¶ Intro / Opening
Nieuw in de boekhandel. Postmortem van Frank van der Goot. Ontdek de wereld van de doden door de ogen van de bekendste patoloog van Nederland. In Postmortem geeft van der Goot een zeldzame blik achter de schermen van zijn werk. Waarbij forensisch onderzoek en misdaad samenkomen. Post Mortem van Frank van der Groot is een must read voor alle true crime liefhebbers. Nu verkrijgbaar in de boekwinkel en te luisteren in je favoriete luisterboeken app.
¶ Inleiding en Cari's Gast
Er was een babytje aangetroffen in een kiksattasje van Nike. En dat lag op de wallenkant bij de Slotelplas. Er komt op een gegeven moment een duiker. Het was niet zo heel diep daar. Die komt naar boven met een plastic zakje. Verswaard met een steen. Met drie navelstrengen. Met navelklemmen. Waar nou overigens de navelstreng aan zat.
Misschien is dit de derde keer of de vierde keer dat de vader of de moeder of wie dan ook dit gedaan heeft. We hebben gezegd, als we nou eerst zorgen dat we alles op alles gaan zetten om de moeder te vinden, dan zien we het andere traject wel later. Dan gaan we zorgen dat ze hulp krijgt. Welkom bij True Crime Pros. De podcast waarin mensen die er echt bij waren... hun verhaal delen over de verborgen wereld van criminaliteit en opspoering.
Ik ben Karin Voshaar en misschien ken je me wel als Kari van de podcast Moordzaken. In deze aflevering praat ik verder met oud-teamleider TGO Ton Uitenwijk... Die na 46 jaar trouwendienst bij het politiekorps in Amsterdam nu is afgezwaaid, helaas. In deze aflevering vertelt Ton Uiterwijk over de verschillende soorten moordmotieven die hij in zijn carrière is tegengekomen.
duiken we in de zaak van de slotenplasbaby... die in juni 2016 werd gevonden. Welkom, Ton. Graag gedaan. Je hebt 46 jaar in het vak gezeten. Mighty long time, denk ik dan.
¶ Veranderende Opsporingstechnieken
Ik kan me ook zo voorstellen dat er bijna in een halve eeuw tijd veel opsporingstechnieken zijn veranderd. Voortschrijdende inzichten in DNA. Alleen als we kijken al naar die oversporingstechnieken, wat popt er bij jou als eerste op als je denkt wat er allemaal veranderd is ten opzichte van 40 jaar geleden?
Misschien heel gek. Maar aan de ene kant is het ook weer niet zoveel veranderd. Want mensen blijven mensen. Moorden blijven moorden. Het wetboek van strafrecht blijft over het algemeen een strafvordering. Er blijven overal in de wetboeken. Dus de bevoegdheden blijven hetzelfde. Wat er natuurlijk wel in de loop van de jaren is veranderd. Is dat er een Bob-wetgeving bijgekomen. Dat is een bijzondere ops voor de bevoegdheden.
Er ontstaan bijvoorbeeld heel veel nieuwe methodes, maar ook nieuwe mogelijkheden om bepaalde dingen te doen. Neem de telefoons. De huidige telefoon, een beetje knappe telefoon, is ingewikkelder dan de computer die ons naar de maan stuurde.
En er staat natuurlijk heel veel data in. Daarnaast, de privacywetgeving is heel erg veranderd. Dus het is wel in bepaalde opzichten ook veel bureaucratischer geworden. Dat is eigenlijk nadeliger in plaats van positiver. Aan de ene kant is het nadeliger. Aan de andere kant heeft het ook weer voordelen.
In het verleden als er een zaak was geweest. Stapte ik mijn bedrijf naar binnen. En vroeg ik aan de directeur van jouw personeel. Is Pietje, werkt hij bij jou? Ja Pietje werkt bij mij. Nou geven ze gegevens even. Dan kreeg ik zo'n gegevens. Tegenwoordig heet dat vorderen. Was het misschien toen ook al, maar vorderen. Vaak als je een vordering hebt, moet je een vordering maken. Die maak je op papier op. Dat gaat naar een officier of een rechtercommissaris. Dan krijg je machtiging.
En dan mag je gegevens vorderen. Dus het is ook wel bureaucratisch geworden. En ik kan me ook voorstellen als je een telefoon wil uitlezen. Hoe ver ga je? Je kan kijken naar een aantal berichtjes. Maar je kan ook de hele telefoon uitlezen. Maar dat gaat natuurlijk veel verder. Dat gaat de grens over van privacy. Dus als wij de diepte ingaan met een telefoon. Dan moeten we daar weer aparte toestemming voor hebben.
En het biedt ook wel weer kansen, want mensen tegenwoordig zijn heel erg gek om alles overal te posten en overal mee naartoe te gaan. Alles is digitaal, dus dat biedt ook wel weer veel. kansen op te kijken van wat hebben mensen gedaan of waar zijn ze geweest. Ja, dus opsporingstechnieken zijn in die zin verbeterd. En met die technieken zou je dan een zaak opnieuw willen onderzoeken? Met de kennis van u?
Nou ja, er zijn wel zaken die... Er is met name één zaak die ik wel heel graag over zou willen doen. Want toen hadden we nog geen TG Joost. Dus los van dat we de technieken misschien iets minder hadden... Welke zaak? Dat is de moord op Damien Mooney op de Herengracht. Die is beschreven door Linda Samplonius in een boek Achter het Lint. Die hebben een aantal verhalen daar gedaan.
En ik weet zeker, die zaak hebben we opgelost, maar niet bewezen. Omdat we geen TGO's hadden. Wat was het ontbrekende stukje? Ja, ik denk overigens dat als je hem nu voor de rechtbank zou brengen, misschien dat je hem wel verordeld zou kunnen krijgen.
Die verdachte. Maar er was op een gegeven moment een camerabeeld. Waarbij de verdachte. De steekpartij. Een jongen doodgestoken. Die is op een camera opgenomen. En daarna is de verdachte weggelopen. Langs een camera van het kartumuseum. Op de Heerengracht. En die beelden waren na een paar dagen overgeschreven. En als we een TGO-team hadden gehad, hadden we die beelden gewoon gehad. En dat laatste stukje bewijs hadden we gehad. Ja, dan zou die zeker voorgedeeld kunnen zijn.
¶ Ongewone Moordmotieven en Impact
In jouw carrière zul je waarschijnlijk verschillende moordmotieven voorbij hebben zien komen. Vaak is het de chalogie, is het wraak, is het geld. Maar wat zijn nou de motieven die jou het meest zijn bijgebleven? Die jou zo verbaasd hebben, die dus buiten deze drie vallen. En waarom plegen mensen in godsnaam hun moord? Ja, als dat zo makkelijk te achterhalen was... dan hadden ze misschien iets meer preventief ook kunnen doen. En vaak opwillingen natuurlijk in doodslag.
Want anders is het geen doodslag. Maar ik heb een schieppartij gehad in de Bijlmer. Waarbij een jongen. Die had op een gegeven moment. Deelde die een beetje in softdrugs. Op zich is dat niet heel schokkend, zeg maar. Die kreeg je als ware in consignatie van een andere man. En de bedoeling was dat als hij dat verkocht had, dan moest hij hem terugbetalen. Dit hele voorval is opgenomen op beeld. En daarom is het zo mooi om de traces terug te halen.
En op een gegeven moment staan ze voor de flat daar. Staan ze allemaal ballonnetjes te lurken. Ze draaien kennelijk een muziekje. Want ze zijn heel vrolijk te dansen met elkaar. En op een gegeven moment komt die jongen. Wie het in conciliatie geeft komt aan met zijn auto. En die andere jongen gaat het geld halen. Die geeft hem het geld. Staat nog steeds vrolijk met zijn blonnetje te lukken en te dansen.
En dan zie je die jongen tellen. Je ziet hem letterlijk op beeld tellen. Nog een keer tellen, nog een keer tellen. Haalt hij die jongen erbij. Die gaat ook weer tellen. En dan wordt het een ruzie. Uiteindelijk is het een duw. En dan is het een pakken van een vuurwapen. Een schot. En dan is het klaar. En dat gaat dus over 50 euro. Waarbij ik denk. Dat een van tweeën.
Met name die jongen die je dan verkocht hebt. Zeg waarschijnlijk vergist heb in het bedrag. Dus het gaat eigenlijk helemaal nergens om. Je zult als rechercheur dan vaak thuiskomen. En waarschijnlijk denken. Wat leef ik in een krankzinnige verrotte wereld.
Als je dit toch allemaal meeneemt. Neem je de zaken echt in je hoofd mee naar huis? Heb je een thuisgrond waar je dan mee kan praten? Waar je het even kan kwijtraken? Ik hoef het niet kwijt. Daar ben ik wel vrij makkelijk in. Je houdt het bij je. Je staat altijd aan. Nou ja, als ik een nieuwe zaak heb, dan ben ik gewoon de eerste week, twee, drie, soms gewoon vier weken denk ik, niet heel erg aan spreekbaar thuis. In de zin van dat ik met mijn gedachten eigenlijk al...
voortdurend aan een zaak aan het denken ben. En dat is oké? Dat zit gewoon in, maar ik kan het niet uitzetten. En thuis weten ze het ook wel natuurlijk. Het is niet altijd even leuk, denk ik. Maar ze wisten het al wel. En dan is het van, dan zit je weer in je zaak te denken. Of als ik wakker word in bed, weet je. Of als ik nachts wakker word, dan denk ik, oh ja, dit nog en dit nog. Dus dat loopt wel een beetje weg daarna, zeg maar. Maar het leed...
Nou ja, dat doet dan eigenlijk niks met me. En daar ben ik nog eens over na gaan denken. En wat doet daar wel wat met je? Contact met bijvoorbeeld nabestaanden. Of dingen die ik in mijn politiecarrière heb meegemaakt. Een vrouw die... Een keer over de voet was gereden. Door een tram bijvoorbeeld. Die ik de hele tijd er moet bij staan. Leed van mensen, levende mensen. Doet mij veel. Veel doet mij meer. En overleden mensen.
Anders zou een patholoog anatome ook nooit een seksie kunnen uitvoeren. Maar je staat dus altijd aan. Of stond altijd aan. Dat is denk ik een eigenschap dat het rechercheur eigen is ook. Maar heb jij dan technieken of instincten ontwikkeld tijdens jouw... want je bent inmiddels met pensioen, maar tijdens jouw werk... die je vandaag de dag dan nog steeds gebruikt? Ik weet niet of het gebruik is. Ik heb nog wel steeds de...
De eigenschap dat als ik in mijn auto rijd. En ik haal een auto in. Ik kijk altijd in de auto die ernaast me zit. Dus in de auto die ik inhaal. Dat is bijvoorbeeld een voorbeeld. Ik kijk altijd om me heen. Dus als ik wel eens op vakantie ben of wat anders. Dan zegt mijn vrouw ook wel eens van. Wat loop je nou om je heen te kijken? Waar kijk je naar? Wat valt je dan op? Ik kijk gewoon.
Je kijkt gewoon. Dus als iemand iets doet, zou jij diegene altijd goed kunnen beschrijven? Nee, dat en niet denk ik. Want dat is wel gebleken. Dat getuigen vaak niet betrouwbaar zijn. Maar ik kan wel vaak vallen met dingen op dat ik denk van dat is raar. Ik liep een keer in de Kalverstraat te winkelen met mijn vrouw. En heel in de verte zag ik dat er een winkeldief door een beveiliging werd aangehouden in Burger.
Er gebeurde niet zo heel veel meer. Ik herkende dat gewoon. Die gozer lente daarna ook weg. En die kwam mijn kant uit. Zou je dan nog ingrijpen? Ja, ik heb hem onvergeschoffeld. Ik liep gearmd. Toen hij langs liep, teelde ik mijn knie op in zijn maag. En toen vielen we al zijn. En toen werd hij gepakt. Het gaat nooit uit. Ook nu niet.
En nu even iets anders. Luisteren naar spannende true crime verhalen? Heerlijk toch om daar helemaal ingezogen te worden? Ik luister vaak naar true crime boeken als ik me voor de podcast onderdompel in een onderwerp. En dat is super handig via Storytel.
Daarop heb je heel veel keuze en altijd een mooie stem... die je meeneemt naar indrukwekkende en spannende verhalen. De boeken die wij in onze podcast bespreken... zoals Mijn kop moest eraf en Niets is wat het lijkt... kun je ook via Storytel luisteren of lezen. In de app van Storytel vind je meer dan 1 miljoen verhalen en ook het boek waar we deze aflevering over hebben. Probeer Storytel nu niet 14, maar 30 dagen gratis via story.l slash truecrimepros of...
¶ De Zaak Sloterplasbaby Begint
Check de link in de show notes. In deze aflevering gaan we het hebben, Tom, over een van de meest spraakmakende zaken uit je loopbaan. De slotenplasbaby. Dat is een zaak uit 2016. 8 juni dat jaar. Komt er een melding binnen? Ja. Vertel. De eerste opvang heb ik ook bij deze niet gedaan. Dat werd gedaan door de districtsearchie en de forensische opsporing.
En er was een babytje aangetroffen in een kiksentasje van Nike. En dat lag op de wallenkant bij de Slotenplas. Ja, en dan wordt het hele circus natuurlijk opgestart. Het tent wordt neergezet en er wordt een onderzoek gedaan. We hebben het eerder gehad over hypotheses. Je weet niet hoe het baby is overleden. Maar de hypothese is wel dat een baby niet in een tasje in de slotenplas komt uit zichzelf.
Wanneer werd jij erbij betrokken? Ik denk al de tweede dag. Ik kwam ochtends op mijn werk en ik werd bij mijn baas geroepen. En die zei van, we hebben een zaak voor je. En er zit hier ook nog iemand, dat is een rechter. En wil je die meenemen in deze zaak? En dat was een rechter in opleiding. En die heeft bijvoorbeeld een half jaar bij ons meegedraaid in die zaak.
TGO teamleider. En dan krijg je een melding binnen van een baby. Een dode baby. Ik denk dat je vooral bezig bent met lichamen van volwassen mensen. Hoe reageer je op een melding van een baby? We begonnen in eerste instantie te denken. Kijk, zo'n onderzoek in zoverre is niet lastig. We hebben al die vaste processen die we doen. Dus die kan ik allemaal wel opstarten. Maar wat ik hier even mee zat is van. Wacht even, een baby. Dit is inderdaad een ander geval.
Hoe ga ik hiermee mijn team om? Want ik wil niet dat... Ik heb ook jonge ouders op mijn team natuurlijk. En ik wil niet dat mensen hier PTSS aan overhouden. Dus ik ben vooral op dat gebied ben ik eerst bezig geweest. Met het team ook. We hebben deze zaak gekregen. En als je hier last van krijgt. Als je wat anders hebt. Moet gewoon zeggen. Of als je het niet wil draaien. Want dan ga ik wat regelen.
Want ik kan me ook voorstellen dat het te veel wordt. En dat heeft er onder andere toe geleid. Dat iedereen wel zei. We willen de onderzoek doen. Maar een aantal collega's zeiden bijvoorbeeld. Ik wil niet geconfronteerd worden met foto's. Van de babylijkje of van de PD. Dus toen zeiden we dat.
Als eerste anders gaan organiseren. Dus dat we op een andere manier informatie bij weg zetten. Zodat niet mensen ongewild geconfronteerd worden met dingen die ze niet willen. En dat soort dingen ga ik dan in eerste instantie organiseren. Ja, dan moet je de zaak dus aanpakken met de informatie die je op dat moment al hebt. Je zegt al van ja, de collega's doen allemaal wel mee, maar dan wel...
¶ Uitdagingen en Mediastrategie
Op het moment wat ze kunnen doen, doen ze op eigen wijs inderdaad. Dan heb ik ook gehoord, babylijkjes, die zaken, die worden heel moeilijk opgelost. Het is een ingewikkelde zaak. Dat weet je al bij voorbaat. Wat we gedaan hebben. Is een deskundige erbij gehaald. Neonatologie. Twee deskundigen. Dat is een moeilijk woord.
Kinderen die overleden zijn. Vaak door niet natuurlijke oorzaak. En daar zijn we gesprekken mee aangegaan. Wij hebben geen ervaring met het aantreffen van een babylijkje in een buitengebied. Want dat is ook nog een verschil. Want tref je een babytje aan in een huis.
Dan vind je wel heel vaak de moeder. Maar die deskundigen zijn ervan. Babylijkjes die in een buitengebied worden aangetroffen. Of die begraven zijn. Of in een bos worden neergelegd. Of in dit geval in het water. Daar treffen we eigenlijk bijna niet. De vader of moeder van aan. Dus dat geeft al een. Voor mij gaf dat heel veel informatie. Dat ik dit onderzoek moest.
Anders moest inrichten. Dus je moet een andere strategie eigenlijk kiezen. Een andere strategie. Eigenlijk is elk delict. Het lijkt allemaal wel hetzelfde. Maar elk delict kent eigenlijk een andere strategie. En zelfs die strategie kan na een week wijzigen bij wijze van spreken. Dus waar wij voor kozen. Het is dus belangrijker. Om in dit geval de moeder te vinden. Dan om de moeder voor oordeel te krijgen. Want als je zoiets doet. Dan denk ik dat er iets met je aan de hand is.
Ik kan me niet voorstellen dat de moeder zomaar haar kind uitgaande dat de moeder is in het water terecht laat komen. Dus die heeft hulp nodig. Dus we hebben gezegd van als we nou eerst zorgen dat we alles... Op alles gaan zetten om de moeder te vinden. Dan zien we het andere traject wel later. En dan gaan we zorgen dat ze hulp krijgt. Dus wij zijn ontzettend veel met de media gaan delen. Meteen. Wat deelde je? Wat informatie kon je al naar buiten brengen?
We hebben bijvoorbeeld alles van de PD naar buiten gebracht. We hebben vrij snel opsporing verzocht gedaan. We hebben de foto van de rompertjes laten zien. Een tasje. Eigenlijk al dat soort informatie waarvan je achteraf zegt van... Dat is daderinformatie. Zoals we dat noemen. We houden vaak wel daderinformatie achter. Om te verifieren of een dader iets gedaan heeft. Of dat je een zelfmelder hebt. Die heb je ook nog vaak. Dat mensen zich komen melden.
En als die dan bepaalde dadeninformatie niet kunnen vertellen... dan kun je zien dat het een cellenmelder is. Maar in dit geval hebben we heel veel verteld. Ja, dat is een keuze geweest. En veel hulp van deskundigen buitenaf. Klopt. Ja, daar werken natuurlijk buiten zo'n TGO-team ontzettend veel mensen mee met zo'n onderzoek. We hebben het NFI of forensische opsporing, maar ook wijkteams.
We hebben hier ook samen met collega's van Zeden die ontzettend goed werk hebben gedaan. We zijn naar allerlei hulpverlenerinstanties gegaan. Verloskundigen naar artsen. We hebben echt een ontzettend breed. Het is ook langdurig onderzoek geweest. Je bundelt al die informatie samen. Van welk scenario gingen jullie uit op dat moment?
We hadden meerdere scenario's uiteraard, maar een van de meest aannemelijke scenario's was dat het kindje bij een vrouw geboren was die misschien niet wilde laten weten dat ze zwanger was. En dat kan. We hebben voorbeelden van vrouwen die gewoon zwanger zijn. En dat bij wijze van spreken hun vader en moeder waar ze thuis wonen het niet eens weten.
Dan bevallen ze vaak op het toilet. En als zo'n kindje dan geboren wordt. Dan leggen ze vaak een hand op het mondje. En dan gaat het kindje huilen. En dan stikt zo'n kindje. Dat gebeurt bijvoorbeeld vaak. Wij gingen van het scenario uit dat dit kindje geboren was. Misschien wel bij een... Een vrouw waarvan het niet bekend was. Kun je achterhalen, was het kindje levend bij geboorte? Dat is een heel apart verhaal hier. Want daar hebben we natuurlijk ook allerlei specialisten bij gehaald.
Vaak wordt gezegd, als er een lijk uit het water wordt gehaald, en dit is een babylijkje, er zit water in de longen. Als jij twee dagen in het water ligt en je bent niet verdronken, ligt er ook water in je longen. Dus dat is best wel lastig.
Maar wij konden in eerste instantie geen doodsoorzaak. En je wist wel hoe lang het kindje al in het water lag? Ook dat was wel lastig, maar er wordt dan altijd een periode gegeven van tussen de zoveel en zoveel dagen. Wij wisten wel dat het kindje meerdere dagen in het water had gelegen. Want er worden onderzoeken gedaan in zo'n tasje en dan wordt er...
Ik heb daar weer nieuwe dingen gehoord. Gekeken naar algen. Waterbeestjes en larfjes. Ook voor jou gaat er nog een hele wereld open. Iedere zaak gaat er weer een wereld open. En dan wordt er gezegd. Als je algjes hebt. Oestertjes hebben zoveel dagen nodig om te ontwikkelen. Dus dan is het minimaal zoveel dagen in het water. Dus op die manier...
¶ Het Speurwerk en Primark Lead
Kun je een kleine inschatting maken. Je zei net al dat je heel veel informatie direct naar buiten hebt gebracht. Dus zoveel mogelijk details doorspelen aan de media. Leverde dat wat op? We kwamen erachter dat het rompertje... Was van de Primark. Dat hadden we ook in die uitzending gezet. Ik heb al eerder gezegd. We moeten een vordering doen. Dus wij doen een vordering naar de Primark.
Te vragen van, wie hebben jullie allemaal een rompertje gekocht? Nou, de praatmarkt gaf aan in eerste instantie van... wij zijn anders georganiseerd. Ons hoofdkantoor zit in Ierland. We hebben allerlei afzonderlijke bedrijven. Die zijn allemaal zelfstandig. Dus dat kunnen we eigenlijk niet goed aanleveren. Dan gaat het bij mij altijd iets kriebelen. Stel dat ik nou bij de...
Primark lopen. En ik reken daar iets af. Ik kom overigens niet bij de Primark. Ik ben er één keer geweest. Maar ik weet wel hoe dat werkt met zo'n kassa. Dan gaat zo'n rompertje in dit geval over de kassa. En dan zegt die kassa piep. En piep is elektronisch. Volgens mij. Dat ze een trompet hebben. Maar dat hadden ze niet. Toen dacht ik, piep is elektronisch. Elektronisch is dus registreren. Maar als wij een vordeling doen. En we vragen het. En zij zeggen, we hebben het niet. Dan houdt het op.
En als iemand zegt ik wil het niet geven. Dan pleegt hij een straatbaar feit en misdrijf. Niet voldoende bevelle vordering. Dan kan ik hem aanhouden. Toen zat ik te denken, zal ik dan eerst de computer van Primark en beslag nemen? Maar ja, als ze allemaal afzonderlijke computers overal hebben, dan is dat ook geen doen. Dus ik denk, hoe ga ik dat dan oplossen?
Onder andere de media was ontzettend betrokken bij deze zaak. En wij mogen natuurlijk nooit lekken bij de politie. Ik lek ook niet. Maar wat ik toen heb gedaan. Ik spreek in ieder geval met een journalist.
En ik zeg tegen de journalist, ik zeg, ja, heb je nog de uitzendingopsporingssignalen? Ja, die heb ik gezien. Ik zeg, nou, als ik journalist zou zijn, dan zou ik eens aan de primark gaan vragen van hoe het staat met het onderzoek. Wat ze vragen, doe ik aan mij, hoe staat het? Dan zeg ik, nou...
Als ik journalist zou ik het aan de Primark eens gaan vragen. Hoe het staat bij het onderzoek. Heel inventief Tom. En de journalist belt vervolgens de Primark. En die zegt van. Ik heb op de volgende verzocht gezien. Dat jullie een essentiële info kunnen hebben. Met betrekking tot. In de opsporing van het rompertje. En toen zei de prijmark. Ja maar daar kunnen we helaas geen mededeling over doen. De dag erop word ik door de prijmark gebeld. Dat ze de gegevens gaan aanleveren.
Serieus. Ja, zo werkt het. Een goede strategie inderdaad. Om die media dus in te schakelen. Het klinkt nog steeds, voor mij klinkt het als zoeken naar een speelt in een hooiberg. Uiteindelijk, ja... Ook de Primark, het komt niet naar boven wie uiteindelijk die romper heeft gekocht. Waren er een paar concrete aanwijzingen die eerste week? Nee, geen.
Die rompertjes hebben, alle kopers van rompertjes hebben bezocht. Maar ja, als het content wordt betaald, dan is het kansloos natuurlijk. Maar we hadden wel zoiets van, we gaan het wel allemaal na. Maar wat je ook hebt, is dat we ontzettend veel... meldingen kregen en informatie kregen van mensen die zeiden van ja, mijn buurvrouw die was zwanger. Die is nu niet meer zwanger, maar ze heeft geen kind.
En mensen met een psychische aandoering. Dus we hadden op een gegeven moment het idee. Overal zijn zwangere vrouwen. Zijn zwangere vrouwen zonder kinderen. Waar je je af kan vragen. Wat is daar dan wel gebeurd? Die trek je allemaal na, die tips. Ja, die trekken we allemaal na. Dus dat is ontzettend veel werk. Alleen dat leverde uiteindelijk allemaal niets op. En wat we dan ook doen is onderzoek naar DNA. Geografische herkomst.
En daar kwam uit dat de ouders van het babytje... waarschijnlijk rond de randen van de Middellandse Zee... en Noord-Afrika vandaan kwamen. En dan hadden ze een bepaald gebied aangeduid. En gezien Amsterdam-West... Dachten we van, je gaat ook niet 100 kilometer lopen met zo'n baby. Dachten we van, de kans is groot dat de Marokkaanse achtergrond... Uit de omgeving van Slotenplas moet komen. Klopt. We doen natuurlijk ook...
Verder onderzoek naar die sporttas. Dat is een kiksentasje van de KNVB. Daar doen we onderzoek naar. Wie heeft allemaal zo'n kiksentasje gekregen? Dat is allemaal clubs verstrekt. En clubs hebben het weer aan mensen verstrekt. Eigenlijk is dat een heilloze weg. Dat is niet echt aan te doen. Wat we ook hebben gedaan is...
¶ Schokkende Vondst Drie Navelstrengen
Dan gaan we natuurlijk bij die PD. Die plaats er liet. Gaan wij het water nog in. Om te kijken van vinden we daar nog iets anders. En dat was helemaal een schok eigenlijk. Want er komt op een gegeven moment een duiker. Het was niet zo heel diep daar. Die komt naar boven met een plastic zakje. Verswaard met een steen. Met drie navelstrengen. Met navelklemmen.
Dat er één baby gevonden is. Dat er één baby gevonden is. Waar overigens de navelstreng aan zat. Dus je hebt dan meteen door. Dit zijn gewoon andere navelstrengen. Dat hadden we nog niet meteen door. Dat weet je pas na DNA-onderzoek uiteraard. De navelstreng zat nog aan de baby. Ja. Het heeft niks met deze zaak te maken, maar je denkt misschien wel van... Er liggen nog drie baby's hier. Misschien is dit de derde keer of de vierde keer dat de vader of de moeder of wie dan ook dit gedaan heeft.
Dus je maakt je dan wel een beetje zorg in het begin. En al die naverstellingen worden nagegaan. En dan blijkt dat niet te relateren aan de baby. Dus dat is dan een opluchting. We zijn er nooit achter gekomen. Gezocht naar culturele gebruik. Is het nou gewoon om je navelstrengen in het water te gooien. Dat hebben we nooit kunnen achterhalen. Moedekoe kan ik begrijpen. Dat begraven mensen nog maar. Ze koken het. Volgens mij heb ik wel eens gehoord.
Maar een navelstreng in het water gooien. Dat vond ik wel een hele bijzondere. En ook precies op die plek. Waar die baby wordt gevonden. Ik denk op vijf meter afstand of zo. Je wist vanaf het begin eigenlijk dat deze zaak dus ingewikkeld zou worden. Ja. Je loopt tegen heel veel dode sporen aan. Hoe ver mag en kun je eigenlijk gaan als TGO-team, als onderzoeksteam? Is er een ongelimiteerd budget?
Nee, natuurlijk is er geen ongelimiteerd budget. Maar het zit veel meer in de capacitaire afweging. Kijk, op een moment dat je... nieuwe moorden gaat krijgen... gaat soms wel eens wat opzij. Dus je moet... tussen die onderzoeken doorheen moet je managen, zeg maar.
Het leefde zo. We hadden meer dan honderd mensen op de begrafenis. Alleen al in San Barbara. Die impact op die buurt. We hebben stille tocht gehad. We hebben begrafenis allerlei mensen gesproken. Hoe ging dat die begrafenis? Want het is een anoniem... Babylijkje. Normaal gaat hij naar Santa Barbara. Dan wordt hij daar begraven. En dan komt er een houten latje op te staan. Met een nummer volgens mij. Datum erop. Datum erop. En dat is dan klaar.
Maar wij waren naar Santa Barbara gegaan en dan hebben we dit verhaal verteld. En toen zeiden ze van ja, dat vinden wij ook heel erg. En toen hebben we de Santa Barbara, die zei van wij hebben nog wel een mooie stenen hartje. Die gaan wij op onze kosten gaan we die mooie... We zitten op Slotersplasbaby. Met de datum. En op een gegeven moment. Ik weet niet wie dat betaald heeft. Een rietenmandje is er geregeld. Er is een dienst die ze houden. Zeg maar.
En er kwamen honderd mensen. En wij stonden daar met ons team ook. Om al die mensen te gaan bevragen. Want we dachten van misschien komt de moeder wel. En dan hoor je allerlei ellende van verhalen van mensen die een kind zijn verloren. Iedereen had zijn eigen reden om daarbij aanwezig te zijn. En je hoopt inderdaad dat die moeder daartussen zit. Ga je iedereen dan langs? We hebben iedereen besproken. Gewoon een praatje maken.
¶ DNA Verwantschapsonderzoek en Vader
Want het is geen verhoor, het is gewoon een praatje. Daar is niets uitgekomen. Hoe komt het uiteindelijk tot een doorbraak in deze zak? Het gekke is, sommige onderzoeken mag je niet meteen doen. Als je bijvoorbeeld een DNA-verwantschapsonderzoek wil doen... Ja, verwantschapsonderzoek is eigenlijk kijken naar familie. Want die baby zit natuurlijk niet in de DNA-databak. Dus die vind je niet. Dus je moet kijken, kan ik daar een vader, een moeder of een...
Een neef of wie dan ook. En dan krijg je vaak een treffer. En dan moet je een hele stamboom maken. Dat zijn allemaal weer nieuwe stappen in het onderzoek. Maar voor je verwantschapsonderzoek moet doen. En ook DNA mag afnemen van iemand. Ook al is het heimelijk of niet.
Dat zit allemaal aan voorwaarden verbonden. Omdat het vrij dure onderzoeken natuurlijk ook zijn. Maar tot onze verbazing hadden we bij het eerste verwantschapsonderzoek. Dus eigenlijk kijken ze in de DNA databanken naar verwanten. Hadden we meteen een treffer. In welke databank kijken ze dan? Gewoon de DNA databank van veroordeelde mensen. Dus je weet al dat...
Een verwantschap is met een veroordeeld iemand. Maar goed, als jij winkeldiefstal pleegt en je hebt je DNA, dan zit je er ook in. Dus het zijn niet allemaal... Ik vind niet iedereen die in de DNA-databank zit echt crimineel. Wat zijn de voorwaarden inderdaad om een... Je moet een oordeling hebben voor een misdrijf. Dat kan natuurlijk best wel gauw. En de mensen kunnen ook nog een keer een foutje maken. Als ze 18 zijn geweest.
Dus het ligt een beetje aan de definitie crimineel. Maar vaak zien mensen crimineel als iemand die echt criminaliteit pleegt. Maar mensen kunnen ook een keer een foutje maken. Maar in ieder geval, deze man zat in de databank. Dus we kregen een treffer. En tot ons verbazing de vader. Ja, dan zit je wel heel dicht bij de bron. Dan zitten we dicht bij de bron. Klopt, ja.
En hoe hebben jullie dan uit kunnen zoeken wie de moeder is? Dan gaat de strategie veranderen. Dan krijgen we aanpassing. Dan ga je nadenken van oké, dit is dan de vader. Kunnen we de vader aanhouden? Dat kan natuurlijk wel. Maar nou zegt die vader. Ik ga helemaal niks zeggen. Dan schiet ik daar niks mee op. Dus dat is eigenlijk geen optie. We moeten eerst kijken. Wat voor type is dat.
Is het iemand die mee zou gaan werken? Hij kan ook dader zijn. Hij kan ook het kindje in de slotenplas hebben gegooid. En los van of het kindje wel of niet doodgeboren is... is het ook een strafbaar feit wegmaken lijk. Dat is wel een strafbaar feit. Want als je een lijkje in de slotenplas gooit, dan is het wegmaken lijk. Dus wat wij dan doen is onze hele opsporingsstrategie veranderen naar die vader. Om te kijken van wie is die vader? Kunnen we via de vader bij de moeder komen?
Weet hij ervan? Al dat soort zaken gaan we eerst bekijken. En dat gaf een wat ontluisterend beeld. Omdat wij kwamen erachter dat die vader... Hij had wel een relatie. Maar hij had ook allerlei relaties. Tussen haakjes. Met andere Marokkaanse vrouwen. Uiteindelijk. Lichten die ze erop. En dan maakten ze helemaal het hof. En dan zeiden ze. Ik heb nu even.
Geld nodig. Want ik heb een cashflow probleem. En sommigen maakten wel 20.000 euro namen over. En dan verdween hij. Dus dat hoorden wij over. Over de informatie. Die wij. We hadden hem onder de tap staan. Dus uiteindelijk hebben we toch besloten... op een gegeven moment hadden we in beeld gebracht... met wie hij contact had allemaal. We wisten zijn sociale netwerken in kaart gebracht. En toen hebben we hem aangehouden. Wat vertelt hij aan jullie?
Hij heeft uiteindelijk gewoon verteld wie zijn relaties waren. En met wie hij een relatie heeft gehad. Want hij wist niet dat die baby dit natuurlijk was. Dus uiteindelijk heeft hij zijn relaties verteld. En op die manier konden wij erachter komen. Eigenlijk meerdere vrouwen heeft hij opgekomen. Ja, dat durf ik niet helemaal meer zeker. Maar hij doet al meerdere vrouwen.
Maar in ieder geval, een van die vrouwen bleek de moeder van de Slotersplas baby te zijn. En hij heeft nooit geweten dat hij dus... Het was een jongetje, een zoontje. Wij geloven hem wel dat hij niet wist dat hij... dat zijn zwanger was. Dat moet voor hem dus ook een schok zijn geweest. Ik weet niet of het een schok voor hem was. Volgens mij was hij niet zo onder de indruk. Als ik dit verhaal hoor. Dan denk ik. Dit is een enorm verdrietige zaak. Klopt.
¶ Verhoor Moeder en Haar Verhaal
Letterlijk alleen maar slachtoffers. Dan ga je het verhoor in met de moeder. Want de moeder houdt je aan. Ja klopt. Hoe reageert zij? Wat we dan doen natuurlijk. Verhoren ze met de specialisten van zeden. Die zijn speelschaffel opgeleid. En we hadden daar weer een specialist bij gehaald. En dat was een hoogleraar van de universiteit. Problematische bevallingen.
Ik wist niet dat we hem hadden. Dus die is er. En waarom hadden we die erbij? We hebben ook een recherchepsycholoog erbij. Die hebben wij zelf in dienst. Die ons altijd adviseert. Wat voor type verhoorder moeten we hebben. Wat past goed bij een verdachte. En hoe gaan we het verhoor aanvliegen. Hoe was die vrouw? Was ze verdrietig? Was ze boos? Wij zien dan iemand als een kwetsbaar persoon. Een kwetsbare verdachte. Dus dan gaan we dan op een hele rustige en vriendelijke manier mee om.
Dus ze wordt echt wel zorgvuldig gehoord. Want we willen niet dat iemand nog meer schade heeft. Maar ze kon er best wel redelijk normaal over vertellen. En kreeg wel emoties als ze het over de moeder had. Er zat wel wat verdriet in, zeg maar. En wat was haar verhaal? Haar verhaal was dat ze zwanger was in een periode. Dat niemand het wist. En op een gegeven moment thuis is bevallen. En dat ze vervolgens...
Na de bevalling heeft ze de bed verschoond. Gewassen allemaal. En het babytje heeft ze in een tasje gedaan. In de kasten gelegd. Het babytje leefde nog? Zij zei dat het babytje niet leefde bij de geboorte. Zij heeft het babytje in een tasje gedaan, in de kast gelegd. Heb ze eerst al die spullen opgeruimd, gewassen. En toen is ze naar de Slotenplas gelopen. Wat ongeveer 1,3 kilometer was ongeveer.
Dus heen en weer. Dit heeft ze allemaal zelf gedaan. Zonder iemand erbij. Zegt ze. Dan moet ik wel zeggen. Ik denk dat ik nu de stem van de advocaat. In haar verklaring hoorde. Toen vertelde ze. En toen heb ik het babytje op het fietspad gelegd. En heb ik het een beetje open gedaan. Heb ik het een kusje gegeven. Met het idee van. Dan wordt het babytje tenminste gevonden. En krijg ze een waardige begrafenis.
Daar gaat het volgens mij mis. Want het babytje is nooit gevonden op het fietspad, maar in het water. Klopt. Maar als je haar verhaal hoort, geloof je haar? Denk je ook van, oeh. Of twijfel jij? Nou, ik heb geleerd om bij het verhoren in de basis niemand te geloven, in eerste instantie.
bekend van de tindermoord. In dit boek lees je de echte verhalen van slachtoffers uit bekende strafzaken, zoals de Utrechtse tramschutterzaak, de MeToo-slachtoffers van The Voice en het verhaal van Barbie na haar bevrijding uit de gedwongen prostitutie. Recht voor het slachtoffer van Sebas Diekstra is nu verkrijgbaar in de boekhandel en te luisteren in je favoriete luisterboek-app. Dat begrijp ik, maar toch in je hoofd gaan er heel andere dingen om. Ja.
Nou, ik denk, wat je vaak ziet bij verklaringen van in dit soort zaken, is dat er een groot deel waar is. En het is altijd natuurlijk best wel lastig om te achterhalen welk deel is nou waar en welk deel is nou niet waar. En ik denk dat het... regelmatig is ingegeven door de verdediging... dingen net anders worden verteld... omdat het juridisch veel handiger is. In de beoordeling achteraf. Maar dat is wel een persoonlijke mening. Ja, want...
¶ Vrijspraak en Ton's Kritiek
Jij legt de zaak klaar voor het Openbaar Ministerie. Die wil haar toch schuldig laten verklaren door de rechter. En straf op laten liggen. Wat is dan het doel van deze straf? Wij hebben natuurlijk altijd lopen roepen van we willen je helpen. En dat is ook echt onze insteek geweest. En zij is ook onderzocht in het Pietermaar Centrum. En die hadden gezegd van er bestaat een kans op herhaling.
En als je dan iemand wil behandelen. Dan heb je wel een veroordeling nodig. Dus je moet iemand vervolgen. Om iemand te dwingen. Om zo'n behandeling te volgen. Want als je iemand vrij spreekt. Onslaat wat echte vervolging. Dan kun je tegen iemand zeggen. We raden u wel aan een behandeling te volgen. Maar als iemand zegt. Doe het niet.
Je hebt eigenlijk niet die straf voor ogen. Het is meer dat jullie haar een behandeling gunnen. Ik hoop er natuurlijk op dat ze wel veroordeeld zou worden. Bijvoorbeeld met een voorwaardelijke gevangenisstraf. Dat ze niet hoeft te zitten. En vervolgens ook een... Zonder voorwaarden. Dat ze behandeld kan worden. In 2019 komt zij voor de rechter. Ze moet in de rechtbank verschijnen. Ze wilde heel graag een zitting achter gesloten deuren. Dat gebeurde niet. Nee.
Kijk, ons systeem is nou dat wij namelijk een open rechtspraak hebben. En het is niet dusdanig schokkend. Ik heb niet zoveel rechtspraak meegemaakt waarvan ik niet zoveel hoge pet. Hier had ik geen hoge pet van op. Denise waren de vragen ontzettend suggestief. Zij gaf heel weinig antwoord. En het antwoord dat ze gaf is heel zachtjes. Terwijl ze bij ons...
Onze verhoorden worden opgenomen. Dus de rechtbank had ook dat verhoor kunnen kijken. Naar jouw weten hebben zij nooit gekeken. Nee, hebben ze niet gekeken. Dan zie je gewoon dat ze het verhaal vertelt. En hier vertelt ze het verhaal niet. Hier deed ze een beetje het zwijgen toe. En dan zei de rechtbank van. Is het dan zo en zo gegaan? En dan zei ze heel zachtjes. Ja.
Het werd bij haar in de mond gelegd. Ik zeg niet dat zij niet emotioneel is. Ik zie haar niet als crimineel. Wat was het uiteindelijke vonnis? Het vonnis is vrijspraak geweest. Daar vind jij wat van. Daar vind ik wat van. Ja, over het algemeen vind ik niks van rechtspraak. Wij maken een dossier en dan is het oordelende rechter. In dit geval natuurlijk ook. En ik vind dat we een heel goede rechtspraak hebben... met goede oordelen, goed doordacht.
Maar in dit geval, en ik ga je ook uitleggen waarom ik vind dat dit in dit geval een belachelijk vonnis is. En dat is voor mijn rekening, een belachelijk vonnis. Je moet je voorstellen dat zij verklaart dat zij naar de Slotelplas loopt. Zij loopt met dat babytje in de handen. Het is al de vraag of je 1,3 kilometer heen en weer kan lopen en de hele wasgoed kan doen na een bevalling. Een aantal vrouwen hebben mij verteld van dat lijkt me niet zo aannemelijk, maar goed.
Dat weet ik niet. Het zou misschien ook wel kunnen. Onder adrenaline. Maar dan loopt ze daar. En dan loopt ze naar het Slote Plas. En dan. Loopt ze helemaal. Richting. De waterkant. Je loopt al over een heel stuk voetpad. Dus ze hadden hem ook in het begin kunnen neerleggen. Maar dan loopt ze daar bij de waterkant. En dan legt ze daar midden op het fietspad. Waar ook yoghurt zijn. Legt zij dat babytje neer. Open.
Met een tasje. Je kan daar niet bij het water komen. Want er zijn heel veel bosjes daar. Dus als je daar door de bosjes naar de waterkant moet. Dan haal je jezelf helemaal open. Water is eigenlijk geen optie. Het is achter de bosjes. Dan ga ik even schetsen wat er duins gebeurt. Dan komt er iemand. Ik zie het zo helemaal voor me. In zijn joggingpak. Die loopt daar een beetje hard te rennen.
Of die is net moe. En die denkt, hé, een kiksentasje midden op het voetpad. En die kijkt in het fietsentasje, want dat staat open, het kiksentasje. En die ziet daar een babytje. En die denkt, weet je wat, ik rits hem dicht. En ik leg het even in het water. Ik ga door de bosjes heen. Of ik loop om naar het water. En ik geef een grote sweeper met een tasje. En ik gooi het kind in het water. Dan is dat tasje licht aan het water.
De slotenplas kent niet zo heel veel stroming. Maar er is wel wind en van alles. Het tasje kan aan alle kanten op. Want het blijft een beetje drijven. Het zingt niet. Dan twee dagen later. Op dezelfde plek loopt er iemand over het pad. En die denkt, ik ga eens hier door de bosjes heen. Waar je dus door openhaalt. Die loopt dan door die bosjes allemaal heen. Naar de betonnen waterkant.
En denkt, hé, we drijven daarna aan de zijkant een kiksentasje. En die pakt het kiksentasje. Die legt het op de waterkant, maakt het open. Ziet een babytje. Ik ga er vanuit, schrikt zich rot. En neemt de kuienlatten. Belt niet de politie. Want het tasje is op de kant gelegd. Dan komt de vrouw die haar gevonden heeft. Die loopt daar te wandelen met haar hondje. Dat is weer later. Want het baby heeft wel enige tijd op de kant gelegen.
Het hondje loopt de bosjes in. Klein hondje, dus die kan makkelijk de bosjes in. Die gaat lopen te blaffen. Die mevrouw zegt, kom Vicky, kom. En Vicky komt niet. En zij denkt, ja verdomme, waarom komt Vicky nou niet? Zij gaat ook de bosjes in. En zij treft er een tasje aan. En zij belt de politie. Ik vind dit allemaal onaannemelijk klinken. En zo zei je het. Nou.
Jij was bij die zitting aanwezig. Jij kan nog niet leven met die vrijspraak. Het gaat jou dus niet om dat zij een straf krijgt. Maar dat ze die behandeling gegund wordt. En nu kan het niet meer. Er zou hoge beroep ingesteld worden. Waarom er geen hoge beroep is ingesteld, weet ik niet.
Hij heeft dat gedaan. Want die was het ook niet eens met het vonnis. Uiteindelijk is het mij nooit duidelijk waarom ze dat niet hebben gedaan. En op een gegeven moment is het zo lang geleden. Dan hoef je het ook niet meer te doen. Is gevaarverhaling denk ik ook niet meer aanwezig. Niet gebleken althans. Voor zover we weten. En ik hoop maar dat zij gewoon een hele gelukkig leven nog krijgt. Maar het is wel iets wat graag anders had gezien. Ja het zal voor haar litteken.
¶ Leven Na Politie en Toekomst
altijd op asiel zijn. Een bizar verhaal deze zaak. Net zoals waarschijnlijk de zaken die je allemaal hebt gedaan afgelopen 46 jaar. Je bent nu met pensioen, maar stilzitten doe je niet. Nee. Nee, je geeft nog les. Je bent zelfs nog werkzaam uren per week. Ik heb een jaarcontract van 300 uur. Dan hoop ik mijn ervaring nog een beetje te kunnen uitleren. En je schrijft ook nog samen met journalist Linda Samplonius.
een boek? Ja, klopt. Bij mijn afscheid kreeg ik een mooie manquette met al mijn zaken in de vorm van baantjeboeken. Toen dacht je, dit kan ik zelf ook. Er was een paar keer gevraagd. Ga je niet een boek schrijven? Ga je niet een boek schrijven? Nu ik heel veel tijd heb. Dacht ik. Waarom niet? Toen ben ik eigenlijk overtuigd. En toen heb ik gezegd. Ik heb zoveel van dit soort zaken allemaal. Waar ik eigenlijk best wel heel leuk over zou kunnen vertellen.
We hopen je ook zeker nog een keer hier aan tafel te hebben. Fijn dat je bij ons te gast bent geweest. Ton Uitwijk, dank je wel. Graag gedaan. Geniet van je pensioen. Gaat zeker lukken. Succes met het schrijven. En als je boek uit is, ik lees het graag. En tip hem dan ook gelijk in deze podcast. Hartstikke goed.
Dus om het gemis wat kleiner te maken, tip ik een true crime boek om te luisteren of te lezen. Deze keer is dat, als de rechtsstaat valt, wat onrecht met de burger doet. Het is geschreven door niet de minste strafpleiter Geert-Jan Knoops. En hij geeft een onthullende inkijk in de wereld van het recht. Hoe stevig staat onze rechtsstaat eigenlijk nog? En belangrijker, hoe kunnen we misstappen voorkomen en burgers beter beschermen? Misschien geen typische true crime titel?
Die je van mij gewend bent, maar wel een ontzettend belangrijk en interessant boek. Ik zet de link in de omschrijving van de aflevering. Dit is een podcast van VBK Audiolab in samenwerking met AudioHuis. Redactie door Mirella Waajenberg en Rachel van der Pol. Regie en montage door Rick Uilenbroek. Mixage door Gijs Vriezen. Eindredactie door Rachel van der Pol. Productie door Suzanne Tirol.
