Herkese merhabalar. Bugün başlıktan daha anlayabileceğiniz üzere Türkiye'de tam olarak kaç kişi kitap okuyor ve bu rakamlar bize tam olarak ne söylüyor. Dünya sıralamasında da bu durum son olarak ne hale gelmiş durumda. Tüm bunları bu yayında konuşalım istiyorum.
İsterseniz buyurun hemen yayına geçelim. Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız, dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında ulaşabilir veya patroen üzerinden bana destek olabilirsiniz. Yapılan araştırmalara göre Türkiye'de 100 kişiden sadece 4.5 kişi kitap okuyor. Japonya'da yılda basılan kitap sayısı 4 milyar 200 milyon iken bu sayı Türkiye'de sadece 23 milyon.
Birleşmiş Milletler İnsani Gelişim raporunda kitap okuma kategorisinde Türkiye, Malazia, Libya ve Ermenistan gibi ülkelerin bulunduğu 173 ülke arasında Türkiye 86. sırada yerine almış. Basılan kitap sayıları ülken ufuslarına göre orantılandığında Japonya'daki kişi başına düşen kitap sayısı yılda 25 adet iken Fransa'da bu sayı 7 adet gel gelelim ki Türkiye'de yılda 12.089 kişiye sadece 1 kitap düşüyor.
Bir de isterseniz geçmiş yıllardan bu güne Türkiye'de kitap okuma sayısına bakalım. Türkiye'de yüksek öğrenim görenlerin oranı 1965'den bu güne tam tamına 14 kat arttı. Ama kitap okuyan insan sayısı tam zıttı bir oranda ilerlemeye devam etmiş. 1996 yılından 2001 yılına kadar yapılan bir araştırmada, Kütüphane sayısı 96 yılında 1260 adet iken, 2001 yılında 1412'ye çıkmış.
Burada güzel bir artış var aslında. Kitap sayısı da 10.889.000 iken, 2001'e de 12.221.000'e çıkmış. Fakat diğer istatistikler çok da hiç açıcı değil. Okuyucu sayısı 96 yılında 22.523.000 civarındayken 2001 yılına geldiğimizde bu sayı neredeyse yaraya düşmüş. 11.698.000 olmuş. Kütüphane üye sayısı 1 milyondan 254.000'e düşmüş.
Satınlanılan kitap sayısı 129.450'den 2001 yılına geldiğimizde 13.682'e düşmüş. Buradaki Kütüphane sayısının halk kütüphaneleri olduğunda belirtmek gerekli 2021 yılı itibariyle halk kütüphaneleri sayısı 1252 adet iken, 612 üniversite kütüphanesi ve 32.690 eğitim kurumlarına ait kütüphane kayıt altına alınmış. Üniversite ve eğitim kurumlarının sayısındaki artış kütüphane miktarında arttırmış. 2021 yılı itibariyle kütüphane üyeli olan kişi sayısı 179.726 kişi olmuş.
1996 yılından bugüne toplam 25 yılda sadece 50.000 kişilik bir artış yaşanmış. Tuik verilerine göre 2019 yılı itibariyle satılan kitap sayısı 68.554 olmuş. Tuik verileri artık çoğu kişiler tarafından güvenilir bulunmuyor. Fakat işin ilginç yanı bağımsız kuruluşların yaptığı araştırmalara bakarken 2001 yılından sonra bu alanda hiçbir bağımsız kuruluş araştırma yapmamış.
Bir de gelin isterseniz dünya genelinde ülkilere göre basılan kitap sayısına bakalım. Dünyada bir yılda ders kitapları hariç basılan kitaplar bunlar. Amerika'da bu sayı 72.000 iken, Almanya'da 65.000, İngiltere'de 48.000, Fransa'da 39.000, Brezilya'da 13.000 ve Türkiye'de sadece 6.000. Ülkemizdeki okuma oranı ile ilgili deşet verici başka bir istatistik ise toplumun %75'i kitap okumuyor hatta %40'ı hayatı boyunca hiç kütüphaneye gitmemiş.
Tüm bu rakamlar tek bir şey gösteriyor. O da Türkiye'de insanların okumayı pek sevmedikleri. Gelin bir de milyonerler günden ne kadar okuyorlar buna bir bakalım. Varın Bafıt bu listenin en başında yer alan isim çünkü kendisi zamanının %80'ini okuyarak geçiriyor ve her gün tam tamına 500 sayfa yazılı basın ve buna ekstero olarak da her gün 6 adet gazeti tamamıyla okuyormuş.
Varın Bafıt'ın Nisan 2023 yılı itibariyle net serveti 106.8 milyar dolar ve bu serveti onu dünyanın en zengin 5. kişisi yapmış durumda. Bill Gates ise her yıl en az 50 adet kitap okuyormuş. Bu arada kendisi okuduğu kitapları hiçbir reklam içermeyen Gates Notes adında kendi YouTube kanalında paylaşıyor. Bill Gates'in net serveti ise 2023 yılı itibariyle 104 milyar dolar ve kendisi dünyanın en zengin 6. kişisi. Peki daha kimler var bu listede?
Ellen Musk çocukken her gün 2 adet kitap okuyormuş. Home Depot'nun kurucusu Arthur Blank her gün 2 saatini okumaya ayırıyormuş. Facebook'un kurucusu Mark Zuckerberg ise her 2 haftada 1 kitap bitiriyormuş. Bence sorulması gereken soru bizler neden kitap okumalıyız. Dünyanın en başarılı insanları inanılmaz yoğun yaşam biçimlerine rağmen kitap okumaya zaman ayırıyorlar. Varın Bafıt'ın 1 dakikası şu an 25.694 dolar ve kendisi bırakın dakikaları neredeyse tüm gününü kitap okumaya harcıyor.
Peki bu insanlar neden kitap okuyorlar ve bizler neden kitap okumalıyız. İlk olarak kitap okumak stresi azaltıyor. 2009 yılında yapılan bir araştırma yalnızca 6 dakika kitap okumanın stres düzeyini 168'e kadar azalttığını keşfetmiş.
Günlük hayatımızla doğrudan bağlantısı olmayan bir kitap başlamak kendinizi olay örgüsünün ilerleyişine kaptırarak kendi kaygılarınızı unutmanıza yardımcı olabilir. Kalp atışınız yavaşlar ve kaslarınız bu esnada gevşer bundan dolayı daha hızlı uykuya dalabilir ve daha kaliteli bir uyku uyuyabilirsiniz.
İkinci neden ise kitap okuma kağıt hızınızı güçlendirir. Bir kitap okurken karakterleri, onların hikayelerini, ilişkilerini, olayın geçtiği yeri ve bunun gibi daha birçok detayı hatırlamanız gerekir. Her yeni bilgi öğrendiğinizde beyindeki neuronlar arasındaki iletişim miktarı artar ve kısıl süreli hafızanız böylece genişlemeye başlar. Kitaba ara verip ardından geri döndükçe uzun süreli hafızanızda bundan yararlanır.
Üçüncü nedenimiz ise bilgi seviyeniz katlanarak artar. Herhangi bir alanda uzaşmanın en iyi yollarından biri o konuyla alakalı yazılmış güveniler ve kaliteli kaynakları okumaktır. Elim mask uzay bilmini kitaplar sayesinde öğrenmiş uzayla ve roketlerle alakalı bulabildiği tüm kitapları okumuş varın bafıp gelmiş geçmiş en iyi yatırımcılardan biri olmasını tamamen kitaplara borçlu olduğunu söylüyor. Kendisinin yaptığı röportajlarda şöyle bir ifadesi var.
Bilgi bileşik faiz gibidir. Okudukça katlanarak artar. Hepiniz bu bilgilere ulaşabilirsiniz ama eminim ki pek çoğunuz bunu yapmayacak. Kitaplar kendimizi istediğimiz her alanda eğitmeye olanak tanıyorlar. Hayal gücümüzü ve yaratıcılığımızı da inanılmaz oranda arttırıyorlar.
Dördüncü sebebimiz ise kelime dağırcınız giderek genişler ne kadar çok kitaplar okursanız kelime hafızanız o kadar genişler daha zengin kelime haznesine sahip olanlar kendilerini daha rahat ifade ederler ve bu sayede iletişim yetenekleri de artar. Yeni bir dil öğrenmeye çalışıyorsanız da okumak bu dili geliştirmenize fazlasıyla yardımcı olur. Bazı kelimelerin anlamını bilmeseniz dahi paragraftaki kullanımdan bunu çözebilir ve daha kalıcı şekilde yeni kelimeleri hafızanıza aktarabilirsiniz.
Okuma odaklanmanızı ve konsantrasyonuzu geliştirir. Bazen sadece 5 dakika içerisinde bir beyaz yaka olarak çalışan kişi e-postlarını kontrol ediyor. Telefon görüşmesi yapıyor. İç yerindeki görev listesine bakıyor. Arkadaşlarıyla ayaküstü konuşmalar yapabiliyor. Ya da bir öğrenci 5 dakika içerisinde notlarını karıştırırken WhatsApp'tan son gelen mesajlara göz atıyor ve sınıf arkadaşından başka ders notlarını isteyebiliyor.
Tüm bunlar size de tanıdık geldiyse hiç şaşırmayın çünkü artık dikkat danıklılığının zirve yaptığı bir çağda yaşıyoruz. Bu tür aşırı uyarılmalar ne yazık ki stresi de arttırıyor ve üret kendimizi ciddi oranda düşürüyorlar. Öte yandan bir roman okuduğunuzda tüm dikkatinizi hikaye odaklarsınız ve kendinizi olay örgüsüne kaptırabilirsiniz. Sabığın erken saatlerinde işe gidip gelirken 15-20 dakika okumayı deneyin.
Ders çalışırken iş yerinde veya bazı zorlu görevlerle uğraşırken sadece 10-15 dakikanızı okumaya ayırıp o işe geri döndüğünüzde dikkat sürenizin ne kadar iyileştiğine şaşıracaksınız. Peki her akşam kitap okumak çok mu zor? Madem kitap okumak bize bu kadar fayda sağlıyor neden her akşam kitap okuyamıyoruz?
Çünkü bütün çevrimiz dikkatli atıcı unsurlarla donatılmış durumda bunun yerine Netflix'ten bir dizi açıp izlemek, televizyona bakmak, sosyal medya'yı kontrol etmek, takip ettiğimiz YouTube kanallarına göz atmak çok daha eğlenceli.
Fakat yapılan araştırmalar bunların bizlere çok fazla zarar veren davranışlar olduğunu keşfetmiş, Toledo Üniversitesi'ndeki bir araştırma ekibi yakın zamanda her gece 2 saatten fazla televizyon izleyen deneklerin %77'sinin daha fazla depresif ve stresli hissettiklerini keşfetmişler. Eğer ki okuma alışkanını kazanmak istiyorsanız en az miktarda okuma yaparak buna başlayabilirsiniz.
Her akşam 2 sayfa veya 5 dakika kitap okumak, bunu 1 ay sonra 4 sayfa çıkarmak ve takip eden aylarda da bu şekilde devam ettirmek harika bir kitap okuma alışkanlığı kazanmanızı sağlayabilir. Türkiye'de fark ettiyseniz çoğu insan kitap okumuyor. Dünya genelinde de kitap okuyan insan sayısı giderek azılıyor.
Milyarlarca kitap okumayan insanı gerinizi de bırakıp bu istatistikleri kendi leğinize çevirmek için tek yapmanız gereken bugün kitap okumaya başlamak, hayatınızı alp ayda bir yere getirmek için yapmanız gereken düşündüğünüzden çok daha basit ve tamamen sizlerin elinde. Belki de o rafta aylardır duran ve size bakan o kitabın sayfalarını karıştırmanın zamanı bugün gelmiş olabilir. Bu bölümde Türkiye'de kaç kişinin kitap okuduğundan ve neden kitap okumamız gerektiğinden konuştuk.
Umarım sizlere faydalı bilgiler sunabilmişimdir. Bu arada dünya'nın yazılım etine ve yayında kullandığım kaynaklara açıklama var bölümdeki link üzerinden ulaşabilirsiniz. En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere kendinize çok iyi bakın hoşça kalın.