Herrijzend Nederland

***

Hier Radio Oranje, de vrije omroep van het Nederlandse volk. Tijdens de Tweede Wereldoorlog luistert het Nederlandse volk naar Radio Oranje. Een zender van de naar Londen uitgeweken regering. De stem van het vrije Nederland. Die moest objectieve informatie verschaffen en het vaderland een hart onder de riem steken. Als in het najaar van 1944 het zuiden van Nederland is bevrijd, komt er een andere zender in de lucht. Vanuit Eindhoven.

Vanaf eigen bodem. Hier is herrijzend Nederland. De zender op vrije vaderlandse grond. Dit is het verhaal van die zender. Voor deze tiendelige audioserie van Beeld en Geluid en Peter de Ruiter... beginnen we in Hilversum. Bas, waar gaan we naartoe? We gaan naar de depots van Beeld en Geluid, het radiodepot. Bas is Bas Achterberg en hij is conservator bij Beeld en Geluid in Hilversum. En wat verwachten we daar? Wij verwachten de luistervink te zien.

En wie zijn er nog meer in deze lift? Gidi Verheijen. Ik heb me verdiept in onder andere de radio en reisend Nederland. Dat zijn de luistervinken. De radio toestelletjes die speciaal... ontwikkeld zijn door Philips om na de bevrijding van het zuiden Radio Herreizen Nederland te kunnen beluisteren. Radio Herreizend Nederland is een radiozender die in het najaar van 1944 in de lucht is gekomen in Eindhoven. In een deel van Nederland dat als eerste was bevrijd van de Tweede Wereldoorlog.

Het station zond uit voor de bevolking in het bevrijde deel van het land en het deel dat daar nog tot het voorjaar van 1945 op moest wachten. Hoe maak je radio in oorlogstijd? Hoe maak je programma's voor luisteraars die in het zuiden feest vieren, terwijl de rest van het land in toenemende mate te maken krijgt met repressie van de Duitse bezetter? En die een erbarmelijke hongerwinter tegemoet gaat?

En waarom is er speciaal voor dit doel een radioontvanger ontwikkeld, waarop je alleen herreizend Nederland kan ontvaren? Luister naar deze tiendelige audioserie van Beeld en Geluid. Die je in tiendelen meeneemt op een reis door Radioland in Nederland. In de nadagen van de Tweede Wereldoorlog en kort na de bevrijding. Je krijgt antwoord op de vraag hoe belangrijk radio is in oorlogstijd. Waarom ben je toch altijd zo nukker? Dat, schatte Woutje, dat, aardig vrouwtje Zeg, heb je even tijd?

Eindhoven is bevrijd in september, maar we nemen een aanloopje vanaf voorjaar 1944.

Op 6 juni 1944 kan de BBC in Londen als eerste D-Day aankondigen. De massale landing van geallieerde troepen in Normandië. Die Europa moesten bevrijden van de Duitse bezetter. London calling in the home, overseas and European services of the BBC. And through United Nations Radio, Mediterranean. And this is John Snag speaking. Supreme Headquarters, Allied Expeditionary Force, have just issued a communique, and in a few seconds I will read it to you. Communique number one.

Under the command of General Eisenhower, Allied naval forces, supported by strong air forces, began landing Allied armies this morning on the northern coast of France. Van dit communiqué nummer 1 worden versies voorgelezen in alle talen van de landen aan de kust van West-Europa die bezet waren door de vijand. Onder bevel van generaal Eisenhower.

is hedenmorgen een geallieerde vloot, bijgestaan door een sterke luchtmacht, begonnen met het ontschepen van geallieerde legers op de noordkust van Frankrijk. Dit is het einde van het communiqué. De berichten worden doorgegeven door talrijke andere radiozenders in onder meer Europa en de Verenigde Staten. Gedurende de zomer van 1944 ontspond zich een felle strijd tussen geallieerden en het Duitse leger, die aan beide zijden veel doden en gewonden vergden en die veel materiële schade aanrichtte.

Vanaf augustus vecht ook de Nederlandse prinses Irenebrigade mee. Die was samengesteld uit Nederlanders die gedurende de oorlog hadden weten te ontkomen naar Engeland. De opmars voor het gestaag. Al op de avond van 3 september trekken de eerste troepen Brussel binnen. Er volgt spoedig een levendig verslag via de radio. Ik spreek hier uit het hartje van Brussel, waar de geallieerden even voor middernacht zijn binnengerukt.

Zes uur tevoren dineerden de laatste Duitsers nog in Hotel Metropool voor er in de laatste legerauto's vandoor te gaan. En toen wij vanmiddag in datzelfde hotel een stukje aten, klapte de Kellner nog met zijn hielen tegen elkaar, zoals de Duitse officieren hem dat het laatste vier jaar klaar blijkbaar hadden geleerd. Die gewoonte moet hij maar weer gauw afleggen. Je hoort Robert Kiek.

Verslaggever van Radio Oranje. De zender die sinds het begin van de oorlog vanuit Londen uitzendt voor het bezette vaderland. Kiek hoopt op een spoedige bevrijding van Nederland. Brussel zelf staat op zijn kop van vreugde. Voor ons is dat alleen maar een voorproefje van wat ons in Amsterdam en Den Haag te wachten staat. De Koninklijke Nederlandse Brigade Prinses Irene is op het ogenblik in aller eil onderweg naar de Nederlands-Belgische grens.

De troepen zetten alles op haren en snaren om de eerste geallieerde leger eenheid te zijn die Nederland binnen rukt. Een woord van waarschuwing is misschien hier nog op zijn plaats. Hoewel op het ogenblik Brussel en vermoedelijk Antwerpen ook al bevrijd zijn, bevinden zich hier en daar nog Duitse elementen die niet op tijd de benen hebben kunnen nemen en daar half al besloten uit te vechten.

Dat zijn voornamelijk de SS-eenheden, die trouwens wel weten wat hun te wachten staat als ze zich aan de bevolking overgeven in afwachting van de komst der galierde troepen. Kiek blikt met grote graagte vooruit. Als dat zo doorgaat is de strijd snel gestreden.

Een wild enthousiaste bevolking die van dorp tot dorp en van stad tot stad door Noord-Frankrijk en België ons bleef begroeten. Vanmorgen heel vroeg al, toen we in het schemerduister België binnenreden, stonden honderden burgers met vlaggen te zwaaien op de kruispunten.

We hoefden geen enkele keer op de richtingborden te kijken. De menigte had zich daarom juist op kruispunten opgesteld dat we de weg naar Brussel, Antwerpen, en dat is uiteindelijk dus de weg naar Amsterdam, niet konden missen. Een dag later is de razende reporter al in Antwerpen.

We zijn vandaag weer een stapje dichter bij eigen land gekomen. Antwerpen, waarin de Duitsers een bezetting hadden achtergelaten die tot taak had de geallieerden een paar uur te vertragen, is nu zo goed als geheel van Duitsers gezuiverd. Onder de resterende Duitsers heerste alleen maar paniek. Ze gaven zich over aan de leden van de Witte Brigade, dat is de naam van de Belgische ondergrondse organisatie, die er sedert gisterochtend honderden en honderden hebben gearresteerd.

En ze met veel gevoel voor humor in de leeuwenkooi in de dierentuin hebben opgesloten. Er is nauwelijks meer tijd om hun beschrijving te geven van het oorlogsmateriaal dat de Duitsers in Antwerpen moesten achterlaten. De bevolking heeft geweldige voorraden levensmiddelen van de weermacht.

Die ook waren achtergebleven, opengebroken en gedurende enkele ogenblikken stonden er honderden flessen cognac, kilogrammen koffie en boter op de boulevard waarvan de menigde zich gretig meester maakte. Het was een gezicht dat heel wat Antwerpenaren in geen vier jaren hadden gezien.

En mijn christen nog gretiger naar de koffie en boter dan naar de cognac. Verse troepen trekken op het ogenblik Antwerpen door in de richting Nederland. Onze ontvangst in Brussel en Antwerpen heeft die van Parijs ver overtroffen. Dat Rotterdam, Den Haag en Amsterdam... Hier nog een schepje boven kunnen leggen, schijnt haast onmogelijk. Maar het zal zeker wel gaan. Rotterdam, Den Haag en Amsterdam zullen nog geruime tijd moeten wachten op hun bevrijding.

Op 5 september slaat de vlam in de pan als Radio Oranje abusieflijk meldt dat ook Breda is bevrijd. Nu zal het niet lang meer duren voordat heel Nederland vrij is, denkt men. NSB'ers en Duitsers roeren zich en nemen de wijk naar het oosten. Vaak op van Nederlanders gevorderde fietsen. De toenmalige minister-president Gerbrandy stookt in zijn onwetendheid het vuurtje nog wat verder op. Nu de geallieerde legers in hun onweerstaanbare opmars de Nederlandse grens overschreden hebben...

wil ik uit naam van u allen, onze bondgenoten, een hartelijk welkom toeroepen op onze vaderlandse bodem. Het uur der bevrijding. heeft geslagen. Weldra zal het ogenblik komen waarop onze geliefde vorstin in uw midden zal terugkeren om te regeren in rechtvaardigheid.

En vrede. Niet alle Duitsgezinden vluchten. Zo kondigt Max Bloksel aan te blijven. Blokseil werkte als een soort columnist voor de Nederlandse omroep in Hilversum, die onder Duits gezag stond. Hij was een meester in het rechtpraten van wat krom is. En zijn doel was Nederlanders op het verkeerde been zetten. het Duitse been wel te verstaan. Hij was de eerste NSB'er die na de oorlog is gefusieerd. Het is ten geachte antisch misschien opgevallen. Dat Duitse en Nederlandse.

werkelijke nationaalsocialisten in deze weken zo rustig en vol vertrouwen zijn mocht het hun niet zijn opgevallen dan wil ik hen er bij deze opmerkzaam op maken Wij hebben geen reden tot juichen, want het lot maakt het ons zwaar. Maar we hebben even min reden om de dingen donkerder te zien dan ze zijn. Wij zeggen, de hemel bespare ons volk de bevrijding. En geven het een passende belangstelling voor de berichten uit bevrijde gebieden.

Volgend Robert Kiek is Blokzeil echter aanvankelijk wel vertrokken naar Duitsland. Maar weer teruggekeerd toen de kust veilig bleek. De paniek onder de leden van de NSB neemt nog steeds toe. Blokzeil en de ranit... De helden van de volksvoorlichting zijn in het begin van deze maan en toevallig juist op de dag waarop de voorbarige berichten over de bevrijding van Breda bekend werden gemaakt, haastiglijk op dienstrijd gegaan naar het oosten.

Ze hadden daarvoor toestemming van tijd in kwart. Toen de geruchten onjuist bleken, waren de heren spoedig weer terug. Maar in koffers staan we gepakt voor de volgende reis. Niet dat het overigens veel zou helpen. Over de misdadige verwarring die Max Blok zelf via de radio teweeg heeft gebracht... hoor je later in deze serie. Samen met de schade die andere Nederlanders via radio en drukwerk... in dat opzicht hebben aangericht.

Daaronder valt ook Willem van den Hout, die onder het pseudoniem Willem W. Waterman propaganda voor de Duitsers bedreef, ook via de radio. Als meester van de alliteratie bedacht hij de term Dolle Dinsdag... voor die 5e september waarop Nederland op zijn kop stond. Waterman had een belangrijke stem in de uitgave van het blad De Gil, dat gewoon te koop was. Dat blad kende ook een radio variant, De Gil Club, waar Waterman ook teksten voor schreef.

Op papier en in de eter werden humor en propaganda gemengd. Tot een mix waarvan de brave burger niet meer wist wat hij moest geloven. Luister naar een radiotext van Waterman, uitgesproken door Nanda de Maré Ouyens. Het gaat over de spoorwegstaking die op 17 september in Nederland zal uitbreken op gezag van de Nederlandse regering in ballingschap. De spoorwegstaking was bedoeld om de zich terugtrekkende bezetter dwars te zitten.

maar leidde ook tot hongersnood onder de bevolking... omdat ook voedsel niet meer kon worden getransporteerd. En omdat we het juist hadden over de spoorrechtstaking... Is het wel leuk even te vermelden, hier gelooft maar, dat de staking moet doorgaan op uitdrukkelijk verlangen van de heren ministers Belonde. Het was de regering, zo luidt de proclamatie, ter oren gekomen dat de helft van het personeel weer wilde gaan werken.

Dat kon absoluut niet, oh nee. En zij die leden onder de hongersnood in de westelijke provincies moesten bedenken dat dit een offer was dat voor de goede zaak moest worden gebracht. Als u dus doodgaat van de hongerluisteraar, kunt u dat tevreden en met een glimlach op de lippen doen.

En als toevallig dit het ogenblik mocht zijn waarop eentje nu het tijdelijke met het eeuwige wil verwisselen, zullen wij onze best doen nu extra op te vrolijken met de twee platen die nu volgen. De eerste draaien we op schier eindeloos herhaald verzoek. The Andrews Sisters in Pagan Love Song. En daarna, om alle Bing-verzoekers tevreden te stellen, The Lonesome Road van King Bing, ofwel Bing Crosby. TV Gelderland 2021

Het feit dat de grillclub Amerikaanse muziek draaide maakte het er voor de luisteraar niet makkelijker op erachter te komen wat voor vlees hij in de kuip had. Engelstalige muziek was namelijk door de Duitsers verboden.

Met al die verwarrende informatiekanalen was de behoefte aan een betrouwbare zender als herreizend Nederland groot. Het zou nog een kleine maand duren voordat het zover was. Andere officiële berichten melden. Dat de Amerikanen staan bij Charleroi in België en bij Nancy in Lotharingen. De Duitsers hebben achteral bericht dat een Amerikaanse kolonne door Zuid-Limburg optrekt in de richting van Aken.

Met Limburg wordt hier Belgisch Limburg bedoeld. Op 12 september trekken de eerste geallieerde eenheden Nederland binnen in de buurt van Maastricht. En op 18 september is het zover. Eindhoven wordt bevrijd in het kielzocht van operatie Market Garden, die een dag eerder was begonnen. Het volgende officiële bericht is zojuist door het geallieerde hoofdkwartier uitgegeven. Vanmiddag zijn sterke afdelingen van het eerste geallieerde luchtlandingsleger in Nederland neergelaten.

Deze grootschalige luchtlanding had tot doel om via een deel van Nederland de geallieerden tot Duitsland te laten doordringen, op een plek die minder goed werd verdedigd. Dat mislukte, maar de Eindhovense bevolking kon feestvieren. Vanmorgen was ik in Eindhoven en heb kunnen zien hoe glorierijk de geallieerden daar zijn ontvangen. Nederlands militair gezag is onmiddellijk in Eindhoven achter de troepen aangekomen en heeft al een groot aantal belangrijke zaken kunnen afwikkelen.

Ik heb vanmorgen in Eindhoven een korte reportage opgenomen, maar wel wil ik u verzekeren dat het enthousiasme er geweldig was. En vooral de eerste Nederlanders die daar zijn binnengekomen, werden met donderende hoera's binnengehaald. Ditmaal heb ik de microfoon eerst te luisteren gelegd op het hoofdkwartier van één der verzetsgroepen. Er is om Eindhoven hoortgevochten.

Het was een vreugde te zien dat de burgerbevolking nauwelijks schade en zo goed als geen verlies heeft geleden in deze strijd ten noorden, ten westen en ten zuiden van Eindhoven. Op 20 september stapt een zekere Henk van der Broek de stad binnen. Of beter, hij rijdt op een geleende fiets, ongewassen en ongeschoren. Zoals hij zelf schrijft in het boek dat hij heeft gemaakt over zijn radioavonturen in oorlogstijd.

Zijn taak in Nederland, het oprichten van een radiozender. Zoals beschreven in een memo van de regering in Ballingschap. Ministerie van Oorlog, Londen 15 augustus 1944. Zeer geheim. Edelgestrenge mogen worden bericht dat een der agenten van de binnenlandse inlichtingendienst die uit Nederland is teruggekeerd en zich thans in het neutrale buitenland bevindt, het volgende meldt.

Omroep zender, welke in Nederland gereed staat en binnen enkele uren bedrijfsklaar gemaakt kan worden, antenne ophangen, staat in een der Philips gebouwen bij Philips te Eindhoven. Vermoedelijk is met zender geheel Nederland te bestrijken. Golflengte plus minus 300 meter. De zender heeft een eigen omvormer voorzien van oliemotor en kan onafhankelijk, onderstreept, van het lichtnet gedurende zeer lange tijd in bedrijf gehouden worden.

Voor de inbedrijfname kan men zich wenden tot onder andere Harry. Een schuilnaam van ingenieur Tromp. Met als wachtwoord rooster 1, rooster 2 en de groeten van Rudy. Getekend, dokter J.M. Sommer, hoofd van de binnenlandse inlichtingendienst, majoor der infanterie. Wie had ervoor gezorgd dat die zender er was? Luister naar Bas Achterberg van Beeld en Geluid. Het grappige is dat het zowel de opdracht van de regering in Londen was...

die bij Philips was geland als dat medewerkers zelf initiatief hadden genomen. Er waren verschillende initiatieven en ze wisten niet allemaal van elkaar dat ze bezig waren. Volgens de officiële geschiedschrijving van Philips en andere bronnen had Philips medewerker Cor Geros de leiding bij de bouw van de zender. Hij was op het idee gekomen een zender te bouwen nadat de Duitse bezetter Philips de opdracht had gegeven een zender in elkaar te zetten om te kunnen communiceren met hun troepen.

Philips draaide immers door tijdens de oorlog en balanceerde tussen samenwerken met de vijand, het verbergen en aan het werk houden van onderduikers en het verrichten van tal van andere verzetstaden. De zender waar Cor Gerels aan werkte was al in 1942 klaar. In 1943 kreeg zijn collega Trump via een Nederlands geheim agent de opdracht van de regering in Londen een noodzender te bouwen voor het geval de Duitsers bij het terugtrekken de landelijke zenders in Hilversum zouden opblazen.

Pas later kwam Tromper achter dat die zender al gebouwd was. Tegenover de Duitsers die in de fabriek surveilleerden... hebben Philips medewerkers volgehouden dat het een meetstation was voor radiobuizen. Dat het oorspronkelijk ook was. Cor Gerels heeft overigens radioherrijzend Nederland niet meer meegemaakt. Hij is voordien door de bezetter opgepakt voor ander verzetswerk... en om het leven gekomen in een concentratiekamp.

Wie was Henk van der Broek? Henk van der Broek was een medewerker van Radio Oranje. Henk van der Broek was journalist die toen de oorlog uitbrak in Frankrijk zat. Hij werkte in Parijs als... Als journalist. Hij reisde naar Zuid-Frankrijk. Kon niet de oversteek maken naar Engeland. En zat nog twee maanden of zo in Zuid-Frankrijk. Totdat hij een visum kreeg om voor het ANP als journalist naar Londen te kunnen gaan.

Dat wil zeggen, hij ging via Spanje en Portugal als een echte Engelandvaarder naar Londen. Daar startte hij Radio de Brandaris voor de zeevarende. Die ging op een gegeven moment samen met Radio Oranje. Dus hij was een van de medewerkers van Radio Oranje. Bekend als de Rotterdammer die af en toe het volk toesprak via de zender. En hij is in september, toen Brussel bevrijd was, naar Brussel gestuurd...

Om vanuit daar te wachten tot ook Nederland bevrijd zou zijn en dan vanuit militair gezag een zender op te zetten.

We gaan terug naar het depot van Beeld en Geluid... waar we aan het begin van deze aflevering binnen zijn gekomen. Daar staan Bas Achterberg van Beeld en Geluid en Gidi Verheijen... radiospecialist, verzamelaar en onderzoeker. Er zijn mensen die mij ook in Duitsland hobbyhistoriker noemen. Ik heb een aantal boeken geschreven over de radio en over radiopioniers. Wat waren die luistervinken ook weer?

Die zijn speciaal ontwikkeld om stroombeperkend te kunnen luisteren. Gebruikt er maar tien watt. Ongeveer evenveel als een stuk of drie, vier fietslampjes. En dat was om het elektriciteitsnet niet al te veel te belasten. Want dat was toen nauwelijks beschikbaar. Kun je beschrijven hoe ze eruit zien? Nou, het zijn... Houten toestelletjes, later ook aluminium... van ongeveer 20 bij 20 bij 8 centimeter. Met maar één bedieningsknop. Natuurlijk een netsnoer, want die werd wel op het net aangesloten.

Eén bedieningsknop alleen maar om het volume te regelen. Je kon hem niet aan- en uitzetten. Je kon geen toonregeling. Dat was allemaal niet beschikbaar. Hoe kon je een zender kiezen dan? Je hoefde de zender niet te kiezen, want het toestelletje was maar voor één zender geschikt en vast afgestemd, namelijk Radio Reis uit Nederland. En die verschoof nog wel in de loop van de tijd een paar keer in met zijn golflengte. En dan kon je met een trimmer, zoals dat heette, een luchttrimmer.

kon je een klein beetje bijstellen. Maar normaal gesproken was hij vast afgestemd op de zender. En wanneer zijn ze gebouwd? We zijn eind 44, na de bevrijding van Eindhoven... toen de zender Radio Reizen Nederland in de lucht is gebracht... zijn ze gemaakt om de mensen te kunnen laten luisteren naar de radio. Want bijna iedereen had zijn radio moeten inleveren in de jaren daarvoor. Dus weinig mensen hadden nog een radio. Dat was omdat de Duitsers last hadden van Radio Oranje.

Veel Nederlanders luisterden naar Radio Oranje. En Radio Oranje was ophitsend in de ogen van de Duitsers. Een van de eerste maatregelen na de invasie van Nederland door de Duitse bezetter was het aan banden leggen van de communicatiemogelijkheden in het land. Kranten, tijdschriften en elektronische communicatie zoals radio, ook die van zendamateurs, werden verboden of onder strikte controle gesteld. En die verboden gingen vrij ver.

Men was zo beangstigd door wat er allemaal kon of zou kunnen, hebben ze verboden dat mensen postduiven zouden houden. Want daarmee zouden berichten van de ene plaats naar de andere gestuurd kunnen worden. Zo gaat dat in een oorlog. De ene partij is doodsbenauwd dat de bevolking de boodschappen van de andere partij hoort. En doet er alles aan om dat te voorkomen.

Tegelijk stelt de andere partij alles in het werk de mensen te overtuigen van haar gelijk. Een willige burger is nu eenmaal makkelijker te hanteren. Aan tegenstand en protesten heb je niks. Radio-uitzendingen van Radio Oranje en Herreizend Nederland... werden door de bezetter gestoord door andere, krachtige zenders... die op dezelfde frequentie een stoorsignaal uitzonden.

En daardoor kon je de oorspronkelijke zender niet meer horen. Maar vindingrijke Nederlanders hadden daar een list op bedacht. Wat in de volksmond de moffenzeef is gaan heten. Tot besluit van deze eerste aflevering van de serie Herrijzend Nederland over radio en oorlogstijd maken we een uitstapje naar het Verzetsmuseum in Amsterdam, waar collectiebeheerder Filip Bloem zo'n moffezeef demonstreert.

Hebben jullie in het museum ook aandacht voor de media tijdens de oorlog? Zeker. We hebben een heel deel over de illegale pers, over illegale kranten. En we hebben ook aandacht voor Radio Oranje. De zender die vanuit Londen uitzond en met berichten gericht op de Nederlandse bevolking. Die zenders werden verstoord. Door de Duitsers. De frequenties werden verstoord. Waardoor het niet goed te horen was. En daar werd wat opgevonden. Met een apparaatje. Waar we nu bij staan. Een mofferzeef.

En dat ziet er een beetje uit als een houten kruis met allemaal metalen draadjes gespannen eroverheen. En het idee daarvan was dat je die verstoring kon omzeilen. Dat je dan alsnog Radio Oranje goed kon ontvangen. En werkte dat goed? Nou het was niet ideaal, maar het werd daardoor wel verstaanbaar. En er werden ook instructies verspreid hoe je zo'n ding zelf kon maken.

Je had er wel enig technisch vernuft voor nodig. We hebben een paar exemplaren in de collectie. Geen één is er hetzelfde. Dus je kunt echt zien dat er geknutseld voor moest worden. Maar dan werkte het wel. Dan was het wel te verstaan. Kun je nu laten zien en horen hoe dat werkt? Ja, zal ik even laten zien. Ja, ik kan er even aan draaien. Precies. En als je hem dan naar...

...een stukje verplaatst... ...dan merk je dat het opeens te verstaan wordt. En ik spreek de hoop uit... ...dat vele landgenoten... ...waar zij zich ook mogen bevinden... ...vuld aan... ...getrouwe luid... En lijkt het nieuws soms wat benar, nooit zien wij te zwart Denk er maar naar regen, komt altijd zonneschijn En na die donkere tijd van willekeur, van schande en terreur Zal er een dag van vreugde en van weer ZANG EN MUZIEK

Het is oranje, het blijft oranje, is de leus. Van u, van mij en van de watergeus. Je hoorde het herkenningsliedje van De Watergeus. Een cabaretprogramma dat vele zaterdagen werd uitgezonden op Radio Oranje. In het programma werd de draak gestoken met de Duitse bezetter en zijn trawanten. TV Gelderland 2021 Hoor je hoeveel voeten het in de aarde heeft om de zender in de lucht te krijgen in een land waar aan alles een gebrek is? Hoe komen ze aan muziek om te spelen?

Wie nemen er plaats achter de microfoon en waar halen ze rubberbanden vandaan om reportages te kunnen maken op de fiets? Abonneer je gratis op dit kanaal zodat je een van de eerste bent die deel 2 kan beluisteren. Deze audioserie is tot stand gekomen mede dankzij het EVA-TAS-fonds.