Herkese merhabalar yeni bir yayına daha hoş geldiniz. Bugün finansal olarak stres yaşamının nelere yol açtığından ve bunun üstesinden nasıl gelinebileceğinden konuşacağız. İsterseniz hiç beklemeden buyurun hemen yayına geçerim. Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında ulaşabilir veya patreün üzerinden bana destek olabilirsiniz.
Hayatta var olabilmemiz için sürekli olarak para kazanmamız gerekiyor. Özellikle modern yaşam stirlerimiz bizleri sürekli olarak daha fazla kazanmaya zorluyor. Pandemi yaşanmadan önce dünya genelinde ekonomi çok iyi olmasa da pandemi sonrasında pek çok sektör derinden yara aldı. Belki teknoloji firmaları bu esnada yükselişe geçmiş olabilir fakat pandemi temelizme sektörünü oldukça olumsuz etkiledi.
Amerika'da Morgan Stanley tarafından yapılan bir ankete göre katılımcıların %78'i maalesef stres hissediyorlarmış. Ne yazık ki pandemi ve ekonomik krizler çalıştığımız işleri etkileyip bizlerin finansal stresi yaşamasına sebep oluyorlar. Finansal stresi önemli ölçüde azaltmak, ideal olarak ortadan kaldırmak için aslında hükümetlerin ve firmaların ekonomik olarak kapsamlı revizyonlar yapmaları gerekir.
Fakat ne yazık ki bunlar hemen olabilecek şeyler değil, böyle köklü değişimleri beklemektense bireysel olarak kendi başınızı atabileceğiniz bazı adımlar hala mevcut. Bu adımları atabilmek için finansal sağlığımızı düzeltmemiz gerekiyor. Peki tam olarak nedir bu finansal sağlık? Finansal sağlık kişinin finansal ve ekonomik kaynaklarının fiziksel, zihinsel ve sosyal refa ulaşabilecek düzeyde sürekli olarak dengede tutabilmesidir.
Ağustos 2020'de Financial Health Network yıllık raporunu yayınladı, bu rapor Amerika Birleşik Devletlerindeki insanların yaklaşık 3-2'sinin maalhaçıdan kendisini savunması hissettiğini ortaya çıkardı. Bu insanlar para biriktiremediklerini ve zor günlerde ancak borç alarak veya kredi kartı kullanarak bu durumları idare etmeye çalıştıklarını bu raporda paylaşmışlar. Peki çok fazla finansal stres yaşarsak bizlerde ne gibi değişimler oluyor?
Çok fazla finansal strese maruz kalırsınız, zihinsel sağlığınızda bundan zamanla etkilenebiliyor. Yale University'de 2014 yılında yapılan bir araştırma bazı akıl sağlığı sorumlarının finansal stres kaynaklı olduğunu dahi keşfetmiş. Bu araştırmayı yürütenlerden biri olan Annie Harper katılımcıların özellikle borçlu olduklarında çok fazla strese maruz kaldıklarını gözlemlemiş.
Borç ruh sağlığı üzerinde çok güçlü olumsuz etkilere sahip, fakat gel gelelim ki bir birey maalhi sorunlarını çözmeyi başarırsa, yapılan araştırmalara göre bu kişi hayatındaki diğer sorunlarında üstesinden gelmeyi başarabiliyormuş. Siz fark etmeseniz dahi finansal stresin kararlarınız üzerinde olumsuz bir etkisi olabilir. Bazen aşır harcamalara veya temel ihtiyaçları kısıtlamanıza yol açabilir.
Bir kişi duygusal olarak kötü hissettiğinde durdurak bilmeden yemek yemek isterken başka biri bu durumda yemekten kesilebilir. Finansal strese maruz kalanlar bu duruma çok benzer tepkiler veriyorlar aslında, kimisi çok daha fazla borçlanıp daha fazla harcamaya başlarken, kimisi de gıda gibi temel ihtiyaçlara kadar azaltmalara gidebiliyor. Her iki çözümde çok sağlıklı çözümler değil, isterseniz gelin finansal stresle başa çıkabilmenin en etkili yollarına beraber göz atalım.
Finansal stresin oluşmasına sebep olan en ama en büyük etken borçlu olmaktır. Borçtan mümkün olduğunca uzak durabilirsiniz o kadar az stres yaşarsınız. Bu borcu sadece arkadaşınızdan geri ödemek üzere aldığınız para olarak düşünmeyin. Örneğin kredi kartına borçlu olmak da sizi strese sokar ve kredi kartı kullanırken daha fazla harcama yaparsınız. Nakit alışveriş yapanlar her zaman daha az ve kontrollü para harcarlar.
O yüzden kredi kartları bir kolaylık değil tam tersine sizin sırtınıza çok daha fazla yük bindiren araçlardır. Herhangi bir kişiye ya da kuruma borcunuz var ise ilk hedefinizin bu borcu kapatmak olması gerekiyor. Eğer bunu başarabilirsiniz çok daha az stres yaşar ve üzerinizde gereksiz bir finansal baskı hissetmezsiniz. İkinci metod ise birikim yapabilmek birikim yapmak finansal strese maruz kalmanızı önleyebilecek en etkili metodlardan bir tanesidir.
Ekonomik kötü giderken zaten zar zor geçinirken nasıl birikim yapabilirim diyebilirsiniz. Bunun cevabı birikim yapma yeteneğine sahip olmaktan geçiyor. Örneğin her ay çok ufak bir miktarı maaşınızı alır almaz kumbaraya atmak ya da her ay birikim hesabına hiç önemsemeyeceğiniz bir parayı otomatik olarak aktarmak. Bu tarz metodlar sayesinde birikim yapmak hayal ettiğinizden çok daha kolay olabilir. Ama unutmayın ki birikim hiçbir zaman kısa vadede yarar sağlamaz.
Ancak uzun vadelerde sabrede bilirseniz bunun faydasını görürsünüz. Çoğu kişi beklenmedik durumlar için genelde kredi kartını kenarda bulundurur. Fakat bu yine borçlanmaya sizi zorlayacağı için çok doğru bir yaklaşım değildir. Beklenmedik durumlar için her zaman bir birikiminizin olması böyle durumları dahi stresiz ve borçsuz atlatmanızı sağlayacaktır.
Kullanabileceğiniz bir diğer metod ise gereksiz harcamaları tespit etmek eğer siz de kendinize daha ay sonu gelmeden bu para nasıl bitti diye soruyorsanız gereksiz harcamaları analiz etmenin zamanı gelmiş olabilir. Bunun için de e gzelde bir gelir gider tablosu yaratabilirsiniz ve bütün giderlerinizi buraya yazmaya başlayabilirsiniz. Bu kolay bir görev olarak ilk başta görünse de aslında çok zor çünkü en ufak gideri dahi atlamadan bunu yapmalısınız.
Özellikle her şeyin aylık abonelik ile çalıştığı bugünlerde bütün mobil üyeliklerinizi buraya aktarmalısınız. Ben bunu ilk yaptığımda ne kadar çok gereksiz aboneliğim olduğunu fark ettim. Hatta aylardır kullanmadım ama ödemeye devam ettim üyelikleri bu sayede keşfedebildim. Bazen bu gereksiz harcamalar kimisi için dışarıda çok fazla yemek yemek, kimisi için çok fazla kıyafet, ayakkabı veya aksesuar almak veya başka biri için eğlence amacıyla yapılan aktivitelere çok fazla büt çayırmak olabilir.
Tüm gider kalemlerinizi sıraladıktan sonra da aylık birikim hedefinizi bu listeye eklemelisiniz. Böylelikle her ay ne kadar birikim yapabileceğinizi kolaylıkla tespit edebilirsiniz. Son olarak uygulayabileceğiniz metod ise not almak, not tutmanın faydalarından sürekli olarak bahsediyorum. Harcamalarınızı, gelirlerinizi, kredilerinizi, birikim hedeflerinizi, bir not defterine not alın ve belirli aralıklarla bunu güncelleyin.
Harcamalarını not alan insanlar her zaman daha kontrollü para harcarlar çünkü o not defterindeki hedefleri kaçırmak istemezler. Böylelikle hem gereksiz harcamalarınızı tespit eder hem de harcadığınız parayı kontrol altında tutabilirsiniz. Konuyu toparlayacak olursak eğer ki hiçbir birikiminiz yoksa hayatınızda sürekli olarak finansal strese maruz kalırsınız, bunun üstüne borçlar eklenirse bu stresin seviyesi daha da şiddetlenir.
O yüzden ilk olarak tüm borçlardan kurtulmak ve ardından çok da ufak olsa birikim yapmaya başlamak gerekli.
Eğer bunu gerçekleştiremez ve çok uzun süreler bu strese maruz kalırsanız, psikolojiniz bundan etkilenmeye başlar, çevrenizdeki insanlarla olan iletişimleriniz olumsuz yönde ilerler ve ne yazık ki genel yaşam kaliteniz tüm bunlara en deksi bir biçimde düşer, daha huzurlu ve güvenli bir yaşam yaşamak istiyorsanız, kendi geleceğiniz için adımlar atmak ve birikim yapmaya bugünden başlamak tamamen sizlerin elinde.
Bu bölümde finansal stresin etkilerinden ve bunun üstesinden nasıl gelinebileceğinden konuştuk. Umarım sizlere faydalı bilgiler sunabilmişimdir. Bu arada tüm yayının yazılım etine ve yayında kullandığım kaynaklara açıklamalar bölümündeki link üzerinden ulaşabilirsiniz. En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere, kendinize çok iyi bakın hoşçakalın.