«Թարգի՛ր, լաո» փոդքասթի 18-րդ թողարկումը ձեւաչափով տարբերվում է մյուսներից։ Կարպիս Փաշոյանն ու Գոռ Մադոյանն այս անգամ հյուր ունեն։ Հայ պատմագիտության մարտահրավերները թեմայով նրանք զրուցում են Միացյալ Նահանգների Միչիգանի համալսարանի հայագիտական կենտրոնի ղեկավար, պատմագետ Արա Սանջյանի հետ։ «Պատմությունը պետք է հիմնվի քաղաքակիրթ բանավեճի վրա». սա է զրույցի հիմնական եզրակացությունը։
«Թարգի՛ր, լաո» փոդքասթի 17-րդ թողարկման թեման Հայաստանի փորձագիտական դաշտն է։ Կարպիս Փաշոյանն ու Գոռ Մադոյանը անխնա քննադատության են ենթարկում «գործընկերներին»՝ եզրակացնելով, որ «անիմաստ փորձագետների գոյությունը պայմանավորված է մարդու չմտածելու ձգտմամբ»։
«Թարգի՛ր, լաո» փոդքասթի 16-րդ հաղորդման ընթացքում Կարպիս Փաշոյանի ու Գոռ Մադոյանի քննարկման թեման Արտավազդ 2-րդ թագավորի քաղաքական կերպարն է։ Նրանց կարծիքով՝ Արտավազդ 2-րդը ինտելեկտուալ էր, որի այդ արժանիքը, սակայն, չէր գնահատվում որպես քաղաքական առաքինություն։
«Թարգի՛ր, լաո» փոդքասթի 15-րդ հաղորդման ընթացքում Կարպիս Փաշոյանի ու Գոռ Մադոյանի քննարկման թեման Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի գործունեությունն է։ Նրանց կարծիքով՝ Ստեփանակերտից Երեւան տեղափոխված գործչի ամենամեծ ողբերգությունն այն էր, որ այդպես էլ չկարողացավ դառնալ հայաստանցի։
«Թարգի՛ր, լաո» փոդքասթի 14-րդ հաղորդման ընթացքում Կարպիս Փաշոյանն ու Գոռ Մադոյանը քննարկում են Բագրատունյաց թագավորության ժամանակաշրջանը՝ առաքինություն համարելով իշխող խավի սպասելու եւ համագործակցելու կարողությունը։ Նրանց կարծիքով՝ չի կարելի անընդհատ ենթարկվել կամ անընդհատ դիմադրել։
«Թարգի՛ր, լաո» փոդքասթի 13-րդ հաղորդման ընթացքում Կարպիս Փաշոյանն ու Գոռ Մադոյանը քննարկում են Հայաստանի քաղաքացիական դաշտը, քաղհասարակության ներկայացուցիչների հարաբերությունները պետության հետ, այդ հարաբերություններում առկա խնդիրների ընկալումն ու լուծման եղանակները։ Նրանց կարծիքով՝ քաղհասարակության առաջին խնդիրը պետք է լիներ խաղաղության քարոզը, բայց ոչ պատերազմից հետո։
«Թարգի՛ր, լաո» փոդքասթի 12-րդ հաղորդման ընթացքում Կարպիս Փաշոյանն ու Գոռ Մադոյանը քննարկում են Տիգրան Մեծի թագավորության ժամանակաշրջանը։ Նրանց կարծիքով, տիգրանմեծյան աշխարհագրության՝ դպրոցում մեզ մատուցված, սահմանները չեն համապատասխանում իրականությանը, եւ Հայաստանը երբեւէ չի եղել ծովից ծով, բայց դա չի նվազեցնում Տիգրան Մեծի դերը հայոց պատմության մեջ։
«Թարգի՛ր, լաո» փոդքասթի 11-րդ հաղորդման ընթացքում Կարպիս Փաշոյանն ու Գոռ Մադոյանը քննարկում են ամերիկյան IRI-ի (Միջազգային հանրապետական ինստիտուտ) վերջերս Հայաստանում անցկացրած սոցհարցման արդյունքները։ Նրանց կարծիքով՝ հասարակության անդամները նույնացնում են քաղաքականությունը, պետությունն ու իշխանությունը եւ փոփոխությունների հնարավորությունը չեն կապում ընտրությունների հետ։
«Թարգի՛ր, լաո» փոդքասթի 10-րդ հաղոորդման ընթացքում Կարպիս Փաշոյանն ու Գոռ Մադոյանը քննարկում են պետություն-եկեղեցի փոխհարաբերությունները՝ սկսած քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն ընդունելու ժամանակներից մինչեւ մեր օրերը։ Նրանց կարծիքով՝ «Հայկական քրիստոնեությունը կարող է միահյուսվել հայկական ժողովրդավարության հետ», բայց միշտ պետք է պահպանել հոգեւորի եւ աշխարհիկի սահմանը։
«Թարգի՛ր, լաո» փոդքասթի փորձագետներ Կարպիս Փաշոյանն ու Գոռ Մադոյանն այս թողարկման ընթացքում քննարկում են խորհրդանիշների եւ դրանց նկատմամբ հասարակության վերաբերմունքի հարցերը՝ ժամանակակից իրադարձությունների եւ պատմության լայն համատեքստում։ Նրանց կարծիքով՝ «մարդիկ վաղուց դրոշը չեն նույնականացնում պետության հետ, պետությունն էլ չեն նույնականացնում իրենց հետ», որովհետեւ «կարեւորություն են տալիս ձեւին, ոչ թե բովանդակությանը»։
«Թարգի՛ր, լաո» փոդքասթի փորձագետներ Կարպիս Փաշոյանն ու Գոռ Մադոյանն այս թողարկման ընթացքում քննարկում են Հայաստանի Հանրապետության երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանի քաղաքական կերպարը։ Նրանց կարծիքով՝ Սարգսյան նախագահի քաղաքական կենսագրությունը՝ պայմանավորված Մարտի 1-ի իրադարձություններով, եղել է լեգիտիմության անվերջ փնտրտուք։ Այս համատեքստում են քննարկվում թե՛ ֆուտբոլային դիվանագիտության, թ՛ե Եվրոասոցացման համաձայնագրի ու ԵԱՏՄ մտնելու հանգամանքները։
«Ներկայիս արժեբանությամբ անցյալը գնահատելն ամենահանցավոր բանն է, որ կարելի է անել պատմության հետ»,- ասում է «Թարգի՛ր, լաո»-ի Բ փորձագետ Գոռ Մադոյանն ու խորհուրդ տալիս կարդալ Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմություն»-ը։ Իսկ Ա փորձագետ Կարպիս Փաշոյանը գտնում է՝ «ժամանակն է հասկանալ, որ պատմությունը հերոսների եւ դավաճանների մեխանիկական հերթափոխ չէ»։
Կարպիս Փաշոյանն ու Գոռ Մադոյանը «Թարգիր, լաո»-ի տաղավարում խոսում են պոպուլիզմի մասին՝ սկսելով վերջերս դասալքության մասին արված մի հայտարարությունից եւ հասնելով համակարգային հարցերի։ Ըստ նրանց՝ պատերազմում պարտվելու պատճառ ներկայացվող դասալքությունը հետեւանք է ոչ թե մարդու, մարդկանց անձնական որակների, այլ կառավարելու անընդունակության։ «Պոպուլիստական իշխանությունը չի կարողանում որոշումներ կայացնել»,- եզրակացնում են նրանք։
Պատմությունը ուսումնասիրելու համար է, ոչ թե հպարտանալու։ Երբ միայն հպարտանում ես, առաջ են գալիս մտածելուն խանգարող միֆերը։ Կարպիս Փաշոյանն ու Գոռ Մադոյանը Թարգիրն լաոյի տաղավարում քննարկում են Վարդանանց պատերազմը։
Ալիք Մեդիայի հեղինակներ Կարպիս Փաշոյանը եւ Գոռ Մադոյանը՝ հագնելով փորձագետի շապիկ, «Թարգի՛ր, լաո» փոդքասթ ստուդիայում զրուցում են մեզանում առկա միֆերի մասին, որոնք, ըստ նրանց, սուտ չեն, բայց նաեւ հեռու են ճշմարտությունից։
Երկու-երեք տարի առաջ Երեւանի եւ հանրապետության մյուս քաղաքների վահանակներին հայտնվեցին ցուցապաստառներ. «Հայաստանը՝ օջախ, ժողովուրդը՝ ընտանիք» տարօրինակ գրությամբ։ Ալիք Մեդիայի հեղինակներ Կարպիս Փաշոյանը եւ Գոռ Մադոյանը՝ հագնելով փորձագետի շապիկ, «Թարգի՛ր, լաո» փոդքասթ ստուդիայում քննարկում են օջախի եւ պետության, օջախի եւ քաղաքացիական հասարակության փոխառնչությունները։
«Ալիք Մեդիայի» հեղինակներ Կարպիս Փաշոյանի եւ Գոռ Մադոյանի քննարկումն այս անգամ պաշտպանության համակարգի շուրջ է։ Խոսակցությունը բավական մեծ ժամանակաշրջանի մասին է՝ Արցախյան առաջին մարտերից մինչեւ 44-օրյա պատերազմ եւ հետագա զարգացումներ։ Քննարկման առանցքը, սակայն, ազգ-բանակ հայեցակարգն է, որն, իբրեւ ռազմավարական հղացում, ի հայտ եկավ 2016 թվականի քառօրյա պատերազմից հետո։
Ալիք Մեդիայի հեղինակներ Կարպիս Փաշոյանը եւ Գոռ Մադոյանը՝ հագնելով փորձագետի շապիկ, «Թարգի՛ր, լաո» փոդքասթ ստուդիայում խոսում են Հայաստանի անցյալին, ներկային եւ ապագային վերաբերող խնդիրներից։ «Թարգի՛ր, լաո» փոդքասթը պատրաստվել է «Յուշարար» արվեստից կենտրոնի համագործակցությամբ։ #aliqmediaarmenia #targirlao #newprogram
