Herkese merhabalar yeni bir yayına hoş geldiniz. Bugün geleceğinizi daha iyi şekillendirebilmek için kullanabileceğiniz en etkili planlardan biri olan ABZ planını konuşacağız. İsterseniz buyurun. Hemen konunun detaylarını geçelim. Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız, dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında ulaşabilir veya Patreon üzerinden bana destek olabilirsiniz. Çok yakın bir zaman önce harika bir kitabı okumaya başladım.
Linkedinin kurucusu Raid Hoffman'ın yazdığı The Start Up Of You, yani Türkçe eleştirecek olursak senin girişimin oldukça ilgimi çekti bu kitap ve henüz daha bitirmeden en çok hoşuma giden bölümlerden birini sizinle paylaşmak istedim. Raid Hoffman'ın linkini kurarken ve bu platformun gelişimine tanıklık ederken, kariyerinde başarılı ve başarısız olan pek çok insanı birincil gözden takip edebilme, gözlemleme imkanına sahip olmuş.
Aynı zamanda kendi çevresindeki kişilerin de başarılı bir kariyer yaratırken, hepsinin izlediği ortak bir metodoloji olduğunu keşfetmiş. Bu metoda da ABZ planı ismini vermiş. Bu planın tam olarak ne olduğunu merak ediyorsanız, gelin bu metodu daha yakından inceleyelim. Bilindiği üzere pek çok girişimci, ihtiyaç duyduğu tüm bilgileri ve detaylara sahip olmadan belirli kararlar vermesi gerekir. Ve çok fazla bilimiyenin olduğu koşullarda açıkça seçim yapmak çok zor bir şeydir.
Deneyimi girişimciler doğru seçimleri yapabilmek için eyleme dayalı deneme yanılma yöntemi kullanırlar. Yani bir nevi çok ufak bir bahis oynayıp sonuçlarını analiz ederler. Pek çoğumuz kariyerimizi de yükselmek için aslında benzer bir metodu izliyoruz. Pek çok bilinmezlik var iken bir karar verip harekete geçmemiz gerekiyor. Hiç kimse kariyerinde sürekli olarak aynı seviyede kalmak istemez tabii ki. Herkes sürekli olarak değişmek, öğrenmek ve büyümek ister.
Red Hoffman'ın herkesin kendi kariyerinin bir girişimcisi olduğunu söylüyor. Ve ABZ planının içerisinde böyle küçük bayisler yapmanın yanlış yaptıysanız da rutayı değiştirmenin gerektiğini ve her zamanda bir yedek planın bir köşede bulunması gerektiğini bu kitapta bizlerle paylaşmış. Peki ABZ harfleri tam olarak neyi ifade ediyor? İlk olarak plan A'ya bakalım isterseniz plana şu anda kariyerinizde olduğunuz yerdir.
Yani belirli koşullara sahipsenizdir, çalıştığınız alanı giderek daha iyi tanıyor, öğrenmeye ve gelişmeye devam ediyorsunuzdur. Aynı zamanda çalıştığınız piyasayı da bu sayede daha iyi anlamaya başlıyor. Rakip firmalarının ve sizin pozisyonunuzda olan diğer bireylerin sahip olduğu koşullar hakkında tabii ki her geçen gün daha fazla bilgi sahibi oluyorsunuzdur. Plan A aslında bir nevi sizin şu an sahip olduğunuz tek lokomotifinizdir.
Gelirinizi buradan elde edersiniz ve asla ve asla bu koşulların altına düşmek istemezsiniz. Plan B ise sizin gelecek hedefinizdir. Gelecekte sahip olmak istediğiniz kariyer için tasarlamanız gereken bir plandır bu. Bazen plan A sizi tatmin etmediği için bazen de plan A başarısız olduğu için plan B üzerinde çalışmanız gerekir. Hiç kimse plan A'da bir ömür boyu kalmak istemez. Bu yüzden plan B üzerinde, plan B üzerinde şimdiden çalışmalara başlamalı ve bu planı iyice detaylandırmalısınız.
Şu an bir firma için çalışıyorsanız belki daha iyi bir firma da bu görevi yapmak ya da daha üst bir pozisyona yükselmek sizin planınız olabilir. Bu plan sadece tabii ki bir firma bağlı olmak zorunda da değil belki kendi işinizi kurmak istiyordu olabilirsiniz. Plan B'yi çok detaylı planlarsanız bu sizin gelecekte olmak istediğiniz yere aslında her geçen gün daha da yaklaştırır. Çünkü o noktaya ulaşmak için neler yapmanız gerektiğini daha henüz plan A'da iken düşünmeye ve tasarlamaya başlarsınız.
Gelelim plan Z'ye. Plan Z çoğu insanın karşılaşmak istemediği plandır aslında yani bu yüzden Alfa B'nin son harfi olan Z harfini almıştır. Plan Z'ye gelmek için plan A'dan B'ye atlamış olursunuz fakat plan B'de bir şeyler ters giderse ve işler istemediğiniz şekilde belki de gelişirse plan Z sizin batan geminizdeki can butunuzdur. Tüm planlarını suya düştüğünde sizi kurtaracak olan güvencedir.
Yani kariyerinizde yükselmek için başka firmaya adım atmış olabilirsiniz ve bunun için de çok çalışmış da olabilirsiniz. Ancak o firmada iyi karşılanmayabilir veya beklentilerinizin altında bir firma ile karşı karşıya kalabilirsiniz. Kendi şirketinizi kurma fikri de belki kimi insan için kulağı böyle çok hoş geliyordur. Ancak bu işi kurunca olaylar sizin istediğiniz gibi gelişmez ise bu tarz durumlarda plan Z yardımınıza koşacak olan ilk kişidir.
Plan A B Z'yi daha iyi örneklendirmek için ben kendi kullanmış oldum. Şu an plan A B Z'yi paylaşmak istiyorum. Ben hayatımın pek çok kısmında birden fazla plan A B Z'yi uyguladım. Kariyerimin ilk başlarında benim plan A olarak gördüğüm elektrik meclis olarak çalışmaya başlayıp bu alanda yükselmekti benim plan A'n. Ve sağım meclis olarak giriş yaptığım firmada yavaş yavaş böyle işleri öğrenmeye başladım.
Kariyerinden başında olduğum için aslında ilk birkaç yıl plan B üzerinde yani çok fazla bir şey düşünmedim çok fazla bir plan yapmadım. Kendi kiramı kendimi ödeyebilirsem benim için bu bir başarıyı da o dönemlerde takip eden senelerde firmaya yeni bir proje geldiğinde şanti eşefi ve mühendisi olarak bir terfi aldım. Artık iş hakkında biraz daha bilgiye sahip oldum ve yavaş yavaş da o dönemler plan B'yi oluşturmaya da hazırdım.
Şantiye de benim konumunda olan insanlarla konuşmaya onların firmalarının onlara böyle ne gibi şartlar sunduğunu öğrenmeye başladım o dönemler. Bir yandan da İstanbul gibi inşaatın en önemli lokomotiflerinden biri olan bir yerde mühendislerin hangi firmalarda daha memnun olduklarını sorgulamaya ve tam olarak hangi şartların onlar için çok değerli olduğunu anlamaya çalıştım. Birkaç sene sonra çalıştığım firma artık benim de bazı beklentilerimin olduğunun farkındaydı.
Yani ben bir atlama yapmaya hazırdım ancak tam o dönemlerde araba kredisi ödüyordum ve bu sıçramayı yapmaya pek hazır hale gelemedim bu ödeme yüzünden. Bunlar aynen fırsatlara karşı kapımı tamamen kapatmadım. Sadece eğer yeni başlayacağın firmada bir şeyler ters giderse bunun beni çok zor bir duruma sokacağının farkındaydım. Bu esnada daha iyi bir firma yani şans eseri benimle iletişmeye geçti.
Bu firma tüm Türkiye'de tanınan ve yurt dışı projelerinde de boy gösteren köklü bir firmaydı ama beni denemek istediklerini ve bu yüzden verecekleri maaşın ilk altı ay boyunca belirli bir miktarı geçmeyeceğini söylediler. Altı ay çok büyükte bir süre değildi yani kararımı neredeyse vermiştim ki öğrenciyken aldığım KKK Bursun'un ödemesi kapıya dayandı. Bu ödemeleri bu maaş ile yapmam mümkün değildi ne yazık ki plan B'yi uzun süre bu yüzden hayata geçiremedim.
Yılın sonunda artık plan A'da sıkıştığımı düşünürken dolar ile maaş teklif eden bir yabancı bir firma bana bir iş teklif etti. Üniversiteden o da arkadaşım bu firmada çalışıyordu ve benim de plan A'da uzun süredir sıkıştığımı biliyordu kendisi. Bu sayede plan B'ye bir anda sıçrama yaptım. Ortadoğu'da bir yıl anlaşma ile çalışmaya başladım ben artık sağda değil yönetim ofisinde çalışıyordum ve maaşlar dolar ile ödendiği için bir anda gelirimi üçe katladım. Ancak bununla tabii ki bir bedeli vardı.
Eğer Ortadoğu ülkelerinde çalışıyorsanız yani böyle kamp koşullarında yaşamak zorunda kalıyorsunuz. Ayın neredeyse 28 günü de çalışmak zorundasınız. Ayda sadece 2 gün izin yapabiliyorsunuz ve hava sıcaklıkları cidden çok aşırı yüksekti. Yani 50 derecelerde her gün çalışmak ve en az 6 ay boyunca da Türkiye'ye gidememek oldukça bunaltıcıydı. Fakat bu benim plan B'nin tamamı değildi. Yani benim asıl amacım kendi şirketimi kurabilmekti.
Buradan kazandığım para ile de kendi şirketimi kurmayı da başarabildim. Her şey resmen bu ana kadar böyle bir saat gibi tıkır tıkır işliyordu. Artık beyaz yakı bir çalışan değil bir firma sahibiydim. Kendi ofisimi açmıştım, diplomamı ve vergi lehamı gidip ofisimin duvarına astım. İlk bir ay boyunca hatırlıyorum. Her sabah tıraş olup güzel giyip ofisine gidiyordum. Bilgisayarımı açıyordum, böyle filtre kahvemi yapıp tam bir patrona yakışır şekilde meyillerime bakıyordum.
Ama bunların hiçbiri benim para kazanmama yardımcı olmadı. Takip eden 6 ay boyunca çalmadık kapı bırakmadım. Artık böyle deniz, şortu ve tel dik ile ofise gidiyordum. Yavaş yavaş ümidimi kaybetmeye başlamıştım. Plan Z'ye geçip geçmeme konusunda kararsızdım. Plan Z o dönem benim için yine şantiyelere dönüp maaşata bir çalışmaktı. Tam bunları düşünürken, yine İstanbul'da oluşturduğum bağlantılar sayesinde bir firmada çalışan çok yakın bir arkadaşım.
İzmir'de bir iş aldıklarını ve yüklenici bir firmaya ihtiyaç duyduklarını söyledi. Takip eden haftada daha önceden tanıdım bu firmayla görüşmeye gittim ve çok güzel bir fiyata işi bağladım. Sanırım hayatımda en mutlu hissettiğim sayıl anlardan bir tanesi buydu. Kendi şirketim için bir iş almıştım hem de çok büyük bir işti. İki çalışan kiralayıp hemen işe başladım. Sayımız birkaç hafta içinde 4'de çıktı, 4 kişi 6 kişi oldu. 3. ayın sonunda 10 tane çalışanın vardı.
Yani resmen bir hayalin içinde yaşıyordum. Tam tamına 10 kişinin maaşını, sigortasını ödüyor ve güzel para kazanıyordum. Mühendisiken bir yılda kazandım parayı 3 aydan daha kısa bir sürede kazanır hale gelmiştim. Ayrıca da işin sahibi de bendim. Tabii ki her şey böyle devam etmedi. Belki hatırlayanlar olacaktır. İlk girişimin nasıl başarısız oldu adında bir yayın yapmıştım. Tüm bu sürecin detaylarını o yayında bahsetmiştim.
Hacak özetleyecek olursam 6 ay içerisinde 50'den fazla iş giriş çıkışı yapmak zorunda kaldım. Çünkü işçiler daha iyi bir iş buldukları saniye hemen o işe atlıyordu ve beni yarı yolda bırakıyorlardı. Yani iş aldığım firmada bu iş giriş çıkışlarından çok rahatsızlık duymaya başlamıştı. Bu yüzden de bir sonraki projede benim yer almamı ne yazık ki istemediler. Artık plan Z'den başka çarem kalmamıştı. Plan Z'de 3 adet opsiyon oluşturmuştum.
Ben 1.Opsiyonum şirketi kapatma ip piyasada buna benzer işler almaya devam etmekti. Fakat nakitim her geçen gün azılıyordu. Eğer ki 3-4 içerisinde başka iş alamazsam şirket batacaktı yani kesin. Ayrıca eleman çalıştırmak tahmin ettiğimden çok daha zor bir şeydi. 2.Opsiyonum ise beyaz ekle çalışanı olmaya devam etmekti. Düzenli maaş almanın insana verdiği rahatı özlemiştim. Ancak kendi iş yerim ile bu işin sahiplerinin ne kadar fazla para kazandığını birebir tecrübeledim.
Ve patronumun benim neredeyse 20 katımı kazanırken benim bir kuru maaşa boyun eğmem açıkçası istediğim en son şeydi. Son opsiyonum ise yıllardır aklımda olan yurt dışı kapısını çalmaktı. İş yeri kurmak ve bu zorlukların üstesinden gelmek beni çok yormuştu açıkçası. Üstelik bir yıl boyunca arılıksız olarak da Ortadol'da çalışıp hiç ara vermeden iş yeri kurmuş ve farklı streslerle yüzleşmek zorunda kalmıştım.
Böyle birkaç aylığına yurt dışına gidip hem dinlenmek hem de hayat vizyonumu geliştirmek güzel olurdu diye düşünüyordum 3.Opsiyonumda. Tüm bu opsiyonların içerisinden öncelikle 3.Opsiyonu yani yurt dışını denemeye karar verdim. Ama firmayı da kapatmadım bu sürebe eğer vize alamazsam kendi şirketimi son 4-5 ayda olsa ayakta tutmak için her şeyi yapacaktım.
O da olmazsa en son seçenek olarak da beyaz yaka olmaya devam edecektim ve 2018 yılının başında Amerika'ya dil okulu için öğrenci vizesine başvuru yaptım. Şu an itibariyle de bu yihinleri size Amerika'dan yapmaya devam ediyorum. Plan Z benim için farklı kapıları açmama ve kariyerime burada devam etmeme olunak tanıdı. Şimdileri ise kendimi plan A'da görüyorum. Plan A'ya geri dönmüş görüyorum. Çünkü yine bir firmada burada mühendislik yapmaya devam ediyorum.
Plan B'de ise dinlemiş olduğunuz bu podcast'a yer veriyorum. Şu an için bu podcast'ten herhangi bir para kazanmıyorum. Siz de fark etmişsinizdir. Zaten hiçbir reklam bu podcast'a şu anlık yok. Ancak bu işe zaman ayırmak beni mutlu ediyor hem de rahatlatıyor. Yani benim için binevi bir terapi diyebilirim. Tabi ki plan B'de tek hedeflediğim şey bu değil. Ayrıca kariyerimde daha iyi konumlara gelebilmek için yaptığın planlamalar bu plan B'nin içerisinde yarılıyor.
Yani kendi alanımda gelişmeye yeni şeyler öğrenmeye devam ediyorum. Fakat hayat bu ne zaman düşüp ne zaman kalkacağınız belli olmuyor. Bu yüzden de plan Z'yi hemen atlamamak için para biriktirmeye devam ediyorum. Para biriktirmek için de kullandığım yöntemleri ayrıca düzenli aralıklarla sizlerle paylaşıyorum. Umarım sizler de kendi plan ABZ'inizi planlar ve geleceğiniz için bu planları her geçen gün daha güçlü hale getirmek için çabalarsınız.
Bu bölümde geleceğimizi daha iyi planlayabilmek için Dread Hoffman'ın ortaya çıkardığı ABZ planını konuştuk. Umarım sizlere faydalı bilgiler sunabilmişimdir. Bu arada tüm yayının yazılı metnine ve yayında kullandığım kaynaklara açıklamalar bölümündeki link üzerinden ulaşabilirsiniz. En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere kendinize çok iyi bakın hoşçakalın.