Efendim herkese merhabalar. Yeni bir yayına da hoş geldiniz. Bildiğiniz üzere gündem çok yoğun. Yine çok fazla böyle istenilmeyen şeyler oluyor. Aslında hayatımızda çoğu zamanda olduğu gibi insanların karşılaşmak istemediği şeyler yaşanıyor. Bu hafta başka bir yayınımız vardı, başka bir yayın hazırlamıştım. Tam bunu böyle planlamıştım, her şeyini kaydetmiştim. Fakat gündemde olan bazı şeyler yeni bir yayın yapmama sebebiyet verdi. Şimdi ben böyle olumsuz şeylerden bu yayınlarda
bahsetmiyorum. Çünkü insanların olumsuz böyle düşüncelere kapılmasını istemiyorum ve bunların bilinçaltı üzerinde çok büyük etkileri olduğunu düşünüyorum. bilinçaltıyla alakalı da birkaç adet yayın yapmıştık, ne kadar güçlü olduğunu konuşmuştuk. Bugün de ben bir konuyu yeniden gündemime almak istiyorum. Daha önce çok fazla... Ben podcastlerde bahsettim. Yeni takip edenler olabilir. Ben sürekli teknoloji ve insanın ilişkisinden
bahsediyorum. Teknolojinin bizlere getirdiği bazı olumsuzlukları ve bu olumsuzlukları nasıl aşılabileceği ile ilgili pek çok yayın hazırladım. Şimdi de aslında ben bu yayınlardan şöyle bir demeç hazırladım sizler için. Ve isterseniz gelin hemen konumuza göz atalım. Ben daha önce oyun
oynamak bağımlılık mı? adında bir yayın yapmıştım oyunlardan bahsetmiştik daha kırılgan çocuklar mı yetişiyor adlı yayınımızda çocukların teknoloji ile olan ilişkilerinden bahsetmiştik sosyal medya olmadan yaşayabilmek internet bizi aptallaştırıyor mu sosyal medya bir bilgi çöplüğü mü gibi gibi ben bir sürü yayın yaptım ve insanlara bu yayınlarda belirli bilgileri ulaştırmaya çalıştım şimdi gündemimizde var olan işte bir olaydan dolayı
şöyle bir şey ortaya çıktı. Deler ki ya biz çocukları böyle sosyal medya teknoloji bunları kullanıyorlar ama yeterli denetliyor muyuz? Doğru şeyleri yapıyorlar mı? Ve bu yaptıkları acaba onlarda psikolojik bazı etkiler mi yaratıyor? Yoksa geldiğimiz sosyo -ekonomik koşullar artık gençler için bir hayat sunmuyor ve onları farklı bir yerime itiyor. Bunlarla ilgili çok büyük tartışmalar var. Tabii ki ben konunun bildiğim kısmını size sadece anlatabilirim.
Üzerinde sürekli araştırma yaptığım, okuduğum kısımları söyleyebilirim. Diğer kısımları söyleyemem çünkü bunlar hakkında böyle araştırma yapmış veyahut da bilgi toplayıp bir araya getirmiş bir birey değilim. O yüzden ben siz de ilk olarak yeni yapılan bir araştırmadan bahsetmek istiyorum. Danimarka'da bu teknolojinin insanları üzerindeki böyle etkileri araştırılıyor ve de bazı aksiyonlar almak istiyorlar. İşte okullarda ne yapılabilir, ne edilebilir, nasıl önüne geçilebilir çok ilginç
bir şey yapılıyor. Ben bunu başka bir yerde görmedim, duymadım. Duyanlar varsa tabii ki yorumlarda ekleyebilirler. Şuna geliyor hikaye, ya biz bu çocukları kısıtlayacağız ama biz ne kadar bunu
kullanıyoruz? Çok... farklı bir perspektif yani sıra onlara gelmeden çevremizdeki genç insanlara veyahut da bizi örnek model alan kişilere, bireylere gelmeden önce biz acaba ne kadar bunu kullanıyoruz ve biz bunu kullanarken ne kadar doğru kullanıyoruz diye bir sorgu başlıyor ve ardından okuldaki çalışanlar kendileri bu cihazlardan uzak duruyorlar ve günlük bir limit koyuyorlar. Bu ideal limit 2 saat. Bunlarda araştırmanın yapıldığı okulda günlük sadece 2 saat bu cihazları kullanım izni.
veriyorlar ve inanılmaz şeyler olmaya başlıyor çünkü kendi hayatları öncelikle değişmeye, olumluya, bundan etkilenmeye başlıyor ve ardından çevresindeki insanlar tabii ki bunlardan olumlu etkilenebiliyor.
Peki 2026 yılında şu an içinde bulunduğumuz yılda ekran süresine kadar herkesin bir tahmini vardır ben sizi hiç bekletmeyeyim 6 saat 40 dakika ortalama bakın yine söylüyorum bu ortalama rakam yani bunun üstünde çalışma odaklı mesela işte işinize gittiniz işte bilgisayara bakıyorsunuz belli şeylere bakıyorsunuz bunlar da dahil edildiğinde 8 buçuk 9 saate çıkıyor çok acayip rakamlar zaten bir gün kaç saat bunu değerlendirdiğinizde hayatımızın çok büyük kısmı bu ekranlara bakarak geçiyor
ve bir şekilde bu ekranlardan bazı şeyleri almak zorundayız Ama ne kadar doğru filtreleme yapıyoruz. İş buna gelmeden önce biraz kendimizi sorgulamamız gerekiyor sanırım. Ben şahsen hiçbir sosyal medya hesabı kullanmıyorum. Yaklaşık 5 yıl oldu ve tanıştığım her insana yani bırakın bu podcastı tanıştığım her insana diyorum ki ya O kadar güzel
bir değişim oldu ki hayatımda. Çünkü diğer insanlarla karşılaştırmayı, diğer insanlar ne yapıyormuş, ne ediyormuş, hangi konuma gelmişler, hangi başarıları veya başarısızlıkları elde etmişler, hiçbirine bakmıyorum ve inanılmaz mutluyum bundan dolayı. Zorlu bir süreç, o kadar da ilginç şeyler yaşadım ki bildiğiniz bir madde bağımlılığı. Gerçekten bir madde bağımlılığı ve öyle böyle kolay kolay geçemeyeceğiniz bir madde bağımlılığı bu. Ve bununla ilgili biraz okuma araştırmaya başladım.
Yani benim hayatımdan çok olumlu etkilendi. Herkese de tavsiye ediyorum. Kendi işinizi tanıtmak amacıyla bu platformları kullanmıyorsanız... kişisel amaçlı kullanmak çok büyük etkiler oluşturuyor. Neler oluyor? Biraz verilere bakalım. Biraz benim kendi hayatımdan değil, yapılmış bilimsel araştırmalara bakarak bunu değerlendirelim istiyorum. Libyan Journal of Medicine tarafından 2021'de yayınlanan
bir araştırma var. Sosyal medya detoksunu tamamlayan öğrencilerin ruh hallerinde, uykularında ve Endişe seviyelerinde olumlu değişiklikler ortaya çıktı, kanıtlanmış. Şubat 2020'de Cyber Psychology Behavior and Social Networking diye bir dergi var. Bu dergide başka bir araştırma yapılmış. Instagram 'ı kullanmaya bırakan kadınların sosyal medya uygulamasını kullanmaya devam eden kadınlara göre çok daha yüksek yaşam duymuna ve daha olumlu davranışlara sahip olduğu keşfedilmiş. Yani...
Tabii ki bir anda bu platformda böyle bütün ilişkilerinizi kesmek ve teknolojik araçları tamamen bırakmak belki söz konusu olmayabilir. Yani hayattan kopmadan yapabileceğiniz aslında çok fazla şey var diyorum ya biz önce çevremizdeki insanlar belki gençleri yardılamadan önce biraz bu işin ucunu kendimize
çevirmemiz gerekiyor. En nihayetinde biz çevremizdeki kişilere örnek bir rol model oluyoruz neler yapılabilir diyorum yani ben böyle olumsuz şeylerden ya bir dakika şu öyle kötü bu böyle kötü demekten asla yana değilim çözme odaklı gidelim neler yapılabilir ki biraz bununla ilgili birkaç aksiyon alalım belki birkaç insana bu ulaşabilir belki birkaç gence bu ulaşabilir hayatlarındaki olumlu şeylere bakabilirler hayatlarındaki gereksiz şeylere eleyebilirler sosyal medya gibi aslında hiç bir
ihtiyacı karşılamayan platformları kullanarak kendi hayatlarını daha kötü bir hale getirmekten başka hiçbir şey yapmayacaklarını farkına varabilirler. Ben Elon Musk 'ın kitabını yazan yazarın bir söyleşçisini dinliyordum. Çok etkili şeyler söyledi ya. Gerçekten benim çok dikkatimi çekti. Ben Elon Musk 'un biyografisinde bir kısmında da
bundan bahsediyordu. Dedi ki bizde de teknoloji hep böyle 90 'lı yıllarda, 80 'li yıllarda... hayatımızı inanılmaz kolaylaştıracak teknolojik araçların gelişmesi olarak dedi hayal ettik işte uçan arabalar hayal ettik ondan sonra daha farklı toplu taşıma araçları hayal ettik işte teknolojinin insan işte sağlık sektöründe artık böyle çok büyük gelişmeler yaşanacağını hayal ettik gibi gibi tam tersi bir şey oldu artık teknoloji insan hayatını kolaylaştırmak değil bir insana en fazla
parayı kazandıran sistemi kurmak üzerine gelişmeye başladı dedi gerçekten de öyle şimdi ben bu sosyal medya için sadece söylemiyorum internette kullandığımız pek çok şey yani şu youtube ile belki bu dinlediğiniz bot yes platformu dahil sürekli sizin alışkanlıklarınızı deliler gibi analiz edip sizin en fazla süre bu platformlarda Vakit geçirebilmeniz için dizayn edilmiş durumda. Yani bunun önüne geçebilmek gerçekten çok zor. Bununla ilgili harika bir
tane belgesel var. Vaktiniz varsa oturun izleyin. Social, The Social Dilemma Netflix'te. Sanırım YouTube'da da hatta belirli bir bölümü var. Yanlış olmasın. Yani... bizlere neler yaptığını gösteriyor aslında. İnsanların hayatlarında neler değişti. Biz hep bu teknolojiyi hayatımızı kolaylaştıracak derken hayatımızı böyle çok çok çok daha psikolojik
açıdan dayanılması zor bir hale getirdi. Çünkü bir tarafta binlerce, onbinlerce insan ve sürekli daha iyi hale gelen yapay zeka destekli algoritmalarla bir de biz baş başa kalıyoruz ve onları yenmemiz gerçekten çok zor diyorum ya bunlardan tamamen kurtulmadıkça önce bizler bırakın gençleri bırakın çocukları bizler kurtulmadıkça onların kurtulabilmesi onların bu yoldan çıkabilmesi çok zor peki nasıl bunu yapabiliriz neler var gelin bunları hemen göz atalım İlk olarak ekranlardan uzak durmamız
gereken zamanı belirlememiz gerekiyor. Ne yazık ki sürekli ekran limiti olmadan bu cihazları kullanmak gerçekten çok kötü. Yani örneğin öğle arasında böyle telefonunuzdan bir şeyler açıp yemek yemek yerine telefonunuzu uçak moduna alabilirsiniz. Ben bir aileyle tanışmıştım. Sanırım 2017 yılıydı
yanlış olmasın. küçük çocukları vardı iki tane çocukla ben çocuklarla konuşmayı da çok severim böyle yurt dışında tabi olan bir hikaye bu ben de çocuklarla muhabbet etmeye başladım ya sürekli resim çiziyorlar bahçede bir şeylerle uğraşıyorlar annesine sordum ya dedim çok ilginç ya bu çocuklar ne bir televizyon izledi işte ne bir tabletle oynadılar ne bir şey yaptılar nasıl yaptınız bunu dedim yani nasıl oldu da bu çocuklar bu şeye geldi çünkü o yaşta gördüğüm diğer çocukların
hiçbiri öyle değildi yani bu tür şeyleri de ben böyle merak ederim dedi ki ya biz bir şey de geliştirdik dedi evimizde eve geldiğimiz an ikimiz de dedi eşimiz eşimle telefonlarımızı dedi bir yere bataryasını doldurmak için koyuyoruz böyle buzdolabının üstü oluyor başka bir yer oluyor belirli yerler şey yaptık dedi sessize de alıyoruz akıl saatlerimizi takıyoruz dedi eve gelince Asla ve asla telefonumuzda bir iletişim kurmuyoruz. Elimizi almıyoruz. Zaten acil bir arama mesaj
olursa, akıllı saatte de zaten geliyor. İnsanlar bize ulaşabiliyor. Oradan cevaplayabiliyoruz, konuşabiliyoruz. Bir mesaj olursa, acil bir şey olursa dönebiliyoruz. Ve evin içerisindedir. Biz bunları asla kullanmıyoruz. Ben buna bayıldım. Gerçekten çok güzel bir şey değil mi? Hala teknolojiyi kullanıyorsunuz. Uzak değilsiniz. Ama elinizde
o cihazlar kalmıyor. ve acil bir durum oluştuğunda da hemen herkes size ulaşabiliyor ve ben o kadar mutlu çocuk çok uzun süredir görmedim şimdi çok daha zor çünkü bunlardan diyorum yani bu bağımlılıktan kurtulabilmek gerçek anlamda zor harika bir çözüm olabilir evin içinde akıllı saatinizle olmayabilir evin içerisinde ulaşılmayacak bir yere koyun emin olun acil olan bir şey varsa biri size Öyle ya da böyle ulaşır, arama yapar. Aramanın sadece sesini dahil açabiliyorsunuz. Geri kalan bütün
notifikasyonları kapatabiliyorsunuz. Benim şahsen uyguladığım bir yöntem var. Belki diyeceksiniz sen de çok çağ dışı yaşıyorsun ama biz evimizde televizyon hiçbir şeye bağlı değil. Yani bildiğinizi açtığınız öyle televizyon kanalı hiçbir şey yok.
Ve bu yaklaşık herhalde benim son 10 yılımda böyle... bu kadar da yaşanır mı yani her şeyden uzak kalınır mı diyeceksiniz kesinlikle kalınıyor sadece film izlemek için kullanıyoruz onun dışında televizyonu açtığınızda içerisinde hiçbir şey yok hiçbir içerik yok ve böyle olunca zaten açmıyorsunuz tamamen diyorum yani tamamen hayattan kopmak değil ama böyle ufacık değişimler o kadar büyük etkiler yaratıyor ki ben mesela bu podcast eğer bunları yapmasam asla başlatmazdım çünkü çok
büyük bir boşluk oluşmaya başladı ve ben hayatımda diyorum ya daha öncesinde hiç bu kadar büyük bir boşluk oluşmamıştı. Durum böyle olunca... başka şeyleri araştırmaya, okumaya başladım. Peki bu işte dijital detox olarak aslında atlandırılan zamanlar var. Biraz bu cihazlardan kopmak ve kendi başınıza kalabilmek. Bu esnada dikkat edilmesi en önemli şeylerden bir tanesi aslında yine yetişkinlere
çok fazla şey düşüyor. Çevremizdeki insanları hislerini sorabilmek konuşmak ayrı bir şey yani günün nasıl geçti bugün ne yaptın evet bu denilebilir bu çok güzel bir şey çoğumuz bu şekilde yaklaşıyoruz okul nasıldı şu nasıldı bu nasıldı bugün nasıl hissettin şunu yaşadığında ne hissettin peki bu sende hangi duyguyu uyandırdı bu soruları sormuyoruz nereden geliyor bu sorular harika bir kitap okuyorum bizim belki türkiyenin en değerli psikologlarından bir tanesi doğan cüceloğlu
'nun var mısın kitabını okuyorum kendisini zaten apayrı bir yayın hazırlayacağım kitabın sonlarına geldim orada bundan bahsediyordu biz aslında çocuklarımıza günlerini evvel bir şeyleri nasıl yaptığını soruyoruz ama hiç baş başa her şeyden kendimizi arındırıp oturup bu durumda ne hissettin şu durumda nasıl bir duygu yaşadın bunu nasıl çözmeye çalıştığını sormuyoruz inanılmaz değerli bir şey verilen yanıtları Bakın çocuklara sorun bir iki defa deneyin inanamayacaksınız. Onlarda
var olan gelişmelere inanamayacaksınız. Hatta kitapta Doğan Cüceloğlu 'na biri soruyor diyor ki ya ben işte kızımla, ufak bir kızım var ve çok fazla çalışmak zorundayım. Evde de değilim. Bana çok kızgın. İşte eve geldiğimde, vakit ayıramadığım için ne yapabilirim? Ve istemeden de onu kıracak şeyler söylüyorum. İşe gitmek zorundayım, para kazanmak zorundayız, evi idare etmek zorundayım. Kira var, o var veya bu var. Eğitim ücretleri var. Ne yapabilirim diye Doğan Cüceloğlu 'na
soruyor. Harika bir şey öneriyor. Diyor ki sadece ona şunu söyleyin. Ya işlerim var ama şu 20 dakikayı sadece sana ayıracağım. Ve o 20 dakikada senin istediğin şeyleri yapacağız. Ama o 20 dakikayı beklemelisin diyor. Ve çocuk sürekli her gün o 20 dakikayı bekliyor biliyor musunuz? Ve her gün öyle şeyler anlatıyor ki inanılmaz bir yıllar geçiyor aradan. Doğan Cüceloğlu ile bu kişi yeniden bir araya geliyor. Ve anne diyor ki inanılmaz
bir bağ kurmaya başladık. Her gün çünkü işte kızım o 20 dakika öyle iyi bekledi ki sorular hazırladı bir şeyler yaptı oturduk kitap okuduk bir şey yaptık ve 20 dakika daha bitmesine yaklaşmadan kendisi evet anne şimdi çalışmalısın şimdi işe dönmelisin dedi diyor. İşte biraz yapılacak şeyler çok basit aslında hani burada ben hiç böyle mucizevi ve yapılması çok suç bir şeyden bahsetmiyorum ama bunların uygulanması hayata geçirilmesi kısmı.
genellikle çok zor oluyor insanlar çünkü olumsuz böyle insanlar bunu bu kadar değerli görmüyor veya ta hayatlarında bu kadar büyük etkiler yaratacağını düşünmüyorlar ama emin olun o kadar büyük etkileri var ki ben yaklaşık 5 yıldır bu teknoloji ve insan ilişkesinden bahsediyorum yayınlarımda işte internet bizi aptallaştırıyom diye bir yayında da tartışmıştık aslında internetin nasıl kullanıldı insanın gelişimine nasıl fayda sağlayacağı arasında çok güçlü bir bir ilişki var fakat bir yandan
da işte her tek amacı insanlardan böyle sinek gibi onları görüp suyunu çıkarıncaya kadar onlardan fayda sağlayacak firmalardan kendimizi uzak tutabilmemiz inanılmaz zor bir şey çalıştırdıkları algoritmalar ve çalıştıkları psikologlar var yani gerçekten çok korkutucu bir şey binlerce psikoloji uzmanı bu platformlara danışmanlık veriyor ki sizin psikolojik olarak bunlara nasıl daha fazla bağımlı hale gelebileceğinizi yaratıyorlar. Böyle bir dizayn edildi ki yapay zeka da bunu tabii ki
harika destekledi. O yüzden biz bir başımıza bir direnç gösterebilmemiz çok zor oluyor. Ve daha fazla da konuyu da uzatmak istemiyorum. Aslında ben bu bahsettiğim bütün yayınlalıklarını sizler için bırakacağım. Ulaşabilirsiniz. Daha fazla detaylı bu konu hakkında bilgi alabilirsiniz. Ben sadece sizler biraz daha bu konuda bilgilendirmek neler olduğunu tekrardan hatırlatmak istiyorum. İnternetin aslında çok güzel etkileri var ama bir yandan da mesela bu sahte bilgi haberler
öyle şeyler yaratmış ki Bir kuruluş var. International Center of Journalist kuruluşu var. Bir rapor yayınlıyor bu kuruluş. 1450'den bugüne kadar, bakın 1450 diyorum, sahte haberlerin nelere sebep olduğunu açıklıyor. Öyle şeyler var ki inanamazsınız, gerçekten inanamazsınız. 3 -2011 Irak savaşı, 2011 Suriye iç savaşı, 2016 Donald Trump 'ın seçildiği başkanlık seçimleri, 2018 Cambridge
analitika skandalı. En önde çıkanları hani sadece size sayabildiklerim ki... yayın hani 2020'de yayınlandı yanılmıyorsa inanılmaz inanılmaz şeyler var. O yüzden burada aslında gerçekten doğru bilgiye ulaşabilmek ve doğru şeyleri alabilmek çok önemli. Ben de sizlere o yüzden veri tabağını şeylere aktarmaya çalışıyorum. Ben biliyorum ki biz aslında Hepimiz hayatlarımızı daha ileri taşımak istiyoruz. Sadece bireysel olarak diyorum
ya bu şeylere direnç gösterebilmek çok zor. Hayatımızı daha iyi hale getirmeyelerine ne yazık ki bunlar sağlayamıyor. Bize böyle bir çapa gibi yani çapayı atıyorsunuz ve sürekli daha da derine gidiyor. Hayatımız, psikolojimiz daha kötü etkileniyor. Hele bugünlerde böyle televizyonu haberleri açarsanız psikolojiniz çok daha fazla etkilenecektir diyorum ya. Ben olumsuz şeyleri bahsetmem... ...ele almaktan, bunlarda... ...bunlar sürekli insanı hatırlatmaktan
kaçınan biriyim. Çünkü bu hiç bir zaman çözümü oluşturmuyor. Tam tersine büyük sıtlıklar yaratıyor. Gelin bugün biz bu cihazları kullanırken, teknolojiyi kullanırken... ...nasıl kullandığımıza bir daha bir göz atalım. Gerçekten ihtiyacımız var mı?
Gerçek olmayan yaşamları izlemeye... ...hiçbir fayda sağlamadığımız videoları, içerikleri tüketmeye... ihtiyacımız gerçekten var mı bir kez daha soralım istiyorum bunu ben size bugün bir kez daha hatırlatmak istedim umarım böyle şeyler hiçbir zaman bir daha tekrarlamaz biz kendi çevremizi kendi gençlerimizi hep daha ileri taşıyacak güzel şeyler yaparız, güzel aksiyonlar alırız diyorum ya. Hayatımıza giren her teknoloji hem güzel şeyleri getirdiği
gibi çok da kötü şeyleri de getiriyor. İşte bunu nasıl yönlendirileceğini seçebilmek sadece bizlerin elinde. Beni dinlediğiniz için çok teşekkür ediyorum. En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere. Kendinize çok iyi bakın. Hoşçakalın.