TỪ ĐIỂN LỊCH SỬ

Từ điển lịch sử•tgm.com.vn

TỪ ĐIỂN LỊCH SỬ là kênh tin tức tổng hợp về lĩnh vực lịch sử Việt Nam và thế giới. Hãy cùng chúng tôi khám phá những bí ẩn lớn nhất lịch sử nhân loại từ thời cổ đại đến hiện đại; đến những câu chuyện huyền thoại về thế giới tâm linh chưa thể lý giải. "Cách hữu hiệu nhất để hủy diệt một dân tộc là phủ nhận và phá hủy sự thấu hiểu của họ về lịch sử của chính họ" - George Orwell. "Thứ tạo nên lịch sử không phải là tình cảm của con người mà là hành động của con người" - Norman Mailer.

Last refreshed: August 5th, 2025 at 10:04 AM ⓘ

Follow this podcast in the Metacast mobile app to refresh it and see new episodes.

Follow on

Apple Podcasts

Spotify

RSS

Podcasts are better in Metacast mobile app

Don't just listen to podcasts. Learn from them with transcripts, summaries, and chapters for every episode. Skim, search, and bookmark insights. Learn more

Episodes

Lính đánh thuê và gái điếm Hàn Quốc trong chiến tranh Việt Nam

Trong thập niên 1960 – 1970, chính quyền Đại Hàn Dân Quốc đã thu được những khoản lợi nhuận kếch xù từ xương máu của binh lính và nhân phẩm phụ nữ Hàn.

Jul 27, 2023•9 min

Bi kịch của triều đại có 9 vua bị giết trong sử Việt

Nhà Hậu Lê (1428 – 1789) chia làm hai thời kỳ là Lê sơ (1428-1527) và Lê trung hưng (1533-1789). Với 27 triều vua và gần 4 thế kỷ tồn tại, đây là triều đại kéo dài nhất trong lịch sử Việt Nam. Do tồn tại trong một giai đoạn lịch sử đầy biến động mà đây cũng là triều đại nắm giữ “kỷ lục” về số vua bị giết hại…

Jul 27, 2023•10 min

Tầm nhìn biển đảo của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Đại tướng Võ Nguyên Giáp – vị tướng “khai quốc công thần” với những chiến công “truyền quốc sử” trong hai cuộc kháng chiến thần kỳ của dân tộc. Vốn xuất thân là thầy giáo dạy sử – địa, ông hiểu sâu sắc tầm quan trọng chiến lược của biển đảo quê hương cả về quốc phòng và kinh tế.

Jul 27, 2023•6 min

Độc tài, “hóa rồng” và dân chủ ở Đài Loan phần 2

Khi Lý Đăng Huy lên đảm nhận chức vụ Tổng thống tháng 1/1988, nhìn vào những quan hệ thực tế, chính trường Đài Loan không nghĩ ông sẽ đủ lực trụ được dài lâu. Sinh trưởng ở Đài Loan, ông được Tưởng Kinh Quốc để ý, mời tham chính qua nhiều chức vụ như Chính vụ (Bộ trưởng không Bộ), Thị trưởng Đài Bắc và Chủ tịch Tỉnh Đài Loan, trước khi trở thành Phó Tổng thống. Từng học đại học và rồi trở thành giảng viên Đại học Quốc gia Đài Loan (NTU), ông cũng từng du học tại Đại học Tokyo, Nhật, và làm Tiến ...

Jul 27, 2023•13 min

Độc tài, “hóa rồng” và dân chủ ở Đài Loan phần 1

Từ năm 1949, khi Tưởng Giới Thạch bỏ Trung Quốc đại lục chạy ra Đài Loan, khả năng duy trì sự tồn tại của chế độ chính trị riêng biệt ở hòn đảo này nghiễm nhiên trở thành vấn đề thường trực và ảnh hưởng đáng kể đến không khí chính trị thế giới. Với diện tích 36.008 km2, Đài Loan quá nhỏ so với Trung Quốc đại lục, nguy cơ bị “giải phóng” là nỗi quan ngại ám ảnh đối với chính thể đảo này suốt hơn nửa thế kỷ nay. Đó là một nhân tố chính trị khắc nghiệt quy định sự phát triển của Đài Loan.

Jul 27, 2023•14 min

Nhìn lại xu hướng bỏ chữ Hán ở Đông Á: Trường hợp Triều Tiên và Hàn Quốc

Người Triều Tiên ngày xưa không có chữ viết. Từ thời Tây Hán (206TCN-23), chữ Hán bắt đầu vào bán đảo Triều Tiên và từ thế kỷ 2–3 sau CN, trở thành chữ viết chính thức của xứ này, gọi là “Hanja” (Hán tự). Tiếng Triều Tiên khác ngữ hệ với Hán ngữ, chữ Hán không ghi âm được tiếng Triều Tiên. Chữ Hán mượn về chỉ dùng để viết, không dùng để nói, hơn nữa chữ Hán rất khó học, chỉ tầng lớp trên mới biết chữ, dân chúng đều mù chữ. Vào thời Tam Quốc (220-280), người Triều Tiên làm ra chữ Idu và Gugyeol c...

Jul 27, 2023•6 min

Mỳ ăn liền: Phát minh đáng tự hào nhất của người Nhật

Momofuku Ando là người Nhật gốc Trung Quốc, sinh năm 1910 trong một gia đình giàu có tại Đài Loan, khi đó là thuộc địa của Nhật. Ando có tên khai sinh là Ngô Bách Phúc. Mồ côi cha mẹ từ khi còn nhỏ, Ando sống với ông bà nội; lớn lên cậu bé bắt đầu làm việc trong cửa hiệu bán vải lụa của ông nội tại thành phố Đài Nam, miền Nam đảo Đài Loan. Năm 22 tuổi, Ando sử dụng tài sản thừa kế từ cha mẹ làm vốn mở một công ty kinh doanh sợi dệt. Hồi ấy, do ít người buôn hàng dệt kim nên công ty của ông có đi...

Jul 27, 2023•7 min

Xóa bỏ chế độ nô lệ, một di sản của chủ nghĩa thực dân Pháp

Một di sản quan trọng của thời kỳ thuộc địa Pháp ở Đông Dương là một sự kiện mang tính bước ngoặt xảy ra vào cuối thế kỷ 19 – sự kết thúc chế độ nô lệ của con người. Người Pháp đã kiểm soát Campuchia từ năm 1863 đến năm 1953. Năm 1897 có ý nghĩa quan trọng vì nó chứng kiến chính quyền thuộc địa cuối cùng đã bãi bỏ chế độ nô lệ ở Campuchia. Sau khi củng cố quyền kiểm soát Vương quốc bằng vũ lực, người Pháp buộc Quốc vương Norodom đang trị vì phải xóa bỏ luật nô lệ cũ của Campuchia....

Jul 27, 2023•7 min

Ngày 30/4/1975 trong hồi ức của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Trong cuốn sách “Tổng hành dinh trong mùa xuân toàn thắng” (Nhà Xuất bản Chính trị quốc gia sự thật), Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã dành nhiều trang viết để nhớ lại thời khắc lịch sử quân ta giải phóng Sài Gòn, thống nhất đất nước. Trong số này, chúng tôi xin trích lại hồi ức của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về ngày 30/4/1975.

Jul 27, 2023•9 min

Ba nhà tình báo có công lớn trong ngày toàn thắng 30/4/1975

Trong những ngày diễn ra cuộc Tổng tiến công mùa xuân 1975, cấp chỉ huy chiến lược của ta đã nhận được 3 tin tình báo, đều khẳng định Mỹ không quay lại cuộc chiến. Đó là của nhà báo Phạm Xuân Ẩn, lúc ấy đang trong vỏ bọc phóng viên Tạp chí Time tại Sài Gòn; của ông nghị Đinh Văn Đệ cũng là một điệp viên đơn tuyến và của một vị giáo sư đại học – nhà tình báo Nguyễn Đình Ngọc.

Jul 27, 2023•14 min

Nhìn lại xu hướng bỏ chữ Hán ở Đông Á: Trường hợp Nhật Bản

Khái niệm “Bỏ chữ Hán ở các nước Đông Á” có nghĩa là không tiếp tục dùng chữ Hán làm chữ viết chính thức của nước mình. Dĩ nhiên, muốn bỏ chữ Hán đang dùng thì nhất thiết phải làm ra được một loại chữ viết mới có thể thay thế chữ Hán. Làm chữ viết ở thời xưa là một công trình lao động trí óc cực kỳ phức tạp, đòi hỏi trí tuệ và thời gian rất nhiều năm, thậm chí hàng trăm năm. Nếu không làm được một loại chữ mới thích hợp thì chẳng thể bỏ được chữ Hán đang dùng. Các nước Đông Á như Nhật, Triều Tiê...

Jul 27, 2023•9 min

Chuyên gia Nga nói thật về cuộc chiến tranh Việt Nam

Xét tổng thể, nếu tính từ góc độ những hệ quả địa chiến lược và tầm ảnh hưởng đối với nghệ thuật quân sự thì cuộc chiến tranh Việt Nam chỉ đứng sau hai cuộc chiến tranh thế giới trong thế kỷ 20.

Jul 27, 2023•17 min

Vì sao người Trung Quốc bị cả thế giới ghét?

Tư duy lý luận và văn hóa ứng xử của một dân tộc không phải là điều được hình thành chỉ trong một giai đoạn nhất thời, mà phải trải qua cả một quá trình lịch sử lâu dài tích lũy kinh nghiệm và thấm nhuần tư tưởng chung của dân tộc đó. Để có thể lý giải được vì sao một dân tộc được mệnh danh là “Thần châu”, tức vùng đất thiêng liêng được các vị Thần dẫn dắt, có 5 nghìn năm văn hiến trải dài cùng biết bao triều đại với vô vàn những câu chuyện cổ và điển tích, với lịch sử huy hoàng vẻ vang thấm đẫm...

Jul 27, 2023•15 min

TÓM TẮT NHANH LỊCH SỬ VĂN MINH TRUNG QUỐC CỔ ĐẾN TRUNG ĐẠI PHẦN 2

NHỮNG THÀNH TỰU CHÍNH CỦA VĂN MINH TRUNG QUỐC 1. Chữ viết - Đến đời Thương, chữ viết Trung Quốc mới ra đời: văn tự giáp cốt. Lần đầu tiên được phát hiện vào năm 1899 tại di chỉ n Khư. Đây là loại chữ tượng hình Trên cơ sở chữ tượng hình đã phát triển thành các loại chữ biểu ý và mượn âm thanh. Ở di chỉ n Khư người ta phát hiện 10 vạn mảnh mai rùa và xương thú có khắc chữ giáp cốt. - Thời Tây Chu, xuất hiện chữ kim văn. Thời Tây Chu còn một loại chữ viết nữa gọi là thạch cổ văn. Ngoài ra, chữ viế...

Jul 27, 2023•15 min

Valery Gerasimov, tư lệnh mới nhất của Nga tại Ukraine, là ai ?

Quân đội Nga ở Ukraine vừa có lãnh đạo mới. Hôm 11 tháng 1, chính phủ Nga đã công bố quyết định bổ nhiệm quân nhân cao cấp nhất của đất nước, Valery Gerasimov, làm tổng tư lệnh của cuộc chiến. Tướng Gerasimov lên thay cho tướng Sergei Surovikin, một vị tướng tàn nhẫn được bổ nhiệm tổng tư lệnh chính thức từ tháng 10. Điện Kremlin đã miêu tả lệnh bổ nhiệm này, ký bởi bộ trưởng quốc phòng Sergei Shoigu và được hẫu thuận bởi Putin, như một phần của nỗ lực mở rộng chiến dịch và sắp xếp lại cơ cấu ch...

Jul 27, 2023•4 min

TÓM TẮT NHANH LỊCH SỬ VĂN MINH TRUNG QUỐC CỔ ĐẾN TRUNG ĐẠI PHẦN 1

Trung Quốc nằm ở phía Đông châu Á, diện tích 9,6 triệu km2, đứng thứ ba trên thế giới (sau Nga và Canađa). Phía Đông: giáp Thái Bình Dương Ba mặt còn lại giáp 14 nước láng giềng. - Lãnh thổ Trung Quốc ngày nay được định hình vào khoảng thế kỷ XVIII - đời nhà Thanh, là kết quả của một quá trình mở rộng và bành trướng kéo dài hàng nghìn năm.

Jul 27, 2023•8 min

Vì sao Giang Trạch Dân ép Hồ Cẩm Đào đàn áp Pháp Luân Công ?

Giang Trạch Dân, cựu lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã chết. Ông ta đã chà đạp lên xương máu của sinh viên trong vụ thảm sát Thiên An Môn ngày 4/6/1989, và điên cuồng bức hại các học viên Pháp Luân Công. Giang sẽ bị đóng đinh vào cây cột ô nhục trong lịch sử cùng với ĐCSTQ. Ông Ngô Tộ Lai, cựu Phó giám đốc Ban Nghiên cứu Khoa học của Học viện Nghệ thuật Quốc gia Trung Quốc, kiêm Giám đốc Tạp chí Lý luận và Phê bình Văn học, tiết lộ rằng vào năm 1999, Giang Trạch Dân, người chuẩn bị rờ...

Jul 27, 2023•12 min

Điều gì sẽ xảy ra nếu con người không có “đức tin”?

Nếu một người không có đức tin, thì không việc ác nào họ không dám làm, bởi không có gì khiến họ sợ hãi. Chỉ khi có đức tin, con người mới có thể sản sinh tình yêu thương vì kính sợ Thần, mới dám bước ra bảo vệ công lý, mới dám nói “Không!” khi đối mặt với sức mạnh tột cùng của cái ác!

Jul 27, 2023•7 min

Thuế thân và sự thâm độc trong chính sách bóc lột của thực dân Pháp

Thuế thân, thuế lao dịch và thuế ruộng đất là những thứ thuế có chủ yếu dưới thời phong kiến. Sau khi xâm lược và đặt được bộ máy cai trị lên đất nước Việt Nam, thực dân Pháp đã tận dụng triệt để các sắc thuế này và đặt lên một phương thức thu mới với tính chất áp đặt và tận thu làm thay đổi hoàn toàn về bản chất so với thời phong kiến.

Jul 27, 2023•11 min

Vũ khí Liên Xô đã giúp Việt Nam đánh bại Mỹ như thế nào?

Bên cạnh tinh thần yêu nước và đấu tranh không mệt mỏi của mỗi người dân Việt Nam thì một yếu tố không kém phần quan trọng dẫn tới chiến thắng của Dân tộc Việt Nam là dòng chảy không ngừng nghỉ của các loại vũ khí từ Liên Xô và các nước Xã hội Chủ nghĩa anh em.

Jul 27, 2023•13 min

Cuộc đối đầu của xe tăng T-54 và M48 trong chiến tranh Việt Nam

Là 2 loại xe tăng chủ lực trên chiến trường miền Nam Việt Nam, T-54 và M48 Patton đã có nhiều dịp đọ sức với nhau. Thử so sánh M48 Patton với T54 Ra đời từ đầu những năm 1950, xe tăng M48 trở thành xe tăng phổ biến nhất của Mỹ trong mấy thập niên sau đó. Chúng cũng đã được cải tiến nhiều lần và có nhiều phiên bản khác nhau. Ngày 9/3/1965, chiếc xe tăng M48A3 của Thuỷ quân lục chiến Mĩ, Tiểu đoàn tăng số 3 cập cảng Đà Nẵng. Đây là chiếc M48 đầu tiên có mặt tại chiến trường Việt Nam. Tiếp đó, một ...

Jul 27, 2023•7 min

Khủng bố đỏ trong "cải cách ruộng đất" ở Trung Quốc

Tháng 6/1950, Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) quyết định phát động chiến dịch “Cải cách Ruộng đất”. Ngay sau khi mệnh lệnh được ban bố, toàn bộ vùng nông thôn lập tức chìm trong khủng bố đỏ và cơn bão đẫm máu, đầu của hơn 2 triệu địa chủ lần lượt rơi xuống đất. Vì sao ĐCSTQ thực hiện “Cải cách Ruộng đất”? Vì sao họ lại giết nhiều địa chủ như vậy? Mục đích chính đầu tiên của cuộc Cải cách Ruộng đất của ĐCSTQ là cướp bóc của cải của địa chủ.

Jul 27, 2023•9 min

Sự ra đời của Chúa Jesus và truyền thống tặng quà Giáng Sinh

Trải qua nhiều ngàn năm lịch sử, người Do Thái đã nếm trải biết bao thăng trầm, khi thì vinh quang rực rỡ, lúc lại nhục nhằn lao khổ. Nhưng mỗi khi lầm than, từ trong lòng dân tộc ấy lại sinh xuất một vị cứu tinh… Hơn 2000 năm trước, xứ Judea của người Do Thái nằm dưới sự cai trị của một vị tiểu vương tên là Herod đệ nhất hay Herod Cả. Herod Cả chịu trách nhiệm trước hoàng đế Augustus của La Mã, nghĩa là người Do Thái giờ đây thuộc sự cai trị của chính quyền La Mã. Và thế là, người Do Thái trong...

Jul 27, 2023•19 min

ĐẠI CÁCH MẠNG VĂN HOÁ VÔ SẢN Ở TRUNG QUỐC NĂM 1966 - 1976 - THẢM HOẠ THẾ KỶ 20

Cách mạng Văn hóa, với tên gọi đầy đủ là Đại Cách mạng Văn hóa Vô sản, là một trong những chiến dịch tuyên truyền lớn nhất và quan trọng nhất của Mao Trạch Đông, gây nên một giai đoạn hỗn loạn xã hội kéo dài suốt một thập kỷ tại Trung Quốc. Các nhà bình luận đưa ra những mốc thời gian khác nhau nhưng Hội nghị lần thứ 6 của Ban Chấp hành Trung ương khóa 11 của Đảng Cộng sản Trung Quốc đã xác định Cách mạng Văn hóa kéo dài từ tháng 05 năm 1966 đến tháng 10 năm 1976. Sau khi thôi chức Chủ tịch nước...

Jul 27, 2023•13 min

Bí ẩn trong kiệt tác "Bữa tiệc ly" của Leonardo Da Vinci

Bức tranh mô tả một sự kiện tôn giáo trong Kinh Thánh: Giuđa Iscariôt – một môn đệ của Chúa Giêsu – đã tố giác với nhà cầm quyền La Mã để bán đứng thầy của mình chỉ với 30 đồng bạc. Chính giữa bức tranh là chúa Giêsu đang nói với các môn đệ: "Trong anh em có người sẽ bán rẻ Thầy". 12 môn đệ ngồi đồng bàn, mỗi người một vẻ mặt khác nhau: 3 người thì thầm bàn bạc, 3 người tỏ vẻ giận dữ (trong đó có 1 người đập mạnh tay xuống bàn), 1 người lộ vẻ nghi ngờ, 1 người tỏ ra ngạc nhiên, 1 người ngồi ngay...

Jul 27, 2023•10 min

Tóm tắt nhanh tiểu sử 24 ủy viên Bộ Chính trị TW Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XX

Hội nghị toàn thể lần thứ nhất Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XX đã bầu ra cơ quan thường nhật và phụ giúp của Ủy ban Trung ương Đảng khóa XX. Bộ Chính trị Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XX được bầu với 24 Ủy viên, ít hơn 1 người so với khóa XIX, 11 Ủy viên tái đắc cử là Tập Cận Bình, Đinh Tiết Tường, Vương Hỗ Ninh, Lý Hi, Lý Cường, Lý Hồng Trung, Trương Hựu Hiệp, Trần Mẫn Nhĩ, Triệu Lạc Tế, Hoàng Khôn Minh, và Thái Kỳ; 13 Ủy viên mới là Mã Hưng Thụy, Vương Nghị...

Jul 26, 2023•14 min

Vì sao chúa Giêsu bị đóng đinh trên cây thánh giá?

Nếu sống ở thời Đức Giêsu, chúng ta có thể nhận thấy nhiều lần Người bị thế lực chính trị để mắt đến. Điều này xảy ra vì mức độ nổi tiếng của Chúa Giêsu quy tụ đám đông và vì những lời giảng của Ngài đụng chạm đến vài chính khách. Vì vậy, họ buộc phải để tâm đến từng cử chỉ của chúa Giêsu. Hiển nhiên, Đức Giêsu tới thế gian không nhằm làm chính trị. Vì muốn giới thiệu Tin Mừng Nước Trời, Ngài sẵn sàng lên án luật lệ vô lối của người đương thời. Ngài muốn đòi công bằng xã hội, muốn ai ai cũng tôn...

Jul 26, 2023•5 min

Giải mã bí ẩn lịch sử về Chúa Giê su - Nhân vật có thật không?

Chúa Giê-su không giàu sang cũng không quyền thế, ngay cả một căn nhà cũng không có. Tuy nhiên, sự dạy dỗ của ngài tác động đến hàng triệu người. Ngài có phải là nhân vật có thật không? Những người có thẩm quyền vào thời xưa và thời nay nói gì về ngài? Michael Grant, một sử gia kiêm chuyên gia nghiên cứu về nền văn minh cổ đại, cho biết: “Khi xem xét các tài liệu cổ xưa, chúng ta đều công nhận những nhân vật ngoại giáo được đề cập trong các tài liệu này là có thật. Nếu cũng xem xét Kinh Thánh ph...

Jul 26, 2023•8 min

Kế hoạch lớn của Trung Quốc cho một tương lai kỹ thuật số đánh bại thế giới

Bắc Kinh sẽ thành lập một bộ phận mới để thực hiện kế hoạch “TQ kỹ thuật số” nhằm cải thiện cơ sở hạ tầng và quy định công nghệ thông tin của đất nước trong thập kỷ tới. Mặc dù cơ quan mới được gọi là Cục Dữ liệu Quốc gia, nhưng nhiệm vụ của nó sẽ không chỉ giới hạn trong việc quản lý luồng dữ liệu ở TQ. Nó sẽ thay thế Cục quản lý không gian mạng TQ để thực hiện kế hoạch số hóa dài hạn của Bắc Kinh và khuyến khích sự phát triển của cái gọi là “thành phố thông minh”, Hội đồng Nhà nước cho biết hô...

Jul 26, 2023•6 min

Trung Quốc thay đổi ra sao sau 5 thế hệ lãnh đạo - Liệu có vượt Mỹ để trở thành ông chủ thế giới?

Hơn 70 năm qua, Trung Quốc đã trải qua 5 giai đoạn dưới sự dẫn dắt của 5 nhà lãnh đạo CPC gồm Mao Trạch Đông, Đặng Tiểu Bình, Giang Trạch Dân, Hồ Cẩm Đào và Tập Cận Bình. Thời kỳ Mao Trạch Đông Thời đại Mao có thể được chia thành 3 giai đoạn. Giai đoạn thứ nhất kéo dài từ 1945 - 1956, bao gồm các nỗ lực của CPC nhằm loại bỏ tầng lớp địa chủ thông qua cải cách ruộng đất quy mô lớn. Giai đoạn này chứng kiến sự ra đời của hệ thống đại hội đảng, đại hội đại biểu nhân dân và hệ thống kinh tế kế hoạch...

Jul 26, 2023•13 min

← Prev Next →

Hosted on Spotify for Creators (Anchor)

For the best experience, listen in Metacast app for iOS or Android