W Bełkocie literackim nr 28 rozmawiamy równocześnie o Japonii na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych oraz o Japonii w bliżej nieokreślonej przyszłości, bo bohaterką tego odcinka jest „Czwarta epoka” japońskiego pisarza Kōbō Abe, autora m.in . „Kobiety z wydm”. Napisana pod koniec lat 50. „Czwarta epoka” jest pierwszą japońską powieścią science fiction przetłumaczoną na języki zachodnie. Właśnie ten fantastyczno-naukowy charakter książki zwabił przed mikrofony dwóch bełkotowych nowic...
Jun 04, 2025•51 min•Ep. 28
Dzisiaj będzie poetycko, jako że nasz najnowszy odcinek to zapis rozmowy, którą zarejestrowaliśmy podczas Salonu Silesiusa. W centrum dyskusji znaleźli się Anna Adamowicz i Jakub Pszoniak oraz oczywiście ich najnowsze książki. O poezję traktującą między innymi o miłości (to Adamowicz) i wojnie (to Pszoniak) pytała poetka i krytyczka Sonia Nowacka. Udanego słuchania!
May 09, 2025•1 hr 18 min•Ep. 207
Nie ma chyba osoby, która nie znałaby jego prac albo choć raz nie widziała któregoś z plakatów turystycznych przedstawiających m.in. Bałtyk, Podlasie, Tatry, Śnieżkę czy Wrocław Nadodrze. Mowa oczywiście o Ryszardzie Kai i jego twórczości, głównie o serii plakatów, które zainspirowały Beatę Szady do napisania książki poświęconej artyście. O reportażu „Polska według Ryszarda Kai” i historii niezwyczajnego twórcy z autorką rozmawiał dziennikarz Jacek Antczak. Udanego słuchania!...
May 05, 2025•1 hr 21 min•Ep. 206
Anda Rottenberg, kuratorka wystaw, krytyczka sztuki, pisarka, wieloletnia dyrektorka Galerii Sztuki „Zachęta” przez całe życie pisze dziennik. Efektem tej systematycznej pracy są książki, w tym ta najnowsza „Schyłek. Dziennik 2019–2022”. Autorka podejmuje w niej temat starzenia się, zbliżania się do końca życia. Opisuje trudy zmagania się z dolegliwościami, niekończącymi się wizytami lekarskimi, samotnością, na którą się zdecydowała. Stara się robić porządki, przygotować się na śmierć. O te nieł...
Apr 29, 2025•1 hr 17 min•Ep. 205
W Bełkocie literackim nr #27 rozmawiamy o rzeczach ostatecznych, a to za sprawą ostatniej powieści jednego z najsłynniejszych pisarzy amerykańskich przełomu wieków – Paula Austera (1947–2024). „Baumgartner” w anegdotycznym, bardzo austerowskim stylu opowiada historię starszego profesora filozofii, nowojorczyka oczywiście (jak to u Austera), który od dekady próbuje ułożyć sobie życie po tragicznej śmierci ukochanej żony. Zmagania z codziennością i starzejącym się własnym ciałem, wylegeające z wsz...
Apr 25, 2025•42 min•Ep. 26
Dzisiejszy odcinek poświęcimy reportażowi totalnemu - bo tak określana jest najnowsza książka Artura Domosławskiego pt. „Rewolucja nie ma końca. Podróże w krainie buntu i nadziei” (Wydawnictwo Literackie). Na niemal 900 stronach autor podsumowuje 20 lat swojej pracy repirterskiej, w trakcie ktotej z bliska obserwował burzliwe przemiany zachodzące w Ameryce Łacińskiej. Sprawdza legendy, nie dowierza utartym opiniom, podważa propagandowe mity. Przygląda się marzycielom, idealistkom, naprawiaczom ś...
Apr 17, 2025•1 hr 30 min•Ep. 204
21 marca, a więc w Światowy Dzień Poezji, premierę miała nowa książka poetycka Macieja Roberta - poety, eseisty, krytyka literackiego. W tomie „mniejsza o ludzi”, opublikowanym przez Wydawnictwo Warstwy, autor pokusił się o refleksję nad naszą cywilizacją, zadaje pytania o początek, jednocześnie wypatrując nieuchronnego końca. Dziś zapraszamy was do wysłuchania rozmowy z okazji premiery książki, którą poprowadził literaturoznawca Paweł Mackiewicz. Było oczywiście sporo o nowym tomie (i sporo czy...
Apr 16, 2025•1 hr 33 min•Ep. 203
Dziś zapraszamy do wysłuchania rozmowy rozpiętej gdzieś między współczesnym Krakowem a starożytnym Rzymem. Może trudno w to uwierzyć, ale spotykają się one w jednej książce - “Wrogu” Łukasza Orbitowskiego. Przez wiele osób uważana za jedną z najlepszych w dorobku autora (z czym on się trochę zgadza), jest próbą opowiedzenia historii jednego z najczarniejszych charakterów w historii cywilizacji - cesarza Nerona - z jego perspektywy. Czy Orbitowskiemu udało naruszyć ugruntowany wizerunek znany cho...
Apr 14, 2025•1 hr 1 min•Ep. 202
Bohaterem dzisiejszego odcinka jest Tomasz Pindel, tłumacz i znawca literatury hiszpańskojęzycznej, który gościł we Wrocławskim Domu Literatury w ramach cyklu spotkań “W przekładzie”. Autor opowiadał o swojej książce „Śmierć i inni święci. Ameryka Łacińska i jej wierzenia”, o tym w co wierzą mieszkanki i mieszkańcy Argentyny, Kuby, Meksyku i Peru, i w jaki sposób przenikają się w tych krajach rdzenne wierzenia z wpływami europejskimi. Było też o łączeniu pracy pisarza z pracą tłumacza oraz o mot...
Apr 13, 2025•1 hr 33 min
W Bełkocie literackim nr 26 po raz pierwszy przekroczyliśmy Bałtyk i odwiedziliśmy Finlandię, a stało się tak za sprawą powieści „Korzenie” autorstwa Miiki Nousiainena. Książkę na polski przełożył Sebastian Musielak, z kolei za ukazanie się jej nad Wisłą odpowiada Wydawnictwo Książkowe Klimaty. „Korzenie” to opowieść o rodzinnej podróży, która zaczyna się w gabinecie dentystycznym, by z kolejnymi rozdziałami pokonywać granice krajów i strefy czasowe. Nie jest to rzecz, którą należy traktować śmi...
Mar 31, 2025•32 min•Ep. 26
Przeglądając pierwsze tegoroczne nowości poetyckie, wracamy myślami do Międzynarodowego Festiwalu Poezji Silesius 2024, kiedy to dużo miejsca poświęcono premierowym tomom i ich autorkom i autorom. Dziś przypominamy spotkanie z Katarzyną Szaulińską i Marcinem Czerkasowem. O ich nowe książki („Kryptodom” Szaulińskiej i „Mountain View” Czekrasowa) i wiele innych ważnych, ale i zabawnych spraw pytał ich poeta i redaktor Wojciech Bonowicz. Dobrego słuchania!
Mar 28, 2025•1 hr 5 min•Ep. 200
Po długiej przerwie wracamy z wykładami Radio Proza, czyli nieco historyczno-literackim cyklem na naszym kanale, w którym przypominamy ważne dzieła i osoby w historii literatury. Tym razem zagłębiamy się w najmroczniejszą powieść Władysława Reymonta – „Wampira”. Profesor Przemysław Czapliński rzuca światło na tę nieco już zapomnianą historię grozy, odsłaniając zarówno kulisy jej powstawania, jak i konteksty społeczne, które wpłynęły na jej kształt. Co skłoniło autora „Chłopów” do napisania gotyc...
Mar 27, 2025•52 min•Ep. 8
W 199 odcinku naszego podcastu donosimy, że Marek Bieńczyk powrócił z nową książką! „Rondo Wiatraczna” to wieloznaczna proza, której narrator, podatny na objawienia, krąży ulicami warszawskiego Grochowa, drogami własnych natchnień i wyobraźni. Trudno powiedzieć, co tu jest czystą fantazją, co mistyfikacją, a co śladem pamięci; jak poważny jest każdy żart i jak żartobliwa jest powaga. „Bieńczyk, uwolniony z gatunkowych więzów, kapryśnie przemierza czasy i przestrzenie, szuka ładnych zdań i obrazó...
Mar 26, 2025•1 hr 21 min•Ep. 199
W 2024 roku poznaliśmy siedemnastą już laureatkę w najbardziej prestiżowej kategorii Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius , czyli za całokształt pracy twórczej. Do grona, w którym znajduje się m.in. Tadeusz Różewicz, Urszula Kozioł, Darek Foks czy Joanna Mueller, dołączyła Marzanna Bogumiła Kielar . Dziś zapraszamy do wysłuchania rozmowy z laureatką, która odbyła się we Wrocławskim Domu Literatury. Poprowadził ją przewodniczący jury Silesiusa, Piotr Śliwiński, który tak podsumował twórczość ...
Mar 20, 2025•1 hr 15 min•Ep. 198
Dyskusja poświęcona twórczości Marzanny Bogumiły Kielar, z udziałem członków jury nagrody Silesius: Moniki Glosowitz, Pawła Mackiewicza i Piotra Śliwińskiego. Rozmowa o poezji laureatki odbyła się w klubie Proza Wrocławskiego Domu Literatury w maju 2024 roku.
Mar 18, 2025•1 hr 2 min•Ep. 197
Czy można przegrywać we własnym stylu? Jak czerpać satysfakcję z porażki i przekuwać ją w zmianę społeczną? Jaką moc może mieć bezsilność i dlaczego w świecie, który stawia na sukces, warto zwrócić uwagę na to, co słabe i nieznaczne. W drugim marcowym odcinku naszego podcastu zapraszamy do wysłuchania zapisu spotkania z Agnieszką Daukszą, autorką książki „Ludzie nieznaczni. Taktyki przetrwania” (Wydawnictwo Karakter), w której bada ona wywrotowy potencjał bezsilności i odkrywa strategie oporu. S...
Mar 10, 2025•1 hr 27 min•Ep. 196
W 2025 Wrocławski Dom Literatury oraz Kino Nowe Horyzonty ponownie łączą siły, w efekcie czego wraca cykl Dom w Kinie, w którym to film spotyka się z literaturą, a pokazom towarzyszą chwytające za gardło dyskusje. Tym razem może nawet wpijające się w gardło, jako że najpierw oglądaliśmy „Nosferatu” Roberta Eggersa, by zaraz po pokazie zasiąść do dyskusji i film porównać między innymi z nieoficjalnym pierwowzorem literackim, czyli „Draculą” Brama Stokera. A rozmawialiśmy w gronie wampiryczno-eksp...
Mar 09, 2025•1 hr 50 min•Ep. 195
Na koniec miesiąca kolejna rozmowa z zeszłorocznego Międzynarodowego Festiwalu Poezji Silesius – zatytułowana Żywe awangardy . Jej pomysłodawcą i prowadzącym był Jakub Kornhauser, który do dyskusji zaprosił Martę Baron-Milian, Elizę Kącką i Marcina Mokrego. Było o futuryzmie, konstruktywizmie i surrealizmie jako punktach wyjścia do dyskusji o poezji współczesnej. O tym, ile awangard jest dzisiaj, jaki mają kształt i gdzie je odnaleźć. Czy odradzają się w trendach tekstowo-materialistycznych, czy...
Feb 28, 2025•1 hr 8 min•Ep. 194
„Błękitny fin de siècle. Kolor niebieski w kulturze i literaturze Młodej Polski” autorstwa Justyny Bajdy (Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego) to książka, która zabiera nas w niezwykłą podróż, opisując fenomen koloru niebieskiego w kulturze młodopolskiej. Przenosi błękitną atmosferę przełomu wieków XIX i XX z Francji do Polski, ukazując funkcjonowanie błękitu w wybranych przestrzeniach życia i sztuki. Historia znaczenia koloru i jego użycia jest pretekstem do przyjrzenia się wybranym dziełom ...
Feb 26, 2025•1 hr 30 min•Ep. 193
W roku 2024 udało nam się zgromadzić naprawdę pokaźną bazę rozmów o książkach, którymi, tak nam się wydaje, jeszcze jakiś czas będziemy się z wami dzielić. I tym oto sposobem dzisiaj cofamy się do ubiegłorocznego Bruno Schulz. Festiwalu, gdzie Mariusz Urbanek rozmawiał z Grzegorzem Gaudenem o jego najnowszej ksiażce „Polska sprawa Dreyfusa. Kto próbował zabić prezydenta”. Sprawa Alfreda Dreyfusa, żydowskiego oficera armii francuskiej fałszywie oskarżonego o szpiegostwo, obnażyła francuski i świa...
Feb 23, 2025•1 hr 20 min•Ep. 192
Dziś kolejna rozmowa o przekładach, tym razem tych najtrudniejszych, bo poetyckich. Podczas ostatniego Festiwalu Poezji Silesius prezentowana była seria „Wygłosy” Wydawnictwa Ossolineum, w której ukazują się przekłady wybranych tomów z różnych języków i tradycji. I tak oto Jerzy Jarniewicz opowiadał o Zejściu do wraku słynnej amerykańskiej poetki i eseistki Adrienne Rich, z kolei Justyna Czechowska - o Osebolu Marit Kapli, ośmiusetstronnicowym tomie złożonym wyłącznie z wypowiedzi mieszkańców pe...
Feb 20, 2025•1 hr 14 min•Ep. 191
Naszego wejścia w rok 2025, przynajmniej bełkotowo, nie można nazwać lekkim, łatwym i przyjemnym. Przyczyniła się do tego w dużym stopniu chińska pisarka Can Xue, a także jej polski wydawca – Państwowy Instytut Wydawniczy. To oni – przy współudziale tłumaczki Katarzyny Sarek – serwują nam lekturę, którą z pewnością można nazwać wymagającą. Na czym polegają trudności w odbiorze „Tajemniczego pociągu”? I czy warto się z nimi zmierzyć? O tym rozmawiamy w składzie Szymon Horała, Kasia Janusik i Wald...
Feb 16, 2025•41 min•Ep. 25
W stosunkowo wciąż jeszcze nowym roku zapraszamy dowysłuchania pierwszej rozmowy w ramach cyklu, jaki chwilę temu ruszył we Wrocławskim Domu Literatury – „W przekładzie”. W jego ramach czekają nas rozmowy z tłumaczkami i tłumaczami o ich pracy, tej międzyjęzykowej i tej międzykulturowej, o przekładowych premierach i wciąż mocno obecnej klasyce, o roli i pozycji tłumaczy. W styczniu w klubie Proza pojawił się literaturoznawca, tłumacz i eseista Łukasz Musiał, który kilka lat temu przełożył na now...
Feb 14, 2025•1 hr 18 min•Ep. 190
Jul Łyskawa i jego „Prawdziwa historia Jeffreya Watersa i jego ojców” (Wydawnictwo Czarne) królowali w licznych końcoworocznych rankingach i literackich podsumowaniach (w naszym także ten duet się pojawił) i aż trudno uwierzyć, że premiera książki miała miejsce raptem kilka miesięcy temu, a autor jest długo wykluwającym się debiutantem. A jednak. Dziś zapraszamy was do powrotu do początku tej literackiej historii (jak wspomnieliśmy, nie tak długiej historii), a dokładnie do wysłuchania drugiego ...
Feb 03, 2025•1 hr 27 min•Ep. 189
Bełkot literacki wchodzi w trzeci rok regularnego nadawania (hoho!) z podsumowaniem roku minionego. Tradycyjnie już, chciałoby się rzec (skoro to nasze drugie podsumowanie), uciekamy od topek i mniej lub bardziej subiektywnych rankingów, za to dzielimy się swoimi odkryciami, zaskoczeniami, rozczarowaniami itd. - jednym słowem literackimi emocjami 2024. Pojawiają się nobliści, sukcesy i skandaliki, no i oczywiście adaptacje filmowe, bez których nie umiemy żyć. Rozmawialiśmy w składzie: Kasia Janu...
Jan 22, 2025•1 hr 31 min•Ep. 24
Bohaterką 188 odcinka w naszym pasmie głównym podcastu Radio Proza jest Bożena Keff i jej książka „Nieśmiertelny”. Usłyszymy w niej echa najważniejszych sporów ideowych naszej współczesności, zobaczymy bohaterów rozdartych między katolickim pesymizmem a oświeceniową wiarą w lepszy świat. Ale „Nieśmiertelny” to też książka o dążeniu do spójnej, ale niezamkniętej tożsamości. O pragnieniu wewnętrznej integracji. A także o tym, co tę integrację utrudnia czy wręcz uniemożliwia. O tych wszystkich spra...
Jan 16, 2025•1 hr 6 min•Ep. 188
W 187 odcinku naszego pasma głównego raz jeszcze wracamy na ubiegłoroczny Bruno Schulz. Festiwal, tym razem, by przypomnieć rozmowę z Martą Sawicką-Danielak, autorką książki „Oko tygrysa. Opowieść o bestii, którą stworzył człowiek”. O ludzkiej fascynacji tygrysami, o narosłych wokół nich stereotypach i o tym, jak antropomorfizacja szkodzi naturze z autorką rozmawia Olga Maria Szelc. Zapraszamy do słuchania!
Jan 12, 2025•1 hr 23 min•Ep. 187
Rok 2025 rozpoczynamy „Czytaniem Ameryki”, czyli pasmem spotkań autorskich, które w listopadzie ubiegłego roku realizowaliśmy we Wrocławskim Domu Literatury jako wydarzenia towarzyszące 15. edycji American Film Festivalu. Wtedy to przy wykorzystaniu literatury eksplorowaliśmy historię, kulturę i politykę Wielkiego Brata, zastanawialiśmy się, jak kształtował się amerykański sen i jakie współczesne zagrożenia mogą go zamienić w koszmar. Naszymi gościniami i gośćmi byli: 📚 Ewa Winnicka (autorka „M...
Jan 06, 2025•1 hr 17 min•Ep. 186
Rok 2025 rozpoczynamy „Czytaniem Ameryki”, czyli pasmem spotkań autorskich, które w listopadzie ubiegłego roku realizowaliśmy we Wrocławskim Domu Literatury jako wydarzenia towarzyszące 15. edycji American Film Festivalu. Wtedy to przy wykorzystaniu literatury eksplorowaliśmy historię, kulturę i politykę Wielkiego Brata, zastanawialiśmy się, jak kształtował się amerykański sen i jakie współczesne zagrożenia mogą go zamienić w koszmar. Naszymi gościniami i gośćmi byli: 📚 Ewa Winnicka (autorka „M...
Jan 06, 2025•1 hr 13 min•Ep. 185
Rok 2025 rozpoczynamy „Czytaniem Ameryki”, czyli pasmem spotkań autorskich, które w listopadzie ubiegłego roku realizowaliśmy we Wrocławskim Domu Literatury jako wydarzenia towarzyszące 15. edycji American Film Festivalu. Wtedy to przy wykorzystaniu literatury eksplorowaliśmy historię, kulturę i politykę Wielkiego Brata, zastanawialiśmy się, jak kształtował się amerykański sen i jakie współczesne zagrożenia mogą go zamienić w koszmar. Naszymi gościniami i gośćmi byli: 📚 Ewa Winnicka (autorka „M...
Jan 05, 2025•1 hr 8 min•Ep. 184
