gevaar is, verdrukken met een nieuwe herinnering. Met een minder angstige associatie. De onderzoekers in deze studie wilde weten: kan een slaapte...

Nov 11, 20204 min

Met gentherapie de oogzenuw laten herstellen

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick Onder glaucoom vallen een aantal aandoeningen van het oog die leiden tot beschadigingen van de oogzenuw. Het is de grootste oorzaak van blindheid wereldwijd. Er zijn wel wat middelen die de symptomen ervan behandelen, maar die doen niets voor herstel en daarmee is de schade blijvend. Daar zochten ze in dit onderzoek een oplossing voor. Ze kwamen uit bij gentherapie, waarbij ze in de oogzenuw een gen tot expressie brachten dat een eiwit produceert dat herstel...

Nov 10, 20203 min

Virussen kapotmaken door hun suikerlaagje te saboteren

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick Er zijn veel virussen die een suikerlaagje nodig hebben om te functioneren. Dit kunnen ze alleen niet zelf produceren. Ze kapen hiervoor de suikerproductiefabriek in de cellen die ze besmetten. Jaren hebben onderzoekers gekeken hoe ze dit proces zo konden saboteren dat virussen met een defect suikerlaagje komen te zitten. Door een specifiek enzym te beïnvloeden dat in de fabriek het suikerlaagje bijschaaft voordat het door de controlepost van de cel gaat, ho...

Nov 09, 20204 min

Oorsprong van mysterieuze radioflits uit de Melkweg gevonden

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In deze audio hoor je onderzoeker Ziggy Pleunis van het McGill Space Institute . Lees hier meer over de ontdekking: A fast radio burst in our own Galaxy . De paper van Pleunis en zijn collega's van het Canadian Hydrogen Intensity Mapping Experiment (CHIME) vind je hier: A bright millisecond-duration radio burst from a Galactic magnetar . See omnystudio.com/listener for privacy information....

Nov 05, 20204 min

Nieuwe antibiotica-pil vindt vermomd als eten zijn weg door het lichaam

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick Steeds meer bacteriën zijn resistent tegen de antibiotica die we gebruiken. Daarnaast wordt ook nog verwacht dat het aantal mensen dat een infectieziekte krijgt gaat toenemen. En dus zijn wetenschappers druk met het vinden van middelen waar ziekmakende bacteriën geen trucjes voor hebben en waar ze niet of moeilijk resistent tegen kunnen worden. Bacterie doorprikken Eén van de hoopgevende alternatieven is een middel dat - anders dan veel andere antibiotica - ...

Nov 04, 20204 min

Onderzoekers vinden vroegste bewijs ooit voor sociaal gedrag zoogdieren

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick Dit onderzoek werd gedaan door paleontologen van de Universiteit van Washington en het Burke Museum of Natural History & Culture. Deze wetenschappers kwamen fossielen op het spoor van een klein knaagdiertje dat de naam Filikomys primaevus - jeugdige, vriendelijke muis - kreeg. Maar hoe wisten ze nou dat dit een sociaal diertje was? Ze hadden behoorlijk wat fossielen van dit beestje gevonden, 22 in totaal. Ook nog in zeer goede staat, wat uitzonderlijk is...

Nov 03, 20203 min

Bij 2 graden opwarming komt er 230 miljard ton CO2 vrij uit de bodem

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick 230 miljard ton, dat is twee keer zoveel als de CO2-uitstoot van de VS over de afgelopen 100 jaar. Maar hoe hebben ze deze lastige berekening nou gedaan, zonder dat ze alle bodemprocessen op aarde hebben onderzocht? Ze hebben in dit onderzoek gekeken naar de relatie tussen temperatuur en bodemafbraak. Hoe reageert de bodem op verschillende plekken op aarde op een stijging hiervan? Hierbij combineerden ze data uit observaties met bestaande klimaatmodellen. Ze...

Nov 02, 20204 min

Nieuwe nanotechnologie traint het immuunsysteem om kanker beter te bestrijden

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick In deze audio hoor je onderzoeker Willem Mulder van de Technische Universiteit Eindhoven en TMII, Icahn School of Medicine in New York. Lees hier meer over het onderzoek: Ground-breaking study on trained immunity to fight cancer en hier vind je meer informatie over de startup die de onderzoekers hebben opgezet: Trained Therapeutix Discovery . Wat extra uitleg door de twee promovendi die veel van het experimentele werk hebben uitgevoerd: See omnystudio.com/li...

Oct 29, 20204 min

Cybersecurity gebaseerd op het menselijk immuunsysteem

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick Twee onderdelen van ons immuunsysteem leken ook uiterst geschikt voor het beschermen van ict-systemen: het constant verversen van cellen en een decentrale aansturing. Maar hoe vertaal je dat naar ict? Voor het verversen wordt voortgeborduurd op de bestaande nieuwe ict-techniek: Kubernetes. Een systeem waarmee computertoepassingen beheerd kunnen worden. Daarin zit al de mogelijkheid om te herstarten en verversen, alleen hebben ze nu een link gemaakt naar cybe...

Oct 29, 20204 min

Wat een drum-experiment ons kan leren over cultuurevolutie

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick Het experiment heeft nog het meeste weg van het doorfluisterspelletje van vroeger, maar dan met drumritmes. 120 proefpersonen kregen een ritme te horen en dat moesten ze - alleen in een geluidsdichte ruimte met drie trommels en één stokje - zo goed mogelijk na proberen te spelen. Sommige mensen hoorden het origineel, anderen kregen het stokje door van een andere proefpersoon en moesten naspelen wat diegene ervan had gebakken. Elk groepje (of rijtje) van zes ...

Oct 28, 20204 min

Malariaparasiet verstop zich in onze bloedbaan tijdens het droge seizoen

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick Malaria wordt verspreid door parasieten. Als een mug ons prikt dringt die parasiet onze bloedbaan binnen en daar besmetten ze menselijke rode bloed cellen en vermenigvuldigen ze zich. De meeste besmettingen vinden plaats in de natte maanden van het jaar. In delen van West Afrika is dit ongeveer van juli tot december. Dat is ook logisch, want in dat seizoen zijn er de meeste muggen en verspreid de ziekte zich makkelijker. Maar hoe kan het dan dat ze elk jaar ...

Oct 27, 20203 min

Robots laten zien waarom vissen in een school zwemmen

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick Uit het experiment met de robotvissen kwam dat het inderdaad energie scheelt als vissen in een school zwemmen. Ze maken hierbij gebruik van de waterstroming die de vissen voor hen veroorzaken en passen hun staartbeweging daarop aan. Dit aanpassen van de beweging wordt in dit onderzoek vortex phase matching genoemd. Het werkt op elke plek in de school, maar vraagt niet overal om dezelfde beweging. Synchroniseren met de leider heeft bijvoorbeeld als je er vlak...

Oct 26, 20205 min

Met hersenstimulatie emotionele acties onder controle houden

Mede mogelijk gemaakt door: Broadwick Het klinkt enger dan het is. Laten we beginnen bij het begin: het gaat hier niet om het controleren van de emotie zelf, maar het controleren van wat je ermee doet. Van nature hebben mensen de neiging om negatieve, bedreigende situaties te vermijden en positieve en belonende situaties op te zoeken. Alleen soms vraagt een situatie om een tegennatuurlijke handeling. Je wilt bijvoorbeeld je oma heel graag knuffelen, maar je moet je inhouden (want corona!). Dit i...

Oct 22, 20204 min
Hosted on Omny Studio
For the best experience, listen in Metacast app for iOS or Android