Het zijn een van de meest spectaculaire, meest krachtige en meest mysterieuze fenomenen in ons heelal: zwarte gaten. Wetenschappers krijgen zwarte gaten eindelijk steeds scherper in beeld, waardoor we beter snappen hoe ze ontstaan en wat ze doen. Wat maakt ze zo krachtig dat ze zelfs het licht zelf kunnen opslokken? En wat zou er met je gebeuren als je met een ruimteschip recht een zwart gat in stuurt? Met George van Hal. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Julia van Alem Eindredactie: Corinne van...
Jan 06, 2025•26 min
Waarom zou je een boom omhakken als je hout ook in het lab kunt kweken? Op diverse plekken in de wereld slagen wetenschappers erin allerlei natuurproducten te kweken, van katoen tot vlees tot cacao. Hun doel is een revolutionair duurzamere vorm van landbouw. Wetenschapsredacteur van de Volkskrant Maarten Keulemans nam alvast een kijkje in een Nederlands lab, en zag daar een wel heel bijzondere vrucht. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Julia van Alem Eindredactie: Corinne van Duin See omnystudio....
Dec 30, 2024•20 min
Hoeveel oliebollen moet je eten om 1 kilo aan te komen? Hoe haal je deze keer wél je goede voornemens? En wat te doen met familiediners vol sociale spanningen? De wetenschapsredactie van de Volkskrant helpt je met wetenschappelijk verantwoorde tips de feestdagen door, zo het nieuwe jaar in. Met: Anna van den Breemer, Simoon Hermus en Michiel van der Geest. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Julia van Alem Eindredactie: Corinne van Duin See omnystudio.com/listener for privacy information....
Dec 23, 2024•23 min
Werd Jezus wel geboren in december? Wie bedacht de Kerstman? En waar komt toch die eigenaardige kerstgewoonte vandaan om een maand lang een omgehakte boom in je huis te zetten? De antwoorden op deze en vele andere kerstvragen krijg je in onze speciale kersteditie van Ondertussen in de Kosmos. En o ja, we maken ook nog een wetenschappelijke analyse van de ultieme kersthit. Met: Maarten Keulemans, Nathan Lont en muziekwetenschapper John Ashley Burgogne. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Julia van ...
Dec 16, 2024•27 min
Sinds zijn bezoek aan Pluto vliegt ruimtesonde New Horizons door de ongerepte buitengebieden van het zonnestelsel. Aan die mysterieuze buitengrens van ons zonnestel, doet de ruimtesonde de ene na de andere spectaculaire ontdekking. 'Dit was totaal onbekend terrein. Alles wat je daar ziet, is nieuw.' Met: George van Hal. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Julia van Alem Eindredactie: Emilie van Kinschot See omnystudio.com/listener for privacy information....
Dec 09, 2024•21 min
Een van de meest indrukwekkende werken die de mensheid ooit gebouwd heeft, het ruimtestation ISS, nadert het einde van zijn levenstijd. Ruimtevaartexperts maken nu plannen om dit enorme kosmische gebouw netjes op te ruimen. Maar hoe doe je dat? Onze ruimtevaartdeskundige George van Hal over dit wonderlijke sloopproject. Met speciaal gastoptreden van astronaut André Kuipers, die herinneringen ophaalt aan zijn verblijf in het ruimtestation. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Merle van der Horst Ein...
Dec 02, 2024•25 min
De tijd die baby’s, peuters en kleuters achter een scherm doorbrengen is in korte tijd explosief gestegen. Scholen, jeugdartsen en wetenschappers zien nieuwe problemen ontstaan. ‘Sommige kinderen maken geen oogcontact meer.’ Lees hier het artikel van Kaya Bouma over telefoongebruik bij jonge kinderen. Met: redacteur psyche & brein Kaya Bouma. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Merle van der Horst Eindredactie: Corinne van Duin, Julia van Alem en Lotte Grimbergen See omnystudio.com/listener fo...
Nov 25, 2024•20 min
Ineens zijn ze er: bedrijfjes die beweren gezondere of intelligentere baby's te kunnen leveren, met hulp van moderne genetische technieken. De eerste 'superkinderen' blijken zelfs al geboren te zijn. Is dit het nieuwe voortplanten? Luister naar wetenschapsredacteur Maarten Keulemans. Lees hier het artikel van Maarten Keulemans over genetisch gescreende baby’s. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Merle van der Horst Eindredactie: Corinne van Duin, Julia van Alem en Lotte Grimbergen See omnystudio.c...
Nov 18, 2024•22 min
Waarmee worstelen Nederlanders het meest in hun seksuele leven en hoe kunnen ze daar het beste mee omgaan? Volkskrant-redacteur Anna van den Breemer maakte een rondgang langs seksonderzoekers en relatietherapeuten. Een wetenschappelijk verantwoord gesprek over libido, de orgasmekloof tussen mannen en vrouwen en hoe vaak Nederlanders het nou echt doen. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Merle van der Horst Eindredactie: Corinne van Duin, Julia van Alem en Lotte Grimbergen See omnystudio.com/listen...
Nov 11, 2024•24 min
Vanaf zo'n beetje de leeftijd van dertig jaar lijkt het onvermijdelijk: lichamelijke aftakeling. Valt dit verouderingsproces af te remmen of zelfs te stoppen? Deze wetenschappers proberen de sleutel tot de eeuwige jeugd te vinden. Als ze slagen, zal dat hele grote gevolgen hebben. Luister naar wetenschapsredacteur Maarten Keulemans. Lees hier het interview met Venki Ramakrishnan. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Merle van der Horst Eindredactie: Corinne van Duin, Julia van Alem en Lotte Grimber...
Nov 04, 2024•27 min
Is er leven onder het ijs van Jupitermaan Europa? Een net gelanceerde Europese ruimtemissie gaat op zoek naar antwoorden. Onze kosmisch correspondent George van Hal vertelt over wat we weten van dit wonderlijke hemellichaam, en waarom wetenschappers denken dat er misschien leven te vinden is. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Merle van der Horst Eindredactie: Corinne van Duin, Julia van Alem en Lotte Grimbergen See omnystudio.com/listener for privacy information....
Oct 28, 2024•20 min
Terwijl PVV-minister Faber asielzoekers de deur wijst, bewijst nieuw grootschalig onderzoek dat het verstandig is om immigranten juist méér rechten te geven. En zo zijn er nog veel meer wetenschappelijke inzichten die kunnen helpen een migratiebeleid te scheppen dat wél werkt. Luister naar hoogleraar Hein de Haas, bekend van het boek Hoe Migratie Echt Werkt en Margriet Oostveen, redacteur sociale wetenschappen. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Merle van der Horst Eindredactie: Corinne van Duin,...
Oct 19, 2024•42 min
Kamala Harris en Donald Trump gaan nek-aan-nek bij de Amerikaanse verkiezingen. Althans, dat suggereren de peilingen. Maar hoe betrouwbaar zijn die? Zowel in 2016 als 2020 onderschatten peilers de steun voor Trump in cruciale swing states. Hebben de peilonderzoekers hun werk deze keer wel op orde, of gaat Trump de peilingen weer 'verslaan'? Met: Margriet Oostveen & Tonie Mudde. Montage: Merle van der Horst Eindredactie: Corinne van Duin, Julia van Alem en Lotte Grimbergen See omnystudio.com/...
Oct 14, 2024•23 min
De aarde ontsnapte onlangs aan een ramp van ongekende omvang. Een rotsblok, groot genoeg om de Randstad van de kaart te vegen, schoot vlak langs de aarde. Een schot voor de boeg dat eraan herinnert: we zijn niet bepaald veilig voor grote inslagen vanuit de ruimte. Een spectaculaire ruimtemissie, deze week gelanceerd, moet helpen om de aarde te behoeden voor toekomstige rampen. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Merle van der Horst Eindredactie: Corinne van Duin, Julia van Alem en Lotte Grimbergen...
Oct 07, 2024•21 min
Eigenzinnig, een einzelgänger, maar half gedomesticeerd. Lang was dat het imago van Felis catus , de huiskat. Maar een nieuwe reeks, vernuftige experimenten slaat dat beeld aan diggelen. Uw kat is veel socialer dan menigeen denkt, vertelt wetenschapsredacteur Maarten Keulemans, mét leuke experimenten om thuis uit te proberen bij je kat (of die van de buren). Als grand finale van deze podcast: techredacteur Laurens Verhagen demonstreert een nieuwe a.i.-app die een schok teweeg brengt in de podcas...
Sep 30, 2024•28 min
Wat vinden laagopgeleiden en hoogopgeleiden van elkaar? Waar denken ze ‘t zelfde over - en waarover juist niet? Te gast is socioloog Quita Muis, die grootschalig onderzoek doet naar de opvattingen van Europeanen en Nederlanders over allerlei belangrijke zaken, van abortus tot immigratie. Ze deed daarbij een verrassende ontdekking over hoe polarisatie echt werkt. Met: Margriet Oostveen Presentatie: Tonie Mudde Montage: Merle van der Horst Eindredactie: Corinne van Duin en Julia van Alem See omnys...
Sep 23, 2024•31 min
Grote onrust onder klimaatwetenschappers, de opwarming van de aarde blijkt steeds sneller te gaan. Hoe kan dat? Maarten Keulemans legt het uit. George van Hal schuift aan voor de positieve vergezichten en vertelt over de radicaal groene ideeën voor olieraffinaderijen, cement- en staalfabrieken. Dit zijn takken van industrie waarvan iedereen altijd dacht 'onmogelijk CO2-neutraal te maken', maar wetenschappers denken nu dat het tóch kan. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Sanne Kiggen Eindredactie:...
Sep 16, 2024•30 min
Hoogleraar wetenschapscommunicatie Ionica Smeets beantwoordt in de Volkskrant iedere week lezersvragen met wiskunde. Met ongeveer 600 ingestuurde brieven en ruim 40 afleveringen heeft ze heel wat, soms hoofdbrekende, vragen voorbij zien komen. Over leven en dood, over de slimste achternaamkeuze, maar ook over pizzavormen met zo min mogelijk korst. Wat waren haar favorieten? Zijn er ook vragen die ze écht niet met wiskunde kan beantwoorden? En wat vindt zij ervan als mensen roepen “ik ben slecht ...
Sep 09, 2024•35 min
Deze zomer beantwoorden we fascinerende vragen van lezers en luisteraars, met in deze aflevering: wat zou er gebeuren als we alle landsgrenzen zouden afschaffen? Wetenschapsjournalist Ronald Veldhuizen dook met migratie-onderzoekers in de geschiedenis om de effecten te bekijken van grenzen die plots sluiten of juist wagenwijd opengaan. Onverwachte ontdekking: dichte grenzen leiden doorgaans juist tot méér migratie. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Sanne Kiggen Eindredactie: Corinne van Duin en ...
Sep 02, 2024•27 min
Deze zomer beantwoorden we fascinerende vragen van lezers en luisteraars, met in deze aflevering: wordt onze taal steeds simpeler of juist complexer? En waarom heeft ons alfabet nu 26 letters, terwijl het er in de zestiende eeuw nog 23 waren? De grand dame van de Nederlandse taalkunde Nicoline van der Sijs geeft een turbocollege over hoe onze taal verandert. Zegt binnenkort iedereen 'die meisje' in plaats van 'dat meisje'? Met redacteur sociale wetenschappen Margriet Oostveen. Presentatie: Tonie...
Aug 26, 2024•29 min
Deze zomer beantwoorden we fascinerende vragen van lezers en luisteraars, met in deze aflevering: waarom zijn zoogdieren nooit groen, terwijl dat toch zo'n goede schutkleur lijkt in de natuur? Hoe helpen de opvallende zwart/witte strepen van een zebra om beter te ontsnappen aan roofdieren? Waarom hebben juist tropische vogels zo vaak van die felle kleuren? Na deze podcast, met natuurredacteur Jean-Pierre Geelen, weet je werkelijk álles over kleuren in het dierenrijk. Presentatie: Tonie Mudde Mon...
Aug 19, 2024•23 min
Wat voor effect heeft schoonheid - hoe mooi je wordt gevonden - op bijvoorbeeld je carrière of salaris? Wetenschappers ontdekken dat uiterlijk soms zelfs meer uitmaakt dan welk diploma je hebt, zelfs in sectoren waarbij je zou verwachten dat uiterlijk niet zo belangrijk is. Ondertussen zetten social media mensen nog meer onder druk om een bepaald schoonheidsideaal na te streven. Met: redacteur sociale wetenschappen Margriet Oostveen, en tech-redacteuren Simoon Hermus en Laurens Verhagen, die a.i...
Aug 12, 2024•36 min
Deze zomer beantwoorden we fascinerende vragen van lezers en luisteraars, met in deze aflevering: waarom draait de aarde en houdt dat een keer op? Onze kosmisch redacteur George van Hal legt uit waarom stilstand zeldzaam is in het heelal, en alles continu tolt en in beweging is. Mensen blijken zelfs invloed te hebben op de draaisnelheid van de aarde, waardoor die een beetje langzamer geworden is. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Sanne Kiggen Eindredactie: Corinne van Duin en Julia van Alem Onze...
Aug 05, 2024•18 min
Deze zomer beantwoorden we fascinerende vragen van lezers en luisteraars, met in deze aflevering: waarom dragen hardlopers eigenlijk geen 'schaatspak' om minder luchtweerstand te voelen? Wetenschapsjournalist Ronald Veldhuizen zocht het uit en vond zelfs een wetenschapper die in zijn windtunnel paspoppen uittestte met en zonder wapperende haren. Hoeveel sneller zouden Femke Bol en Lieke Klaver zijn zonder paardenstaart? Als bonusvraag zoeken we ook uit hoeveel energie al die sportende Olympiërs ...
Jul 29, 2024•21 min
Deze zomer beantwoorden we fascinerende vragen van lezers en luisteraars. Vragen waarbij je meteen denkt: goede vraag. En óók: geen idee wat het antwoord is. Wetenschapsredacteur Miluska van Rompu boog zich over de vraag van deze week: kan de wetenschap voorspellen of twee mensen een goed koppel vormen? Presentatie: Tonie Mudde Montage: Sanne Kiggen Eindredactie: Corinne van Duin en Julia van Alem Fragment van Married at First Sight Onze journalistiek steunen? Dat kan het beste met een (digitaal...
Jul 22, 2024•23 min
Deze zomer beantwoorden we fascinerende vragen van lezers en luisteraars. Vragen waarbij je meteen denkt: goede vraag. En óók: geen idee wat het antwoord is. Wetenschapsredacteur Maarten Keulemans boog zich over de vraag van deze week: Hoe ziet de mens er in de toekomst uit? We evolueerden van aap tot mens, maar wat is de volgende stap? Presentatie: Tonie Mudde Montage: Sanne Kiggen Eindredactie: Corinne van Duin en Julia van Alem Onze journalistiek steunen? Dat kan het beste met een (digitaal) ...
Jul 15, 2024•26 min
Al bijna tien jaar bespreekt ontwerpwetenschapper Jasper van Kuijk in de Volkskrant hele slechte ontwerpen, of juist hele goede ontwerpen. Welke ingreep zorgde ervoor dat de OV-fiets ineens veranderde van een mislukking in een populair vervoersmiddel? Waarom zijn ervaringen bij helpdesks vaak zo frustrerend? Jasper van Kuijk legt de vinger op de zere plek, en legt uit hoe het beter kan. Met tips hoe je zelf beter kunt ontwerpen - want eigenlijk doet vrijwel iedereen aan ontwerpen. Presentatie: T...
Jul 08, 2024•33 min
Van jeuk en bultjes tot benauwdheid en soms zelfs levensbedreigende situaties: het aantal klachten door allergieën neemt dramatisch toe. Hoe komt dit? Is er een manier om allergieën te voorkomen? En wat is de beste manier om symptomen te bestrijden? We bespreken het met wetenschapsredacteur Miluska van Rompu. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Sanne Kiggen Eindredactie: Corinne van Duin en Julia van Alem Onze journalistiek steunen? Dat kan het beste met een (digitaal) abonnement op de Volkskrant,...
Jul 01, 2024•19 min
Van de aantrekkingskracht van schermpjes tot te voorzichtige ouders; allerlei invloeden zorgen ervoor dat kinderen steeds minder buiten spelen. Daardoor gaat er van alles mis met hun ogen, motoriek én sociale ontwikkeling. Hoe kunnen we het tij keren? Wetenschappers komen met verrassende oplossingen, zoals een radicaal herontwerp van de bekende speeltuin. En ouders moeten zich vooral minder bemoeien met het spel van hun kinderen. Met Anna van den Breemer, bekend van de opvoedrubriek van de Volks...
Jun 24, 2024•21 min
Een piep of ruis in je oren. Niet even na een luid concert, maar de héle tijd. Alleen in Nederland hebben 3 miljoen mensen hier last van. 3 miljoen! Lange tijd had de medische wetenschap deze mensen niks te bieden. Maar daar lijkt nu verandering in te komen. Wetenschapsredacteur Maarten Keulemans sprak patiënten en wetenschappers op zoek naar een einde aan de piep. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Sanne Kiggen Eindredactie: Corinne van Duin en Julia van Alem Onze journalistiek steunen? Dat kan ...
Jun 17, 2024•22 min
