Herkese merhaba, yeni bir yayına daha hoş geldiniz. Bugün Amerika'daki en büyük teknoloji firmalarından biri olan Besbay'ın bir kasırga sayesinde nasıl doğup bu günlere geldiğinden ve tüm rakipleri bir bir batarken nasıl ayakta kalmayı başardığından bahsedeceğim sizlere. İsterseniz daha fazla beklemeden buyurun konunun detaylarına geçelim.
Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız, dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında olayabilir veya patröğün üzerinden bana destek olabilirsiniz. 1981 yılında Minnesotan'ın Rose Wilde eyaletinde çok büyük bir kasırga meydana geldi. Pek çok işletme ve ev bu kasırganan büyük bir zarar gördü. Zarar gören firmalardan bir tanesi de Sound of Music adında bir müzik mağazasıydı.
Mazi'nın vitrini tam anlamıyla yerle biri olmuş, bütün camlar kırılmış, fırtına vasıtasıyla gelen irili ufaklı parçalar mazanın içerisine dolmuştu. Bu şirketin sahibi olan Richard Scholes iş yerinde sağlam kalan ürünleri kontrol etmeye geldiğinde depodaki hiçbir ürüne zarar gelmediğini görmüş. Pek çok insan böyle bir durum ile karşılaşsa büyük ihtimal umutuzluğa kapılır ve bu durumun neden kendisinin başına geldiğini düşünür.
Fakat Richard kesinlikle bu insanlardan biri değilmiş ve elindeki malları firmanın önüne çıkarıp Tornado satışı ile satmaya karar vermiş. Elindeki tüm bu parayı bu işi duyurmak için Harcat Richard dükkanın önünde 2 millik yani 3,5 kilometrelik bir kuyruğun oluşmasına ve dükkanın olduğum muitte trafiğin tıkanmasına sebep olmuş. Tornado satışına duyan kim var kim yok ise bu dükkana bir anda hücum etmiş ve gösterişsiz bir ortamda Richard elindeki bütün malları satmayı başarmış.
Richard tüm bu olayın ardından oturup düşünme şansına sahip olmuş. Nasıl oldu da Richard kaç zamandır elinde olan ürünleri bu kadar hızlı bir şekilde satmayı başarabilmişti? Richard bu sorunun cevabını elindeki tüm parayı reklamı harcayıp gösterişsiz bir yerde uygun fiyatı ürünleri satmakta olduğunu inanmış. 1982 yılında Richard Tornado satışından elde ettiği tüm gelir ile Best Buy adını verdiği bir tüketici elektronik firmasını kurmak için harcamış.
1982 yılından 1989 yılına kadar Best Buy 40 adet mağazaya ulaşmış ve sahip oldukları bu konsepte konsep bir adını vermişler. 1989 yılında var olan çoğu elektronik firması komisyona dayalı satış yöntemini izliyormuş. Fakat Best Buy farklı bir metod izlemeye karar vermiş. Bu komisyon bazı satış yerine müşterilere daha iyi hizmet verebilme odaklı bir yönetim sistemi izlemeye karar vermişler.
Satış yapan kişilerin daha çok ürün satıp komisyon almalarını sağlayan sistemin aslında müşteriye hiçbir yararı olmadığını anlamış. Best Buy satışı yapan kişilerin müşterilerin neyi talep ettiğini anlamaları üzerine bir yöntem geliştirmişler. Ve bu yöntemde konsept iki adını vermişler. 1995 yılına kadar her şey Best Buy için harika gitmiş. Ancak 1995 yılında internetten ürün satışı tüm dünyada resmen bir virüs gibi yayılmaya başlamış.
Amazon ve eBay 1995 yılında milyonlarca ürünü online olarak satışa sunmuşlar. Ve bu tabi ki marketteki bütün dengeleri bir anda değiştirmiş. Eskiden bir ürün almaya gittiğinizde sadece fiziksel mağazalara gitmek zorundayken artık bu gereksini ortadan bir anda kalkmış. O dönemlerde pek çok dükkan internet satışlarından dolayı büyük darbeler almaya başlamışlar. Best Buy internet satışı yüzünden kapılarını kapatmak zorunda kalabileceğini anlamış ve konsept üçü geliştirmeye karar vermişler.
Konsept üç ile Best Buy süper mağazalarını yaratmaya başlamış ve bu mağazalarda bilgilendirici ekranlar koymuşlar. Televizyon ve ses sistemlerini müşterilerini test edebilmesi için bazı alanlar yaratmışlar. Videoyunlarını yine test edebilmek için oyun odaları gibi mekanları tek tek dizayn etmişler. Böylelikle insanların internet satışında sahip olamadıkları görsel ve fiziksel testlere olanaktanmışlar.
1999 yılına gelindiğinde ise tüketici elektroni resmen bir bomba gibi patlamış ve çok sayıda yeni ürün ve firma oyuna dahil olmuş. İnsanların yeni teknolojilere olan merakı da tabi ki bu esnada artmış. Fakat bu ürünlerin işlevselliğini herkesin anlayacağı şekilde en basite indirgeyerek ve ürünleri farklı kategorilere bölüp mağazalarını buna göre dizayn etmeye karar vermiş Best Buy.
Ayrıca her bölümün başında da sadece o alanda uzman olan satış temsincilerini yetiştirmeye başlamışlar ve buna da konsept 4 adını vermişler. Best Buy kendini sürekli olarak geliştirirken online satış yapan firmalarda durdurak bilmeden tabi ki büyümeye ve gelişmeye devam etmiş. Amazon şartsız koşulsuz iade kabul ediyor ve müşteri hizmetleri konusunda da oldukça iyi gelişmeler kaydediyormuş bu sıralarda.
2003 yılında Best Buy Geek Squad denilen bir hizmeti müşterilerine sunmaya karar vermiş aylık veya yıllık bir plan ile bu hizmeti satın alan müşteriler garanti sürelerini bu plan dahilinde uzatabiliyor. Yücesiz teknik servis ve kurulum hizmetinden de faydalına biliyorlermiş. Best Buy aslında bu piyasaya girmeden yıllar yıllar önce Circuit City bu sektörün liderliğini götürüyormuş.
Best Buy'dan da tam 33 yıl önce, yanlış duymadığınız tam 33 yıl önce 1949'da Circuit City kurulmuş ve neredeyse tüm Amerika'nın elektronik ürün satışına o dönemlerde Circuit City yapıyormuş. 2000 yılında Circuit City 60.000 çalışanı ulaşmış ve 616 adette mağazajmışlar. 33 yıldır bu işi yapan bir firme ile rekabete girmek pek çok insan için kulağa çılgınca gelebilir. Fakat Best Buy'in attığı adımlar sürekli olarak tek bir alana odaklanmış.
Yani teknolojinin ilerlediği yönde de kendilerini bu yarışta geriye düşürmeyecek şekilde sürekli olarak evrimleştirmişler. Öte yandan bu sektörün bir zamanlar lideri olan Circuit City, CarMax ve Divix adıyla başlayan iki yeni girişme yatırım yapmayı seçmiş. CarMax o dönemlerde kullanılmış araçlarını listelendiği bir web sitesi uygulamasıymış ve Circuit City bir elektronik mağazası olarak kendi işlerinden tamamen alakasız bir sektöre yatırım yapmayı tercih etmişler.
Divix dediğimiz ise kiraladığınız DVD'leri hafızasına kaydedebilen yeni nesil bir DVD oynatıcıymış. Circuit City ürün geliştiren bir firma değil hala hazırda geliştirilmiş ürünleri satan bir elektronik mağazasıymış o dönemler. Peki Best Buy bu yarışın nasıl kazandı? Circuit City neden var olduğunu unutup kendi alanlarının dışındaki işlere yatırım yaparken Best Buy sürekli olarak şirket içindeki değişkenlere yatırım yapmayı seçmiş.
CarMax belki ikinci ayla araba satışı için harika bir platform o dönemler olabilir de ancak Circuit City'nin yaptığı iş ile CarMax'in hiçbir ilişiği yoktu. Circuit City DVD'i kiralıyordu ancak Divix Player'ı geliştirmek ile Divix Player satmak aynı şey değildi tabii ki. Circuit City tüketici elektronini satan bir firmaydı. Gel gelelim ki kendi alanlarının dışındaki sektörlere para ve zaman harcamaları onları bu yarışta oldukça geriye düşürdü.
Online satışın patlaması ve Best Buy gibi kendini sürekli olarak doğru alanda geliştiren ve büyüten firmaların karşısında Neyazık ki Circuit City daha fazla ayakta kalamayıp 10 Kasım 2008 yılında iflas ettiğini duyurdu. Aynı işi yapan iki firma fakat aldıkları kararlar birini iflasa götürürken birini kendi alanında lider hale getirdi.
Ben bu araştırmaya okuduktan sonra hayatımda gerçekten beni ileri götürecek şeylere mi odaklandığımı yoksa kendime yarar sağlamayacak şeylere de zaman ayırıp ayırmadığımızı sorguladım. Hiçbir insan her konuda mükemmel olamaz. Hepimizin iyi olduğu genellikle sadece bir ya da iki adet temel yeteneğimiz vardır.
Eğer gerçekten iyi olduğunuz bu yeteneği geliştirmek için vakit ve emek harcıyorsunuz rekabet etmeye çalıştığınız ürün veya firma ne olursa olsun uzun vadede bu işin kazanını tabi ki siz olursunuz. Bu araştırmayı alıntıladığım Jim Collins'in yazmış olduğu Half the Mighty Fall kitabında da bu konunun daha fazla detayları var. Eğer daha derin bir incelemeye ulaşmak isterseniz de bu kitabın linkini sizler için bıraktım.
Yazarım bu araştırmayla ilgili bahsettiği ve benim en çok hoşuma giden bölüm pek çok insan ve firma ilk başlarda neyin kendisi için çalışacağını bilmediğini sürekli olarak denemeler yaparak ancak bunu keşfedebileceğini söylemesiydi.
Bespay'da pek çok strateji denemiş ve işe yaramayanları böyle bir bıçak gibi kesip hemen atmış ve işe yarayanları geliştirmeye devam etmiş. Denemekte hiçbir zaman bir sakınca yoktur ancak deneyip işe yaramadığını gördüyseniz bunda ısrarcı olmak ve gerçekten sizin için önemli olan şeylere odaklanmak. Circuit City gibi lider olduğunuz yarışta sürekli olarak rotayı farklı yönleri kırıp yarışı en arkada bitirmenize sebep olabilir.
Bu bölümde Bespay'ın doğuş hikayesini ve nasıl bu işte liderliği elde ettiğini inceledik. Umarım sizlere faydalı bilgiler sunabilmişimdir. Bu arada tüm yayının yazılım etnine ve yayında kullandığım kaynaklara açıklamalar bölümündeki link üzerinden ulaşabilirsiniz. En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere kendinize çok iyi bakın hoşça kalın.