Den Dag vun der Lëtzebuergescher Sprooch - podcast episode cover

Den Dag vun der Lëtzebuergescher Sprooch

Sep 26, 20257 min
--:--
--:--
Download Metacast podcast app
Listen to this episode in Metacast mobile app
Don't just listen to podcasts. Learn from them with transcripts, summaries, and chapters for every episode. Skim, search, and bookmark insights. Learn more

Summary

D'Episod behandelt den Dag vun der Lëtzebuergescher Sprooch a gëtt en Iwwerbléck iwwer déi komplex Sproochesituatioun zu Lëtzebuerg, duerch seng geografesch Lag a Geschicht bedéngt. Et gëtt erkläert wéi Lëtzebuergesch vun engem Dialekt zur Nationalsprooch gouf, nieft Däitsch a Franséisch als administrativ Sproochen. Zousätzlech ginn d'Wichtegkeet vun anere Sproochen a perséinlech Erfarunge vu Léierpersonal an Enseignantë presentéiert, déi d'Diversitéit an d'Entwécklung vun der Sprooch illustréieren.

Episode description

Wëllkomm zréck an der Poterkëscht!

Haut ass de 26. September, den Dag vun der Lëtzebuergescher Sprooch. Vill Spaass beim Nolauschteren!

-

Transkript:

Lëtzebuerg war wéinst senger geografescher Lag, schonn ëmmer méisproocheg, well d’Land vun däitschsproochegen a franséischsproochege Gebidder ëmginn ass a schonn ëmmer war. D’Sproochesituatioun ass och d’Resultat vun der komplexer Geschicht, déi den Territoire erlieft huet. 

Schonn d’Kanner léieren an der Primärschoul Däitsch a Franséisch a spéider am Lycée nach Englesch. 

D’Nationalsprooch vu Lëtzebuerg ass säit dem Sproochegesetz vum 24. Februar 1984 Lëtzebuergesch. 
Lëtzebuerg huet dräi administrativ Sproochen: Lëtzebuergesch, Däitsch a Franséisch. Virun 1984 ware just Däitsch a Franséisch offiziell Sproochen, och, wa Lëtzebuergesch zënter Joerhonnerte geschwat gëtt. Lëtzebuergesch ass aus engem muselfränkeschen Dialekt entstan an huet sech bannent de Grenze vum Land, weiderentwéckelt.  Wéi Lëtzebuerg 1815 um Wiener Kongress d’Grenze vun haut krut an zum Groussherzogtum ernannt gouf, gouf Lëtzebuergesch nach “onsen Dialekt” oder “Lëtzebuerger Däitsch” genannt. D’Sprooch an och d’Wichtegkeet vun dëser Sprooch hunn am Laf vun de Joerzéngten eng grouss Entwécklung gemaach. Däitsch war wärend Joerhonnerten d’Sprooch, an där geschriwwe gouf, a Franséisch war d’Sprooch vun de Verwaltungen a vun der Justiz. Hautdesdaags ginn, zum Beispill d’Gesetzer nach op Franséisch geschriwwen, mee d’Deputéiert schwätzen an der Chamber Lëtzebuergesch. 

An der Aarbechtswelt ass Franséisch déi wichtegst Kommunikatiounssprooch, virun allem am Commerce, Däitsch ass als administrativ Sprooch nach ëmmer wichteg a Lëtzebuergesch bleift d’Sprooch vun der lëtzebuergescher Identitéit, och wann de Wee, unerkannt ze ginn, laang war, mee vläicht och grad dowéinst. 

Eng weider Sprooch, déi vun engem groussen Deel vun der Bevëlkerung geschwat gëtt, ass Portugisesch, an Englesch gëtt och duerch den Zouwuess vun Entreprisen aus dem engleschsproochege Raum méi a méi geschwat. Aner Sprooche sinn d’Sproochen aus dem Balkan, Italieenesch, Arabesch, Ukrainesch, asw. Enger Ëmfro no gëtt et zu Lëtzebuerg 52 Sprooche mat jee iwwer 100 Spriecherinnen a Spriecher. 

Elo lauschtere mir e puer Temoignagë vun Apprenanten aus dem INLL, déi eis erzielen, firwat si Lëtzebuergesch léieren. 

  • (Merci Simona, Dmitrii a Raphaella fir är Bäitreeg!)

Transcript

Dag vun der Lëtzebuergescher Sprooch

Heute aus dem 26. September den Europäischen Dach von den Sprachen. Diesen Dach wird seit 2001 gefeiert, um die Sprachliche und Kulturelle Diversität in Europa zu zelebrieren. Zählten diesem Jahr, also dem Jahr 2025, ist der 26. September, den offiziellen Tag von der Lützeboyer Spruch. Für das feiern wollte mir ich einen kleinen Überblick umbieten, für die Spruchlandschaft sich an den Lasten Jurzänten, bis heute so entwickelt wird.

Die Grand Duche als Engmeisprachigkeit sind ein gutes Beispiel für sprachliche und kulturelle Diversität. Lützeburg warinstingt geographische Lager schon immer mein Sprach, while the land von Deutschsprachigen and Francis Gebiet in Ginas are schon immer. Die Spruchsituation ist auch das Resultat der komplexen Geschichte, die dem Territoire erlief wird. Schon kann man lehren an der Primärschule Deutsch und Franzisch, or später am Ließ nach Englisch.

Nationalsprach for Litzebush as Pruchet vom Feyer 20 February 1980 Lutzboes. Litzebus drei administratives Lutzeboish, Deutsch and Francis.

Entwécklung a Sproochelandschaft Lëtzebuerg

Lützeboyersch ist aus einem muselfränkischen Dialekt entstanden und hat sich spannend die Grenzen vom Land weiterentwickelt. Wenn Lützeboch 1815 im Wiener Kongress die Grenzen von Hauptkrut and zum Grossherzogtum an, Lützeburg nach unseren Dialekt oder Lützeboyer Deutsch genannt. Der Spruch an der Wichtigkeit von dieser Spruch hat am Lauf von den Jose eine große Entwicklung gemacht.

Deutsch was während Jahrhunderten sprach an der Geschriewe Gove a Französisch was sprach von der Verwaltungen a von der Justiz. Heute ist das Gesetze noch auf Französisch geschrieben, mehr Deputé hat schweizen an der Schomball zu beide. In the Arbeitswelt is Francis the wich communications for all. Deutsch as administrative spruch nach immer wist and spruch von der Lutzebo identität. Och when the V unakin Langwa, me vielleicht auch Gradoven.

Ein weiterer Spruch, der von einem Gross Teil von der Bevölkerung geschweigt, ist Portugiesisch. An Englisch geht auch durch den Sowies of the Entreprisen aus dem Englisch-Sprachischen Raum geschwadt. Eine Spruch sind Spruch aus dem Balkan, Italienisch, Arabisch, Ukrainisch und so weiter. In der Umfrono geht zu Lützeburg 52 Sprüche mit je über 100 Sprecherinnen und Sprecher.

Léierer an Enseignanten hir Erfarungen

I shoon the Sprong Test 2020 gemacht weiter zu leeren. Merci. Andou Dimitri. а на верхней сфере интереса более всего The schwarz ganz gut Letzeboy show it was für mich sech für Rafaela Rafaela für Wat lästu Letzeboy? Esche Lehre Letzte Boj am Inl L. fühlen euch mich ein bisschen mein Dohem and es möchte hoch viel Spaß mit Operen oder Matkollegen op Letzte Bösch zu schwarzen. Fais-le-moi te remercier fait à témoignages.

Steffi, dann habe ich eine Frau für dich. Wie es kommt, dass du Lütze bei Kurz. Ich habe angefangen, an my student online Lützboyskuren zu sein. That's immensely viel Sport gemacht, and I am später decided to my machen. And Frank? Ich habe 2009 meinen Bachelor fertig gemacht. Und du habe ich gesehen, dass ich 2009 auf der Uni Lützeburg einen neuen Master gewinnen. Das war der Meister an der Luxemburgistik.

und habe schon mal das Programm geguckt und das hat sich auch immens interessant. Und dann habe ich mich 2009 dafür angeschrieben, weil ich 2012 mit meinem Master fertig war. Hat ich für einen kurzen Ausflug an die Filmwelt gemacht. Und 2013 habe ich die erste Kur angeboten. Das war damit nach der Gemeinde Lützeburg. In 2014, you am geruf, ob ich nicht interesse hat für mich, als ich 2014 an den INL.

Regenblick bin ich wirklich froh, dass wir dem Zug haben, weil ich meinen Beruf ganz gerne mache. Does not just as an Senior First Klassan, but that's our podcast. It's in an project that we have an interessante sujets now. Somebody low as a gross AI boom. kann ich mit den Sachen auseinander setzen, dann die Kuh integrieren, wir auch sus an oder schwätzen.

Il y a beaucoup de projets pour moi qui sont vraiment intéressants. C'est une chance que les enseignants ne peuvent pas juste pour une grande classe, mais aussi faire des choses. Dieses Schnittschüsse beim Klassenbezählen und ich gesehen, dass er eine große Chance und macht wirklich Spaß. Das war es für heute von der Poterküste, vom Ianal bis bei Disch. Wir suchen für die Nulauschern und hoffe. Da die nächst keinen Nies für einen neuen Episode mit dabei sind.

This transcript was generated by Metacast using AI and may contain inaccuracies. Learn more about transcripts.
For the best experience, listen in Metacast app for iOS or Android