Herkese merhabalar yeni bir yayına daha hoş geldiniz. Bugün belki de çoğu kişinin daha önce işitmediği bir terimden Dopler etkisinden konuşacağız. Dopler etkisi yaratıcılığı bir nevi bir trene benzeten bir yaklaşım. Treni ilk başta uzaktı iken çok az bir gürültüyle size yaklaşırken, tam sizi ulaştığı esnada gürültü en üst seviyeye ulaşır. Fakat sizi geride bıraktıktan sonra bu gürültü yavaş yavaş ortadan kaybolur. İsterseniz daha fazla sizi meraklandırmadan konunun detaylarına geçelim.
Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız, dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlar ağanında oluşabilir veya Patreon üzerinden bana destek olabilirsiniz. Dopler etkisi aslında fizikti, hareket eden ve bir ses dalgası yaratan cisimlerin gözlemcide meydana getirdiği ses dalgalarından kuvvetine hesaplamak için kullanılan bir terim. Dopler etkisini Google'da aratırsanız bununla ilgili fizik formüllerinde kolaylıkla bulabilirsiniz.
İlk olarak da Australia'lı fizikçi Christian Dopler tarafından bu terim bulunduğu için de ismine Dopler etkisi denilmiş. Fakat bugünkü konumuz fizik veya sesinde alımıyla alakalı değil. Yaratıcılık ve girişimcilik aslında Dopler etkisinin çok benzeri bir yaklaşım sergeliyor. Aklınızı bir fikir geldiğinde ilk olarak bunu çok fazla detaylı düşünmezsiniz. Ardından bu fikir giderek daha da cazip hale gelmeye başlar.
Fakat bu ne yazık ki çok uzun sürmez ve ben kimi kandırıyorum ki veya bu zaten olacak iş değil gibi düşünceler kafanızda belirir. Ardından da giderek bu düşünceye verdiğiniz değer azalır ve en sonunda tamamen ortadan yok olur. Bir de herkesin oluşturduğu Dopler projeleri vardır. Genellikle yeni bir projeye başladığınız zaman o proje için bazı malzemelere ihtiyacınız olur.
O malzemeleri bir araya getirmek için araştırmalar yaparsınız, aramadık yer bırakmazsınız belki de zamanınızı, enerjinizi ve paranızı sadece bu malzemeleri bir araya getirmek için harcarsınız. Bahçıvan olmak isteyen birinin çapa, tırmık, çiçek saksısı, tuhum arayışı hiçbir zaman bitmez genelde. Her zaman daha iyi bir tırmık vardır çünkü bir yazır içinde yazacağı romandaki karakter arayışı böyledir.
Karakterlerin geçmişini toparlamak, uygun isimler yaratmak gibi konulara o kadar çok zaman harcarlar ki en sonunda hikaye yazacak güçleri kalmaz. Bir şef için de en taze malzemeleri bulmak çok önemlidir.
Yerel marketleri, organik ürün satan satıcıları, didik didik ararlar ancak bir hafta sonra taze kıvırcık, maydanoz gibi şeyler taze kalmaz ve çöpe gider veya bir müzisyen çalacağı ensturmanın en iyisini aramaya, konserde kullanacağı en iyi mikrofonu veya kabloyu araştırmaya o kadar çok vakit harcar ki en sonunda ensturmanı ile pratik yapmaya enerjisi kalmaz. Doplu retkisiyle ortaya çıkan bazı şeylere de hemen ısınıp ardından çok hızlı unuttuğumuz olur.
Eskiden Adidas'a şopmanlar, Nike'ın Total 90 ayakkabıları bir anda herkes tarafından sevilen eşyalar haline gelmişti. Fakat çok kısa bir süre sonra ortadan kayboldular. Müzik dünyası da bir anda herkes tarafından sevilip ardından tarihe karışan yüzlerce isimle doludur. Belki benim yaş grubumdan olanlar hatırlayacaktır. Biri bizi gözetliyor programından sonra Off Deli Gönlüş Erkisi ile meşhur olan Tarık, o sene Tarık'ın karma albümünden sonra en çok satan albümü yapmıştı.
Fakat sonrasında hafızalardan silindi. Dikkat çekmek, sevilen biri şu ortaya koymak, belki yine çok az insanın ulaşabildiği bir başarı olsa da Dopler etkisine kapılmadan başarıyı koruyabilmek bundan kat ve kat daha zor. Bir de Dopler etkisi kariyerleri var. Ortalama bir insan hayatı boyunca ortalama 12 adet farklı işte çalışıyormuş. Bu istatistliği duyunca kendi çalışma geçmişime baktım ve iriliği ufaklı şu ana kadar toplam 6 adet farklı işte çalıştığımı fark ettim.
Aslında üniversiteden mezun olunca ilk girdiğin firmada bir ömür çalışacağımı ve emekli olacağımı düşünmüştüm. Fakat sonradan anladım ki işler pek de öyle, dışarıdan göründü gibi olmuyormuş. İlk defa mühendislik yaptığım için kafamda o barret olduğu sürece her işte çalışırım diye düşünüyordum. Ama her işte olduğu gibi benim işinde zor kısımları sonradan belirmeye başladı. Dopler etkisiyle kariyerimizde bu tarz adımları çok sık atabiliyoruz.
Çünkü işi ilk duyduğumuzda bizi heyecanlandırıyor, bir merak duygusu yaratıyor. İşin ilk günleri genelde çoğu kişi daha istekli ve hevesli oluyor. Pek çok sorumluluğu almak ve kendini göstermek istiyor. Fakat ilerleyen zamanlarda bu ilgi giderek azalıyor ve gürültüsü kesilen tren gibi bizlerin isteği ortadan yavaş yavaş kaybolabiliyor. İnanılmaz bir hevesli girdiğiniz o iş sizin için çekilmez bir işkenceye zamanla bu şekilde de dönüşebilir.
Muhtemelen pek çok insan istemediği işte arasında gidip geliyor ve anlamadan 12-13 adet iş değiştirmiş hâlde kendini bulabiliyor. Eğer ki Dopler etkisinde seçimler yapmak istemiyorsanız bazı önlemler almak hâlâ mümkün. Hayal kurmak örneğin her zaman çok güzeldir, bize yeni hedefler verir, hayal kurarken 1-300'e çalışırken veya iş ararken Dopler etkisine yakalanmış olup olmayacağınızı sorgulamak sizin faytanızı olacaktır. Ve unutmayın ki Dopler etkisi her zaman yıkıcı sonuçlar ortaya çıkarmaz.
Milyarlarca insan gibi siz de bu etkiye kapılan bir birey olabilirsiniz. Tiren yaklaşırken ve uzaklaşırken sesin değişeceğine kendinizi hatırlatın bu esnada sadece yaratıcılığınızı kullandığınız bir işte. Proje de veya bir hayalde bunların popületesinin artıp ardından kaybolup gidecek bir değer mi yoksa kalıcı olma ihtimali olan bir değer mi olduğunu ölçmek sizin faydanızı olacaktır. Ayrıca her zaman en kötü senaryoyu da gözden geçirmek oldukça önemli.
Belki de o en kötü durumun olması halinde bu başa çıkamayacağınız bir şey de olabilir. Yeni şeyler denemek her zaman keyiflidir ve size heyecan verir. Kafanızda oluşan düşünceleri hiç denemezseniz bir ömür keşke diyebilirsiniz. Onun yerine bir şans verip başarısız dahi olsanız başarısızlığın üzüntüsü çok hızlı ortadan kaybolurken keşkenin pişmanlığı bir ömür sizle yaşar.
Ancak burada en kötü şartları gözden geçirmek oldukça önemli gerçeklikten uzaklaşmamak için de bu fikrin veya değişikliğin Doppler etkisi olup olmadığını kendi başınıza analiz etmelisiniz. Bu bölümde her insanın farkına bile varmadan kapıldığı Doppler etkisinden konuştuk. Umarım siz herif haydalı bilgiler sunabilmişimdir. Bu arada tüm yayının yazılım etine ve yayında kullandığım kaynaklara açıklamalar bölümündeki link üzerinden ulaşabilirsiniz.
En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere kendinize çok iyi bakın hoşçakalın.