W szpitalach psychiatrycznych najczęściej leczeni są pacjenci, którzy wymagają stałej opieki i obserwacji specjalistów. Wizerunek tych placówek w mediach często jest demonizowany, jednak dla wielu osób to szansa na lepsze zdrowie psychiczne. Leczenie w tego typu szpitalu może być planowane lub nagłe - wszystko zależy od stanu pacjenta. Kto kwalifikuje się do pobytu w takim miejscu? Na czym polega leczenie w szpitalu psychiatrycznym? Jak współcześnie wyglądają takie placówki? Czy leczenie w nich ...
Sep 27, 2022•41 min•Ep. 326
Odors and olfactory preferences provide helpful information in a variety of contexts, including social interactions, food intake and threat detection. Given the importance of the sense of smell, it is likely that odor perception is at least partially determined and affected by universal mechanisms and factors. In this podcast, Professor Sorokowska summarizes the cross-cultural research she conducted with her collaborators on a variety of odor perception-related issues. First, she presents the re...
Sep 26, 2022•56 min•Ep. 327
Rozwój technologiczny oraz łatwy dostęp do internetu trwale wpłynęły na nasze życie. Młodzież dużą część swojego czasu spędza przy komputerze, co niesie za sobą zagrożenie, takie jak cyberprzemoc. Ta forma znęcania różni się od przemocy występującej w realnej rzeczywistości jedynie tym, że do agresji i napaści dochodzi za pośrednictwem internetu. Co mówią badania EU KIds Online i ySkills na temat cyberprzemocy? Jakie są jej rodzaje? Jak zapobiegać temu zjawisku? Na te i inne pytania odpowiada dr...
Sep 22, 2022•48 min•Ep. 325
Napady padaczkowe są przejściowymi zaburzeniami pracy mózgu. Tradycyjnie uznaje się, że wzmożona synchronizacja neuronów obserwowana podczas napadów padaczkowych jest reakcją łańcuchową zachodzącą w wyniku zachwiania równowagi pomiędzy połączeniami pobudzającymi i hamującymi w mózgu. Ostatnie badania zaczynają jednak wskazywać na zupełnie inny obraz rozpoczęcia napadu. Paradoksalnie o napadach padaczkowych mogą decydować nie wzajemne połączenia neuronów, lecz zmiany w ich środowisku. Wyniki te z...
Sep 02, 2022•59 min•Ep. 324
Świadomość dotycząca funkcjonowania w spektrum autyzmu rośnie. Coraz większą uwagę poświęca się diagnozowaniu, terapii i emocjom osób neuroatypowych. Wraz z postępującą wiedzą na ten temat okazuje się, że kobiety w spektrum muszą często przejść znacznie dłuższą drogę, by poznać mechanizmy swojego funkcjonowania. Dziewczynki często nie otrzymują rozpoznania w młodym wieku, ponieważ… za dobrze funkcjonują. Czym różnią się objawy kobiet i dziewczynek w spektrum autyzmu od symptomów, które zauważane...
Aug 31, 2022•57 min•Ep. 322
Czy osoby, które mają problemy z szeroko pojętym rozumieniem emocji, rozpoznawaniem ich u siebie i u innych, trudnościami z byciem empatycznym/empatyczną, potrafią tworzyć stałe i satysfakcjonujące relacje romantyczne? Jakie problemy dotykają osób wywodzących się z pozabezpiecznych więzi i jednocześnie prezentujących wysoki poziom aleksytymii? Czy można zmienić siebie, rozpoznając dysfunkcjonalne wzorce i schematy emocjonalne w relacjach i podejmując trud ciężkiej pracy osobistej? Na te i wiele ...
Aug 30, 2022•1 hr 29 min•Ep. 323
Bullying to zjawisko prześladowania i dręczenia rówieśniczego w szkole. Przemoc rówieśnicza może przejawiać się w różnych formach, które niosą za sobą szereg konsekwencji z jakimi boryka się osoba będąca ofiarą prześladowania. Wyniki najnowszych badań wskazują, iż są to zarówno konsekwencje bezpośrednie, jak i długoterminowe wpływające na samoocenę, funkcjonowanie społeczne, relacje interpersonalne i ogólny dobrostan. Co wiemy z badań perspektywy krajowej na temat bullyingu? Jak rodzice czy szko...
Aug 18, 2022•56 min•Ep. 321
Zmienność nastrojów, niestabilność w relacjach, impulsywność - to tylko kilka cech charakterystycznych dla osobowości borderline. Czym jest zaburzenie osobowości borderline? Jakie wyróżniamy style tego zaburzenia? Jak może przejawiać się u mężczyzn? Jakie są sposoby leczenia osobowości borderline? Jak osoby z tym zaburzeniem funkcjonują w bliskich relacjach? Jaką rolę pełni diagnoza różnicowa czy występowanie zaburzeń współistniejących? Na te i inne pytania odpowiada Kinga Rajchel, psycholog i p...
Jul 27, 2022•39 min•Ep. 320
Choć spektrum autyzmu kojarzone jest z zaburzeniem, którego diagnozę stawia się w wieku dziecięcym to wiele osób dopiero w dojrzałym wieku dowiaduje się o swojej neuroatypowości. Diagnozowanie dorosłych nie jest łatwym zadaniem. Dorośli ze spektrum autyzmu często wykształcają umiejętność maskowania wszelkich objawów. Jak przejawia się spektrum autyzmu u osób dorosłych? W jaki sposób przebiega proces stawiania diagnozy? Czy występują różnice pomiędzy spektrum autyzmu u kobiet i u mężczyzn? Jak ws...
Jul 26, 2022•1 hr 1 min•Ep. 319
W ostatnich 5–6 latach całodobowe oddziały psychiatrii dzieci i młodzieży są nadmiernie przepełnione. Zmianie uległ kliniczny profil przyjmowanych pacjentów, którzy często prezentują zachowania agresywne lub autoagresywne, najczęściej deklarują niechęć do życia, myśli i zamiary samobójcze. Jedną z przyczyn gwałtownego wzrostu liczby przyjmowanych pacjentów w ostrym kryzysie psychicznym są sytuacje traumatyczne, doświadczane przez nich w różnych systemach funkcjonowania, w tym w rodzinie. Istotne...
Jul 25, 2022•47 min•Ep. 318
Problemy emocjonalne i trudne sytuacje życiowe dotykają coraz większej liczby osób. Z tego względu tak ważni we współczesnym świecie są psychoterapeuci. To oni niosą profesjonalną pomoc w kryzysowych sytuacjach i pomagają wrócić do stanu równowagi psychicznej. Czy warto zostać psychoterapeutą? Jakie kroki należy podjąć, by móc w ten sposób pomagać innym? Jaką szkołę psychoterapii wybrać? W jaki sposób przebiegają studia i szkolenia psychologiczne? Jak wygląda praca psychoterapeuty w kontekście b...
Jul 19, 2022•1 hr 5 min•Ep. 317
W ostatnich dekadach wielu przedstawicieli psychologii i neuronauki poznawczej zgodziło się co do tego, że sensoryczno-motoryczne obszary mózgu są zaangażowane nie tylko w postrzeganie i kontrolę ruchu, lecz także w wyższe procesy poznawcze, w szczególności w przetwarzanie pojęć. Pogląd taki określa się jako „ucieleśnione poznanie”. Z drugiej strony łatwo można dostrzec, że duża część naszej aktywności poznawczej wiąże się z pojęciami abstrakcyjnymi, takimi jak „teoria”, „liczba pierwsza” czy „s...
Jul 04, 2022•1 hr 6 min•Ep. 316
Wokół spektrum autyzmu wykształciło się wiele mitów i szkodliwych stereotypów. Taka dezinformacja często prowadzi do stygmatyzacji osób neuroróżnorodnych. Według szacunkowych danych w Polsce dotyczy to ponad 340 tysięcy osób. Spektrum autyzmu to odmienny sposób funkcjonowania na płaszczyźnie społecznej, emocjonalnej i poznawczej. Jak zrozumieć osoby neuroatypowe? Czy spektrum autyzmu objawia się podobnie u dzieci i u osób dorosłych? Jak diagnozuje się to spektrum autyzmu? Czy są jakieś różnice m...
Jun 29, 2022•48 min•Ep. 315
Funkcjonowanie w społeczeństwie bywa skomplikowane. Szczególnie dotkliwie odczuwają to osoby z zaburzeniami osobowości. Inny sposób postrzegania emocji, odmienna komunikacja, stygmatyzacja - to tylko kilka z wielu czynników komplikujących nawiązywanie długotrwałych więzi. Osoby antyspołeczne także mierzą się z wieloma trudnościami. W jaki sposób społeczeństwo odbiera antyspołeczność, a co na ten temat mówią badania? Jak rozpoznać osobę z tego typu zaburzeniami? W jaki sposób funkcjonują w relacj...
Jun 28, 2022•1 hr 36 min•Ep. 314
Rodzina pełni bardzo ważną rolę w diagnozowaniu pacjenta. Odwrotnością większości terapii, w których to pacjenci przychodzą do gabinetu psychoterapeuty, jest obserwacja jego codziennego życia w domu. Taka forma leczenia pozwala obserwować cały system rodzinny i ocenić jak wyglądają relacje między domownikami. Jakie możliwości daje taka terapia? Czy obserwacja życia rodzinnego od wewnątrz pozwala dokładniej zdiagnozować problemy pacjenta i rodziców? Jakie korzyści w kontekście terapii zyskuje wów...
Jun 22, 2022•53 min•Ep. 313
Ludzie różnią się między sobą i jest to zupełnie naturalne - mamy odmienne poglądy, potrzeby czy doświadczenia. Na każdego z nas oddziałuje coś innego, dlatego tak ważne jest indywidualne podejście do pacjenta w procesie psychoterapii. Na przestrzeni lat wykształciło się wiele nurtów terapeutycznych. Jednym z nich jest psychoterapia humanistyczna, w której terapeuta skupia się na uczuciach, doświadczeniach oraz postrzeganiu siebie przez klienta. Terapia ta ma budować poczucie swobody, zrozumieni...
Jun 14, 2022•51 min•Ep. 312
Od momentu wybuchu wojny w Ukrainie naszą granicę przekroczyły ponad 2 miliony uchodźców. Szacuje się, że w Polsce zatrzymało się około miliona kobiet, dzieci i seniorów. Trudno przewidzieć, kiedy zakończy się wojna, dlatego zarówno Polacy, jak i osoby z Ukrainy muszą wspólnie nauczyć się funkcjonować w nowej sytuacji. Co możemy zrobić, by proces integracji był łatwiejszy zarówno dla nas, jak i dla naszych gości? Jak integrować dzieci ukraińskie i polskie w placówkach szkolnych? Jak radzić sobie...
Jun 08, 2022•56 min•Ep. 311
Według raportu Światowej Organizacji Zdrowia z 2015 r. zaburzenie depresyjne to czwarta najczęściej występująca psychiczna choroba na świecie. Dotyka w sumie ponad 300 milionów ludzi. Zaburzenia depresyjne niosą ze sobą nie tylko ogromne koszty zdrowotne, ale i społeczne, dlatego ważne jest zarówno poszukiwanie nowych, skutecznych metod terapeutycznych, jak i zrozumienie neurobiologicznego podłoża tych zaburzeń. Neurobiologiczne podłoże depresji nie jest jednorodne. Często zmiany neurobiologiczn...
Jun 05, 2022•1 hr 7 min•Ep. 310
The concept of borderline personality disorder (BPD) was defined nearly 100 years ago, and its diagnosis has been part of clinical practice for almost 50 years. What have we learnt about treating BPD? Initially, portrayed as one of the most difficult psychiatric disorders to treat, the past 30 years of innovations have led to substantial amelioration in psychotherapeutic interventions, yielding clear benefits in the lives of people with the diagnosis of BPD. Intense affect, accompanied by powerf...
Jun 01, 2022•1 hr 35 min•Ep. 309
Osoby z histrionicznym zaburzeniem osobowości określa się często jako barwne ptaki - wyróżniają się sposobem wypowiadania się, ubiorem i ogromną potrzebą bycia w centrum uwagi. Jej brak powoduje, że łatwo wpadają w złość lub wykazują zazdrość. Co dokładnie oznacza pojęcie histrionizmu? kiedy można mówić o rozwoju pełnoobjawowego zaburzenia osobowości? jaka jest specyfika emocjonalności histrionika i w jaki sposób buduje on relacje intymne? jaka jest zależność pomiędzy płcią a prawdopodobieństwem...
May 30, 2022•1 hr 16 min•Ep. 308
Według Shadda Maruna terapia przestępców seksualnych należy do jednych z najtrudniejszych, zadań współczesnej psychologii. Jakiekolwiek czynności seksualne wykonywane bez zgody osoby, której dotyczą, powinny spotkać się z konsekwencjami. Jednak rzeczywistość bywa bardziej skomplikowana. Dlaczego terapia przestępców seksualnych jest ważna społecznie? W jaki sposób praca terapeutyczna może im pomóc? Jakie oddziaływania psychologiczne stosowane są w takiej pracy? Czy terapia przestępców seksualnych...
May 24, 2022•1 hr 5 min•Ep. 307
Przemoc rówieśnicza jest problemem zarówno dla dzieci, rodziców, nauczycieli, jak i terapeutów. Agresja i przemoc są bardzo podobnie definiowane, jednak kluczową różnicą między nimi jest równowaga sił. W przemocy jedna ze stron jest słabsza i staje się ofiarą. Dlaczego tak ważne jest rozróżnianie tych pojęć? Czym jest bullying? Jak wspierać dzieci, które doświadczają przemocy rówieśniczej? Jak wygląda mechanizm powstawania przemocy? Co sprzyja wejściu w rolę ofiary? Na te i wiele innych pytań od...
May 24, 2022•48 min•Ep. 306
Dzieciństwo ma ogromny wpływ na nasze dalsze życie. To czas, w którym intensywnie się rozwijamy i uczymy sposobów postępowania oraz radzenia sobie w różnych sytuacjach. Jeśli w okresie dorastania wypracujemy nieadaptacyjne schematy, a także zaburzone strategie funkcjonowania psychicznego i społecznego, to skutki tego mogą negatywnie wpływać na naszą dorosłość. Terapia schematów jest jedną z rekomendowanych form pracy terapeutycznej - badania naukowe wykazują jej skuteczność przy tego typu trudno...
May 22, 2022•1 hr 9 min•Ep. 305
Od momentu rozpoczęcia wojny w Ukrainie do naszego kraju przybyły miliony uchodźców. Polacy chętnie pomagają im materialnie, finansowo i przyjmują ich do własnych domów. Decydując się na wspólne mieszkanie z osobami z Ukrainy, często nie do końca wiemy, czego możemy się spodziewać. Odmienna kultura, przebyta trauma i nowe środowisko z pewnością nie ułatwiają nawiązywania nowych relacji oraz funkcjonowania. Jak wobec tego zadbać zarówno o siebie, jak i o komfort gości? Od czego zacząć wspólne mie...
May 10, 2022•43 min•Ep. 304
Pedofilia i czyny pedofilne budzi w społeczeństwie słuszny niesmak, wzgardę, a także niemoc. Historie związane z tego typu przestępstwami są trudne do zrozumienia i często skrywane przez lata. Leczenie zarówno pedofilii, jak i dzieci wykorzystywanych seksualnie jest szczególnie skomplikowanym wyzwaniem psychologicznym, psychiatrycznym i psychoterapeutycznym. Jak zdefiniować pedofilię? Czym jest czyn pedofilny? Co leży u podłoża pedofilii? Czy to zagadnienie dotyczy również kobiet? Jakie konsekwe...
May 06, 2022•1 hr 2 min•Ep. 303
Wojna w Ukrainie rozpoczęła się 24 lutego, od tego czasu tysiące Polek i Polaków zaangażowało się w pomoc uchodźcom, zapewniając im żywność, ubrania i dach nad głową. Wspieranie osób, które znalazły się w tak poważnym kryzysie, jest ogromnym wysiłkiem emocjonalnym. Jednak wojna trwa nadal i tym samym potrzebna jest dalsza pomoc. Dlatego ważne jest, by zadbać również o siebie i swoją motywację do długofalowego niesienia pomocy. Jakie czynniki wpływają na podtrzymanie motywacji? Co nas napędza do ...
May 04, 2022•54 min•Ep. 302
Rodzice zastanawiają się często jaki jest optymalny czas, który dziecko może spędzać przed ekranem komputera czy smartfona. Wielu z nich analizuje gdzie leży cienka granica pomiędzy rozrywką, a uzależnieniem od gier czy social mediów. Strach rodziców przed nowymi technologiami nie pozwala zrozumieć dzisiejszej rzeczywistości młodych ludzi, w której relacje międzyludzkie w znacznej mierze przeniosły się do sieci. Aby zdiagnozować uzależnienie, musi wystąpić wiele różnych symptomów, a korzystanie ...
Apr 20, 2022•52 min•Ep. 301
Jakie możliwości rozwoju mają studenci psychologii? W jaki sposób podczas studiów zbierać doświadczenie i poszerzać swoją wiedzę? Jak wygląda wolontariat studencki w ośrodkach uzależnień? Klaudia Grzyb i Maja Jakóbczyk, studentki psychologii o specjalności klinicznej i edukatorki seksualne fundacji Spunk, opisują własną perspektywę wolontariatu w fundacji zajmującej się pomocą osobom uzależnionym. Podczas dwuletniej pracy nabrały doświadczenia w kwestiach związanych z redukcją szkód, partyworkin...
Apr 11, 2022•26 min•Ep. 300
Pierwsza Pomoc Psychologiczna (PPP) jest interwencją przeznaczoną do stosowania w przypadku klęsk żywiołowych, katastrof, ataków terrorystycznych i innych nagłych wypadków doświadczanych przez duże społeczności. Jej celem jest zapewnienie poczucia bezpieczeństwa i komfortu, zaspokojenie praktycznych potrzeb, wspieranie radzenia sobie, stabilizowanie reakcji psychicznej i dostarczanie im innych zasobów psychospołecznych. PPP jest programem praktycznym, elastycznym. To, czego potrzebują osoby znaj...
Apr 10, 2022•2 hr•Ep. 299
Każdy człowiek posiada jedyny i niepowtarzalny odcisk palca. Podobnie jest w przypadku naszych mózgów, które są równie unikatowe jak linie papilarne. Nie oznacza to jednak, że istnieją „lepsze” i „gorsze” mózgi. Koncepcja neuroróżnorodności zakłada, że zarówno funkcjonowanie mózgu, jak i cechy behawioralne są wskaźnikami tego, jak zróżnicowana jest populacja ludzka. Osoby, które myślą i funkcjonują w inny sposób w obszarze umiejętności, zdolności i potrzeb określamy neuroatypowymi. W spektrum ne...
Apr 08, 2022•58 min•Ep. 298
