شاه امان الله خان
کم نیستند امیران و شاهانی در تاریخ افغانستان که در پی اصلاح امور بوده اند اما تنها یکی از آنان را می توان بانی مدرنیته در کشور دانست، امان الله خان. اما چرا او ناکام ماند؟ امان الله خان چه میراثی بجا گذاشت؟
پرگار برنامهای است که به طور هفتگی از تلویزیون فارسی بیبیسی پخش میشود و در آن مهمانان برنامه به بعضی از پرسشهای چالشی و بحثبرانگیز جامعه امروز پاسخ میدهند.

کم نیستند امیران و شاهانی در تاریخ افغانستان که در پی اصلاح امور بوده اند اما تنها یکی از آنان را می توان بانی مدرنیته در کشور دانست، امان الله خان. اما چرا او ناکام ماند؟ امان الله خان چه میراثی بجا گذاشت؟
انقلابها فرزندان خود را میخورند؟ اگر چنین باشد، انقلاب ایران یکی از مثالهای واضح چنین حکمی نیست؟
در مقایسهی سیاست خارجی محمدرضا شاه پهلوی و جمهوری اسلامی به چه نتایجی میرسیم؟ انقلاب ایران یک گسست در سیاست خارجی ایران ایجاد کرد یا سیاست خارجی پیش و پس از انقلاب کمابیش در یک راستاست؟
کارزاری که در چند سال اخیر شکل گرفت، کارزار بین کرونا و گونههایش از یک سو و واکسن و گونههایش از سوی دیگر، به ما خاطرنشان نکرد که در نهایت علم است که ما را نجات میدهد؟ ولی علم و تکنولوژی راهحل است یا خود بخشی از مسئلهست؟
«شاید بهتر باشد ما را بمباران کنید چرا که هیچ عزت و احترامی در مرگ تدریجی حال حاضر نمیبینم.» چرا رهبر یکی از جزایر اقیانوس آرام چنین میگوید؟ اراده بشر برای حل بحران محیط زیستی کفایت میکند؟
فیلم و سریال تبلیغاتی جمهوری اسلامی تا چه حد توانسته ایدئولوژی آن را به مردم بقبولاند؟ چرا مقاماتی در حد وزیر اطلاعات و امنیت از بودجه نهادهای امنیتی در ساخت فیلم و سریال حرف میزنند؟
جامعه جهانی یعنی چه؟ مواجهه جامعه جهانی با ظهور دوباره طالبان و تحریمها علیه ایران به ما چه میگوید؟ آنچه وجود عینی دارد جامعه جهانیست یا آنارشی جهانی؟
کمتر کسی توانسته با نام خود صفتی رایج کند که در سراسر دنیا در سیاست و حتی مکالمات روزمره مرتب به کار می رود. ماکیاولی چه می گفت؟ بین آنچه که ماکیاولیستی خواند می شود و نیکولو ماکیاولی چه مناسبتی وجود دارد؟ این برنامه پیش از این یک بار پخش شده است.
تصادفی نیست که تامس مور، نویسنده مشهورترین متن در مورد اتوپیا، در قلعه لندن توسط عوامل شاه معاصرش گردن زده میشود. اتوپیا یعنی چه و فکر اوتوپیایی چه نقشی در سیاست ایفا میکند؟
دیوبندی چیست؟ نفوذ اسلام دیوبندی در افغانستان و ایران چقدر است؟ تا چه حد عملکرد طالبان در عرصه سیاست را میتوان ناشی از برداشت دیوبندی آن از فقه حنفی دانست؟
آیا ما شاهد پایان جنگهای آمریکا هستیم و این درسیست که سیاستمداران آمریکا از جنگ در عراق و افغانستان گرفتند؟ در این صورت آمریکا برای حفظ نفوذ و اعتبار خود در سطح جهانی به چه رویهها و سیاستهایی توسل خواهد جست؟
به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان با مخالفت حکومت در ایران مواجه نشد و در شرایطی که در جامعه ایران قدرتیابی طالبان نگرانی ایجاد کرد مجموعه حاکمیت از حمایت از جریان پنجشیر سرباز زد. چرا؟
روسیه و انگلیس بازیگران مهم صحنه سیاست در ایران قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم بودند ولی با ظهور آمریکا از نفوذشان در ایران کاسته شد. با این حال عکس سفرای این دو کشور در ایران اخیرا جنجال به پا کرد. چرا؟
در هفتههای اخیر دو افغانستان متفاوت به هم خیره شدند. افغانستان تظاهرکنندگان برابری خواه با افغانستان طالبان صاحب قدرت. مواجهه طالب مصمم به حفظ قدرت و فعال مدنی برابریخواه چه آیندهای دارد؟
عشق برای نسل جوان ایرانی دیگر نه یک کالای کمیاب بلکه بستر ضروری ازدواج است. اما به رغم وجود زمینه های عشق و عاشقی، مناسبات حاکم بر روابط انسانی کماکان سنتیست. زنان جوان و تحصیل کرده شهری در این وضعیت چه رفتاری پیشه میکنند؟
خودکشی مردان فاجعه پنهان نامیده شدهاست. آمار افسردگی و قصد خودکشی در میان زنان در سراسر جهان بیش از مردان است ولی مرگ ناشی از خودکشی در مردان زیر چهل و پنج سال بیش از زنان است. چرا؟ مهمانان این هفته برنامه: اطلس تربتی، استاد دانشگاه و سیروس عباسیان، روانپزشک
حوادث اخیر نقده در آذربایجان غربی نشان داد خطر تنش قومی در ایران را نمی شود دست کم گرفت. همزیستی شهروندان از قومیت های متفاوت در شهرهایی چون نقده تحت چه شرایطی ممکن مختل شود؟ راه حل چیست؟
افکار عمومی در ایران را میتوان خواند؟ میشود فهمید چه بخشی از جمعیت ایران مدافع جمهوری اسلامیست و مخالفت با آن تا چه حد وسعت گرفته؟ میشود از نتایج انتخابات اخیر به فهمی در این زمینه رسید؟
تصویری که از روزهای اخیر افغانستان برای نسلهای بعدی باقی خواهد ماند سقوط چند جوان افغان از هواپیمای آمریکایی بر فراز فرودگاه کابل است. این نوع پایان دخالت نظامی آمریکا درافغانستان ممکن است در کتابهای تاریخ به عنوان شکست یک دوره از تلاشهای چندین دهه آمریکا برای ملتسازی در نقاط مختلف به یاد بیاید. چه شد که این دخالت به اینجا انجامید؟
اعتراض به اوضاع جاری ایران با صدای بلند، آیا انتظار انجام این کار از هنرمندان آنگاه که تریبونها و مجامع جهانی در اختیارشان است انتظاری بجاست یا بیجا؟
مناقشات و تبعیض هایی که میبینید یا از آنها باخبر میشوید تا چه حد ریشه در اختلاف شیعه و سنی دارد؟ تبدیل شدن نزاع شیعی و سنی به چیزی فراتر از یک اختلاف دینی ناشی از چیست؟ این برنامه پیش از این یک بار پخش شده است.
ادوار انتخاباتی در هر کشوری ایام آمیختگی ترس و امید است. گاه ترس وزن میگیرد و به عمل سیاسی وامیدارد و گاه امید. حال با عبور از انتخابات و در شروع فصل دیگری از حیات جمهوری اسلامی مناسبت ترس و امید چگونه است؟
حملات ماههای اخیر علیه جمعیت هزاره در افغانستان بار دیگر نشان داد که هزارهها قربانی خشونت مداوم و سازمان یافته هستند. آیا وقت آن نرسیده این خشونتها نسلکشی خوانده شود؟
در بخش اول گفتگو در مورد امکان آموختن خداباور، خداناباور و ندانم انگار از یکدیگر، در این مورد صحبت کردیم که ضرورت گفتگوی بین آنها در چیست و چه چیز زمینه این گفتگو را فراهم میکند، تلاش برای زیست سازگارانه یا تلاش برای فهم بهتر و بیشتر. این بحث ما را به حیطههایی کشاند که ناتمام ماند.
خداباوران و خداناباوران، مومنان و غیرمومنان، چه از هم میتوانند بیاموزند؟ آیا ارزشهایی در هر یک از دو گروه حاضر در این کارزار عقیدتی هست که برای گروه دیگر مفید و آموزنده باشد؟
ایران تنها جامعه شدیداً دو قطبی و دچار شکاف عمیق نیست. ولی از معدود کشورهایی ست که سازوکار عبور از این وضعیت در آن دیده نمیشود. خطرات این شرایط چیست؟
آیا آنچه که در انتخابات هزار و چهارصد در جریان است گام دوم انقلاب است، چیزی که رهبر جمهوری اسلامی در چهل سالگی نظام از آن نام برد؟ گام دوم انقلاب یعنی چه و تا چه حد شدنی است؟ مهمانان این هفته برنامه: امیر سلطانزاده، روزنامهنگار و تحلیلگر مسائل ایران و پوریا ماهرویان، تحلیلگر مسائل ایران در بیبیسی
فلسفه سیاسی در مورد انتخاب آنگاه که انتخاب کننده در شرایط ناخواسته قرار گرفته چه میگوید؟ انتخاب ناخواسته ما را در چه معضل اخلاقی قرار میدهد؟ مهمانان این هفته برنامه: حسین دباغ، پژوهشگر فلسفه و فرهاد گوهردانی، پژوهشگر مطالعات توسعه
آیا عرفان موجب تلطیف اسلام شده و آن را از خشونت دور کرده است؟ در بزرگان عارف از بایزید بسطامی تا ابن عربی و مولانا چه نوع اسلامی میبینیم؟ مهمانان این هفته برنامه: علی طهماسبی پژوهشگر عرفان و عمادالدین باقی پژوهشگر دینی
انرژی و خلاقیت فعالین سیاسی خواهان تحول در ایران در سالهای اخیر به سمت فعالیت مدنی رفته است. کار مدنی یعنی چه و چه نتایجی میتوان از آن انتظار داشت؟ مهمانان این هفته پرگار: مهدیه گلرو، فعال مدنی، سعید شریعتی عضو شورای مرکزی حزب اتحاد ملت و مسعود باستانی روزنامهنگار