Efendim herkese merhabalar yeni bir yayına daha hoş geldiniz. Valla yayınları özlemiştim. Son dönem fark ettiyseniz sadece ses dosyası atıyordum çünkü çok yoğun bir dönemden geçiyoruz. O yüzden videolar atamadım. Şimdi geri döndük. Bu setabı hazırlamak, etmek baya bir emek harcıyor aslında. Ufakta bir alanda yaşadığımız için. Bugün yine sizler için hazırladığım çok güzel, çok sevdiğim bir kitap var. Hatta ben yayınların pek çoğunda
bu kitaba hep böyle atıflarda bulunuyorum. Ama hiçbir zaman bu kitap için tek başına bir yayın çekmemişim. O yüzden bence bugün bu kitaptan bahsetmenin zamanı diye düşünüyorum. Bugün konuşacağımız kitap neden sorusuyla, niçin sorusuyla başlamak? Start with why Simon Sinek 'in yazdığı bu harika kitabı bu yayında inceleyeceğiz. İsterseniz daha fazla beklemeden... Buyrun hemen konunun detaylarına
geçelim. Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında ulaşabilir veya Patreon üzerinden bana destek olabilirsiniz. Hayatımızın aslında pek çok bölümünde biz niçin sorusunu sormuyoruz. Genellikle nasıl sorusunu yani tabii İngilizce yazılmış bir kitap yani How ve What yani ne sorusunu soruyoruz. Ama niçin sorusu böyle arada kaybolan bir soru oluyor. Şimdi kitapta Golden Circle diye bir
şey var. Hayatımızda sadece bu kariyer üzerine ve profesyonel iş hayatı üzerine yazılmış bir kitap olsa da bence insanların gündelik yaşamlarında da çok fazla şeyi değiştirebilecek harika böyle anahtar bölümler var diye düşünüyorum. Bu Golden Circle yani Altın çember aslında şöyle oluşuyor. Hayatınızda niçin bir şey yaptığınız sorusu onu tamamen hep ayrı bir boyuta götürüyor. Eğer siz o niçini bulduysanız bir işe başladığınızda niçin o işi yapıyorsunuz? Veya da bir kariyer inşa
etmeye başladığınızda niçin? o kariyeri inşa ediyorsunuz sorusu aslında en değerli soru. Ondan sonra ben bunu nasıl yapabilirim ve ne şekilde yapabilirim bunlar gelebilir. Fakat genellikle niçin sorusunu biz hep böyle en sonlara atıyoruz. Kitapta aslında temel olarak bu Golden Circle... Circle denilen yani altın çemberi sürekli olarak inceliyor. Kitapta çok güzel örnekler var. İlk olarak bu niçin filtrenizi oluşturmanız gerekiyor. Eğer hayatta niçin filtreniz yok ise hayatta
gelen her şeyi yapmaya çalışıyorsunuz. Temel olarak eğer bir şey sizin niçin filtrenize uymuyorsa bunu eleyebilmek bence en değerli önemli şeylerden bir tanesi. bir alanda çalışıyorsunuz, size bir şirket kurdunuz belki de bir iş geliyor, o sizin niçin filtrenize uymuyor ama para kazanabilirsiniz. Eğer onu da yapayım, bunu da yapayım o zaman hemen şunu da yapayıma giriyor ve hayatınızda yüzlerce, yüzlerce, yüzlerce hiçbir filtreleme
olmadan bir sürü şeyi yüklüyorsunuz. Bu aslında bir anda bir sürü tavşanı kovalamaya benziyor. Şimdi aynı anda siz... Çok fazla tavşanı kovalarsanız ne olacak? Hiçbirini yakalayamayacaksınız. Hepsinin peşinden koşacaksınız, hepsine enerji harcayacaksınız.
Tek tek her birini kovalayacaksınız, stratejiler yapacaksınız, emek ayıracaksınız, zaman ayıracaksınız, belki para ayıracaksınız ama bu işin sonunda... elinizde hiç bir tavşan kalmayacak çünkü birbirini kovalarken a bu daha iyi bir tavşanmış bir buna geçelim bir buna geçelim derken bir bakacaksınız siz o filtrelemeyi koyamamışsınız hangi tavşanın sizin için en iyi olacağını belirleyememişsiniz o yüzden diğer bütün tavşanlar da elinizden kayıp gitmiş olacak kitapta aslında bunu şöyle açıklıyor
benim cümlelerimi açıklamıyor ben biraz yorum katıyorum tabiki kereviz testi var yani siz sağlıklı besin yiyen bir bireysiniz ve böyle bir filtreniz var diyelim ki bu sağlıklı besin yiyorsunuz diyelim ki böyle de bir filtre oluşturdunuz markete gidiyorsunuz size biri diyor ki ya çikolatere yanında indirim var yani %70 indirim var harika çikolata siz gidip aslında sağlıklı beslenecekken çikolata alıyorsunuz başka bir yere gidiyorsunuz diyorlar ki ya Pudding var. Ondan alması. İşte fırın rayonumuz
var. Fırında bunlar çıktı. Şunlar çıktı. Smithler çıktı. Siz onu da alıyorsunuz. Onu da, onu da, onu da hepsini alıyorsunuz. Hepsini dolduruyorsunuz. Şimdi ne olmuş oldu? Siz sağlıklı beslenme filtresini yani niçin markete gittim? Niçin bunu yapıyorum? Filtresini oluşturmadığınızda siz herkesi dinlemiş oluyorsunuz. Aslında kitap bunu bu örnekler açıklıyordu. Ben kitabın içindeki böyle harika firma araştırmaları var. Ben bunları ara sıra da yayınlarda satıyorum
yani. Tivo vardı. Şimdi 2000 'li yıllarda benim bildiğim kadarıyla Tivo Türkiye marketinde girmedi. Amerika'da 2000 'li yıllarda böyle çok acayip yıllarda hep böyle inanılmaz teknolojik ürün muhatleri vardı. Hatta Tivo 'ya geçmeden şeyden bahsedeyim belki hatırlayanlarınız vardır. bir tanıtım vardı, reklam vardı. Baktım interneti ama bulamadım. Baya eski yani. Ben çocuktum o dönem neredeyse 2000 'lerin başında. İşte televizyon üstünde böyle bir sensör var. Şimdi bu PlayStation
'ın sensör aparatı var galiba. Aynı ona benziyor. İşte böyle el hareketleriyle. İşte sesi şöyle yapıyorsunuz. Açıyor, arttırıyor. Kapıyı kontrol ediyor. İşte kapıya şöyle bir şey yapıyorsunuz. Kapı açılıyor. Bir şey oluyor. Böyle bir şey tanıtıldı. Yani ben o dönemde çocukluktan teknoloji
dergileri alırım. onları biriktirir falan öyle bir insandım yani ben bunu görünce büyülendim ya dedim harika birini abi bu nasıl bir şey yani 2000 yılından bahsediyor yani teknoloji daha bilgisayar nedir yeni anlıyordu insanlar böyle bir şeyle el hareketiyle işte kapı zili çalıyor kapıyı açabiliyor adam böyle sensörleri kontrol ediyor harika bir şeydi Öyle bir şey oldu ki insanlar bunu kullanamadı. Şimdi yani niye bu böyle harika bir teknoloji olarak tanıtılmıştı
ama neden kullanılmadı biliyor musunuz? Çünkü bu kadar işte şunu yapınca bu olsun, sol kolumu kaldırınca bu olsun çok fazla hareket var. İnsanlar bunu ezberlemek yerine şu an neye geçti? Bu sesimizle kontrol etmiyor. Zaten sesimi her yerde kullanabiliyorum. O ekranın, o sensörün tam önüne geçip şu hareketi, bu hareketi yapmak yerine o sensör tık hani o ses Siz nerede olursanız olun onu kontrol edebiliyorsunuz. Benim zaten sesim var. Ben yeni bir komuta öğrenmeme
de gerek yok. Bunu aç şunu kapat dediğimde aslında hikaye bitiyor. Şimdi konumuza gelelim. Tivo'da o dönemler 2000 'li yıllarda insanların yarısının o dönem daha kılçık anten kullandığı işte dijital yayına yeni yeni geçildiği yani daha önceden biraz daha önceden Geçmişi olsa da pek çok insanın hayatında hemen uygulamaya başlamadı kullanmadı bir ürün. Dijital yayınlar işte bu uydur alıcıları yeni yeni çıkıyor düşünün. Tivo diye bir şey
çıktı. Tivo ne yapıyordu biliyor musunuz? Bakın 2000 'li yıllar canlı yayına durdurabiliyor. Yani insanların kılçık antenler yayın izlediği bir dönemde canlı yayına durdurma inanılmaz bir
teknoloji. Hatta... sizin istediğiniz ne içerik varsa kayıt yapıyor kendi hafızası var yani bir kendi cihaza tek bir cihaza kayıt alıyorsunuz bu yetmezmiş gibi diyelim ki diziniz var işte saat 6 ile 8 buçuk arasında bir diziniz var perşembe günleri Tivo 'ya programlıyorsunuz işte şu saatte şu kanalı git kaydet fişi takılı bırakıyorsunuz siz evde yokken dahil onu kaydediyor fakat Tivo sürekli bu özellikleri anlatıyor abi 2000 yılı insanlara şuraya giriyorsun programlama yapıyorsun
bunu yapıyorsun oradan bu ayara giriyorsun insanlar bunu anlayamamış yani kimse ya bir dakika ben şuan bir yayın izliyorum bu cihaz nasıl çalıştığını o insanların pek çoğu anlayamadığı için TVO başarısız
oluyor. Yani inanılmaz iyi özelliklere sahip o dönem için harika şeyler vadeden bir cihaz bir firma batıyor işte Simon Sinek diyor ki ya o dönem insanlara bunun nasıl çalıştığını ve ne olduğunu anlatmak yerine neden insanlar bunu almalı bunu söyleseler de orada hatta şöyle bir kelime geçiyorum notlar aldım ben de Önümde onlara bakıyorum arada. Hayatın kontrolünü elinde tutmak isteyen biriysen, bu ürün tam olarak senin için.
Aslında bu insanların direk neden buna ihtiyaç duyduğunu filtreliyor ve diyor ki bir dakika ben kendi zamanımı kontrol edebilir, kendi filmimi
istediğim zaman da bana uyan şekilde. yapabilir izleyebilirim şeyini hiç bir zaman satmıyorlar sadece nasıl çalıştığını inanılmaz anlatıyorlar deli gibi reklam bütçelere ayrılıyor inanılmaz bir teknoloji inanılmaz bir mühendislik yapılıyor o dönem için ama başarısız oluyor çünkü neden sorusunun cevabını insanlar öğretmiyorlar hatta ben starbucks 'a ilgili ufak bir kısa video yapmıştım starbucks da işte bu start with why kitabında çok iyi incelenmişti orada da insanların x starbucks
'a gitme sebebi aslında orayı ev ve ofis arasında bir yer olarak görmeleri daha önceki kahve firmalarına baktığınızda insanlar gidip bir kahvecide oturup muhabbet etmiyorlar çok böyle alışkanlıkları yok aslında Amerika'da baktığınızda çünkü çoğu yerde 99 cent 'e kahve alıp hemen ayrılabiliyorsun kahveye böyle yüksek paralar verilmiyor fakat ev konforunu bir anda öyle bir yere taşıyınca işte evinizdeki koltuk hatta o koltuktan daha güzel deri koltuk harika döşeme çok iyi aydınlatma
böyle bir ortamda arkadaşınızla buluşmak ev konforunuzla arkadaşınızla buluşmak gibi geliyor ofiste de aynı şekilde bir anda çok güzel geniş masalar hızlı internet böyle bir yerde arkada da kahve kokusu çalışmak insanların Starbucks 'ı ev ile ofis arasında kullanmalarını sağlıyor. Ancak bir CEO geliyor. CEO 'nun ismini hatırlamıyorum hatta bulursam ekleyeyim. Bu gelen yönetici, işte porselen kap, tabak bilmem ne biraz daha ev formatıdır ya bunlar çatal, bıçak da öyledir.
Evinizde kullandığınız işte o artık tabak, çanak neyse onlarla servis yapılırken bunlar tabi kırılan ve yüksek maliyette olan şeyler plastik olanlarına kıyasla baktığınızda diyor ki bu çok büyük bir masraf ve bunu kaldıralım. İnsanların Starbucks 'a ana gelme sebebi aslında bunlar. Bunu kaldırıyorlar. Şirket o kadar büyük bir değer kaybediyor ki bu yönetici hatta bu yönetici işten ayrılıyor. Bundan kısa bir süre sonra diye biliyorum yine onu da teyit ederim sizler için. Düşünün insanlar
Starbucks 'ın niçinini biliyorlar. Yani bu ikisi arasında yer aldığını biliyorlar. Hatta şu an gelen diğer bir yönetici de sırf bir şeyleri kısma ve bu algıyı yıkma üzerine bence adımlar atıyor. Hatta ben daha önce bir tane yayın yapmıştım. Bunu güncelleyebiliriz çünkü baya bir zaman geçti. Üç yıldan fazla oldu sanırım o yayın. Peki başka hangi firmalar var? Apple firması var. Apple firması şunu çok iyi biliyor. Bir insanın niçin sorusuna çok iyi yanıt veriyor. Ve kitapta bahseden
şöyle şeyler. Bir de İşte neden sorusunu belirlememiş olan firmalar, insanlar manipülasyon teknikleriyle bir şey elde etmeye çalışıyor. İşte çok büyük kampanyalar. İşte bir alana iki bedava falan böyle şeylerle insanları çekmeye çalışırken... Apple 'a baktığımızda aslında Apple böyle manipülasyonlar yapmıyor çünkü Apple insanların neden Apple 'ı
aldığını çok iyi biliyorlar. Apple kendi nedenini, niçin filtresini o kadar iyi yaratmış durumda ki piyasadaki en iyi bilgisayarı veyahut en hızlı işte en donunumu yüksek bilgisayarı belki şu anlerde yapıyor ama yapmıyordu çoğu dönem yani Microsoft, Dell, diğer bilgisayarlar ona göre performans olarak çok daha yüksek ve fiyat olarak çok daha düşük olmasına rağmen Apple hala harika şekilde büyümeye devam etti. Ürün satmaya devam etti. Kendi alanını geliştirmeye devam etti ve
insanlar deli gibi satın aldı. İşte Fir bu kitapta aslında Apple 'ı çok iyi baştan sona incelediğinde hep bunu söylüyor. Apple kendi nedenini o kadar iyi belirlemiş durumda ki insanların neden Apple 'ı aldığını çok iyi biliyor. Çünkü insanlar hiçbir zaman bir ürünü değil bir duyguyu satın alıyor.
Hatta ben şuna benzetiyorum geçenlerde okumuştum bu kırmızı halıda yürüyen işte insanlar oluyor ya özel etkinlikler bilmem neler orada ünlü insanların giydiği ayakkabılar işte veya kıyafetler, aksesuarlar neyse o insanlar giyinmeden önce değerlerine bakıldığında 27'de 1 fiyatıymış biliyor musunuz yani işte o tasarımcının belki öyle bir ayakkabısı var ama insanlar tarafından çok duyulmamış bilinmemiş ama biri bir ünlü giydiğinde işte bir Tom Hanks onu giydiğinde çıktığında bir yere İnsanlar o
algıyı hissetmek için, o ayakkabıya normal değerini 20 katını veriyorlarmış. Çünkü biz her zaman bir hissi satın almak istiyoruz. Bazen konfor hissini, bazen huzur hissini, bazen o mutluluk, rahatlık hissini bir şeyle satın almak istiyoruz. Direk olarak bir ürünü değil, bir servisi değil, o his bizim için birinci olarak satın alma mekanizmamızı etkiliyor. Hatta bununla ilgili diğer bir örnekte
Wright kardeşlerdi. Şimdi biliyorsunuz Wright kardeşleri ilk defa uçağı yapan, uçuran insanlar o dönem 1900 'lü yıllarda yani o dönemlerde çok daha iyi fonlanan ve mühendisi inanılmaz bol olan bir ekip varmış biliyor musunuz? Ben mesela bunları bilmiyordum böyle bir yarış oluyormuş. Bu ekibin ismi de Langley diye bir ekip mühendislik
firması. Düşünün altında çalışan onlarca mühendis var, tasarımlar var, ofisler var yani ellerinde çok iyi bir bütçe var bir de Wright kardeşleri düşünün ellerinde bir bütçe yok bir mühendis takımı yok işte her şeye ulaşamıyorlar fakat önce bu işi Wright kardeşler başarıyor çünkü ilk bu işi işte Langley firmasının ana amacı bu işi paraya çevirebilmek işte ticari başarı elde edebilmek ama Wright kardeşler uçmanın nasıl bir his olduğunu her insanın tadabilmesi peşinde
koşan kendilerinin bu uçma hayalinin nedenini o kadar iyi belirlemiş kişiler ki bakın bu firmalar o dönem kimse bunu başaramadan Wright kardeşler gidip uçağı tasarlıyor çünkü onların harika bir nedeni var harika bir neden filtresi var ve benim ilgimi çeken bu örneklere devam edeceğim bir tane daha var ya bu firma sanırım yani Bunu inanılmaz başarmış. Belki de şu an yayına basacağım. En etkili bu nichin filtresini yapabilmiş firma bence Harley Davidson. Harley Davidson biliyorsunuz
bir motor markası. Harley Davidson gibi motor yapan o kadar çok firma var ki dünyada. Şu an internete girin motor üreticisi olarak aratın. Emin olun Google'da sayfanın sonuna gelemezsiniz. Adını sanım bilmediğimizlerle beraber çok çok çok çok uzun bir liste var. Ama Harley Davidson çok farklı. Harley Davis dünyada hiçbir insan, hiçbir firmanın logosunu, ismini koluna, vücuduna dövme yaptırmıyor. Düşünsenize yani arşelik çok memnunuzsunuz, kolunuza yazdırıyor musunuz? Yazdırmıyorsunuz.
Ama Amerika'da insanlar Harley Davidson yazıyor. Bu bir marka, bu bir şirket. Bir şirketin logosunu vücuduna dövme yaptırmak. Peki neden insanlar böyle bir şey yapıyor? Bu insanlar deli mi? Niye böyle bir şey takip ediyorlar? Çok basit bir sebebi var. Çünkü Harley Davidson ben Amerikalıyım. Ben özgürüm. demeyi temsil ediyor. Yani Harley Davidson 'ı üzerine yazdıran insanların aslında birinci şeyi bu bir Amerika firması ve ben bir
Amerikalıyım. İşte bu özgürlüğü sembolize eden bir şey ve ben de bu özgürlüğün devamında yer alan bir bireyim hissini size yaşatıyor. Aynısı Jeep firması için de geçerli. Jeep firmasının örneği burada yok ama başka bir kitapta okumuştum. Jeep firmasında da yine bir Amerikan firması
biliyorsunuz. Jeep 'in eski modellerinde böyle o farlar yuvarlaktır ve insanlar Jeep 'i o dönemden bugüne ya ben Amerikalıyım işte özgürüm şöyleyim böyleyim mi kafalarında çizdikleri için ve Jeep firması da bunu çok iyi analiz edip bakın Jeep firmasının belirli modellerine bakın ben Amerika'da özellikle görüyorum hep böyle bir yerinde Amerikan bayrağı işte bir yerinde kaptan Amerika 'nın işte o kalkanını lastiğin o arkasına koyuyorlar işte içeri giriyorsunuz bir detay var Amerika,
Made in US bilmem ne sürekli sürekli bu firma bunu o kadar iyi anlamış ki insanlara aa sen artık Amerikalı olduysan bak bunda almalısınız. İşte Amerika 'nın bir parçası olmanın bir yolu olarak satıyor. Fakat bir gün bir yönetici yeni bir kasası yapılırken bu yuvarlak olan farlar ve o klasik şeyi değiştiriyor. Böyle dikdörtgenimsi bir şey yapıyorlar. İnanılmaz satış değerleri düşüyor. Çünkü insanların hiçbiri onu jipin ilk o yapıldığı ve insanda yarattığı hissi yaratmadığını
düşünüyorlar. Çünkü insanlar onun nedenini öyle
belirlemişler. İşte o nedeni belirleyemediğiniz zaman ses Ne yazık ki bu diğer yani bir nedeni belirlemiş firmalar var ve diğerleri böyle büyük bir havuz o havuzun içinde kaybolan bir... şirket ya da bir birey oluyorsunuz ve konumuzu toparlayacak olursak tabi ki ben size bu kitabın bütün detaylarını da bırakacağım kesinlikle okumanızı da tavsiye ederim ve ben şu an Simon Sinek 'in Why Leader Eat Last kitabı yani neden liderler son olarak yemeyi yani en son onlar yemek yer onu okuyorum
bitirmek üzereyim onu da çok beğendiğim yerleri var altını çizdiğim çok güzel yerler var onu da yayınlara kısa bir süre içinde taşımayı planlıyorum aslında burada en önemli şey biz kendi hayatımızda. Belki büyük bir şirket yönetmiyor olabilirsiniz. En büyük şirketin en büyük yöneticisi siz olmayabilirsiniz. Ama hayatımızda kendi nedeninizi yaptığınız işlerin nedenini bulamadığınız sürece ne yazık ki her şeyi yapmaya çalışan, her şeyi takip etmeye çalışan
bir insan oluyorsunuz. Ben hayatımda bunu çok uzun süre yaptım. Onu da biraz yapayım, şunu da biraz yapayım. İşte o kendi neden filtremi çok çok çok uzun süreler hayatımda bulamadığımı fark ettim. Bir anda yüzerce şeyi kovalayan, niçin benim belli şeyler yapmam gerektiğini belirleyemeyen bir insandım. O yüzden siz de kendi nedenlerinizi bulmak istiyorsanız, bence buna bugünden başlayıp bu kitabı okuyarak bir adım atabilirsiniz. Bugünlük de bu kadar diyelim. En kısa sürede yeni yayınlarda
görüşmek üzere. Kendinize iyi bakın. Hoşçakalın.