¶ Tragische Avond in Amsterdam
MUZIEK. MUZIEK. Dit verhaal is een reconstructie van een rampzalig verlopen dag. uit de Europese tournee in 1954 van de wereldberoemde jazz-zangeres Billie Holiday. Die dag ging vooraf aan een nachtconcert in het Amsterdamse Concertgebouw. Als hij het lied Strange Fruit over het lintje van zwarte Amerikaanse mannen inzet, gebeurt er iets onmerkelijks.
Nadat Billie Holiday de wrange versregel Strange Fruit Hanging from the Popular Tree zingt, klinkt er gelach in de zaal. De zangeres verlaat woedend het podium. De band van dit nachtconcert is gewist. De vraag blijft waarom een deel van het publiek is gaan lachen. Haar aangrijpende vertolking van de song Strange Fruit was een schrijnende aanklacht tegen de meest extreme vorm van racisme. De lynchpraktijk in het zuiden van de Verenigde Staten. Zwarte lijven die opgeknoopt aan bomen hangen.
¶ Het Ontstaan van "Strange Fruit"
Over het ontstaan van dit baanbrekende lied, dat de geschiedenis van de vocale Amerikaanse muziek veranderde, is een boek geschreven. Auteur David Margulik noemt het de biografie van een song. De New Yorkse club Café Society is daarin een belangrijke locatie. Café Society in de kunstenaarswijk Greenwich Village was de enige geïntegreerde nachtclub in Manhattan. Zwart en wit. Van alle rangen en standen voelde zich daar op hun gemak. Een unieke plek in New York.
Een van die trouwe bezoekers is de Joodse leraar, dichter en tekstschrijver Abel Miropol. Die uit ontzettingen over de lynchpraktijk in het zuiden van de Verenigde Staten het gedicht... Bitter Fruit schreef. Dat hij zelf alles gezongen heeft, maar waarvan hij denkt dat er maar één is die deze tekst als song met het verrijste gevoel over het voetlicht kan brengen. En dat is die zwarte zangeres die regelmatig in café...
Society optreedt, Billie Holiday. Hij maakt een afspraak met de zangeres, laat haar het lied horen en pijlt haar belangstelling. Eerst aarzelt Billie nog. Deze tekst was zo anders dan de rest van haar repertoire. In vergelijking daarmee was Bitterfruit een klap in het gezicht. Maar als ze zich bewust wordt van de enorme emotionele impact... is het vertolken van dit lied onontkoombaar. Margulik beschrijft de sfeer in de club als ze Strange Fruit voor het eerst zingt.
Alle activiteiten in de club worden stilgelegd. De obers houden op met het rondbrengen van de consumpties. De kassa wordt gesloten. Het is donker met alleen het sportlight op Billie. Na afloop van de song verlaat de zangeres in de donkere slag van het licht het podium. Aanvankelijk blijft het stil. Dan begint iemand aarzelend te klappen en na een paar ogenblikken wordt het een ovationeel applaus.
In de kleedkamer moet ze eerst bijkomen van de emoties die het lied bij haar zelf heeft opgewekt. Tranen, bichelen over haar wangen. De eerste protestzong in Woord en Muziek tegen het Racisme was geboren.
¶ Impact en Racisme in Amerika
Het werd wereldberoemd en nog steeds inspireerd tot de grote schare vocalisten onder wie jazzzanger is Denise Jenna. MUZIEK Elke keer wanneer ik dit zing, dan gaat het heel diep. Ik was er gelijk heel erg door geraakt. En dat komt behalve door haar persoon en het verhaal. Komt het ook door het feit dat ik ook een nazaad ben van mensen die soortgelijke lotservaringen hebben moeten ondergaan, om het maar even zo te zeggen. Dus ik kon me er gelijk helemaal in verplaatsen.
Toen ik Billy dat hoorde zingen, daar word je helemaal stil van. Je bent gelijk bedrukt en verontwaardigd. En het schrijnt zo. Wanneer je dat hoort. En helemaal wetende dat dat gewoon rauwe werkelijkheid is. De rauwe werkelijkheid waar Abel Meropol zijn songtekst op baseerde. was een lynchpartij in 1930 in Marion in de staat Indiana. Twee Afro-Amerikanen werden door een duizendkoppige menigte gemarteld, gedood en aan een boom opgeknoopt.
terwijl een derde man wist te ontsnappen. Ruim 3600 Afro-Amerikanen werden tussen 1877 en 1950 het slachtoffer van lynch-praktijken in de Verenigde Staten. Geen enkele witte Amerikaan werd ooit veroordeeld voor het lynchje van een zwarte medeburger. Tot 1965 legde de zogenaamde Jim Crow wetten rassenscheiding op. Die wetgeving was erop gericht zwarte Amerikanen gescheiden te houden van de witte burgers.
Ook voor Billie Holiday was alledaagse discriminatie geen uitzondering. Ze mocht niet samen met witte muzici in restaurants eten. Was verplicht de dienst in gang en goederenlief te nemen. En ondervond dat narcotica-rechercheurs verdovende middelen in haar hotelkamer verborgen om haar op valse beschuldiging te kunnen arresteren.
¶ Europese Tournee: Droom en Propaganda
Geen wonder dat veel zwarte jazzmusici zich verheugden op concerten in Europa. Billie Holiday zegt letterlijk in haar autobiografie Lady Sings the Blues... Elke neger artiest heeft er wel eens van gedroomd naar Europa te gaan. Van collega's heeft ze gehoord dat het er geweldig is. Daar begrijpen ze hun muziek. Het publiek is geïnteresseerd en zit niet in clubs het eten naar binnen te werken als de muzici spelen. Begin 1954 is het zover.
De droom wordt werkelijkheid. Vanuit New York vertrekt een groep musiciën onder de verzamelnaam Jazz Club USA, onder wie Billie Holiday en haar trio naar Kopenhagen. Die tournee brengt haar ook naar Londen, Stockholm, Keulen, Amsterdam, Brussel, Parijs en Den Haag. Overal wordt ze met veel enthousiasme ontvangen, zoals hier in Stockholm.
Ikväll hebben we een langwegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegegege
In Keulen wordt zij in het Duits aangekondigd door haar Amerikaanse tourbegeleider Lennart Fedder. Meneer dames en herren, the great lady day, Miss Billie Holiday. Verder is een in Engeland geboren muzikus die zich in Amerika ontwikkelt... ...tot een van de meest toonaangevende schrijvers over jazzmuziek. Het zijn de jaren van de Koude Oorlog.
De CIA had een stevige vinger in de pap bij het promoten van Amerikaanse jazzmuziek in Europa. Vrijheid, creativiteit en energie stonden symbool voor Amerikaanse waarden. De Amerikanen wilden graag het beeld over Amerika wat positiever beïnvloeden. En jazzmuziek was een belangrijk instrument voor die culturele propaganda. Historicus Jantine Swagerman deed onderzoek naar de rol van de Amerikaanse overheid bij de inzet van muziek als propagandamiddel. En dat was omdat jazz...
bij uitstek een Amerikaanse kunstvorm was. En ze proberen door middel van muziek en door cultuur ook de gewone mensen te overtuigen van wat Amerika allemaal zo geweldig was.
¶ Lou van Rees en Dubbele Concert
Jazz is daar echt als instrument in gezet. De artiesten zelf wisten niet dat ze gebruikt werden voor propagandadoeleinden. Terwijl ze in eigen land waren blootgesteld aan discriminerende rassenwetten. Een... Pijnlijke paradox. Wat ik weet is dat al eerder bijvoorbeeld Porgy & Bess, dat was een opera.
Die is ook als cultureel middel ingezet, want culturele diplomatie bestond al eerder. De Russen stuurden het Bolshoi-ballet en de Amerikanen stuurden Porky & Bess. En zo ging dat over en weer, maar dat was dan incidenteel. Don't let him take me. Don't let him handle me. In Lady Sings the Blues wijt Billie Holiday een heel hoofdstuk...
aan die voor haar belangrijke tournee. Ze vertelt levendig over gebeurtenissen in alle steden, maar over wat er op 23 januari in Amsterdam is gebeurd, zwijgt ze als het graf. Voor haar Amsterdamse concert is de in 1993 overleden impresario Lou van Rees de belangrijke organisator. Vanaf begin jaren 50 was van Rees begonnen met het naar Nederland halen van Amerikaanse jazzgrootheden.
Zijn nachtelijke jazzconcerten werden druk bezocht en kregen een legendarische status. We citeren Van Rees uit verschillende interviews in dag- en weekbladen over Billie Holiday's Amsterdamse concert. Hij geeft hoog op van haar betekenis in de muziekgeschiedenis. Ja, Billie Holiday, dat is een ander chapieten. Uniek. Sarah Vaughan, tot en met Rita Reis. En van...
Van Abby Lincoln tot en met Randy Newman. Letterlijk iedereen lijkt zingen te hebben geleerd van die ene... met een huishoog minderwaardigheidscomplex behepte vrouw. Zangeres Denise Jenna is dit van harte met hem eens. Ik vond haar fascinerend, heel puur, heel echt. Kijk, en in dat opzicht, in haar echtheid en puurheid... vind ik haar een geweldige zangeres. Dit is muziek zoals die begin jaren 50 klonk in Gebouwde Waakzaamheid, in Koog aan de Zaan.
waarin de hongerwinter door jazzliefhebbers de Swing Society Zaanstreek is opgericht. Langzamerhand groeit dat uit tot series echte jazzconcerten in de Zaanstreek. De Swing Society wordt een begrip... En voorzitter Piet van Rooijen is de onvermoeibare organisator. Hij neemt contact op met Lou van Rees... als hij hoort dat hij de befaamde Billy Holiday heeft gecontracteerd. De telefoon gaat.
Ene meneer van Rooijen uit Kogende Zaan. Ja, meneer van Rees, ik hoor dat u Billie Holiday naar Nederland brengt. Ja, dat klopt, zeg ik. En ik hoor dat hij dat niet zomaar vraagt. Ik ruik me kans om een paar extra centen te verdienen. Kan ze misschien de volgende dag bij ons komen zingen? Vraagt die van Rooijen. Wat denk je nou, zeg ik, dat mevrouw Holiday denkt... laat ik er eens een dagje kogen en zalen aan vastplakken?
Die moet meteen na dat nachtconcert weer door naar Brussel. Maar ik zit aan het volgende te denken. Voor haar nachtconcert in het concertgebouw... kan ze bij jou bijvoorbeeld om... Laten we zeggen om acht uur komen zingen in de waakzaamheid. Voor vijfduizend Pietermannen kan je dat krijgen. Nou ja, hij begint af te dingen. Hij troggelt daar nog duizend vanaf. Dus die deal sluit ik op vierduizend.
Dus kan het dagblad voor de Zaanstreek, de tyfoon, begin januari 1954 aankondigen. De Swing Society Zaanstreek zet haar jubileumjaar. In 1954 bestaat de vereniging 10 jaar. wel op zeer succesvolle wijze in. Het bestuur heeft namelijk voor een avondvoorstelling van 23 januari aanstaande... in de waakzaamheid te koog... de beroemde America's First Lady of Jazz Billie Holiday geëngageerd.
¶ Billie's Moeizame Reis en Paranoia
TV Gelderland 2021 Het is 23 januari 1954. Vroeg in de ochtend. Op de avond daarvoor heeft Billie Holiday in Keulen gezongen. Het was koud. Toen om vijf uur de touringcar court zette richting Amsterdam. Tien graden onder nul en het sneeuwde. De lady was de avond ervoor na eigen zeggen apenzat op haar kamer gekomen. Waar haar man Louis McKay al lag te slapen. Ze was gestruikeld en de hoek van een antiek ledikant knalde op haar oog. En dat bleef zichtbaar.
De volgende morgen moest ik me met die kater en pijn in mijn maag in de bus hijsen en me door iedereen in de groep laten jennen, schrijft ze. Voor haar collega's was het een uitgemaakte zaak... dat ze weer eens mishandeld was door haar man... die haar vergezelde op de Europese tournee. Louis McKay was niet haar eerste echtgenoot met losse handjes.
Het reizen in Europa valt Billie Holiday zwaar. Ze begint er een beetje genoeg van te krijgen. Op een foto zien we de zangeres met een fles bier in haar hand te pers te woord staan. Bij aankomst in het hotel Krasnopolski. Haar linkeroog houdt ze dichtgeknepen. Een journalist beschrijft een oververmoeide vrouw. We hadden haar smiddags uit de bus zien komen. Gebroken, bankelend.
Een doek over haar gezicht omdat het zo gezwollen leek. Ze stond nu wat vreemd te zwaaien, terwijl ze zeker niet donker was. Haar donkerbruine ogen hadden iets zwevens. Soms leken ze alles om haar heen te willen zien, en soms ook niets. Ik wil naar bed, morgen moet het weer, gromde ze. En opeens weer een schreeuw. Haar manager snelde toe. Ze ging weg. Hij ondersteunde haar, sloeg haar ongetwijfeld zeer kostbare bondmantel dicht.
Ze had de bierfles nog steeds in de hand. De clarinetist Buddy DeFranco zag ons haar nakijken. Zo is ze al drie dagen. Dat is de marihuana, de dope. Maar ze blijft toch prima zingen. Zoals gisteravond in Keulen. Als Billie Holiday zich op haar kamer in Hotel Krasnopolski geïnstalleerd heeft... krijgt ze van Leonard Feather te horen... dat er door de Nederlandse impresario Lou van Rees... wat extra activiteiten voor die middag en avond geregeld zijn. Een reclame fotoshoot voor Coca-Cola...
Een radiointerview met ene Piet Velleman. En een extra concert op de avond, ergens niet zo ver van Amsterdam. Billie ziet haar vrije middag en avond in rook opgaan. Maar legt zich erbij neer. Contract is contract. Drank en doop zullen haar er wel doorheen slepen. Op alle foto's die fotograaf Wouter van Gool van Billy Holiday gemaakt heeft...
zien we haar met een flesje Coca-Cola. Naar verluid heeft de Nederlandse importeur van de frisdrank de dubbelzinnige reclameslogan The Lady Drinks Coke verzonnen. Zou de zangeres er hartelijk om gelachen hebben? In de publiciteit heeft Holiday nooit angstvallig haar gebruik van verdovende middelen verborgen gehouden. Het loopt inmiddels tegen half zeven.
Als een door de Louvre race bestelde taxi bij de ingang van Hotel Krasnopolsky arriveert. De chauffeur meldt zich bij de receptie om Mrs. Holiday op te halen. Van Rees zelf en Leonard verder... zijn al wat eerder afgereisd naar Koganezaan. En zo is Billy Holiday vroeg in de avond van de 23 januari 1954 op weg naar de Zaanstreek. Op de achterbank valt ze in slaap. Het is haar niet gelukt die dag clean te blijven. Als ze Amsterdam uitrijden op weg naar de hempond...
komen ze terecht in een gebied waar de westelijke tuinsteden nog in aanbouw zijn. Maanden geleden was het terrein buiten de Ringspoerdijk in Amsterdam-West nog een kale zandvlakte. Een uitgestrekt terrein dat daar nu al bouwrijp ligt te wachten. In dit donkere, desolate landschap wordt Billie wakker. Verzuft kijkt ze naar buiten, helemaal helder is ze nog niet. Maar het ontbreken van een stadse omgeving, dat verontrust haar.
Waar rijdt die chauffeur nou heen? Ze moest toch naar het concertgebouw? Dat ze in Kogend Nazaan moest zingen, dat is ze vergeten. En terwijl Billy's collega-musici in Kogende Zaan zich voorbereidde op het concert, verergert de onrust in het hoofd van een zangeres. Die onrust over de bestemming van de autorit verandert langzaam in paniek. We moeten naar het concertgebouw, roept ze tegen de chauffeur. Die probeert haar gerust te stellen.
In zijn beste Engels probeert hij duidelijk te maken dat ze op weg zijn naar Koog aan de Zaan. Koog aan de Zijn. Billy begrijpt er niks van. Er wordt kwaad. Dit is niet in de haak, denkt ze. De paniek wordt groter. En verandert in paranoia. Nu weet ze het zeker. Ze wordt ontvoerd. De chauffeur blijft onverstoorbaar doorrijden. En dat maakt haar nog verder van streek. Ze probeert in te grijpen.
Lou van Rees vertelt daarover in een interview in de Telegraaf. Ze had die taxichauffeur, ze was berensterk, in de dubbele Nelson genomen en gedwongen haar terug te rijden naar het hotel. Omdat de taxichauffeur niet weet wat hij met een passagier die overstuur is aan moet, rijdt hij voor de zekerheid langs de artiesteingang van het concertgebouw.
Daar kregen ze te horen dat ze veel te vroeg zijn, want het concert begint pas om 12 uur s'nachts. Er zit niks anders op dan de zangeres terug te brengen naar Krastapolsky. Of ze nou door de hoofdingang naar binnen gaat of een dienstingang binnensluipt, niemand merkt haar op. Ze weet ongezien haar kamer te bereiken. En vanaf dat moment is Billie Holiday zoek in Amsterdam en omstreken.
¶ De Zoektocht en Vondst
Intussen wordt in Kogen en Zaan met Smart gewacht op de komst van Zwedels jazzzangeres nummer 1. Als er om acht uur nog niet is, besluiten Lou van Rees en Lennart verder om de wellaanwezige musicie opdracht te geven het ongeduldige publiek stil te krijgen door alvast iets te gaan spelen. Lou Van Rees vervolgt zijn relaas. Geen Billy. Dus die zaal, ja, die begint onrustig te worden om maar te zwijgen van die Van Rooijen.
Want die had natuurlijk de blits gemaakt door aan te kondigen... dat Holiday in de waakzaamheid zou optreden. Maar dus die van Roy, die wordt bloedlink. Die begint mij uit te kafferen. Maar echt, weet je, ik snap er niks van. Dus ik... Nee, meneer Verrees, mevrouw Holliday is niet meer op haar kamer. Die is al weg. Ik zeg tegen Van Rooijen, ik zeg, nou ja, geen paniek, ze is onderweg.
Het zal die stomme pont wel zijn. Die had je daar toen over het Noordzeekanaal bij de Hembrug. Maar die geruststellende woorden verliezen hun effect als er in de uitverkochte zaal een pauze wordt ingelast. Dagblad voor de Zaanstreek De Tifoon doet verslag van dit nieuwe uitstel. Tot stijgende verbazing van het publiek ging er meer dan een uur voorbij zonder dat iets erop wees dat het programma zou worden vervolgd.
Achter het gesloten doek hoorde men de muzici voor hun genoegen een beetje pieren, zoals de vakterm luidt. Toch verder gebeurde er niets. De organisatoren die al met spanning in de waakzaamheid op haar komst zaten te wachten... ...werden vanuit het concertgebouw telefonisch op de hoogte gebracht... ...zodat de heren van Rees en verder zich bij begin der pauze naar Amsterdam begraven... ...om Billie Holiday te halen. Ik dus, na mijn auto...
Fiat, blank gas. Ik was bang van mezelf, zo hard weet ik. Bij de receptie van Krasnopolsky... ...krijgen Lou van Rees en Lennart verder te horen dat Billie Holiday... Om half zeven per taxi was vertrokken en daarna niet meer een hotel is gezien. Op haar kamer wordt de telefoon niet opgenomen. Ze moeten elkaar vertwijfeld hebben aangekeken en elkaars gedachten hebben geraden.
Ze zal toch niet in zo'n opiumkit in de binnenband van mijn straat terechtgekomen zijn? Billy blijft onvindbaar. Haar man Louis McKay is in geen velden of wegen te bekennen. En Van Rees legt bij de hoteldirectie al zijn gewicht in de schaal om toch maar een kijkje te kunnen nemen op haar kamer. Ik hol naar de kamer van Billy. Radio aan. Overal kleren. Niemand te zien. We willen al weggaan. Tot ik opeens hoor...
Voordel van gelijke strekking ligt ze onder het bed met de injectiespuit nog in haar arm. Ze stoont als een aap. Ik maak een handdoek nat. Ik sla daarmee in haar gezicht. Ik roep Billy. Billy, come on, you've got a concert to do. Maar goed, had ik net zo goed tegen een schildpad kunnen roepen, want ze gaf geen kick. Ik denk, nou ja, goed, oké, ik knap er wel op in de auto.
Met moeite kan Van Rees haar bewegen om alsnog met hem de rit naar Koog aan de Zaan te maken. Intussen ziet organisator Piet van Rooijen met ledenogen aan dat zijn publiek in Koog aan de Zaan afhaakt.
¶ Vluchtig Optreden in Koog aan Zaan
Een deel verlaat gebouw de waakzaamheid en sommigen eisen hun geld terug. Daar is het dan eindelijk. De grote attractie in eigen persoon. Billie Holiday. Billie aan de Zaan. Als er nog veertig mensen in de waakzaamheid zaten, waren er veel. Ik betaal dat wijf niet meer, zegt Van Rooijen. Laten we het nou niet over geld hebben, zei ik. Ik schwaar het toneel op. Billy was nog steeds niet van deze wereld.
Ik pak haar vast. Ik zeg tegen haar... Dat was in die tijd haar openingsnummer. Dus goed, zij gaat het toneel op. Ze pakt die microfoon. Ze zingt de eerste regels, holding hands at midnight. Ik slaak een zucht van verlichting. De journalist van Dagblad voor de Zaanstreek De Tifoon is niet afgehaakt. Hij vervolgt zijn verslag. Intussen gaf Billie Holiday een prachtig staaltje programma afraffelen weg. Het publiek was na een door haar gebracht nummertje nauwelijks aan het applaus begonnen.
Of ze begon dwars door het applaus heen aan het volgende lied. Na vier nummers vindt ze het Welletjes. Neem nog een bloemstuk in ontvangst en wegwassen. Nee, Billie Holiday heeft aan de Zaan een slechte indruk achtergelaten. Geen ogenblik deed ze moeite ons te tonen dat zij nog steeds First Lady...
Of het jazz is. Vanaf Koog aan de Zaan vertrekt de karavaan in vliegende vaart naar Amsterdam, waar de zangenes inmiddels weer zo is opgeknapt dat ze er geen moeite mee heeft straks het podium te betreden.
¶ Concertgebouw Incident: Lach en Woede
Nadat Louvarez het publiek heeft verwelkomd, kan het concert met hoofdattractie Billie Holiday beginnen. Na Billie's derde song zet haar pianist de eerste akkoorden in van haar lijflied Strange Fruit. En nu een little tune written especially for me, Strange Fruit. ZANG EN MUZIEK ZANG EN MUZIEK
Billie Holiday heeft verbijsterd haar concert afgebroken en zoekt haar toevlucht tot de kleedkamer. Daar kost het Lou van Rees en Lennart verder de grootste moeite om Billie over te halen weer terug te keren naar het podium. De volgende dag verschijnen de recensies in de pers. Bepaald indrukwekkend was Strange Fruit over het lynchen van negers in de VS. Ergelijk was dat men achter in de zaal giegelde...
Zodat Miss Holiday met een brusk gebaar het podium verliet. Het is een aangrijpend lied waarvan het lynchen van een neger het hoofdthema vormt. Niet tot alle toeschouws in de zaal schindt het door te drinnen. Want er werd gelachen. Blijkbaar omdat er op een jazzface nu eenmaal altijd te lachen valt. Het was meer feathersfout dan die van het publiek dat men lachte om Billy's Strange Fruit.
Een korte uiteenzetting van dit fascinerende lied zou het betere begrip ongetwijfeld gediend hebben. Het publiek was een avondje uit en wilde kennelijk niet geconfronteerd worden met vervelende dingen die zich in Billy's vaderland afspeelden. Vervelende dingen. Dat is wel een fors understatement voor linchpraktijken. Maar dat gelach in het concertgebouw, was dat echt onbegrip? Ongemak? Heeft iemand iets gefluisterd waarom medebezoekers moesten lachen?
¶ Verklaringen voor het Gelach
Of was er sprake van onversneden racisme? Walter van der Leur is hoogleraar jazz en improvisatiemuziek aan de Universiteit van Amsterdam. Hij deed onderzoek naar de manier waarop in de naoorlogse jaren jazzmuziek door het publiek werd ontvangen. Ik denk dat we hier een enorme... Clash of culture scene, Billie Holiday, representeert iets waarna oorlogs Nederland natuurlijk heel weinig kennis van had. Dat zijn complexe teksten, ook nog natuurlijk met een heel duidelijk zwart Amerikaans accent.
Ik denk eigenlijk dat ze geen idee hadden waar het over ging. En dat zouden ook wel eens de lachers geweest kunnen zijn. die het ontstaan van Strange Fruit in zijn boek beschreef... ziet parallellen met bepaalde publiesreacties in het zuiden van de Verenigde Staten. Margulik noemt een aantal zaken als ongemak, onwetendheid, onopletterdheid als oorzaak van het gelag in het publiek.
In de Verenigde Staten had Billie Holiday vaker te maken met ronduit vijandige reacties uit het publiek. Schrijft de Julia Blackburn van het boek With Billie. Een man in het publiek staat op, doet zijn broek naar beneden en roept, hey lady. Ik zal je eens wat vreemd fruit laten zien. Billie gaat hem woed om te lijf met een bierfles. Denise Jenna kan zich als zangeres heel goed in Billie's reactie verplaatsen.
Disrespectvol, maar ook zo ontzettend pijnlijk. Want men gaat gewoon met grote modderschoenen op je ziel staan op dat moment. En voor wie het niet snapt, die moet het dan maar even gezegd worden wat er aan de hand is. Men komt voor vertier en men wil niet aan het denken gezet worden. Men wil niet niks schurends ervaren. Dus dat lach je dan weg. En we weten allemaal, soms lacht of grindert men, of wat dan ook uit, ongemak. Het voelt vervelend en, ach ja, weet je, dan krijg je dat. Ik vind het...
¶ Epiloog: Een Verhaal Blijft Hangen
Uiterst sterk van haar dat ze gewoon weggelopen is. Vreemd fruit in het concertgebouw. Oftewel, Billie Holiday de Amsterdam Concert. Een verhaal dat rondzweeft in de gangen, het podium en de grote zaal van deze muziektempel. Een onderdeel is van de geschiedenis van de nachtelijke jazzconcerten uit een nabij verleden.
Vreemd fruit in het concertgebouw werd gemaakt door Hans Hilkema en Rudy Kagi. Montage Jelle Redeker, geluid Erik Langhout en met de stemmen van Gijs Scholten van Asschat, Tim de Wit, Chris Keijnen... Atze de Vries en Abdou Bouzerda. Twisted. MUZIEK
