(00:47) Historische boeken met Wim Berkelaar. Hij bespreekt: Een jager in het woud. Frankrijk, Duitsland, Europa van Maarten Doorman Poetins filosoof. Alexander Doegin van Victor Kal Denkdwang. Hoe Ludwik Fleck de nazi’s misleidde van Pim van Gool In de schaduw van de stad. Verhalen van vier eeuwen gewone Amsterdammers van Jelle van Lottum en Lodewijk Petram (14:25) Het Spoor Terug: de Jurk en het Scheepswrak #1. Een 17e-eeuwse jurk, gevonden op de bodem van de Waddenzee. Maar van wie is die gew...
Apr 23, 2023•52 min
(00:58) Angst voor blunders op de kroningsdag van Charles. Paniek en zorgen bij het personeel van het Britse Koningshuis, want de mantel die King Charles moet dragen bij zijn kroning zou te zwaar zijn. Zijn er historische antecedenten van kronings-blunders? Gast: oud-Verenigd Koninkrijkcorrespondent Hieke Jippes. (11:34) Tula, een beeld van slavernij. Het was de bedoeling dat het als monument zou dienen op Curaçao. Een 2m hoog beeld van Tula, de leider van de grote slavenopstand in 1795. Nu staa...
Apr 23, 2023•52 min
(00:45) Surinaams voetbal in Nederland, dat begon toch met de omhaal van Humphrey Mijnals in 1960? Niet dus, al in de jaren dertig voetbalden er Surinamers in ons land. Gasten: sporthistoricus Jurryt van de Vooren en historicus en Stadsarchief-curator Mark Ponte. (16:15) Het Spoor Terug: de Boerenpartij #2. Wat hadden gevestigde partijen kunnen leren van de vorige Boerenpartij? De Boerenpartij die in de jaren ’60 populair was? Makers: journalist Gerard Leenders en journalist Katinka Baehr. Meer ...
Apr 16, 2023•53 min
(01:11) Het Pentagon-lek en Operatie Mincemeat. Afgelopen week was de wereld in rep en roer over het zogenaamde Pentagon-lek. Het deed denken aan Operatie Mincemeat tijdens de WOII. Gast: historicus Ivo van de Wijdeven. (13:38) 20 jaar na de beeldenstorm in Irak. Voor het oog van de wereld trokken Irakezen in Bagdad het standbeeld van Saddam Hoessein omver. Althans, dat dachten we te zien. Gast: jurist en Midden-Oosten-kenner Laila al-Zwaini. (26:50) De column van Sana Valiulina. (31:50) Aliens ...
Apr 16, 2023•53 min
(0:48) De wonderlijke geschiedenis van een kleine kraal. Hoe groeide het zogenaamde white heart-kraaltje uit tot een onmisbaar product voor inheemse gemeenschappen in Noord-Amerika? Gast: ontwerper Christien Meindertsma. (13:25) Het Spoor Terug: de Boerenpartij #1. Wat hadden gevestigde partijen kunnen leren van de vorige Boerenpartij? De Boerenpartij die in de jaren ’60 populair was? Maker: journalist en documentairemaker Gerard Leenders. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/af...
Apr 09, 2023•53 min
(01:01) Het einde van de Finlandisering. Hoe Finland decennialang Rusland te vriend hield en zich tegelijkertijd bewapende en militaire paraat stond. Gast: historicus en Europa-correspondent van NRC Clara van de Wiel. (15:37) De bloedwenende Maria in Limburg. Een huilend Mariabeeldje veranderde het Limburgse Brunssum in 1995 in een pelgrimsoord. Deze week kwam de speelfilm ‘De man uit Rome’ uit. Gast: religiewetenschapper Ernst van den Hemel. (25:51) De column van Ellen Ombre: ‘Halleluya’. (30:2...
Apr 09, 2023•53 min
(01:01) De Sovjet-oorsprong van het spelletje Tetris. Gast: Ivo van de Wijdeven. (14:01) Het Spoor Terug: de Matroos en het Meisje. Een radiodocumentaire van Gerard Leenders en Erik Willems over een Nederlands-Duits liefdesverhaal uit de WOII. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/02-04-2023.html#
Apr 02, 2023•54 min
(01:12) De koloniale wortels van Oeganda’s anti-LHBTI-wet. Gast: antropoloog en Afrikanist Loes Oudenhuijsen. (12:10) De maan als nieuw koloniaal wingewest. Gast: schrijfster Marjolijn van Heemstra. (21:07) De column van Micha Wertheim: 'Telefoon uit de klas'. (25:16) De jurk en het scheepswrak: de vrijwel intact gebleven 17e-eeuwse jurk. Gasten: Texelse duiker Teunis van den Bor en podcast- en documentairemaker Arnold van Bruggen. (39:29) Historische boeken met Lotfi El Hamidi. Meer info: https...
Apr 02, 2023•52 min
(01:10) De terugkeer van Blockbuster-video: nostalgie achter het videotheek tijdperk. Gast: filmrecensent Dandyano Zentveld. (09:25) De column van John Jansen van Galen. (14:12) Vrijdenker Anton Constandse: politiek commentator van vrijdenkend Nederland voor VPRO-radio. Gasten: presentator Paul van der Gaag en historicus Wim Berkelaar. (29:23) De column van Nelleke Noordervliet. (33:16) Kind van Maria en Mao: het verhaal van een generatie. Gast: presentator Jos Palm....
Mar 26, 2023•52 min
(01:30) Politieke dubbelgangers: een broodje aap of bestaan ze echt? Gast: journalist Marieke Kuypers. (12:14) Bibi Netanyahu en geschiedenismisbruik in Israël. Gast: voormalig Israël-correpsondent Derk Walters. (23:13) De Taxioorlog in Amsterdam: gewelddadige rellen en maffiose praktijken. Gasten: journalist Sander ’t Sas en taxichauffeur Jan den Hartog. (39:00) Historische boeken met kunsthistoricus Sanne Frequin.
Mar 26, 2023•52 min
(00:34) De column van Sana Valiulina. (04:39) De Ambonse moord uit 1623: angst en complotdenken in uitroep van Indië. Gast: Tristan Mostert. (19:44) Het Spoor Terug: Oermens in de polder. Radiodocumentaire van Wim Eikelboom over een oertijd-experiment uit 1976. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/19-03-2023.html#
Mar 19, 2023•52 min
(01:04) De onverwachte terugkeer van de bankrun. Gast: gedragseconoom Johan de Jong. (13:45) Stonden piraten aan de wieg van de Verlichting? Een piratenmaatschappij op het 17e-eeuwse Madagaskar. Gast: politiek filosoof Anna Blijdenstein. (28:06) Weduwen: een nooit vertelde geschiedenis. Gast: literatuurwetenschapper Mineke Schipper. (39:25) Waarom ging de heksenjacht viral? Heksenvervolgingen als een epidemische ziekte. Gast: historicus Steije Hofhuis. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/o...
Mar 19, 2023•52 min
(00:32) Pro-Rusland of gewoon Russisch? De controverse omtrent een game. Gast: historicus Pieter van den Heede (07:57) De vergeten oorlogsdagboeken van daders én slachtoffers. Gast: journalist Nina Siegal (20:12) Het Spoor Terug: Op de fiets #2. Documentairemaker Marten Minkema onderzoekt de Nederlandse fietscultuur. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/12-03-2023.html#
Mar 12, 2023•52 min
(00:45) Ons romantische beeld van de boer. Waar komt dat beeld vandaan? Gasten: historicus Gerard Rooijakkers en literatuurwetenschapper Esther Peeren (19:52) De column van Abdelkader Benali (23:16) Diva’s: tentoonstelling over iconen uit de Arabische wereld. Gast: historicus Nadia Bouras (34:59) XR: geweldloos protest is het meest effectief. Maar wat leer de geschiedenis? Gasten: journalist Teun Dominicus en historicus Maartje Janse Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveri...
Mar 12, 2023•53 min
(01:45) De Fake History Hunter: de jacht op historisch nepnieuws. Gast: historicus Jo Hedwig Teeuwisse. (08:46) Een vergeten scheepsramp uit 1917. Gast: historicus Mark Sijlmans. (20:16) Het Spoor Terug: Op de fiets #1. Documentairemaker Marten Minkema onderzoekt de Nederlandse fietscultuur. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/05-03-2023.html#
Mar 05, 2023•53 min
(00:58) Hoe design van de minste weerstand het ideaal werd: nieuwe tentoonstelling Design Museum Den Bosch. Gast: conservator Tomas van den Heuvel. (11:43) De column van Ellen Ombre. (25:31) 'Denk aan de kinderen!': hoe homofobe retoriek uit de 70’s terugkeert. Gast: literatuurwetenschapper Looi van Kessel. (40:04) ‘De onderwerping’ van de aarde: een geschiedenis van de verhouding van de mens tot de natuur. Gast: historicus Philipp Blom. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afle...
Mar 05, 2023•53 min
(00:30) Historische boeken met Nadia Bouras. Ze bespreekt: - Geld, geloof en goede vrienden. Pieter van Eeghen en de metamorfose van Amsterdam, 1816-1889 van Laura van Hasselt - Kijk ons dansen van Leïla Slimani - Vreemdeling in eigen land. Het oorlogsdagboek van Anna Haag van Anna Haag - Alma's dochters. Een verborgen familiegeschiedenis van Jutta Chorus (14:20) Het Spoor Terug: ‘Sankara, de Che van Afrika’. In deze radiodocumentaire onderzoekt Jan Maarten Deurvorst de populariteit van Thomas S...
Feb 26, 2023•52 min
(01:10) Het protest in Suriname is niet los te zien van de koloniale erfenis. Gast: journalist Ferayed Hok. (15:08) De column van Nelleke Noordervliet. (18:42) Hildegard van Bingen: componist en profetes in de 12e eeuw. Gast: literatuurwetenschapper Dinah Wouters. (27:50) Het Koreaanse wonder: van ontwikkelingsland tot economische grootmacht. Gast: historicus Remco Breuker over boek De Koreaanse golf. (40:57) Rosey Pool: strijdbaar van Westerbork tot Mississippi. Gast: historicus Lonneke Geerlin...
Feb 26, 2023•52 min
(00:45) Het Spoor Terug: ‘Naar het hart van de Donbas'. Een documentaire van Laura Stek over de zoektocht van fotograaf Karine Zenja Versluis naar de geboorteplaats van haar Oekraïense oma, met oud-voetballer Evgeniy Levchenko, die uit dezelfde regio komt. (39:40) Wie de Rusland-Oekraïne-oorlog aan den lijve meemaakte is NOS-verslaggever Gert-Jan Dennekamp. We spreken hem over zijn ervaringen als correspondent in de afgelopen 10 jaar in Oekraïne. Was hij net zo verrast als de rest van de wereld ...
Feb 19, 2023•50 min
(01:57) Waarom staan zo veel Russen nog steeds achter Poetin? Gast: historicus Ivo van de Wijdeven. (20:00) De column van Sana Valiulina. (24:15) Waarom hebben we het Oekraïense verzet tegen Poetin onderschat? Gast: politicoloog Olga Burlyuk. (39:06) Posthistorische vredesdroom van Europa aan diggelen. Gast: Duitslandkenner Hanco Jürgens. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/19-02-2023.html#...
Feb 19, 2023•52 min
Duizenden Hongaarse kinderen kwamen na de Eerste Wereldoorlog met de trein naar Nederland en België om hier in gastgezinnen aan te sterken. Een unieke hulpactie. Nadat Hongarije aan de verliezende kant van de oorlog was beland, was het land namelijk totaal geïsoleerd binnen Europa geraakt. Niemand wilde helpen, toen een hongersnood uitbrak. Alleen Nederland en België hielpen, toen ze in 1920 een hulpactie opzetten: de kindertreinenactie, die officieel tot 1927 zou voortduren. Het was eigenlijk d...
Feb 12, 2023•52 min
Het schilderij Amandelbloesem van Vincent van Gogh hing gewoon boven de bank bij opa, herinnert Willem van Gogh zich. Dat honderden werken door de familie samen bewaard zijn en in het Van Gogh Museum terechtkwamen is niet vanzelfsprekend. Dat is te zien in de tentoonstelling Kiezen voor Vincent in het Van Gogh Museum. Willem van Gogh is te gast. Verder in OVT: het verhaal achter de Leopard-tanks, wat Pim Lammers te maken heeft met het Heilige Roomse Rijk, column Micha Wertheim, journalist Koert ...
Feb 12, 2023•53 min
Is het tijd voor een geurenmuseum? Niets brengt het verleden zo dichtbij als de neus. 'Geurlandschappen' zijn steeds beter na te maken, van de Slag bij Waterloo - met buskruit, angstzweet en de eau de cologne van Napoleon - tot de straten van Amsterdam rond 1900 - met paardenvijgen, Boldoot en grachtenstank. Sommige geuren zijn nog niet weg, maar wel ernstig bedreigd. Bijvoorbeeld die van de fabrieken langs de Zaan voor zetmeel, biscuit en chocolade, die je steeds minder ruikt vanwege strengere ...
Feb 05, 2023•52 min
'Gansch het raderwerk staat stil, als uw machtige arm het wil',zo klonk het bij de fameuze spoorwegstaking in 1903. Ruim een eeuw later wordt in ons land weer gestaakt. Volgende week ligt namelijk het streekvervoer plat, want de bonden en de werkgevers komen er in overleg niet uit. Keren oude tijden terug en wordt Nederland net als in de jaren zeventig straks weer overspoeld door stakingsgolven? Te gast is Rosa Kösters, historica verbonden aan het IISG, Internationaal Instituut voor Sociale Gesc...
Feb 05, 2023•53 min
In uur 2 van OVT op 29 januari 2023: Zoals Gabriella Adèr zijn er in Nederland nog veel meer tweede, derde en inmiddels zelfs vierde generatie gastarbeiders. Welke invloed heeft de migratie nu nog op hen? En is dat iets vervelends of levert die achtergrond juist iets extra’s op? In deze laaste aflevering van De verschrikkelijk mooie migratie (en alles wat erna kwam) onderzoekt Gabriella welke impact de migratie van haar moeder nog heeft in haar eigen leven, maar ook in dat van haar zussen en nic...
Jan 29, 2023•52 min
Het eerste uur van OVT: Duurzaamheid is een toverwoord tegenwoordig, in een tijd dat we ons er steeds meer bewust van zijn dat we onze planeet niet onbeperkt kunnen exploiteren, en dat we rekening moeten houden met milieu en klimaat. Een bewustzijn dat tegelijkertijd botst met economische belangen, zoals die van de boeren, die zich de afgelopen jaren fel verzetten tegen de verduurzaming van hun bedrijfstak. Toch was Nederland nog niet zo heel lang geleden voorloper op dit terrein. Zo valt te lez...
Jan 29, 2023•52 min
De Siciliaanse familieleden van Gabriella Adèr vinden al snel hun weg in Rotterdam, waar ze belanden in een biotoop van Italiaanse migranten. Het zijn jaren van nieuwe vrienden, feestjes in het Italiaans centrum en optredens van Italiaanse bands in de Rotterdamse disco. Toch brengt de migratie ook spanningen in het gezin met zich mee: tussen de ouders en de kinderen, maar ook tussen de kinderen onderling. Gabriella zoekt uit waar die spanningen vandaan komen en waarom ze ruim veertig jaar later ...
Jan 22, 2023•52 min
De opiatencrisis richt in de Verenigde Staten een ongekende ravage aan: de hoeveelheid overdosis-doden blijft maar stijgen. En die crisis is te herleiden naar de steenrijke Sackler-familie, volgens fotografe Nan Goldin. Dezelfde musea die haar werk tentoonstellen, nemen miljoenen aan van de oxycodonfamilie. In de documentaire All the Beauty and the Bloodshed die nu in de bioscoop te zien is, volgt filmmaker Laura Poitras Goldins strijd en vervlecht het met haar onstuimige levensverhaal. Tracy Me...
Jan 22, 2023•52 min
De Siciliaanse familieleden van Gabriella Adèr vinden al snel hun weg in Rotterdam, waar ze belanden in een biotoop van Italiaanse migranten. Het zijn jaren van nieuwe vrienden, feestjes in het Italiaanse centrum en optredens van Italiaanse bands in de Rotterdamse disco. Toch brengt de migratie ook spanningen in het gezin met zich mee: tussen de ouders en de kinderen, maar ook tussen de kinderen onderling. Gabriella zoekt uit waar die spanningen vandaan komen en waarom ze ruim veertig jaar later...
Jan 15, 2023•52 min
‘Met een zuiver geweten erken ik vandaag de dag, als staatshoofd, dat er ernstige mensenrechtenschendingen hebben plaatsgevonden op meerdere momenten.’ Zo sprak Joko Widodo deze week op de Indonesische televisie. De president verwees naar meerdere misdaden onder het bewind van Soeharto, maar doelde vooral op de massamoord op een half miljoen vermeende communistische rebellen tussen 1965 en 1966. Maar hoe zat het met die massamoord, wat was de rol van de staat, en waarom juist nu deze spijtbetuig...
Jan 15, 2023•52 min
