(01:55) Als iemand Nationaal Park Dwingelderveld kent dan is het herder Johan Coeling. Al 38 jaar leidt hij een kudde Drentse heideschapen door het gebied. We spreken hem en zijn schapen in schaapskooi Achter ‘t Zaand van Natuurmonumenten. (05:45) De Amerikaanse president Donald Trump herhaalde afgelopen week dat hij de ‘Insurrection Act’ uit 1807 nieuw leven wil inblazen. Die wet geeft de president tijdens een noodtoestand de mogelijkheid om het leger binnenlands in te zetten. Wat is de consequ...
Oct 19, 2025•1 hr 44 min
(02:02) Noem het de ‘kathedraal’, de ‘sfinx’, of de officiële naam ‘Gebouw A’: het gebouw waar Radio Kootwijk beroemd om is. Het 48 meter hoge, uit gewapend beton opgetrokken zendgebouw, ontworpen door Julius Luthmann is een iconisch bouwwerk, te midden van de zandverstuiving. Met rondleider Marc bekijken we het gebouw. (05:29) De nobelprijs voor de Vrede 2025 is toegekend aan María Corina Machado, de Venezolaanse oppositieleider die jarenlang streed voor de democratie. Het doet denken aan de Oo...
Oct 12, 2025•1 hr 45 min
(02:17) Hoe begon de Hortus Botanicus in Leiden eigenlijk, en wat is er te zien? Prefect Barbara Gravendeel vertelt, vanuit de Clusius-tuin. (05:37) De Amerikaanse president Donald Trump presenteerde een nieuw vredesplan voor Israël en Palestina. Maar critici zien vooral een vaag plan dat opnieuw door grootmachten wordt opgelegd. Expert internationale betrekkingen en voormalig diplomaat Midden-Oosten Petra Stienen herkent het patroon en is te gast. (17:26) Op 29 oktober zijn de verkiezingen. In ...
Oct 05, 2025•1 hr 44 min
(02:52) Interview Zuiderzee (05:05) Het ging deze week veel over of extreemrechts en het geweld tijdens de rellen in Den Haag met elkaar in verband stonden. Historicus Robin te Slaa onderzocht extreemrechts geweld rondom de opkomst van fascisme in Nederland. Wat kunnen we leren uit de geschiedenis over de relatie tussen de extreemrechtse ideologie en geweld? (18:45) We openen de Maand van de Geschiedenis in Museum Schokland, op voormalig eiland en UNESCO werelderfgoed Schokland. Eva Vriend, schr...
Sep 28, 2025•1 hr 44 min
(01:36) Rellen in Den Haag (07:50) De verkiezingscampagne is begonnen en de meeste partijen zeggen minder polarisatie te willen. Ze zouden de grafrede van de Griekse staatsman Perikles erop na moeten lezen, vindt schrijver en essayist Bas Heijne. Want ook al leefde Perikles in de vijfde eeuw voor Christus, hij lijkt onze tijd direct toe te spreken. (20:07) We gaan de klimaatdoelen van 2030 niet halen, dat zei het Planbureau van de Leefomgeving afgelopen dinsdag. 40 jaar geleden was er ook een mi...
Sep 21, 2025•1 hr 45 min
(02:07) Afgelopen dinsdag voerde Israël luchtaanvallen uit op Hamas-leden in Doha, de hoofdstad van Qatar. Tot die tijd was Qatar dé plek waar Hamas en Israël relatief veilig konden onderhandelen over een bestand in Gaza. Ook in conflicten buiten het Midden-Oosten speelt Qatar een diplomatieke rol. Hoe is Qatar het diplomatieke knooppunt van de wereld geworden, en is dat na de aanval voorbij? Dat vertelt Gertjan Hoetjes, Midden-Oostendeskundige aan de UvA. (14:18) De Joodse schrijfster Charlotte...
Sep 14, 2025•1 hr 46 min
(01:30) Deze week organiseerde China een spectaculaire militaire parade om het einde van de Tweede Wereldoorlog te herdenken. Beelden van de militaire parade werden massaal gedeeld door de staatsmedia. Hoe zet China dat oorlogsverleden in voor het huidige Chinese zelfbeeld? Daarover te gast is China-kenner Manya Koetse. (14:50) De shortlist van de Libris Geschiedenis Prijs 2025 (23:11) De column van Sana Valiulina. (29:43) Princess Mononoke, Spirited Away en The Boy and the Heron, een paar filmt...
Sep 07, 2025•1 hr 44 min
(00:01:35) De VN-Veiligheidsraad heeft afgelopen donderdag ingestemd met een laatste verlenging van de vredesmacht UNIFIL. De blauwhelmen verdwijnen uit Zuid- Libanon, die al sinds 1978 aanwezig zijn in de regio. Hoe begon de vredesmissie toen en hoe kan het dat na al die tijd er nu een stop gaat komen? We hebben het erover met militairhistoricus Ben Schoenmaker en UNIFIL-veteraan Bert Kleine Schaars. (00:22:55) De column van John Jansen van Galen. (00:28:06) Bijna honderd jaar geleden vond in A...
Aug 31, 2025•1 hr 43 min
(01:48) Deze week kreeg het zogeheten E1-plan groen licht in Israël: een project voor de bouw van 3.400 woningen op de bezette Westelijke Jordaanoever. Minister van Financiën Bazalel Smotrich zei dat dit plan een Palestijnse staat definitief zal ‘begraven’. Daarmee reageerde hij op de groeiende groep landen die Palestina als staat hebben erkend. Te gast is antropoloog en Israël-kenner Erella Grassiani, verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. (13:34) Onze zomerserie 'Oude woorden, nieuwe wer...
Aug 24, 2025•1 hr 41 min
(01:28) De VN-top over plastic in Genève liep afgelopen vrijdag op niks uit. Er komen geen maatregelen voor de plasticproblemen. Terwijl elke dag het equivalent van 2000 vuilniswagen aan plastic de zeeën, rivieren en meren in wordt gedumpt. En dit staat nog los van de microplastics die tot in onze hersens aangetroffen worden. Het ooit wonderlijk product is nu een boosdoener. Te gast is letterkundige en milieuhistoricus Geert Buelens. (12:08) Onze zomerserie 'Oude woorden, nieuwe wereld' gaat ove...
Aug 17, 2025•1 hr 42 min
(01:19) Al meer dan twee jaar is Soedan verstrengeld in een oorlog met catastrofale gevolgen. Twee derde van het land heeft humanitaire hulp nodig en vijftien miljoen mensen zijn ontheemd. Het is de grootste humanitaire ramp ter wereld. De directe oorzaak; een machtsstrijd tussen het Soedanese regeringsleger en de paramilitaire RSF. Maar waar liggen de wortels van het conflict? Te gast is Anette Hoffmann, Sudanexpert en senior research fellow bij Clingendael. (16:54) Over historische boeken die ...
Aug 10, 2025•1 hr 47 min
(01:35) Gister vond de jaarlijkse Canal Parade weer plaats en zondag is het slotfeest van Pride 2025. We gaan praten over de ontwikkeling van de Pride, van de Stonewall-rellen in 1969, de eerste Amsterdamse Canal Parade in de jaren 90 tot nu, met Michiel Klaassen, journalist en bezig met een boek over de geschiedenis van de Amsterdamse Pride. (18:50) Over historische boeken die ons het heden beter doen begrijpen. Welke echo’s uit het verleden schudden ons wakker, geven houvast of bieden troost? ...
Aug 03, 2025•1 hr 50 min
(01:30) In onze zomerrubriek over historische protestsongs deze keer het lied van de Anjerrevolutie in Portugal, 1974. Leonor Raven maakte deze revolutie mee en is te gast. (12:17) We tippen deze zomer ‘Bouta’s laatste zet’, de podcast van Argos en Investico, gemaakt door Linda van der Pol en Sylvana van den Braak. We laten een bewerking van de eerste twee afleveringen horen. Over decembermoorden in Suriname, waarbij vijftien tegenstanders van het militaire regime werden vermoord, en de rol van ...
Jul 27, 2025•52 min
(01:10) De hongersnood in Gaza. Te gast is Charley Boerman, cultuurwetenschapper en onderzoeker bij het project Heritages of Hunger (Erfenissen van honger). (14:05) Onze zomerserie ‘Oude Woorden, nieuwe wereld’ #2. Schrijver Marian Donner kiest ‘Het hoofdkussenboek’ van Sei Shonagon. Met hoogleraar Japanse talen en culturen Ivo Smits.
Jul 27, 2025•52 min
(00:45) In de eerste aflevering van onze zomerrubriek Historische Protestsongs duiken we in het lied Get Back van Big Bill Broonzy met een wel heel bijzondere gast: zijn zoon Michael van Isveldt. De Amerikaanse bluesartiest Big Bill Broonzy zong in het lied Get Back vóór de opkomst van de burgerrechtenbeweging over de segregatie in de Verenigde Staten. De zanger en gitarist wordt gezien als een van de grondleggers van de rythm and blues; volgens Keith Richards wakkerde Broonzy zijn liefde voor d...
Jul 20, 2025•52 min
(01:26) Een historisch moment, afgelopen donderdag, in de relatie tussen Frankrijk en haar voormalige kolonies in West-Afrika: Frankrijk voltooide de militaire terugtrekking uit Senegal. Daarmee is na 65 jaar een einde gekomen aan de permanente militaire aanwezigheid van Frankrijk in West-Afrika. Waarom zijn ze weg. En minstens zo interessant: Hoe kan het dat ze zo lang zijn gebleven? We vragen het aan oud-diplomaat en schrijfster Mirjam Tjassing. (14:33) Over historische boeken die ons het hede...
Jul 20, 2025•52 min
(01:00) Bosbranden, stakingen, A.I. en goedkopere locaties om te filmen in andere landen; Hollywood als epicentrum van de filmindustrie ligt onder vuur. Betekenen de bedreigingen het einde van Hollywood als centrum van de filmwereld? Filmwetenschapper Peter Verstraten komt hierover vertellen én over eerdere bedreigingen voor Hollywood. (13:37) Dertig jaar geleden werd Srebrenica onder de voet gelopen door het Bosnisch-Servische leger. In vijf dagen tijd werden er meer dan achtduizend mensen verm...
Jul 13, 2025•52 min
(01:53) Taiwan is bezig met haar grootste militaire oefening ooit. Han Kuang, zoals deze oefening heet, wordt al sinds 1984 jaarlijks uitgevoerd om voorbereid te zijn op een verrassingsaanval van China. De oefening is groter dan ooit, maar is de dreiging vanuit China ook groter dan ooit? Daarover te gast is Casper Wits, sinoloog en japanoloog aan de Universiteit Leiden. (12:26) Wetenschappers hebben een tot nu toe onbekende Babylonische hymne ontdekt. Dankzij AI, die talloze kleitabletten met sp...
Jul 13, 2025•52 min
(01:04) Gevluchte Indische families dragen trauma’s met zich mee, waar nooit over werd gesproken. In de documentaire Tussen wal en schip, gemaakt door Juliette Dominicus en Sven Peetoom, gaan drie kleinkinderen in gesprek met hun grootouders juist om over dit verzwegen Indische verleden te praten. Te gast is Benjamin Caton, een van de drie kleinkinderen uit de documentaire en initiatiefnemer van De Dekoloniale Indonesië Nederland Herdenking. (16:12) Dertig jaar geleden werd Srebrenica onder de v...
Jul 06, 2025•52 min
(01:29) Donderdagnacht is De Asielnoodmaatregelenwet aangenomen in de Tweede Kamer. Illegaal in Nederland verblijven wordt strafbaar, als de wet ook door de Eerste Kamer wordt aangenomen. Migratiehistoricus én vaste OVT-recensent Nadia Bouras reageert en zet de nieuwe asielwet in historisch perspectief. (14:37) De nieuwe film Jurassic World Rebirth belooft een kaskraker te worden. In de film wordt de mens geplaagd door steeds bloeddorstigere en intelligenter geworden dinosauriërs. Maar hoe verho...
Jul 06, 2025•52 min
(01:03) Patrice Lumumba, de eerste premier van Congo, is vooral bekend omdat hij in 1961 op lugubere wijze werd vermoord in opdracht van België. Want hij zou een gevaarlijke revolutionair zijn die het land in chaos zou storten. Dat hij veel meer was, een bruggenbouwer, is veel minder bekend. En dat moet veranderen, vindt universitair docent postkoloniale studies Sibo Kanobana. Kanobana schreef het boek Lumumba’s droom. Wat zijn gedachtegoed ons vandaag kan leren en is te gast. (13:17) Dertig jaa...
Jun 29, 2025•53 min
(01:54) Het congres van GroenLinks-PvdA had een fusie-feestje moeten worden, maar werd overschaduwd door discussie over een volledig wapenembargo op Israël. Wat is de effectiviteit van een wapenembargo en hoe zijn ze in het verleden ingezet? Historicus en politiek analist Ivo van de Wijdeven vertelt. (14:11) De column van Nelleke Noordervliet (18:14) Nadat hij zijn ouders heeft begraven in een steen-loos graf, keert journalist Frank Westerman terug naar Drenthe. Daar bekijkt hij de hunebedden va...
Jun 29, 2025•53 min
Het was de blockbuster die de doorbraak betekende van Stephen Spielberg; Jaws. De film zette de haai neer als het bloeddorstigste monster van de zee. Nu de film zijn vijftigste viert vragen we ons af; is het imago van de haai door de geschiedenis heen veranderd? We vragen het aan Sven Gins, mediëvist en onderzoeker van historische dierenverhalen. De column van John Jansen van Galen. De Roma en Sinti worden al honderden jaren gezien als een gevaar. De angst voor dit zogenoemde vreemde, niet eigen...
Jun 22, 2025•47 min
Amerikaanse bommenwerpers vielen de ondergrondse nucleaire installaties in Iran aan. Trump heeft het dus toch gedaan, in weerwil van zijn credo dat America First betekent dat inmenging niet in het belang van de VS is. De vergelijking met Amerika’s bommentapijt op Irak in 2003 dringt zich op. Is dit een trendbreuk met zijn America First-politiek en zijn zelf gewenste rol van zogenaamde vredestichter? Bij ons Amerikanist Casper Thomas. Israël heeft Iran aangevallen vanwege vermeende nucleaire wape...
Jun 22, 2025•41 min
(00:36) De column van Abdelkader Benali. (4:00) Vooral de foto’s van de Japanse bordelen blijken gevoelig liggen in Japan. Wie was verantwoordelijk: Amerika of Japan? En hoe zat het systeem in elkaar? Marianne spreekt een oude zuster, die na de oorlog slachtoffers van dwangprostitutie opving. Wat weet zij over de ervaringen van de vrouwen? Ook ontmoet Marianne de kleinzoon van een Amerikaanse soldaat en een Japanse vrouw. Hij is benieuwd of zij kan helpen zijn Amerikaanse familie te vinden. Teru...
Jun 15, 2025•47 min
(01:54) Afgelopen vrijdag vond de grootste Israëlische aanval op het Iraanse Atoomprogramma tot nu toe plaats. Al eerder waren er aanvallen, met name in 2010 was er de operatie Stuxnet, met een superworm die het Iraanse nucleaire programma destabiliseerde. Midden Oostenkenner Paul Aarts is te gast. (11:49) Fresco Sam-Sin bespreekt twee historische boeken: Leven op een vulkaan - Ulbe Bosma De mango van Mao - Federico Kukso (vert. Heijo Alting) (23:00) Donald Trump stuurde deze week in Californië ...
Jun 15, 2025•48 min
(01:19) Rond 1730 ontvlucht een zwangere zwarte vrouw de plantage en brengt in het Surinaamse moeras haar zoon Boni ter wereld. Hij wordt Marron-leider en verzetsheld tegen het koloniale gezag. Tessa Leuwsha schreef een boek over zijn leven en denken, en vertelt hoe dat ons beeld van Boni verandert. (14:53) Het is vijf jaar later. Alle Amerikaanse Iwo Jima veteranen zijn overleden. De wereld is in rap tempo veranderd. De dreiging van oorlog is terug van weggeweest. Marianne gaat op zoek naar de ...
Jun 08, 2025•53 min
(01:35) Geert Wilders praat in stellingen en oneliners, en lijkt niet gericht op overleg maar op zijn zin krijgen. Hoe nieuw is zijn stijl – en hoe verklaar je zijn invloed op de agenda? Politiek historicus Henk te Velde vertelt, naar aanleiding van zijn nieuwe boek Land van redenaars en debat. (17:02) Als een apparaat dienstbaar moet zijn, praat het algauw als een vrouw zoals we haar in de 19e eeuw voorstelde: aanmoedigend en inschikkelijk. In de technologie staat de onderdanige vrouw nog altij...
Jun 08, 2025•52 min
(01:21) Hoe leer je je vader kennen als hij nooit sprak over zijn verleden? Mirjam Rotenstreich volgde het spoor van haar joodse vader Natan — via Oekraïne, het Rode Leger en Berlijn naar Nederland. Ze tekende zijn verzwegen levensverhaal op in het boek ‘Vader zoeken’ en is te gast. (13:47) Marianne reist naar New Orleans, waar de reünie van de laatste Iwo Jima veteranen plaatsvindt. Ze spreekt af met twee stokoude mariniers, in een poging dichter bij de oorlogservaring van haar opa te komen. De...
Jun 01, 2025•53 min
(01:35) Bondskanselier Merz brak het stilzwijgen: Israël's aanvallen op Gaza zijn volgens hem mogelijk in strijd met het internationaal recht. Historicus Krijn Thijs (UvA/Duitsland Instituut) duidt: komt er een breuk in de historisch beladen Duits-Israëlische band? (13:57) Het grootste museum over één cultuur ter wereld opent over een paar weken officieel zijn deuren: het Grote Egyptische Museum in Gizeh. Egyptoloog Daniel Soliman bezocht alvast het museum met de ‘greatest hits’ van het Oude Egy...
Jun 01, 2025•54 min
