آیا هوش مصنوعی (AI) میتواند مقالات علمی بنویسد؟ این سوالی است که ذهن بسیاری از محققان و ناشران را درگیر کرده است. با پیشرفت سریع ابزارهای هوش مصنوعی مانند ChatGPT، نگرشها نسبت به استفاده از آنها در نوشتن مقالات پژوهشی نیز در حال تغییر است. اما آیا این تغییرات همواره مثبت هستند؟ در اپیزود ۲۹ پادکست نکسوس، به بررسی نتایج یک نظرسنجی گسترده از مجلهی معتبر Nature میپردازیم که به بررسی دیدگاههای پژوهشگران در سراسر جهان درباره استفاده از هوش مصنوعی در فرآیند نگارش و انتشار مقالات علمی پرداخته است....
Aug 31, 2025•7 min
آیا تا به حال در مورد واکسنها با کسی بحث کردهاید که به آنها اعتماد ندارد؟ آیا میدانید چطور میتوانید با یک فرد مردد درباره واکسنها صحبت کنید و او را به فکر کردن وادارید؟ در این اپیزود، ما به سراغ آخرین تحقیقات در زمینه تردید در مورد واکسنها میرویم و به شما نشان میدهیم که چه رویکردی واقعاً مؤثر است. از گوش دادن فعال و همدلی گرفته تا ارائه اطلاعات دقیق و به اشتراک گذاشتن تجربیات شخصی، ما راهکارهای عملی را بررسی میکنیم که میتوانند به شما کمک کنند تا با خانواده، دوستان و آشنایان خود درباره...
Aug 27, 2025•9 min•Ep. 28
آیا میدانستید که مصرف الکل، حتی به مقدار کم، میتواند خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهد؟ در این اپیزود، به بررسی دقیق و علمی ارتباط بین مصرف الکل و انواع مختلف سرطان میپردازیم. با استناد به گزارشهای معتبر و تحقیقات گسترده، به این سوالات پاسخ میدهیم: آیا مصرف کم الکل واقعاً بیخطر است؟ چه مقدار الکل برای سلامتی مضر است؟ چرا برچسب هشدار سرطان باید روی نوشیدنیهای الکلی درج شود؟ آیا الکل به اندازه سیگار کشیدن خطرناک است؟ چگونه الکل باعث سرطان میشود؟ توصیههای جدید در مورد مصرف الکل چیست؟ از گزا...
Aug 24, 2025•15 min•Ep. 27
آیا هوش مصنوعی به زودی جایگزین داوران مقالات علمی میشود؟ در اپیزود ۲۶ از پادکست نکسوس ، به بررسی نقش رو به رشد هوش مصنوعی در فرآیند داوری مقالات علمی میپردازیم. از کمک به ویرایش و یافتن اشتباهات تا نوشتن کامل گزارش داوری، هوش مصنوعی در حال تغییر این عرصه است. اما آیا این تغییرات مثبت هستند؟ در این اپیزود میشنوید: چگونه هوش مصنوعی در حال حاضر در فرآیند داوری مقالات استفاده میشود. نگرانیهای دانشمندان و ناشران درباره استفاده از هوش مصنوعی در داوری. آینده احتمالی داوری مقالات علمی با حضور پررنگ...
Aug 20, 2025•9 min•Ep. 26
آیا تا به حال فکر کردهاید که چرا درمان بیماریهای مغزی اینقدر دشوار است؟ سد خونی-مغزی، یک دیوار دفاعی محکم، مانع از ورود بسیاری از داروها به مغز میشود. اما دیگر نه! در این اپیزود از پادکست نکسوس ، به بررسی پیشرفتهای شگفتانگیز در علم داروسازی میپردازیم که به دانشمندان اجازه میدهد تا با استفاده از «شاتلهای مغزی» این سد را دور بزنند. داستان دایزا گوردون را بشنوید، مادری که پسرانش به سندرم هانتر مبتلا هستند، یک بیماری ژنتیکی نادر. او شاهد بوده که چگونه این فناوری جدید، زندگی فرزندانش را متحول...
Aug 17, 2025•9 min•Ep. 25
آیا میدانستید که دانشمندان در حال آزمایش راههایی هستند تا با استفاده از مواد ضد اسید، اقیانوسها را به جذب کربن بیشتری ترغیب کنند؟ یا اینکه شرکتها در تگزاس و لوئیزیانا، تاسیسات عظیمی برای مکش مستقیم کربن از هوا میسازند؟ در این قسمت از پادکست نکسوس، به بررسی سه رویکرد کلیدی برای خنک کردن زمین از طریق حذف کربن از اتمسفر میپردازیم: 1. جذب مستقیم کربن از هوا: با تکنولوژیهای پیشرفته، کربن دیاکسید مستقیماً از هوا گرفته شده و در زیر زمین ذخیره میشود. در این بخش، نگاهی به بزرگترین پروژههای در ...
Aug 13, 2025•13 min•Ep. 24
آیا ممکن است پاسخ یکی از شایعترین بیماریهای جهان، در اعماق بدن خود ما پنهان شده باشد؟ بیماری کبد چرب غیرالکلی تقریباً یک سوم بزرگسالان را درگیر کرده است و علم تاکنون درمانهای محدودی برای آن پیدا کرده است. اما یک پژوهش علمی جدید، از یک متحد غیرمنتظره و میکروسکوپی پرده برداشته است: قارچی که در روده ما زندگی میکند! در اپیزود ۲۳ از پادکست نکسوس ، به دنیای شگفتانگیز میکروبیوم سفر میکنیم و داستان یک قارچ رشتهای به نام «فیوزاریوم فیتنز» را روایت میکنیم. دانشمندان کشف کردهاند که این قارچ با تول...
Aug 10, 2025•5 min•Ep. 23
آیا تا به حال آرزو کردهاید که کاش میتوانستید فقط با سه یا چهار ساعت خواب، تمام روز را پرانرژی و سرحال باشید؟ این ایده که به نظر رویایی و علمی-تخیلی میرسد، برای عدهای یک واقعیت روزمره است! در دنیا انسانهایی وجود دارند که به لطف یک ویژگی ژنتیکی نادر، به طور طبیعی «کمخواب» هستند و بدون هیچ عوارض منفی، به استراحت بسیار کمی نیاز دارند. در اپیزود بیست و دوم پادکست نکسوس ، به دنیای شگفتانگیز این افراد سفر میکنیم و از جدیدترین یافتههای علمی در این زمینه پرده برمیداریم. با ما همراه شوید تا داست...
Aug 06, 2025•8 min•Ep. 22
آیا تا به حال تصور کردهاید ابزاری که برای درمان و بهبودی شما در بیمارستان به کار میرود، خود به منبع غذایی برای یک ابرمیکروب خطرناک تبدیل شود؟ در اپیزود ۲۱ از پادکست علمی نکسوس، به سراغ یک کشف علمی تکاندهنده و بیسابقه میرویم. پژوهشگران برای اولین بار دریافتهاند که یک باکتری بدنام بیمارستانی به نام سودوموناس آئروژینوزا ، توانایی شگفتانگیز و در عین حال نگرانکنندهای پیدا کرده است: هضم پلاستیکهای درجه پزشکی! در این اپیزود، ماجرا را از ابتدا بررسی میکنیم؛ از شناسایی آنزیمی که این باکتری را ...
Aug 02, 2025•8 min•Ep. 21
امکان ویرایش مستقیم پروتئینها، بازیگران کلیدی حیات سلولی، دستاوردی نوین در عرصه علم محسوب میشود. در اپیزود ۲۰ پادکست علمی نکسوس ، به بررسی یک فناوری انقلابی پرداخته خواهد شد که این مهم را محقق ساخته است. پژوهشگران با الهام از فرآیندهای طبیعی و با بهرهگیری از واحدهای پروتئینی هوشمند موسوم به « اینتئینها »، ابزارهایی را توسعه دادهاند که قادرند با دقتی نظیر یک جراح، بخشهایی از پروتئینها را جداسازی کرده و مولکولها یا آمینواسیدهای جدیدی را جایگزین نمایند. این فناوری، امکان تغییر آنی عملکرد پر...
Jun 19, 2025•8 min•Ep. 20
آیا زخمهای عمیق ناشی از جنگ و خشونت میتوانند فراتر از روان، در کدهای ژنتیکی ما نیز حک شوند و به نسلهای بعدی منتقل گردند؟ در این اپیزود از پادکست نکسوس ، به سراغ مطالعهای بحثبرانگیز و جدید میرویم که بر روی خانوادههای پناهنده سوری انجام شده و نشانههایی از انتقال ژنتیکی تروما را در سه نسل بررسی میکند. دانشمندان در این تحقیق، به دنبال «نشانگرهای اپیژنتیک» – تغییراتی شیمیایی بر روی DNA که میتوانند تحت تأثیر استرس و محیط فعال شوند – گشتهاند. گرچه این ایده که تجربیات تلخ والدین بتواند به ای...
Jun 16, 2025•9 min•Ep. 19
غول ژنتیک 23andMe ، که روزی ستاره درخشان سیلیکون ولی بود، اکنون در آستانه ورشکستگی قرار گرفته و قصد دارد یکی از بزرگترین گنجینههای اطلاعات ژنتیکی جهان را به حراج بگذارد. این پایگاه داده عظیم که DNA حدود ۱۵ میلیون نفر را در خود جای داده و به بیش از ۲۵۰ پژوهش علمی کمک کرده، حالا در معرض فروش قرار گرفته. اما این اتفاق چه معنایی برای آینده پژوهشهای ژنتیکی، حریم خصوصی افرادی که دادههایشان در این مجموعه است، و حتی خود علم دارد؟ در این اپیزود پادکست نکسوس ، به بررسی این موضوع میپردازیم: نگرانیهای ...
Jun 12, 2025•9 min•Ep. 18
به اپیزود جدید نکسوس خوش آمدید! در این قسمت، به قلب یکی از مهمترین نبردهای علمی-سیاسی اخیر در ایالات متحده میرویم. داستانی پر از تعلیق، امید و تلاش خستگیناپذیر جامعهای که برای حق خود در دسترسی به تحقیقات پزشکی مبارزه میکند. ماجر از آنجا شروع شد که دولت جدید پرزیدنت دونالد ترامپ، در اقدامی غیرمنتظره، بودجه دهها پروژه تحقیقاتی حیاتی در مورد « کووید مزمن » را قطع کرد. این تصمیم، نه تنها پژوهشگران را در بهت فرو برد، بلکه میلیونها بیمار را که با عوارض درازمدت این بیماری دست و پنجه نرم میکنند،...
Jun 09, 2025•8 min•Ep. 17
در این اپیزود از پادکست نکسوس ، به سراغ یکی از هیجانانگیزترین رویدادهای دنیای علم میرویم: جوایز «بریکترو»! این جوایز که به عنوان «اسکار علمی» هم شناخته میشوند، با ارزش ۳ میلیون دلار برای هر برنده، از پرسودترین جوایز علمی جهان هستند. امسال، دانشمندان برجستهای در زمینههای علوم زیستی، فیزیک بنیادی و ریاضیات موفق به دریافت این جایزه شدهاند. با ما همراه باشید تا با داستان پیشگامانی آشنا شویم که با تحقیقات خود، مرزهای دانش را جابجا کردهاند: انقلابی در درمان چاقی: پنج دانشمندی که در کشف و توسعه ...
Jun 05, 2025•10 min•Ep. 16
آیا هوش مصنوعی قرار است زندگی ما را دگرگون کند یا تهدیدی جدی برای آینده بشر است؟ در حالی که عموم مردم با دیده تردید به پیشرفتهای سریع هوش مصنوعی مینگرند، دانشمندانی که در خط مقدم این حوزه فعالیت میکنند، نگاه خوشبینانهتری دارند. اما این خوشبینی به معنای نادیده گرفتن خطرات نیست! در اپیزود ۱۵ پادکست نکسوس ، به سراغ نتایج یک نظرسنجی گسترده از بیش از ۴۰۰۰ پژوهشگر هوش مصنوعی در سراسر جهان، از جمله ایالات متحده، هند و چین میرویم و دیدگاههای آنها را با نظرات عموم مردم (مردم بریتانیا) مقایسه می...
Jun 02, 2025•8 min•Ep. 15
چه چیزی ما را انسان میکند؟ این سوالی است که قرنها ذهن بشر را به خود مشغول کرده و حالا، دانشمندان با یک دستاورد شگفتانگیز، گامی بلند در مسیر یافتن پاسخ برداشتهاند. پس از بیش از دو دهه تلاش نفسگیر، پژوهشگران موفق به توالییابی کامل ژنوم شش گونه از نزدیکترین خویشاوندان ما، یعنی میمونهای انساننما شدهاند! این نقطه عطف در علم ژنتیک، که تا همین چند سال پیش رویایی دستنیافتنی به نظر میرسید، نه تنها پنجرهای نو به سوی درک عمیقتر تکامل انسان و تمایزات ژنتیکی ما با سایر نخستیسانان میگشاید، بلک...
May 30, 2025•11 min•Ep. 14
در این اپیزود از پادکست نکسوس، به سراغ یکی از بزرگترین دستاوردهای اخیر در زمینه مطالعه مغز میرویم: رونمایی از بزرگترین و پرجزئیاتترین نقشه مغزی یک پستاندار که تاکنون ایجاد شده است. پژوهشگران موفق شدهاند نه تنها ساختار یک میلیمتر مکعب از بافت مغز یک موش را با جزئیاتی حیرتانگیز بازسازی کنند، بلکه برای اولین بار، فعالیت هزاران نورون را نیز در این نقشه عظیم به تصویر بکشند. تصور کنید: بیش از ۲۰۰٬۰۰۰ سلول مغزی، شامل حدود ۸۲٬۰۰۰ نورون، بیش از نیم میلیارد سیناپس (نقاط اتصال نورونی) و بیش از ۴ کیلوم...
May 28, 2025•8 min•Ep. 13
راز یک فسیل انسانی که دههها دانشمندان را به خود مشغول کرده بود، بالاخره فاش شد! یک استخوان فک باستانی که بیش از ۲۰ سال پیش در سواحل تایوان توسط خدمه یک کشتی ماهیگیری از آب بیرون کشیده شد، نه تنها متعلق به یک خویشاوند کهن انسانی است، بلکه هویت دقیق آن نیز مشخص شده: یک دنیسووان ! این کشف، که با استفاده از تکنیکهای پیشرفته تحلیل پروتئینهای باستانی صورت گرفته، دنیای ماقبل تاریخ را دگرگون میکند و محدوده جغرافیایی شناختهشده این انسانهای مرموز را از مناطق سرد و مرتفع سیبری و تبت به اقلیمهای گرم...
May 26, 2025•8 min•Ep. 12
تصور کنید دیگر محدودیتهای بینایی مانعی برای مسیریابی مستقل و ایمن در محیطهای شلوغ و ناآشنا نباشد. در این اپیزود از پادکست نکسوس، به دنیای شگفتانگیز فناوریهای پوشیدنی قدم میگذاریم و با یک سیستم نوآورانه آشنا میشویم که میتواند زندگی افراد نابینا و کمبینا را متحول کند. این سیستم پیشگام، با بهرهگیری از قدرت هوش مصنوعی ، دوربینهای مینیاتوری نصبشده روی عینک و بازخوردهای هوشمند صوتی و لرزشی، به کاربران کمک میکند تا موانع را شناسایی کرده، مسیر خود را پیدا کنند و با اطمینان بیشتری در محیط اطر...
May 24, 2025•8 min•Ep. 11
انقلابی در دنیای پزشکی در راه است! سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) به تازگی چراغ سبز خود را برای اولین کارآزمایی بالینی ایمنی پیوند کبد خوک به انسان نشان داده است. این خبر امید تازهای برای هزاران بیمار مبتلا به نارسایی شدید کبد است که در لیست انتظار پیوند عضو انسانی قرار دارند یا واجد شرایط آن نیستند، بیماری که میتواند تا ۵۰٪ مرگ و میر داشته باشد. در این اپیزود از پادکست نکسوس، به جزئیات این کارآزمایی جدید میپردازیم: چگونه چهار فرد مبتلا به نارسایی کبد به طور موقت به کبد خوکهای اصلاح ژنتیکی ...
May 22, 2025•8 min•Ep. 10
شام امشب، ساخت آزمایشگاه! 🍗🔬 در این اپیزود هیجانانگیز از پادکست نکسوس، به دنیای نوآوریهای غذایی سفر میکنیم و از دستاورد بزرگی پرده برمیداریم: گروهی از پژوهشگران موفق شدهاند بزرگترین تکه مرغ آزمایشگاهی را به اندازهی یک ناگت مرغ پرورش دهند! اما چگونه؟ با استفاده از یک سیستم گردش خون مصنوعی پیشرفته که مواد مغذی و اکسیژن را به بافت در حال رشد میرساند. در این گفتگو، به بررسی جزئیات این پژوهش پیشرو از دانشگاه توکیو میپردازیم. کشف میکنیم که این تکه مرغ ۱۱ گرمی چگونه بدون نیاز به کشتار حیوانا...
May 20, 2025•8 min•Ep. 9
آیا به دنبال کورسوی امیدی در درمان بیماری پارکینسون هستید؟ در این اپیزود از پادکست نکسوس، به بررسی یک «جهش بزرگ» در دنیای پزشکی میپردازیم! بیماری پارکینسون ، یک اختلال عصبی پیشرونده است که میلیونها نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار داده و با علائمی چون لرزش، سفتی عضلات و کندی حرکت، کیفیت زندگی مبتلایان را به شدت کاهش میدهد. متأسفانه، تاکنون درمان قطعی برای این بیماری وجود نداشته است. اما خبرهای جدید، بارقهای از امید را روشن کردهاند. دو کارآزمایی بالینی بسیار مورد انتظار با استفاده از سلول...
May 18, 2025•9 min•Ep. 8
تا به حال به این فکر کردهاید که آیا محل تزریق واکسن کووید-۱۹ میتواند بر اثربخشی آن تأثیر بگذارد؟ آیا واقعاً فرقی میکند که دوز اول و دوم واکسن را در یک بازو دریافت کنید یا در بازوهای مخالف؟ این اپیزود به یافتههای شگفتانگیز یک پژوهش جدید میپردازد که نشان میدهد انتخاب بازو میتواند نقش مهمی در سرعت و قدرت پاسخ ایمنی بدن شما داشته باشد! در این اپیزود از پادکست نکسوس، نتایج مطالعهای جذاب بر روی موشها و انسانها را بررسی میکنیم که نشان میدهد تزریق واکسن یادآور کووید-۱۹ در همان بازویی که دوز...
May 16, 2025•8 min•Ep. 7
آیا میدانستید جملاتی مثل «تا آخرین بهروزرسانی دانش من» یا «پاسخ را دوباره تولید کن» ممکن است در مقالات علمی معتبر پنهان شده باشند؟ در این اپیزود تکاندهنده، به بررسی پدیدهای نگرانکننده در دنیای علم میپردازیم: استفاده اعلامنشده از هوش مصنوعی مولد مانند ChatGPT در نگارش مقالات پژوهشی. همراه با ما، ردپای این ابزارهای هوشمند را در صدها مقاله علمی، حتی در مجلات بسیار معتبر، دنبال کنید. کارآگاهان علم چگونه این موارد را شناسایی میکنند؟ چرا نویسندگان استفاده از هوش مصنوعی را اعلام نمیکنند و این ...
May 14, 2025•8 min•Ep. 6
دراپیزود پنجم از پادکست نکسوس، به اعماق مغز سفر میکنیم تا با کشفی هیجانانگیز در علوم اعصاب آشنا شویم: شناسایی سیگنال «انقراض ترس» در موشها. دانشمندان دریافتهاند که چگونه پس از برطرف شدن یک تهدید، مغز فرآیند بازنویسی خاطرات ترسناک را آغاز میکند. این پژوهش که در نشریه معتبر PNAS منتشر شده، بر نقش کلیدی دوپامین و دو گروه از نورونها در ناحیه آمیگدال مغز (یکی تحریککننده ترس و دیگری سرکوبکننده آن) تمرکز دارد. محققان با بررسی موشها نشان دادند که چگونه سیگنالهای دوپامین، نورونهای «ضد ترس» را ...
May 12, 2025•7 min•Ep. 5
در این قسمت از پادکست نکسوس ، به بررسی یک پژوهش جدید و نگرانکننده میپردازیم که نشان میدهد نوجوانان مبتلا به اضطراب و افسردگی، به طور متوسط ۵۰ دقیقه بیشتر از همسالان خود در رسانههای اجتماعی وقت میگذرانند. اما نکته قابل تأمل اینجاست که آنها رضایت کمتری از این تجربه آنلاین دارند و بیشتر مستعد آسیبهای ناشی از مقایسه خود با دیگران و نظرات منفی هستند. این مطالعه که بر روی بیش از ۳۳۰۰ نوجوان بریتانیایی انجام شده و در ژورنال Nature Human Behaviour منتشر گردیده، به تفکیک نشان میدهد چگونه نوجوانان...
May 10, 2025•8 min•Ep. 4
جهان در آستانه پایان دادن به اپیدمی ایدز قرار دارد، اما آیا ناگهان با یک تصمیم سیاسی، همه چیز در معرض خطر قرار میگیرد؟ در این اپیزود از پادکست نکسوس، به بررسی بحران پیش روی «پپفار» (PEPFAR)، برنامه اضطراری رئیسجمهور ایالات متحده برای امدادرسانی به ایدز ، میپردازیم. این برنامه که جان میلیونها نفر را نجات داده و از تولد میلیونها نوزاد سالم از مادران مبتلا به HIV اطمینان حاصل کرده، اکنون با تصمیم دولت آمریکا برای توقف کمکهای خارجی و انحلال USAID، با آیندهای نامعلوم روبروست. پیامدهای تصمیم تو...
May 08, 2025•8 min•Ep. 3
مارگزیدگی سالانه جان صدها هزار نفر را میگیرد و بسیاری را دچار معلولیت دائمی میکند، اما پادزهرهای فعلی محدودیتهای زیادی دارند. در این اپیزود به سراغ یک کشف علمی شگفتانگیز و بحثبرانگیز میرویم که در مجلهٔ معتبر Cell منتشر شده است: ساخت یک پادزهر بسیار قوی و گستردهاثر با استفاده از خون مردی به نام "تیم فرید". تیم فرید، کلکسیونر و علاقهمند به مارها، با تزریق کنترلشده سم مار به خودش و تحمل بیش از ۲۰۰ مارگزیدگی، سیستم ایمنی بدنش را به شکلی باورنکردنی مقاوم کرده است. حالا دانشمندان با ترکیب پاد...
May 06, 2025•10 min•Ep. 2
آنتیبیوتیکها میتوانند ناجی جان باشند، اما اغلب میکروبیوم حساس روده ما را دچار اختلال میکنند. اما چگونه میتوان این آسیب را جبران کرد؟ در این اپیزود از پادکست نکسوس، به سراغ یک پژوهش جدید و جالب میرویم که در مدلهای حیوانی (موش) انجام شده و نتایج شگفتانگیزی داشته است. این مطالعه نشان میدهد که برخلاف تصور رایج، یک رژیم غذایی غنی از فیبرهای متنوع (کربوهیدراتهای پیچیده موجود در میوهها و سبزیجات) در بازگرداندن تنوع میکروبی روده پس از مصرف آنتیبیوتیک، حتی مؤثرتر از پیوند مدفوع (faecal transp...
May 04, 2025•8 min•Ep. 1
