Herkese merhabalar. 6 Şubat Pazartesi günü merkez üstü karaman maraş olan depremde çok sayıda vatandaşımız hayatını kaybetti. Son rakamları secdiden içler acısı ve depremin yarattığı felaket ülkemizi çok kötü bir şekilde vurmuş durumda. Deprem hepimizin her an yaşayabileceği bir felaket ve bu yayını tamamen bilgilendirme amacıyla hazırladım. Deprem anında neler yapmamız gerektiğini kısa ve net bir biçimde sizlerle paylaşacağım.
Bu felaketten dolayı da tüm yayınlarımıza belirli bir süreyle ara vermiş bulunmaktayız. İlk olarak bu yayından aklınızda kalması gereken en önemli maddeyi paylaşarak bu yayına başlamak istiyorum. Deprem olduğu an hemen güvenli bir yer bulmalısınız. Ardından diz üstü çökmedisiniz. Asla ayakta olmamalısınız depremanında. Başınızı ve ensenizi koruyacak şekilde kapanmalısınız. Ve düşmemek için bir elinizde bir yere çok sıkı tutmanız gerekiyor.
Deprem tamamen duruncaya kadar daha hareket etmemelisiniz. Peki bu güvenli yer tam olarak neresi? Hayat üçgeni oluşturabileceğiniz alanlar güvenli alanlardır. Pek çok insan depremanında eşyaların altına sığınıyor. Özellikle masa gibi eşyaların altına sığınmak doğru bir bilgi değil. Çünkü depremanında masa deprem enkazıyla üzerinize çökebilir. Ve genellikle tek bir eşyanın enkaza dayanması pek de mümkün değildir. Bunun yerine bu tarz eşyaların yanına çömelmek gerekiyor.
Örneğin buzdolabıyla masa arasında bir alanı seçmek çok daha mantıklıdır. Şu saniye kendi odanızda veya salonunuzda en güvenli yerin neresi olduğunu lütfen tespit edin. Aynı şekilde çalıştığınız iş yerinde depremanında bahsettiğimiz güvenli yerin tespitini şu saniye yapın lütfen. Çünkü deprem olduğu an o psikoloji ile bunu değerlendirmek inanılmaz zor olacaktır. Bu yayını şu an durdurun. Yaşadığınız yerlerde yaşam üçgeni oluşturulabilecek alanları lütfen bir düşünün.
Bununla ilgili de bazı görsellere ekledim. Açıklamalar bölümdeki linkten bu görsellere de bakmak isterseniz oradan göz atabilirsiniz. Ayrıca güvenli olanı belirlerken çevrenizde sabitlenmemiş dolaplar, raf, pencere gibi eşyaları tespit etmekte çok önemli. Çünkü deprem esnasında bu eşyalardan uzak durmamız gerekiyor. Mutfak dolapları, kitaplıklar ve cam vitrinler üstünüze devrilip sizleri yarılabilir.
Cam, pencere, dışarıya bakan duvar ve kapılardan aydınlatma tesadü veya arna tür gibi üzerinize düşecek her türlü eşyalardan uzak bir alan olmasına da dikkat etmemiz gerekiyor. Eğer ki depremi uyurken yakalanırsanız en yakındaki güvenli alana geçmelisiniz. Yine bu yüzden uyuduğunuz yerdeki güvenli alını tespit etmek çok önemli. Yatak odanızdaki güvenli alını lütfen şu an belirleyin.
Pek çoğumuzun yine yanlış bildiği bir bilgi, kapı eşyilerine depremanında sığınmak, deprem sırasında kapı eşyine sığınmak afada göre doğru değil. Çünkü çoğu iç mekan kapısı basitçe inşa edilmiştir ve sizi korumaktan çok uzaktır. Diyelim ki apartman boşluğunda depremeye kalandınız. Bu esnada da merdivenlere ya da çıkışlara doğru koşmayın. Sarsıntı bitene kadar içeride kalın. Ancak sarsıntı bitince dışarı çıkmak güvenlidir. Sarsıntı sırasında binae terk etmeye çalışmayın.
Araştırmalar çoğu yaralanmanın bina içinde hareket ederken veya dışarı çıkmaya çalışırken olduğunu göstermektedir. Ayrıca her büyük depremden sonra mutlaka arttı deprem olur. Arttı depremler zaman içerisinde seyrekleşir ve büyüklükleri azalır. Arttı depremler hasarlı binalarda zararı yol açabilir. Bu nedenle sarsıntılar tamamen bitene kadar asla hasarlı binalara girmeyin.
Eğer bina dışında açık alındaysanız deprem bu esnada olursa dışarıda kalın enerji atlarından diğer binalardan, direktlerden, ağaçlardan ve duvar diplerinden uzaklaşın. Açık arazide çömelerek etraftan gelen tehlikelere karşı hazırlıklı olun. Deniz kıyısından uzaklaşın. Toprak kayması taş veya kaya düşebilecek yamaç altlarında bulunmayın. Böyle bir ortamda bulunuyorsanız en seri şekilde güvenli bir ortama geçin.
Bununla beraber binalardan düşebilecek baca, cam kırıkları ve sıvalara karşı tedbirli olmamız gerekiyor. En büyük tehlike binaların dış duvarlarının yıkılmasıdır genellikle depremle ilgili çoğu ölüm çöken duvarlar, parçalanan camlar ve düşen eşyalardan kaynaklanmaktadır.
Eğer deprem sırasında araç kullanıyorsanız, araç seyir halinde ise bu esnada sarsıntı olursa, bulunduğunuz yer güvenli ise bina, ağaç, direkt yanında, üst geçit altında durmamak kaydıyla yolu kapatmadan sağa yanışıp durmamız gerekiyor. Kontak anahtırını yerinde bırakıp pencereler kapalı olarak araç içerisinde kalmamız gerekiyor. Sarsıntının geçmesini sabırla beklemeliyiz. Depremde hasar gören yol, köprü ve rampaları asla ve asla kullanmamamız gerekiyor.
Normal trafikten ağaçlardan, direktlerden ve enerji nakil altlarından mümkün olduğu kadar uzaklaşmalıyız. Ancak sarsıntı durduktan sonra açık alanlara gitmemiz uygundur. Araç güvendi bir yerde değilse aracı durdurmamız gerekiyor. Kontak anahtarını üzerine bırakarak aracı terk etmediğiz ve açık alanlara gitmeliyiz.
Eğer ki bir tünelin içinde iseniz ve çıkışa yakın değilseniz, aracınızı durdurup aşağı yeğenin ve aracınızın yanına yan yatarak ayaklarınıza, karnanıza çekin ellerinizde başınızın üstüne kavuşturun. Kapalı bir otoparkta iseniz, arabınızın dışına çıkıp yanına yatın, üzerinize yıkılacak tavan, tünel gibi büyük kitleler aracı belki ezebilir ama yok etmeyecektir aracı. Bu yüzden araç içinde olduğunuz taktirde üzerinize düşen bir parça ile ezilmenize bu sebebiyet verebilir.
Ve deprem anında metroda veya diğer toplu taşıma araçlarındaysanız gerekmedikçe kesinlikle metro ve trenden inmeyin, elektriğe kapılabilir veya diğer bir trenin çarpmasıyla zarar görebilirsiniz. Trenin içinde sıkıca tutturulmuş asgı, korkuluk veya herhangi bir yere tutunun metro veya tren personeli tarafından verilen talimatları izleyin.
Peki başka neler önemli? Asla balkona çıkmayın, balkonlardan ya da pencerelerden atlamayın, asansörü kesinlikle kullanmayın, kibrit ve çakmak yakmayın, elektrik düğmelerine dokunmayın asla. Eğer ki tekerlekli sandalyede iseniz de tekerlekleri kilitleyerek başınızı ve boynunuzu korumaya alın. Ve eğer ki enkaz altında kaldıysanız asla kibrit ve çakmak yakmayın çünkü gaskaçakları olabilir. Hareket etmeyin ve toz kaldırmayın, ağzınızı ve burnunuzu mendil ya da kıyafetinizle kapatın.
Çünkü çok fazla bu esnada toz yütma ihtimaliniz olabilir. Borulara ya da duvarlara vurarak yerinizi arama kurtarmı ekiplerini bildirmeye çalışın ve ıslık çalın. Bağırmayı her zaman son çağrı olarak kullanın çünkü bağırmak tehlikeli boyutlarda toz yütmanıza neden olabilir.
Doğal afetler hepimizin başına gelebilir fakat bu konuda bilgilenmek can kurtarabilir o yüzden lütfen bugün yaşadığınız yerdeki güvenli alanları tespit edin ve bunu bir defa daha düşmek deprem anında daha hızlı aksiyon alıp o alana geçmenizi sağlayabilir. Umarım bu yayında faydalı bilgiler sunabilmişimdir. Yayının yazılım etmine ve yayında kullandığım kaynakları ulaşmak isterseniz açıklamalar bölümdeki linkten ulaşabilirsiniz
ve depremde hayatını kaybedenleri rahmetle anıyoruz. Tüm milletimizin başı sağ olsun.