„Wędrówka tusz” jest jak punk, ma walić prosto w ryj – mówi o swojej nowej książce Bartek Sabela, reporter, podróżnik i fotograf. Na swoje wierne grono czytelnicze zapracował poprzednimi książkami i reportażami publikowanymi w magazynie „Pismo”. Na pytanie, czy jest ryzyko, że „Wędrówka” to grono uszczupli, odpowiada, że w brutalnej weryfikacji nie ma nic złego. Bartek jest gościem dziesiątego odcinka podcastu Dariusza Gzyry, poświęconego właśnie „Wędrówce tusz” – książce bez znieczulenia opisuj...
Apr 28, 2023•1 hr 22 min
Czy Elektrownia Jądrowa Żarnowiec miała w ogóle szanse postać i czemu zabrakło jej dziejowego szczęścia? Dlaczego schyłek PRL zaszkodził jej bardziej niż Czarnobyl i co jest takiego romantycznego w wylewaniu betonu pod reaktor? Jak zbudować wyspę nowoczesności na morzu fuszerki (i czy się w ogóle da)? O tym wszystkim w odcinku specjalnym poświęconym książce „Żarnowiec. Sen o elektrowni jądrowej” Piotra Wróblewskiego. KUP KSIĄŻKĘ: https://wydawnictwo.krytykapolityczna.pl/zarnowiec-sen-o-polskiej-...
Apr 14, 2023•36 min
Czy można uważać, że sprawą prywatną są wydatki publiczne, legalność wydatkowania środków publicznych, gospodarność, rzetelność i celowość? Czy za sprawę prywatną możemy uznawać: zdrowie publiczne, ochronę praw i wolności obywatelskich, ochronę środowiska naturalnego, czy politykę klimatyczną? Czy za sprawę prywatną możemy uznać przestrzeganie praw zwierząt? Polityka żywnościowa, całe rolnictwo i dominujący tam sektor hodowlany objęte są parasolem ochronnym, wyłączone są z debaty publicznej, chr...
Apr 04, 2023•9 min
Ratowanie klimatu i ludzkich warunków życia na Ziemi wymaga wielkich zmian - w energetyce, transporcie, przemyśle i nie tylko. Bez nowych źródeł energii i materiałów nie zazielenimy ani naszej gospodarki, ani nie uratujemy cywilizacji przed katastrofą. Kłopot w tym, że krytycznych surowców do wielkiej transformacji potrzeba naprawdę mnóstwo. A ich pozyskanie to niekoniecznie zielony i czysty biznes. W kolejnym odcinku podcastu opowiadam o tym, skąd wydobyć potrzebne metale ziem rzadkich, kobalt ...
Mar 24, 2023•37 min
Rodowy dworek w Złotopolicach, willa mamy Mamy ginekolog, katowickie mieszkanie nr 6 przy Korfantego 13, „awans” z Przyczółku Grochowskiego do Villi Monaco, milenijne aspiracje z widokiem na plac Trzech Krzyży… Zapraszamy na serialowe tournée po wnętrzach mieszkalnych seriali III RP z Łukaszem Łacheckim. *** Podcast mieszkaniowy Większość życia człowiek spędza w mieszkaniu. W Podcaście Mieszkaniowym Krytyki Politycznej chcemy zaprosić na rozmowę, o tym czym jest dzisiaj mieszkanie – dachem nad g...
Mar 17, 2023•1 hr 28 min
Czy wiecie, co to przemoc zastępcza? Już wyjaśniam. To przemoc polegająca na znęcaniu się nad ofiarą poprzez zadawanie bólu komuś dla niej ważnemu. A zwierzęta tzw. towarzyszące, domowe często służą sprawcom do sprawowania kontroli nad ofiarą. Przemoc wobec zwierząt może także stanowić narzędzie przemocy psychicznej wobec ofiar-ludzi, w tym dzieci, kiedy sprawca krzywdzi ich „przyjaciela”. Osoby stosujące przemoc mogą grozić zwierzęciu towarzyszącemu ofiary, znęcać się nad nim. Zwierzęta mogą pr...
Mar 07, 2023•21 min
9 grudnia 2022 roku, w przeddzień zakończenia 16 Dni Przeciw Przemocy wobec Kobiet i Międzynarodowego Dnia Praw Człowieka, wysłałam mój trzeci list do Przewodniczącej Komisji Europejskiej, Ursuli von der Leyen, dotyczący przemocy ze względu na płeć i koniecznej ratyfikacji przez Unię Europejską Konwencji Antyprzemocowej. List wysłałam w tysiąc sto piątym dniu pracy obecnej kadencji Komisji Europejskiej i sprawowania urzędu przez Przewodniczącą von der Leyen. Był to kolejny dzień w którym Unia Eu...
Feb 07, 2023•20 min
Rozmowa Dariusza Gzyry, autora podcastu „Ważne nieważne”, z Adamem Pluszką, poetą i prozaikiem, tłumaczem i redaktorem odpowiedzialnym za wydanie w Polsce kilkudziesięciu książek okołozwierzęcych. Jeśli pamiętacie serię wydawniczą „Biosfera” w wydawnictwie W.A.B. lub śledzicie nowości z serii „Eko” Wydawnictwa Marginesy – to właśnie robota gościa dziewiątego odcinka podcastu „Ważne nieważne”. Papier czy ekran? Kim był Łysy i dlaczego od niego wszystko się zaczęło? Któremu autorowi Adam wyrywał k...
Feb 03, 2023•1 hr 9 min
Що музика має спільного з архітектурою? Чи Варшаву вдасться сконденсувати в плейліст? Як почати все спочатку: раз, ще раз і ще багато разів раз? Чи можна бути трішки мігрантом, а трішки біженцем - на шість, на десять, на сто десять відсотків? У останньому епізоді Карти Варшавяка розмовляємо з Іваном Косовим - музикантом, композитором та музичним продюсером. Говоримо про те, що слухаємо, що відчуваємо, куди їздимо й чим захоплюємося. Павло читає вірш і просить підписатися на його поетичний Телеґр...
Jan 31, 2023•1 hr 11 min
Хто такий біженець? Як (не) робити мігрантський театр? Навіщо писати вірші? Чому ми споживаємо меми? На ці та інші питання шукаємо відповіді разом з Олесею Троян – драматургинею, поеткою, активісткою, перекладачкою, тренеркою жіночої самооборони Вендо, а також Віктором Трояном – активістом, драматургом, перформером, працівником Польського Міграційного Форуму. Обов'язково підпишіться на поетичний Телеґрам-канал Олесі: https://t.me/sekretarkastanu *** Карта Варшавяка *** це подкаст-путівник про жи...
Jan 20, 2023•1 hr 15 min
Papierosy, mocny alkohol i benzyna od lat objęte są akcyzą. I jest to traktowane jak norma. Nie słychać głosów oburzenia czy wulgarnych komentarzy. Dlaczego by więc nie opodatkować mięsa, które również jest szkodliwe dla zdrowia i środowiska, które zamienia w piekło życie ludzi mieszkających w sąsiedztwie ferm przemysłowych, które powoduje cierpienie i śmierć miliardów zwierząt? Dlaczego nie opodatkować wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego? Dlaczego, skoro szkodzą? *** Prawo Spurek *** O...
Jan 16, 2023•17 min
Ósmy odcinek podcastu „Ważne nieważne” Dariusza Gzyry poświęcony jest wydanej w roku 2022 przez Wydawnictwo Oficyna 21 książce Carol J. Adams Polityka seksualna mięsa. Feministyczno-wegetariańska teoria krytyczna. Oprócz jej krótkiego omówienia i przedstawienia wydawcy oraz tłumacza, poznamy wcześniejsze i nieco zapomniane teksty autorki, upominając się o pamięć o herstorii myśli prozwierzęcej. Dlaczego w książce Adams mowa jest o wegetarianizmie, nie o weganizmie? Czy dziś jest to już retoryka ...
Jan 13, 2023•42 min
Їсти, спати, кохати, кохатися. Щось забули? Так – працювати. Тяжко-важко, на кілька змін, на кількох роботах, за договором чи й без нього, працювати не за освітою, тільки там, де більше (або взагалі щось) платять. Цього разу говоримо про роботу. Шукаємо відповідних слів та асоціацій. Пригадуємо, де починали та як і чи взагалі "к успєху шлі". У нас в гостях Марина Сілякова – колажистка, мисткиня, учасниця виставок у галереях європейських міст, у минулому ж - фізична працівниця, інжинерка-хімікиня...
Dec 29, 2022•58 min
"W zielonej Ukrainie..." Bariery i szanse powojennej odbudowy Niszcząca agresja Rosji na Ukrainę wciąż trwa, ale Ukraińcy - podobnie jak Europejczycy w trakcie II wojny światowej - od jej początku myślą o odbudowie swego kraju. Los całej Europy, nie tylko Ukrainy i jej sąsiadów zależy od tego, czy uda się to, co zniszczone odbudować lepiej: nowocześniej, bardziej sprawiedliwie, w kontekście potrzeb obronnych, społecznych, ale przede wszystkim ekologicznych, związanych z kryzysem klimatycznym i g...
Dec 27, 2022•22 min
"W zielonej Ukrainie..." Bariery i szanse powojennej odbudowy Niszcząca agresja Rosji na Ukrainę wciąż trwa, ale Ukraińcy - podobnie jak Europejczycy w trakcie II wojny światowej - od jej początku myślą o odbudowie swego kraju. Los całej Europy, nie tylko Ukrainy i jej sąsiadów zależy od tego, czy uda się to, co zniszczone odbudować lepiej: nowocześniej, bardziej sprawiedliwie, w kontekście potrzeb obronnych, społecznych, ale przede wszystkim ekologicznych, związanych z kryzysem klimatycznym i g...
Dec 27, 2022•37 min
"W zielonej Ukrainie..." Bariery i szanse powojennej odbudowy Niszcząca agresja Rosji na Ukrainę wciąż trwa, ale Ukraińcy - podobnie jak Europejczycy w trakcie II wojny światowej - od jej początku myślą o odbudowie swego kraju. Los całej Europy, nie tylko Ukrainy i jej sąsiadów zależy od tego, czy uda się to, co zniszczone odbudować lepiej: nowocześniej, bardziej sprawiedliwie, w kontekście potrzeb obronnych, społecznych, ale przede wszystkim ekologicznych, związanych z kryzysem klimatycznym i g...
Dec 27, 2022•39 min
"W zielonej Ukrainie..." Bariery i szanse powojennej odbudowy Niszcząca agresja Rosji na Ukrainę wciąż trwa, ale Ukraińcy - podobnie jak Europejczycy w trakcie II wojny światowej - od jej początku myślą o odbudowie swego kraju. Los całej Europy, nie tylko Ukrainy i jej sąsiadów zależy od tego, czy uda się to, co zniszczone odbudować lepiej: nowocześniej, bardziej sprawiedliwie, w kontekście potrzeb obronnych, społecznych, ale przede wszystkim ekologicznych, związanych z kryzysem klimatycznym i g...
Dec 27, 2022•30 min
Приїжджаєш до Варшави: 10, 5, 3 роки, місяць чи два тижні тому. Маєш у голові певну картину Польщі, намальовану стереотипами, жартами про “курицу - не птицу, Польшу – не заграницу”, нецікавими курсами польської для початківців, намальовану мамою та бабцею, Інтернетом та шкільною програмою з історії. Приїжджаєш і б’єшся головою у бетонну стіну реальності. Приготуйся, бетону тут буде дуже багато. Сьогодні у Павла та Віри – терапевтичний епізод про те, як очікування не стикаються з реальністю. Гово...
Dec 23, 2022•1 hr 16 min
В гостях у нас Розалія Кучерова — акторка Чернігівського обласного молодіжного театру і Варшавського театру Рампа — яка зараз мешкає в Варшавіі разом зі своїм сином Андрюшкою. Розмовляємо про наші перші враження від приїзду до Польщі. Співаємо оду варшавському громадському транспорту. Розалія розповідає про свою подорож. Павло застерігає від вечірніх прогулянок парком Скаришевським, а Вера часто й густо “угукає” і радить в які дні краще ходити до музеїв. *** Карта Варшавяка це подкаст-путівник п...
Dec 09, 2022•56 min
Sezon grzewczy w pełni. Kaloryfery rozkręcone na „5”, gorące powietrze wysusza skórę i drapie w gardło. Tymczasem mieszkańcy komunalnych lokali „prądowych”, które sieć centralnego ogrzewania uporczywie omija, walczą z rakotwórczym grzybem na ścianach, a utrzymanie znośnej temperatury w mieszkaniu wiąże się z niebotycznymi rachunkami za energię elektryczną. Dostęp do energii wyklucza klasowo, geograficznie; jest też bronią polityczną. Jaki jest krajobraz energetyczny miasta, kogo wyklucza, a kto ...
Dec 02, 2022•1 hr 7 min
To już kolejny rok, kiedy dr. Sylwia Spurek angażuje się w kampanię 16 Dni, koncentrując się tym razem na problemie cyberprzemocy wobec kobiet. To, ile kobiet nie może czuć się w domu bezpiecznie, to jedna z największych patologii XXI wieku. Jednocześnie tak wielu nadal to bagatelizuje, umniejsza krzywdę kobiet, szuka usprawiedliwień i okoliczności łagodzących dla sprawców. Tak wielu polityków nadal próbuje doklejać walce o prawa kobiet łatkę ideologii, wpisywać sprawę życia i śmierci kobiet w b...
Nov 30, 2022•14 min
O międzynarodowym kontekście „obwarzanka uzbrojonego”, czyli w jakim świecie godzić musimy politykę ekologiczną, dobrobytu i bezpieczeństwa opowiada Michał Sutowski. Na szczycie COP27 w Egipcie delegacja Ukrainy bardzo zręcznie przedstawiała rosyjską agresję jako „wojnę paliw kopalnych”, wpisując swoje doświadczenie w ramy zrozumiałe dla aktywistów klimatycznych. Przekonanie do tej opowieści państw globalnego Południa będzie jednak trudne, zwłaszcza w związku z rażącym brakiem solidarności krajó...
Nov 25, 2022•41 min
Jeśli rzucić polskiemu weganinowi lub wegance hasło „Everyday Hero”, z dużym prawdopodobieństwem odpowie: „znam gościa!”. Orestes Kowalski (Everyday Hero to nazwa jego kanału na You Tube) jest zresztą budowniczym mostów niezwykle popularnym nie tylko w środowisku prozwierzęcym – podobno mówi o weganizmie w taki sposób, że dają go radę słuchać nawet nieweganie. Teraz ten sympatyczny, pełen ciepła i skromności gość, gości w podcaście Dariusza Gzyry „Ważne nieważne”, gdzie opowiada o swojej pierwsz...
Nov 04, 2022•1 hr 24 min
Kolejny odcinek podcastu z serii "Prawo Spurek" promuje nową publikację dr. Sylwii Spurek pt. „Smród, krew i łzy. Włącz myślenie, bądź zmianą”. Jest to próba zderzenia się z kosztami działania sektora hodowlanego, jego wielowymiarowego oddziaływania na klimat i środowisko, zdrowie i jakość życia ludzi oraz na prawa zwierząt. Nie jest to miła historia ani łatwy tekst. To zbiór twardych faktów, liczb i danych, które stoją za sektorem hodowli zwierząt. To – oparta na opiniach ludzi nauki – opowieść...
Nov 02, 2022•18 min
Badania społeczne pokazują, że po doświadczeniu pandemii, wojny oraz inflacji przestaliśmy planować przyszłość, nie wierzymy politykom i sobie nawzajem, za to winnych braków w portfelu i długości kolejek do lekarza zaczynamy widzieć w uchodźcach i beneficjentach transferów socjalnych. Z prof. Przemysławem Sadurą, współautorem – wraz ze Sławomirem Sierakowskim – raportu z badań pt. Polacy za Ukrainą, ale przeciw Ukraińcom zastanawiamy się nad tym, jak w tych warunkach przekonać Polki i Polaków do...
Oct 28, 2022•39 min
W szóstym odcinku podcastu „Ważne nieważne” Dariusz Gzyra pochyla się nad zawartością bogatego archiwum ludzkich reakcji na tragedię w Odrze, obecną w przestrzeni medialnej od końca lipca tego roku. Szukając czułych i wrażliwych słów, znajduje również wiele problematycznych, a także znamienne przemilczenia. Mówi o naturze ryb i ścieżkach na skróty w ich ochronie. Wspomina wieloletnią walkę o zmianę statusu społecznego tych zwierząt i osobiste doświadczenie polowania. Przygląda się środowisku węd...
Oct 21, 2022•53 min
Zbudowanie gazociągu na paliwo z Norwegii wymagało 21 lat i trzech kontraktów – późno, drogo, ale w końcu jest. Ale to sukces w skali właściwej dla rządu PiS. Gazu na zimę nie zabraknie (o ile na Bałtyku znów coś nie wybuchnie), państwowy gigant urośnie, zasilana gazem energetyka tania nie będzie, ekologiczna też niespecjalnie. Zastanawiam się, czy można jakoś inaczej. I czy polskie państwo potrafi działać inaczej niż zrzucając kłopoty na barki tych na dole i liczyć, że Polak i Polka przetrzyma,...
Oct 07, 2022•35 min
Jeżeli spojrzymy na skutki klimatyczne, społeczne, w tym zdrowotne i gospodarcze, to nie ma większego problemu politycznego niż hodowla zwierząt. To jedna wielka tykająca bomba ekologiczna. Bo w całej Europie w ciasnych i zatłoczonych klatkach więzionych jest przez całość lub znaczną część swojego życia ponad 300 milionów świń, kur, królików, kaczek, przepiórek i cieląt. Sektor produkcji zwierzęcej to zanieczyszczenia wody, powietrza i gleby, główna przyczyna utraty bioróżnorodności, ubóstwo żyw...
Oct 04, 2022•19 min
13% Polek i Polaków mieszka w domu albo mieszkaniu własnościowym obciążonym kredytem hipotecznym. Jak „życie na kredycie” zmieniło polskie społeczeństwo? Kiedy upowszechnił się w Polsce kredyt hipoteczny (i jaki ma to związek z Alicją)? Czy Polska jest gotowa na to, by przejść na stałe oprocentowanie kredytów? Czy nasz kraj jest skazany na dominację własności mieszkaniowej? W najnowszym Podcaście Mieszkaniowym odpowiedzi na pytania udzieli dr hab. Mikołaj Lewicki z Wydziału Socjologii Uniwersyte...
Sep 30, 2022•1 hr 21 min
O tym, czy „ekonomia obwarzanka” ma sens w czasach, gdy na sąsiadów spadają rakiety, oraz o wydanej niedawno książce Timothy’ego Egana opowiada Michał Sutowski. Czy skoro wojna u bram, to wszystkie inne sprawy – np. kryzys klimatyczny i nierówności – schodzą na plan dalszy? Jeśli dobrobyt społeczny i ekologię przeciwstawimy bezpieczeństwu, to ono zawsze wygra. Wydatki na czołgi wyprą te na oczyszczalnie ścieków, a budowa murów granicznych każe nam zapomnieć o żywych ludziach i zwierzętach, dla k...
Sep 16, 2022•26 min
