Odkrywać to, co nieznane: czyli po co nam dziś kino artystyczne? Posłuchajcie rozmowy z Małgorzatą Sadowską, Dyrektorką Artystyczną Nowych Horyzontów o 25. latach festiwalu Kino nowohoryzontowe — osobny gatunek? Widz NH: czyli kto? Mody na regiony i słów kilka o polityczności kina Istoty nocy: Wielka Brytania, samotne wędrówki, klubowe wieczory, nocne życie, czyli o programie 25 lat festiwalu: od zwożenia taśm po dystrybucję digitalową Pasmo Trzecie oko: zoom na matki i mommy issues, kobiecej kr...
Jul 01, 2025•1 hr 3 min
Nienasycenie. Sorrentino i „Bogini Parthenope” — czyli o pięknie na granicy nieistnienia i traktacie o cudzie O czym rozmawiamy? czym jest sorrentinizm ? co łączy kino Paolo Sorrentino z Federico Fellinim? male gaze czy autoironia? O pierwszej bohaterce Sorrentino: Parthenope banalne piękno śródziemnomorza: Neapol i rozprawa o cudzie czym jest antropologia i co oznacza samo słowo „Parthenope”? piękno o dwóch obliczach, czyli zło i dobro jako rewers jednej monety tropy melancholii: od Gombrowicza...
May 02, 2025•1 hr 29 min•Season 2Ep. 2
Razem z Karoliną Bednarz - reporterką, tłumaczką, współtwórczynią wydawnictwa Tajfuny - rozmawiamy o tym, czego może nas nauczyć spojrzenie z zewnątrz. Bo skąd wzięło się przeświadczenie, że *ważne* idee powstają w Europie lub docierają do nas ze Stanów? Podręczna lista tematów: Czy autorka może być bohaterką i stroną w non-fiction Dlaczego obiektywizm jest narzędziem podtrzymywania europejskiej hegemonii? Kim jest fixer? Czym są pomniejsze uczucia ? Czy wykluczane społeczności zawsze się wspier...
Apr 06, 2025•1 hr 45 min•Season 2Ep. 1
Margaret Atwood to kanadyjska pisarka, poetka i krytyczka literacka; urodzona w 1939 roku w Ottawie, Atwood zdobyła międzynarodowe uznanie dzięki takim powieściom jak Opowieść podręcznej czy trylogia MaddAddam . Jej prace często dotykają tematów feminizmu, ekologii, władzy oraz moralności, a także ostrzegają przed niebezpieczeństwami totalitaryzmu. Tyle w skrócie. A to przecież tylko wierzchołek góry lodowej. Tym razem opowiadam o koncepcie literatury mniejszej dość viralowego w humanistyce duet...
Feb 10, 2025•1 hr 7 min
Virginia Woolf była angielską pisarką, eseistką i jedną z czołowych postaci literatury modernistycznej. Urodziła się w 1882 roku w Londynie i była częścią Grupy Bloomsbury - formacji intelektualistów, którzy wywarli ogromny wpływ na kulturę i sztukę początku XX wieku. O czym posłuchacie w najnowszym odcinku? Dlaczego realizm nie wystarcza? Czyli słów kilka o modernizmie i literackich technikach tego czasu W jaki sposób Woolf przepracowywała traumę w osobistą i społeczną w literaturze? Czym zajmu...
Oct 09, 2024•1 hr 19 min
Joan Didion, urodzona w 1934 roku w Sacramento, to postać, która zrewolucjonizowała amerykańskie dziennikarstwo i literaturę. Jej przenikliwe spojrzenie na społeczeństwo i politykę USA uczyniło ją jedną z najważniejszych głosów swojego pokolenia. czym jest więc Nowe Dziennikarstwo? w jaki sposób Didion kwestionuje mity dzieci-kwiatów i Hollywood? i co z tym wszystkim ma wspólnego mit pionierski? Zaczynając karierę w „Vogue”, Didion szybko zyskała sławę dzięki swoim esejom i powieściom, które wni...
Oct 07, 2024•1 hr 15 min
Czy istnieje przepis na Nagrodę Nobla (i za co się ją otrzymuje)? Czym jest literatura środka? I jaką wizję literatury ma Olga Tokarczuk? Tym razem opowiadam Wam o polskiej noblistce z 2018 roku, przyglądając się kolejnym etapom jej twórczości - szczytowych latach 90./00., prywatnych i lokalnych mitach lat 10. oraz gatunkowych rozszczelnieniach po Noblu i manifeście zawartym w "Czułym narratorze". - Co pisarce wychodzi najlepiej, a co nie wypada najzręczniej? - W jaki sposób odbywało się orienta...
Sep 02, 2024•1 hr 56 min
Czym jest kolektywna autobiografia ? I dlaczego tak trudno jednoznacznie przypisać twórczość francuskiej noblistki, Annie Ernaux , do radykalnego feminizmu? A w końcu - jak rysuje się tradycja współczesnych opowieści autobiogaficznych? Posłuchajcie o odkrywaniu korzeni osobistej pamięci i jej powiązaniach z szerszymi strukturami społecznymi. O czym jeszcze usłyszycie tym razem? klasa a płeć, czyli co napędza pisanie w tym gatunku? wielka historia w oczach jednostki - o spleceniu publicznego i pr...
Jul 26, 2024•1 hr 29 min
Jakie miejsce we współczesnych społeczeństwach zajmuje dzisiaj starość? Czy awans społeczny i intelektualny wiąże się wyłącznie z ruchem w górę? Kiedy konsekwencją awansu jest alienacja i zerwanie związków rodzinnych? Sądzę, bez kokietowania, że to jedna z najważniejszych rozmów, które do tej pory ukazały się w Raporcie. Razem z dr Pauliną Małochleb rozmawiamy o narracjach o awansie: najnowszym eseju Didiera Eribona "Życie, starość i śmierć kobiety z ludu" (tłum. J. Giszczak) oraz "Hance. Opowie...
Jun 14, 2024•1 hr 11 min
W jaki sposób odzyskać herstorię? Jak poradzić sobie z białymi plamami w biografiach, których nie da się już uzupełnić? Razem z Klaudią Hartung-Wójciak oraz Barbarą Piórkowską rozmawiamy o twórczym dotwarzaniu. O czym mówimy? Lista poniżej: Czym różnią się historyczne narracje męskocentryczne i performatywne próby herstoryczne? Zwrot ku relacyjności i małym narracjom Kobiece niedoreprezentowanie i narracje o wyczerpania - i co z tym zrobić? Dlaczego gdańszczanie w XIX wieku hodowali ananasy? W j...
Jun 07, 2024•1 hr 13 min
Czy pani Bovary to Flaubert? I czym jest dziś nowy bowaryzm? Razem z prof. Piotrem Śniedziewskim, literaturoznawcą, tłumaczem, specjalistą od literatury XIX wieku rozmawiamy o niezwykle silnej mocy rażenia pewnego arcydzieła: "Pani Bovary" Gustave'a Flauberta. O czym posłuchacie tym razem? Męskie oko o kobiecej perspektywie, czyli o pożądaniu, nudzie i marzeniu oraz pytaniu, czy mężczyzna może opisać kobiece doświadczenie? Powieść bez pręgierza, czyli literacki proces sądowy przeciw obrazie mora...
May 17, 2024•59 min
Jakie recepty na przyszłość zostawiła nam Ursula LeGuin? Która forma wspólnotowości jest najmniej krzywdząca? I co z nadzieją? Razem z profesor Agnieszką Gajewską (UAM) rozmawiamy o twórczości i wizjach Ursuli Le Guin - pisarką już dla wielu po prostu ikoniczną. O czym dyskutujemy? Dlaczego Le Guin postawiła na fantasy? Jaką funkcję społeczną pełni science ficiton? Lektury z końca świata, czyli dokąd doprowadzi nas dalsza degradacja środowiska? Le Guin - Morrison - Atwood - czyli co łączy trójkę...
May 11, 2024•1 hr
Co tak naprawdę wiemy o współczesnym dramatopisarstwie? Ja - niezbyt wiele. Dlatego razem z profesorem Piotrem Dobrowolskim (UAM) rozmawiamy o sprawach zupełnie podstawowych i tych, które wcale nie są intuicyjne. Stąd i lista wielu pytań, które w finale złożyły się na dyskuję o problemach, potrzebach i kondycji dramatopisania - wypchniętego z literatury, wepchniętego do teatru; nadającego z ziemi niczyjej. Jak traktować dramat? Czy istnieje poza sceną? Czyli słów kilka o teatralnej teorii dramat...
May 03, 2024•1 hr 13 min•Season 1Ep. 34
W jaki sposób przejąć moment, w którym kończy się język?Kim lub czym jest współczesny wampir? I jak czytać dziś myśl ostatniej wielkiej humanistki, Marii Janion? Na te i inne pytanie próbujemy odpowiedzieć z Agnieszką Wolny-Hamkało, poetką, autorką powieści i sztuk teatralnych, członkinią zespołu badawczego Archiwum Kobiet IBL PAN. O czym rozmawiamy? Czym jest kamp? I dlaczego pojawia się w pracach i myśli Marii Janion? Wampiryczne AI i wampiryczny kapitalizm, czyli o zasysaniu zasobów, żywieniu...
Apr 25, 2024•53 min•Season 1Ep. 35
Wydawcy jej nienawidzą [zobacz memy] Tym razem, z Olgą Drendą, rozmawiamy o stereotypach i granicach: bo czy rzeczywiście „wielka” literatura rodzi się tylko z traumy? I czy żartować można ze wszystkiego? No i jak wyglądałby kanon śmiesznej kultury? A poza tym: Dyskutujemy o bardzo długiej europejskiej tradycji humoru , terapeutycznym działaniu żartu i wyścigu państw o palmę narzekackiego pierwszeństwa. Zadajemy sobie pytanie, dlaczego tak bardzo potrzebujemy dziś błaznów ? Czyli o balansującym ...
Mar 29, 2024•54 min•Season 1Ep. 34
TOVE JANSSON WHO? Nie tylko Muminki. Czyli jak zostać artystką i zamienić życie w sztukę. Choć Jansson była Finką, pisała głównie po szwedzku. Jej życie rozciągało się niemal na cały XX wiek - od zawieruch wojennych, prez depenalizację homoseksualizmu (1971) niemalże po legalizację związków partnerskich na północy Europy. Była skrupulatna i uważna na detale - jej notatki i zeszyty potrafiły w całości opisywać schemat działania maszyny, o której tylko wspomniała w tekście. Tove Jansson zaczynała ...
Feb 24, 2024•1 hr 54 min
Przed Wami antypodsumowanie roku 2023 - dlaczego anty? Bo razem z Magdaleną Gołdanowską - redaktorką nabywającą obcej prozy związanej z Wydawnictwem Czarne, rozmawiamy o zmieniającym się rynku książki w Polsce, polskiej i zagranicznej prozie, roli agentów, kupców i prywatnych literackich zachwytach, które trudno zamknąć w ramie 12 miesięcy. Wybiegamy też w przyszłość - czyli wspominamy o tym, co pojawi się na półkach w 2024 (a idą rzeczy potężne). A rozmowa jest treściwa - bo ponad godzinna. O c...
Jan 13, 2024•1 hr 22 min•Season 1Ep. 32
Tym razem znajdujemy się na granicy dwóch stanów: Kentucky i Ohio. Toni Morrison w swojej twórczości zadaje pytania z gatunku tych najstrudniejszych - a co, jeśli nie ma dobrego wyboru? 00:11:54 WHY Toni? Co łączy Jima Morrisona z Toni M? Czym jest życiopisanie? I co ma z tym wspólnego Flaubert? 00:17:44 Blackstoria, czyli co? O dziejach pewnego - świeżo ukutego (pewnie wcale nie) - pojęcia. 00:19:45 Historia arcydzieła: Umiłowana (przeł. K. Gucio) i w całości odcinka: o staroświeckim i potężnym...
Dec 06, 2023•1 hr 26 min•Season 1Ep. 31
Przy okazji 15. edycji Conrad Festival udało mi się porozmawiać z pisarzem, o najbardziej złożonej tożsamości, jaką można sobie wyobrazić. Razem z Eduardo Halfonem rozmawiamy o: - mozaice tożsamości, czyli metaforze szafy: jakie kostiumy wiszą w szafie Halfona (gwatemalskie, polskie, syryjskie, libańskie, amerykańskie i francuskie)? Które "przebranie" jest mu najbliższe? - wachlarzu tożsamości, czyli o tym, czy kim się jest, kiedy przebranie się zdejmuje? - o strategiach przetrwania Żydów: polsk...
Oct 29, 2023•1 hr 4 min•Season 1Ep. 30
Gdzie dziś, w sferze naszych działań indywidualnych i społecznych, znajduje się literatura? Razem z Grzegorzem Jankowiczem, filozofem literatury, krytykiem literackim, eseistą i dyrektorem programowym Conrad Festival stajemy wbrew bezsilności, zadając sobie pytanie o to, co może dać nam literatura? No i - w jaki sposób Kafka korzystałby z Facebooka? I dlaczego bał się snu? O czym rozmawiamy? literatura jako część rzeczywistości (nie wbrew, nie zamiast, nie w opozycji)- o najnowszym filmie Agnies...
Sep 20, 2023•1 hr 37 min•Season 1Ep. 29
W 2023 roku Karakterowi, najbardziej znanemu wydawnictwu niezależnemu, wybija 15. lat działalności na rynku. To również 15. lat zmian społecznych, politycznych i kulturalnych. Zatem: czy wydawca musi mieć misję? Czyli po co Przemek Dębowski wciąż publikuje książki? jak zmieniliśmy się my i rynek? Czyli czasy dolara za 2 złote i świecie ziszczonego snu w jaki sposób Karakter znajduje swoich autorów? I czego nie udało się przeforsować Przemkowi? co działo się z krytyką literacką? I czy możliwy jes...
Aug 11, 2023•1 hr 14 min•Season 1Ep. 28
Susan Sontag - ikona, despotka, ostatnia wielka gwiazda humanistyki? Jak zabrać się do jej twórczości? Była nie tylko eseistką i pisarką, ale również wpływową krytyczką i teoretyczką kultury. Odwagą myślenia i pisania (może nawet zuchwalstwem) zmieniła oblicze współczesnej humanistyki. Jej esej "Notes on 'Camp'" z 1964 roku zrewolucjonizował sposób, w jaki rozumiemy sztukę, a krytyka wojny w Wietnamie oraz pomoc niesiona w trakcie wojny w Bośni wyznaczyła standard intelektualistom zaangażowanym ...
Jun 16, 2023•1 hr 27 min•Season 1Ep. 27
Razem z dr Pauliną Małochleb - krytyczką, akademiczką, uważną czytelniczką i twórczynią @ksiazkinaostro - rozmawiamy o WSTYDZIE. skąd bierze się wstyd? dlaczego wstyd jest skutecznym narzędziem dyscyplinowania kobiet? co wspólnego ze wstydem ma klasowość? I jak z kastową strukturą społeczną radzi sobie Francja? w jaki sposób Marie Ndiaye dekonstruuje model lewicowego zaangażowania? czy jest możliwa ponowna kolonizacja? jakie tematy są bliskie współczesnej literaturze francuskiej? miasto jako wst...
May 19, 2023•58 min•Season 1Ep. 26
Z esejem jest pod górkę - każdy ma w głowie swoje wyobrażenie, a zdarza się, że mijamy się jak - sama nie wiem - statki na niebie, bo jednak myślimy o zupełnie różnych esejach. No to jaki jest współczesny esej? Wywrotowy, niesforny i buntowniczy czy rozwodniony, puszczony i bufoniasty? Czym jest (a czym nie) esej? Dlaczego czytanie to pakt z autorem / autorką? Co utrata Kresów miała wspólnego z tzw. „polskim esejem”? Skąd wzięło się porównanie Mitteleuropa z esejem jako gatunkiem? Dlaczego anglo...
Apr 30, 2023•1 hr 6 min•Season 1Ep. 25
Tym razem zapraszam Was do pierwszego odcinka "interwencyjnego", czyli opowieści o książce Emilii Dłużewskiej "Jak płakać w miejscach publicznych". - czy "ważny temat" książki usprawiedliwia formę? - między promocją a krytyką literacką - socjologicznie o literaturze, czyli o zapotrzebowania na konkretną literaturę i konsekwencjach wyborów - pisanie autofikcyjne czy...? Czyli o trzech książkach o doświadczeniu z ostatnich kilku lat Jeśli masz ochotę wesprzeć moją pracę, możesz zdecydować się na d...
Mar 24, 2023•49 min•Season 1Ep. 24
Tym razem, przy okazji poznańskiego spotkania, rozmawiam z profesorem Ryszardem Koziołkiem: literaturoznawcą, eseistą, rektorem Uniwersytetu Śląskiego, a co najważniejsze dla tej rozmowy - autorem kilku książek o czytaniu, pisaniu i rzecz jasna - samej literaturze. Niedługo po premierze ostatniego zbioru „Czytać, dużo czytać”, opublikowanego przez Wydawnictwo Czarne, dyskutujemy o tym, czy trzeba czytać wszystko, o współczesnych sprzymierzeńcach literatury, kanonie literackim i Oldze Tokarczuk, ...
Mar 15, 2023•59 min•Season 1Ep. 23
Co wspólnego ma „Berdyczów” Marty Kozłowskiej z „Prawiekiem” Olgi Tokarczuk? Czym jest literatura środka? Czy realizm magiczny jest jeszcze żywy w polskiej literaturze? I co z tym wszystkim ma wspólnego Odyseusz? „apokalipsa ludzi pracy” valtera hugo mae (przeł. Michał Lipszyc)– czyli opowieść o samotności i empatii Czy apokalipsa musi być widowiskowa? O niewidzialnej i niskopłatnej pracy kobiet oraz statusie imigrantów Europy wschodniej O potrzebie miłości, choćby najbardziej raniącej, prekarne...
Feb 28, 2023•1 hr 9 min•Season 1Ep. 22
Razem z Olgą Wróbel, założycielką Kurzojadów, muzealniczką, recenzentką wewnętrzną wydawnictw oraz krytyczką literatury rozmawiamy o nadziejach na 2023 rok i porachunkach z 2022. Czego jeszcze możecie się spodziewać? Lista tematów poniżej: Czy da się być „niezależną” krytyczką? I dlaczego potrzebny do tego inny etat? Co zaskoczyło nas w 2022? - czyli o powrocie publiczności na festiwale i ucieczce ze spotkań literackich Książki, które warto , a o które przeszły bez echa: 1. Apokalipsa ludzi prac...
Jan 12, 2023•1 hr 28 min•Season 1Ep. 21
Po co Stanisławowi Lemowi kosmos? I czy jest w nim jeszcze dla nas miejsce? W kolejnym odcinku serii "Źródło" opowiadam Wam o mojej lekturze trzech powieści Stanisława Lema w dość specyficznym kluczu: . W jaki sposób Lem podważa nadrzędną pozycję człowieka w świecie? Czyli w jaki sposób Lem kwestionuje paradygmat antropocentryzmu? Czy powieści Lema układają się w pewną całość? Jak łączy się zimna wojna, design lat 60. i pralka Frania z futurologią? Czy ludzkość nie jest błędem procesu ewolucyjne...
Dec 23, 2022•1 hr 13 min•Season 1Ep. 20
Czy wiesz, że pornografia była kiedyś przeżyciem filozoficznym (i co wspólnego ma z porno Susan Sontag i architektura)? Albo że związki homospołeczne nie mają nic wspólnego z erotyką? Zastanawiało Cię, dlaczego kobiece ciało jednocześnie przyciąga i obrzydza? W 19. odcinku podcastu opowiadam o źródłach literackiej pornografii: zaczynamy od XVIII wieku, bo sprawa jest poważna - idzie o wielką zmianę - o nadejście nowoczesności. Zaglądam do najważniejszego aktu z XIX. wieku, zerkam na jego przemia...
Nov 30, 2022•1 hr 28 min•Season 1Ep. 19
