Herkese merhabalar yeni bir yayına daha hoş geldiniz. Bugün hayatınızda gerçekleşen tüm olaylara nasıl daha stratejik olarak yaklaşabileceğinizi konuşacağız. İsterseniz buyurun hemen yayına geçelim. Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız, dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında olasabiliyorsanız veya Patreon üzerinden bana destek olabilirsiniz. Stratejik düşünme pek çok insanın hayatında uygulayamadığı bir yaklaşımdır.
Özellikle kurumsal hayatta çok fazla işittiğimiz kavramlardan biri olan, stratejik düşünmelisin yaklaşımı önemli kararlar almamız gerekirken kullanabileceğimiz davranışlardan biridir. Ancak çoğu kişi stratejik düşünmenin askeri alanda uygulanan veya üst düzey yöneticilerin şirketin geleceğini belirleyecek kararları verirken kullandığı bir tür kavram olarak görüyor. Bir de yetiştirildiğimiz eğitim sistemi bizleri sorgulama yapmaktan farklı düşünce sistemleri geliştirmekten her zaman uzak tutuyor.
Tek bir kalıp halinde her insana aynı eğitim sunuluyor ve bu yüzden birbirinin aynısı olan 10 milyonlarca insan ortaya çıkıyor. Okul hayatı bitince de kariyeri adım attığınızda bu sistem yine çok aşırı farkılaşmıyor. Çünkü belirli kurallar içerisinde bir işi sürekli olarak tekrar etmeniz ve sorgulama mekanizmanızı çok fazla kullanmamanız firmalar tarafından tercih ediliyor. Peki tüm bunlara rağmen hayatımızın her alanında stratejik düşünme becerisini
kullanabilmemiz acaba mümkün mü? Cevap evet fakat bunun için bazı yolları izlememiz gerekli. İlk olarak soru sormak düşünce kabiliyetinizi daha kapsamlı bir hale getirmenin en önemli yollarından biri çok fazla soru sormaktır. Hayatınızda irili ufaklı kararların pek çoğunu aşırı sorgulamadan alırsınız. Çünkü bilinç altı sizin için bu kararları çoktan vermiş olur. Örneğin 5 yıl sonra nerede olmak istiyorsun?
5 yıl sonra ulaşmak istediğin hedefi elde etmen için gereken tüm becerilere şu an sahip misin? O becerilere sahip değil sen nasıl bunları ulaşabilirsin? Bu yolda yürürken başarısız olmanı sağlayacak etkenler neler olabilir? Başarı şansını arttırmak için zamanı nasıl daha iyi kullanabilirsiniz? Bu konuda size kimler olumlu katkılar sağlayabilir. Bu sorular hakkında derinlemesini düşünerek biraz zaman harcadığınızda stratejik düşünmenin kapılarını hafiften aralamaya başlarsınız.
İkinci metod ise davranışları sorgulamak, birçok ebebeğin ve hatta öğretmen çok fazla soru soran çocuktan genellikle rahatsızlık duyar. Örneğin neden okula gitmek zorundayım sorusunu bir çocuk sorgularken bir yetişkin neden işe gitmek zorundayım sorusuna çok fazla kafa yormaz. Eğer sadece para kazanmak için şeklinde bunu cevaplar ve derine inmeden bu sorguyu bırakırsanız stratejik düşünmenin çok zıttı bir davranış sergilemiş olursunuz.
Genellikle çoğu kurumsal firma çalışma öntemlerini eğer onlara para kazandırmayı başarıyorsa bu tabi ki bu yöntemi değiştirmek istemezler. Bu yüzden de ki çalışanlarına kendi oluşturdukları kurallar çevresinde bir takım işler yaptırırlar. Bu sisteme alışan çalışanlarda yeni ve yaratıcı yollar denemeyi açıkçası çok tercih etmezler çünkü kendilerinden istenilenleri aynen istenildiği gibi yerine getirir ve ayın sonunda maaşlarını alırlar.
Halbuki yıllardır devam eden bu işleyişin içerisinde sorunları daha hızlı çözebilecek yöntemler var olabilir. Henry Ford ilk defa ara çüretirken insanların büyük bölümü daha fazla at kullanabilecekleri ve daha konforlu at arabalarına sahip olmayı umuyorlardı. Fakat araçlar atların yapabildiğinden çok daha fazlasını yapabilir hale geldiler. Aynı şekilde ilk defa iPhone piyase sürülürken insanların büyük çoğunluğu daha fazla tuşu olan telefonları talep ediyordu.
Tarihte bunlar gibi daha pek çok örnek mevcut ve bu buluşları icat edenlerin hepsi ihtiyaçları diğer insanların sormadığı soruları sorabildiklerinden dolayı ancak bu yenilikleri hayatımıza getirmeyi başarabildiler. Farklı bakış açları kazanmak istiyorsanız yaptığınız işleri daha fazla sorgulayın. Hayatınızdaki sormuluklara gerçekten neden sahip olduğunuzu anlamak için daha fazla kafa yorum. Başka kişilerin sizin yaşadığınız tarzdaki problemlere nasıl tepkiler verdiğini analiz etmeye çalışın.
Bu sayede sadece problemlere farklı bakış açılarıyla yaklaşmakla kalmayıp kendi perspektifinizi de genişletecek ve zamanınızı belki de daha iyi kullanabilecek yöntemleri bu sayede geliştirebileceksiniz. Başka bir diğer yöntemimiz ise gözlem yapmak ve bağlantı oluşturmak. Düşünce yapınızı daha ileri seviyeleri taşımak istiyorsanız çok iyi gözlem yapma yeteneğine sahip olmalısınız. Kişileri, gelişmeleri, olumlu olumsuz davranışları iyi gözlemleyebilirsiniz.
Tüm bu olayları vereceğiniz tepkilerde iyileşmeye başlayacaktır. Bazen başkası tarafından belirlenmiş kurallar çerçevesinde çalışırken bu tür analizler yapmayı en son plana atabilirsiniz. Hayat koşuşturması devam ederken sabahın köründe işe gidip yoğun bir iş tempusuna maruz kalıp ardından da akşam trafiğinde evi ulaşma çabasına girdikten sonra evde size kalan zamanda genellikle dinlenmek dışında bir şey yapamazsınız.
Bu yüzden de çoğu insan gibi siz de derin sorgulamalar yapmaya ve bunu uzun süreler ayırmaya zaman bulamayabilirsiniz. Tarihte bir şeylerin akışını değiştirecek işlere imza atan insanlara bakarsanız çoğunun kendi başına düşünmek için uzun süreler ayırdığını görürsünüz.
Steve Jobs'ın bir süre tüm işlere ara verip Hindistan'a gitmesi, Nike'ın design ekibinin dünyanın farklı köşelerine gidip yeni gözlemler yapması, Newton'un ağacın altında Saherce oturup hayatı sorgulaması, onlara derinlemesine gözlem yapacak ve bu gözlemler arasında bağlantılar kuracak zamanları tanıdı.
Hayatta kalabilmek için çalışmak hatta uzun mesailer yapıp daha fazla iş üretebilmek yanlış değil ancak kendisine zaman ayırmayı başaramayan her insan ne yazık ki sistemin kendisi için tasarladığı hayatın dışına kolay kolay çıkamayacaktır. Enerjinizin tamamını sadece iş ve aile gibi kavramlar için değil bir kısmını kendiniz için ayırabilirseniz bu gözlemleri daha rahat yapabilir ve bağlantılar kurabilirsiniz.
4. metod ise deneme yapabilmek, işin bundan sonra gelen ve en önemli olan fakat çoğu insanın yapmadığı ya da yapamadığı kısım ise bu düşünceleri hayata geçirebilmek veya bunlar için bir adım atabilmektir. Dünyadaki herkes işin düşünme kısmını yapar fakat bu fikirleri hayata geçirebilen çok az sayıda insan olur genellikle bazen sizin için harika bir fikir gibi görünen şeyler bunları denemeye başlayınca harika olmazlar.
Bunları deneyip işin neden istenildiği gibi gitmediğini sorgulayanlar ancak bir sonraki seviyeye geçebilirler. Ben üniversiteden mezun olur olmaz bir şantiyede elektrik mühendisi olarak çalışmaya başladım ve oradaki elektrik ekibiyle yaklaşık bir 2-2,5 sene kadar çalıştım.
Bu ekibin sayısı hiçbir zaman 30-35'in altına da inmedi. Kendi işimi kurmayı düşünüyorken dedim ki ya ben 35-40 kişilik bir ekibi yönetebiliyorsam kendi firmamı açık benzer bir işin ufak versiyonunu 4-5 kişi ile kolaylıkla yapabilirim. Ancak iş yerini açıp birkaç kişi işe aldıktan sonra bunun aslında sadece mühendislikle alakalı değil onlarca farklı alanda yönetimle alakalı olduğunu gördüm çünkü çalıştığım firmada bu kişilerin işe alımını yapan bir departman vardı.
İşe giren işçilerin iş güvenliği eğitimini veren, iş güvenliği malzemesini temin eden ayrı bir departman, işçilere doğru direktifler veren foreman, alet edevat temin eden depoju, bunları kontrol eden yapı denetimci, hak edişçi, satın almam ve teklif yapan mühendisler ve son olarak da sağda bu işi kontrol eden mühendis grubu benim çalıştım firmada yer alıyordu.
Ben sadece mühendislik kısmı ile uğraştığından kendi başıma da bu işin aynı şekilde ilerleyeceğini düşünmüştüm fakat pek de öyle olmadı ama yıllardır kafamda kurduğum ve bana mükemmel gelen düşüncelerin gerçek hayata geçme şansına sahip olmak bence büyük bir kazanımdı.
Eğer bu işi kurmasan bu düşünceler sadece kafamda kalacaktı, insan kendisi hakkında bir hayal kurduğunda her zaman olayların en güzel şeklini hayal eder, bir araba almanın hayalini kurduğunuzda o arabayla gideceğiniz seyahatleri düşersiniz, arabanın bakım masrafları o an aklınızda yer kaplamaz, bir çocuk beklediğinizde çocuğun size getireceği mutluluğu hayal edersiniz ancak kimseye o an uykusuz geceleri düşünmez.
Kafanızın içerisindeki düşünceler çoğunlukla gerçek hayatı standarttırının üstündedir. Eğer düşündüğünüz fikirleri hayata geçiremez, deneme ve yanılmalar yapamaz iseniz sadece düşünce olarak kalırlar. Çalıştığınız işyerindeki bir görevi belki daha iyi yapabilmenin yolunu düşünüyor olabilirsiniz ancak bunu deneyip buradaki zorlukları görür ve bunları aşarsanız ilerleme kaydedebilirsiniz.
Ve son olarak geri dönüş alabilmek, eğer düşüncelerinizi hayata geçirebilmeyi başardısınız, bundan sonraki kısımda da size yarar sağlayacak geri dönüşler almak geliyor. Çevrenizdeki kişilerden sizi geliştirebilecek geri dönüşler alırsınız. Bu büyük sorunlar gelmeden bunların önünü kesebilmenizi sağlar. Bazen üzerinde çalıştığınız işe çok yakından odaklanırsınız, sorunların farkına varamayabilirsiniz. Bu durumlarda ancak dışarıdan bir göz size bu yanlışı veya eksiği söyleyebilir.
Burada da çevrenizde yaralan insanların size ne kadar değer kattığının önemi ortaya çıkıyor. Bir konuyu tek başınıza düşünmek o konuda daha derinlere inmeniz için size yeterli olana sunmaz. Bu yüzden düşüncelerinizi daha ileriye götürmek için doğru kişilerden geri bildirimler almak bu işin en son halkısı olarak karşımıza çıkıyor. Bu bölümde stratejik düşünme becerilerini geliştirmek için ne gibi yollar izlenebileceğini konuştuk. Umarım sizlere faydalı bilgiler sunabilmişimdir.
Bu arada tüm yayının yazılım etine ve yayında kullandığım karnaklara açıklamalar bölümdeki link üzerinden ulaşabilirsiniz. En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere kendinize çok iyi bakın hoşçakalın.