1148 Η αγάπη 📄💬🔖

[Προσευχή]

Μ. Αθανάσιος: Καλησπέρα παιδιά. Χριστός Ανέστη. Ακρωτήριο: Αληθώς Ανέστη. [παύση]

Μ. Αθανάσιος: Είμαστε με τη βοήθεια του Θεού εις την τελευταία μας συνάντηση, τελευταία.... για το... γι’ αυτή την περίοδο, διότι υποτίθεται ότι το πανεπιστήμιο κλείει, και υποτίθεται ότι είστε φοιτητές. [ακροατήριο γελά] Όσον για του χρόνου έχει ο Θεός, αν είμαστε σε αυτόν τον κόσμο και πως θα είναι τα πράγματα, μόνο ο Θεός ξέρει. Γι' αυτό ας είμαστε ε... περιορισμένοι στα παρόντα. Τα δε μέλλοντα ανήκουν εις τον Θεό.

Λοιπόν, σήμερα, θα πούμε λίγα λόγια, όσα μπορέσομε, για τον τελευταίο καρπό του Αγίου Πνεύματος, για να τελειώσομε έτσι όλη αυτήν τη σειρά που βάλαμε αρχήν από το... πρώτη μας συνάντηση στον χώρο εδώ του πανεπιστήμιου, που είναι ο τελευταίος καρπός, ο τελειότερος καρπός του Αγίου Πνεύματος, το αποκορύφωμα δηλαδή των... των καρπών και της... ο σκοπός όλης της εν Χριστώ ζωής, που είναι η αγάπη.

Και σας υπενθυμίζω ότι όπως λέει ο Απόστολος Παύλος εις την Προς Γαλάτας επιστολή του, εις το κεφάλαιο 5, στο στίχο 22, ότι ο καρπός του Πνεύματος εστίν αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, χρηστότης, αγαθοσύνη, πίστης, πραότης, εγκράτεια. Εμείς πιάσαμε από τα τελευταία και πήγαμε προς τα πάνω και ανεβαίνοντας κατά τη δύναμή μας τώρα συναντήσαμε την αγάπη.

Βέβαια, πολλής λόγος περί αγάπης. Όλοι οι άνθρωποι σήμερα μιλούν για την αγάπη. Έτσι, όλοι μιλούν για την αγάπη, προασπίζονται την αγάπη και... είναι της μόδας ας πούμε, η αγάπη και η ειρήνη. Τα δύο πράγματα δηλαδή που δεν υπάρχουν στον κόσμο, όλοι τα έχουν ε... κάνει συνθήματα, αγάπη και ειρήνη. Βέβαια ας είναι και έτσι, πάλι καλά, και θεωρητικά, πάλι κάτι είναι.

Όμως... η αγάπη όπως το Ευαγγέλιο τη λέγει, και ο Χριστός τη λέγει, και οι Πατέρες, και οι Άγιοι Απόστολοι, και... η Εκκλησία τη διδάσκει, δεν είναι απλό συναίσθημα το οποίο λέμε ότι εγώ αγαπώ τον άλλον άνθρωπο, ή ξέρω ‘γω αγαπώ τους φίλους μου, αγαπώ τους συμμαθητές μου, αγαπώ τη σύζυγό μου, τα παιδιά μου, αγαπώ τον κόσμο όλο. Είναι συναισθήματα ανθρώπινα αυτά τα οποία βέβαια, είναι μέσα στη φύση μας παιδιά. Ο άνθρωπος είναι πλασμένος έτσι. Και όπως έχομε πει και άλλες φορές,

εφόσον ο ίδιος ο Θεός ορίζεται ως αγάπη, το λέγει ο Απόστολος και Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος, ότι ο Θεός αγάπη εστί, ο Θεός είναι αγάπη. Αφού λοιπόν ο Θεός είναι αγάπη, και ο άνθρωπος που είναι κατ’ εικόνα Θεού, πλασμένος κατ’ εικόνα Θεού και έχει πάνω του ό,τι έχει ο Θεός στη φύση του, ο άνθρωπος τα έχει κατά Χάρη, άρα μπορούμε να πούμε ότι και κατά Χάρη και ο άνθρωπος αγάπη εστί.

Να υπενθυμίσω ότι κάτι που το λέμε συχνά, ότι... ο Θεός αγάπη εστί, αλλά η αγάπη ουκ έστιν Θεός. Η αγάπη δεν είναι Θεός. Αυτό είναι μια τεράστια διαφορά που έχομε με τις ιδεολογίες, και τις φιλοσοφίες. Για μας ο Θεός είναι το πρόσωπο που είναι αγάπη. Η αγάπη όμως, δεν είναι Θεός, δεν είναι πρόσωπο.

Εις την κοσμική έννοια πολλές φορές, η αγάπη ειδωλοποιείται, και έτσι γίνεται Θεός, και λέμε, το παν είναι να αγαπάς ας πούμε, να έχεις αγάπη, η αγάπη είναι πάνω από όλα, και έτσι είναι αλλά ξεχνούμε ότι ο Θεός είναι αγάπη, αλλά η αγάπη δεν είναι Θεός.

Και το ζητούμενο σε εμάς είναι ο Θεός. Αυτό που ζητά ο άνθρωπος είναι τον Θεό, και εν τω Θεώ ευρίσκει την πραγματική αγάπη. Μέσα στον Θεό και με τη σχέση του με τον Θεό ο άνθρωπος βρίσκει την αγάπη, τη χαρά, την ειρήνη, όλα αυτά τα οποία περιγράφει ο Απόστολος Παύλος ως καρπούς του Αγίου Πνεύματος. [παύση]

Υπάρχει στη ζωή μας παιδιά, μια έτσι κατάστασης, η οποία... αρχίζει από τα πολύ μικρά πράγματα, και προχωρά στα πιο τέλεια. Και ο άνθρωπος όταν ακόμα είναι και στα αρχικά στάδια, νομίζει ότι έχει ας πούμε μέσα του διάφορα πράγματα και πράγματι έτσι είναι. Και ιδιαίτερα όταν είναι του Θεού πράγματα, και λίγο να έχει κανείς μέσα του, και λίγη αγάπη να έχει, και λίγη ειρήνη να έχει, και λίγη χαρά να έχει, τότε επειδή είναι από τον Θεό, δημιουργείται μέσα στον άνθρωπο μια αίσθηση πληρότητας.

Δεν αισθάνεσαι ότι είσαι λειψός, ότι κάτι σου λείπει. Ταυτόχρονα βέβαια θέλεις και περισσότερο, αλλά δεν έχεις εκείνο το αίσθημα ότι μου λείπει κάτι και τέλος πάντων κάπου είμαι μειωμένος γιατί λείπει κάτι. Και για αυτόν τον λόγο κάθε άνθρωπος όταν λειτουργεί μέσα του ο νόμος του Πνεύματος, και η Χάρις του Αγίου Πνεύματος, αισθάνεται μέσα του όλους αυτούς τους καρπούς, και την αγάπη.

Αλλά όλα αυτά τα πράγματα, χρειάζονται και σύνεση, και ο άνθρωπος να μην ξεχνά ότι το ζητούμενο είναι ο Θεός στη ζωή μας και όχι τα άλλα όλα. Το ζητούμενο δεν είναι η χαρά, δεν είναι η ειρήνη, δεν είναι η αγάπη, δεν είναι η μακροθυμία, δεν είναι η χρηστότητα, δεν είναι η εγκράτεια και όλα αυτά. Το ζητούμενο είναι ο Θεός. Όλα αυτά είναι αποτελέσματα της σχέσης μας με τον Θεό, όπως και οι προϋποθέσεις. Είναι και το ένα και το άλλο. Για να φτάσω στον Θεό,

πρέπει να αγωνιστώ στην αγάπη, να αγωνιστώ στην εγκράτεια, να αγωνιστώ στη μακροθυμία, αλλά και όταν φτάσεις στον Θεό μετά έρχεται σαν φυσικό αποτέλεσμα αυτό που προηγουμένως το έκαμνα με προσωπικό αγώνα. Δηλαδή... ε... έρχεται μια ώρα ας πούμε που ένας άνθρωπος, μέσα του, θυμώνει, νευριάζει ας πούμε, νευριάζεις, αλλά αγωνίζεσαι να μην αφήσεις το θυμό να σε αιχμαλωτίσει.

Να μην αφήσεις την κακία, το μίσος, την ταραχή, ξέρω ‘γω τη μικροψυχία να σε πνίξει και να κάμεις ή πεις πράγματα τα οποία δεν είναι ας πούμε- δεν ανήκουν σε σένα, δεν είναι πράγματα που τα θέλεις. Αυτός είναι ο αγώνας. Κάμνει κανείς αγώνα να το πετύχει. Αυτός ο αγώνας, μας βοηθά να πλησιάσομε τον Θεό. Έτσι, είναι ένα μέσο, ένα εργαλείο, ένα σκαλοπάτι, το οποίο μας οδηγά προς τον Θεό.

Όταν όμως συναντήσομε τον Θεό, αυτό που προηγουμένως ήταν αγώνας για μας, τώρα πλέον έρχεται σαν φυσικό αποτέλεσμα. Και πλέον, από μόνοι μας, δεν θυμώνομε, δεν εκνευριζόμαστε, δεν έχομε κακίες, σβήνουν ένα-ένα τούτα πράγματα, σβήνουν από μέσα τον άνθρωπο. Και βέβαια ο άνθρωπος μπορεί να ενεργοποιήσει τις δυνάμεις της ψυχής του κατά φύση. Δηλαδή να τις ενεργοποιήσει ο ίδιος, υπό έλεγχο, προκειμένου να ε... επιτύχει κάτι στον πνευματικό του αγώνα.

Παραδείγματος χάρη, ο θυμός. Ο θυμός, είναι κάτι πολύ σημαντικό για τον άνθρωπο. Είναι σημαντικό για τον άνθρωπο. Είναι δύναμη της ψυχής μας. Είναι μια... μεγάλη δύναμη της ψυχής ο θυμός στον άνθρωπο. Πρέπει να έχομε θυμό μέσα μας. Αυτός ο θυμός όμως, δεν πρέπει να είναι εμπαθής θυμός, που να κινείται αντίον των αδελφών μας και να μειώνει την αγάπη ή να φθείρει την αγάπη, να μαυρώνει την αγάπη.

Αλλά να είναι ένας θυμός ο οποίος, να κινείται προκειμένου ο άνθρωπος να στερεωθεί εις την... εις την αγνότητα, εις την αλήθεια, εις την πίστη, εις τη σχέση του με τον Θεό, στο να μην παρασυρθεί, να κινείται κατά της αμαρτίας και κατά των παθών, όχι κατά των αδελφών του. Αυτό ο άνθρωπος το ενεργοποιεί, έτσι;

Ένας πνευματικός άνθρωπος δεν είναι ένας άνθρωπος αποδιοργανωμένος, ένας άνθρωπος ξέρω ‘γω... αναίσθητος, που δεν του καίγεται καρφί, ούτε θυμώνει, ούτε κρυώνει ούτε βράζει. Όχι. Όλες τις δυνάμεις της ψυχής του, που έχει μέσα του, τις ενεργοποιεί. Αλλά τις ενεργοποιεί απαθώς, όχι εμπαθώς.

Η δε αγάπη, είναι μπορούμε να πούμε η πιο μεγάλη δύναμης της ψυχής του ανθρώπου, έτσι; Είναι η πιο ισχυρή δύναμης η αγάπη. Γι' αυτό κανείς πρέπει να προσέχει, αυτή τη δύναμη της αγάπης, να την ενεργοποιήσει σωστά, και απαθώς και με αγνό τρόπο και με άγιον τρόπο. Εάν την ενεργοποιήσει εμπαθώς, τότε, υπάρχουν δύο κίνδυνοι.

Ο ένας κίνδυνος είναι να ειδωλοποιήσει πράγματα, εάν αγαπήσει ξέρω ‘γω ιδεολογίες και φιλοσοφίες κτλ, και δοθεί σ’ αυτές αφού η αγάπη έχει σαν γνώρισμα το να δίδεσαι στον άλλο, αυτό που αγαπάς τότε το κάνεις είδωλο. Αν ας πούμε αυτό είναι η γυναίκα σου, είναι τα παιδιά σου, είναι η ιδεολογία σου, οι σπουδές σου, το μυαλό σου, η θέση σου, ξέρω ‘γω η επιστήμη σου, η σοφία σου, τα πλούτη σου, τα νιάτα σου, χίλια δύο πράγματα που μπορεί να είναι, όλα αυτά γίνονται είδωλα.

Γιατί είναι σχετικά πράγματα.

Εάν πάλι στραφεί προς τα πρόσωπα εμπαθώς η αγάπη, τότε σίγουρα ο άνθρωπος πέφτει μέσα σε περιπέτειες οι οποίες είναι... εμπλέκονται, μαζί με την αγάπη, την απαθή αγάπη, αυτήν την αγάπη που έχει μέσα του α άνθρωπος απαθώς μέσα στη φύση του, επειδή ακόμα δεν έχει καθαριστεί ο άνθρωπος, δεν έχομε καθαριστεί από τα πάθη μας, μόλις κινηθεί η αγάπη προς ένα άλλο πρόσωπο, αμέσως συνυπάρχει και η σαρκική έλξης, και η σαρκική κίνησης.

Η οποία βέβαια, στη συνέχεια, εάν δεν μπορέσει να μπει σε έναν έλεγχο, ένα πρόγραμμα ας πούμε, μιαν... έναν ελέγχο του νου επί της κινήσεως αυτής, σίγουρα θα ρίξει τον άνθρωπο σε αμαρτίες, σε πάθη, σε χίλιες δυο περιπέτειες, αιχμαλωσίες, οι οποίες θα χρειαστεί αγώναν ο άνθρωπος να αποδεσμευτεί από αυτά τα πράγματα και να μπορέσει να σταθεί πάλι ελεύθερος και αδέσμευτος και απαθής απέναντι στα διάφορα αντικείμενα, ή υποκείμενα, στα οποία ας πούμε κατευθύνεται η αγάπη.

Η δε αγάπη, είναι μεγάλη δύναμης, ισχυρής δύναμης, αλλά και πολύ επικίνδυνη. Είναι επικίνδυνο πράγμα παιδιά η αγάπη. Επικίνδυνο γιατί μπορεί... να σε αναβάσει μέχρι τον θρόνο του Θεού αλλά μπορεί να σε καταστρέψει κιόλας. Εάν δεν προσέξεις. Γι' αυτό οι Πατέρες έλεγαν ότι, ναι, ε... η αγάπη είναι η πιο μεγάλη αρετή, αλλά των «μείζων πασῶν ἀρετῶν», από όλες τις αρετές, η πιο μεγάλη αρετή, είναι η διάκρισης. Γιατί η διάκριση ακόμα και την αγάπη, την οδηγεί σωστά και την κυβερνά σωστά.

Ενώ η αδιακρισία, μπορεί να επιφέρει στον άνθρωπο μεγάλες περιπέτειες, οι οποίες περιπέτειες βέβαια στην αρχή μπορεί να μη φαίνονται ότι είναι επικίνδυνες, να ξεκινούν από καλά ας πούμε... από καλές αφετηρίες, αλλά στη συνέχεια να μπλέκουν μέσα σε χίλιες δυο άλλες ε... σε ιστορίες άλλες ιστορίες και να μπλέκουν τον άνθρωπο. Να πούμε ένα παράδειγμα.

Ένας άνθρωπος από αγάπη πάει να συμπαρασταθεί σ’ έναν άλλον άνθρωπο που έχει κάποιο πρόβλημα, έτσι; Έχει ένα πρόβλημα, διέρχεται μια κρίση, προσωπική, επαγγελματική, οικογενειακή, ξέρω ‘γω... εθνική ή οτιδήποτε, μια κρίση, μια δυσκολία. Και από αγάπη βέβαια πας να του συμπαρασταθείς αυτού του ανθρώπου. Όμως, δεν έχεις τη διάκριση.

Πρώτα απ' όλα να καταλάβεις ότι δεν είσαι απαθής, και άρα κίνδυνος είναι να χάσεις τον έλεγχο της αγάπης και να πέσεις σε περιπέτειες, αλλά και η άλλη διάκριση είναι ότι και ο άλλος άνθρωπος δεν είναι απαθής. Εσύ μπορείς να πεις ότι, μα εγώ δεν έχω τίποτε, δεν αισθάνομαι τίποτε.

Ναι, εσύ δεν αισθάνεσαι τίποτε, αλλά ο άλλος άνθρωπος όμως; Ξέρεις εσύ τι αισθάνεται ο άλλος άνθρωπος; Μπορείς να καταλάβεις τις δυνάμεις και τις αντοχές και τις κινήσεις της ψυχής του άλλου ανθρώπου; Αδιακρίτως, κινούμενος τάχα από αγάπη πηγαίνεις να του συμπαρασταθείς,

να τον βοηθήσεις, να... να γίνεις ένας ακροατής καλός των πόνων του και της περιπέτειάς του, και να του βαστάσεις το σταυρόν του, αλλά στη συνέχεια όμως τα πράγματα μπλέκονται και αναπτύσσονται αγάπες άλλες μεταξύ... μεταξύ μας ας πούμε, μεταξύ των ανθρώπων.

Μια τέτοια αδιάκριτη αγάπη είναι και η αγάπη πολλές φορές των γονιών προς τα παιδιά τους. Που πολλές φορές γονείς καταστρέφουν τα παιδιά τους, από αγάπη. Γιατί η πολλή τους αγάπη, τους κάνει να μην έχουν διάκριση, και έτσι να μην παιδαγωγούν τα παιδιά, να μην βάζουν όρια στα παιδιά τους. Το να βάλεις όρια σ’ ένα παιδί πολλές φορές είναι οδυνηρόν.

Και για το παιδί είναι οδυνηρό και για το γονιό είναι οδυνηρό. Γιατί πρέπει το παιδί- συνήθως των παιδιών δεν τους αρέσουν τα όρια. Ε, μικρό παιδάκι, θέλει να παίξει, θέλει να τρέξει έξω, δεν θέλει να διαβάσει, δεν θέλει να κάνει το ένα δεν θέλει να κάνει το άλλο, δεν θέλει να στερηθεί το ένα δεν θέλει να στερηθεί το άλλο, κλαίει, οδύρεται, ξέρω ‘γω πονά, διαμαρτύρεται. Είναι οδυνηρού τα όρια για ένα παιδάκι.

Τουλάχιστον όσο είναι ακόμα... νήπιο, δεν μπορεί ακόμα το μυαλό του να πιάσει πολλά πράγματα.

Είναι ταυτόχρονα οδυνηρό και για τον γονιό. Δεν είναι εύκολο πράγμα ο γονιός να βλέπει τον παιδί του να κλαίει, γιατί του έβαλε όρια ο γονιός. Και από αγάπη του αίρει τα όρια, του σηκώνει τα όρια. Εντάξει, άντε μην κλαίεις και να σου το αγοράσω, μην κλαίεις και να το κάνομε, μην κλαίεις και να το φτιάσομε, ε το αποτέλεσμα τι είναι; Το μωρό θα καταλάβει ότι, α, ώστε λοιπόν μόλις κλάψω λίγο

η μάμα ας πούμε... διαλύεται ας πούμε και υποχωρεί και κάνει το δικό μου, και το μωρό ασυναίσθητα και όπως λειτουργεί θέλει κάτι... η μάμα βάζει έναν όριο, κλαίει το μωρό, πάει... παν’ τα όρια. Ε... ναι, είναι αγάπη.

Έτσι, η αγάπη πράγματι μας κάμνει όλους μας πολλές φορές να πούμε, κοίταξε, ό,τι θέλεις. Έτσι, ό,τι θέλεις. Γίνεσαι ας πούμε... αποθνήσκεις εσύ να ζήσει ο άλλος. Γίνεσαι χαλί να σε πατήσει. Και θέλεις να κάμεις ό,τι τον ευχαριστεί. Ό,τι θέλεις ας πούμε, πες μου να το κάμω. Ξέρω ‘γω θέλεις να πάω να... να σου φέρω το... ό,τι θέλεις, οτιδήποτε να σου δώσω. Η αγάπη από μόνη της, έχει αυτά τα στοιχεία μέσα.

Να δοθείς ολόκληρος τον άλλον άνθρωπο, και να του δώσεις τα πάντα, αφού του δεις τον εαυτό σου, πόσο μάλλον δε θα του δώσεις και οτιδήποτε άλλο έχεις και είναι μαζί σου, και τα χρήματά σου και τα πράγματα σου και τον εαυτό σου και τα πάντα, τα πάντα. Τουλάχιστον όσο λειτουργεί η αγάπη.

Ναι, αυτό βέβαια είναι κίνησης αγάπης. Αλλά η διάκρισης είναι αυτή η οποία θα βάλει τα πράγματα στη σωστή θέση, και στα σωστά όρια. Ώστε, η φλόγα της αγάπης, να μην κάψει τα πράγματα και τον άνθρωπο. Είναι σαν εκείνες τις μηχανές που καμιά φορά άμα έρθει μια μεγάλη... όπως πέφτει ο κεραυνός και είναι ηλεκτρικό ρεύμα βέβαια, αλλά είναι τόσο δυνατό που καίει όλες τις συσκευές. Κάθε συσκευή έχει ας πούμε ένα όριο... ρεύματος που μπορεί να αντλήσει. Άμα πάει παραπάνω, πάει η συσκευή, θα καεί.

Το ίδιο πράγμα και ο άνθρωπος. Άμα δώσεις παραπάνω από ό,τι μπορεί να κρατήσει ή μπορεί να χωρέσει, το καταστρέφεις, του κάμνεις κακό, το διαλύεις. Δεν το αντέχει, δεν μπορεί να λειτουργήσει.

Γι' αυτό λοιπόν η αγάπη είναι επικίνδυνη, επικίνδυνη κίνησης. Όσο ωραία είναι, όσο όμορφη, όσο τέλεια, και είναι πράγματι η πιο τέλεια και η πιο πολύτιμη κίνησης της υπάρξεώς μας. Αφού η αγάπη είναι ο εαυτός μας, είναι η πιο ολοκληρωμένη κίνηση της ύπαρξής μας.

Αφού ο Θεός είναι αγάπη, εμείς είμαστε κατ’ εικόνα Θεού είμαστε αγάπη, και ο Θεός κινούμενος από αγάπη έκαμε τα πάντα για μας, και παρέδωσε τον εαυτόν του εις θάνατον για να δείξει την πολλή του αγάπη εις τον άνθρωπο, άρα και ο άνθρωπος κινείται έτσι. Και πράγματι, για αυτούς που αγαπούμε, είμαστε έτοιμοι να δώσομε και τον εαυτό μας. Ε... μου έλεγε ας πούμε μια μητέρα,

μια κοπέλα η οποία έγινε μητέρα, όταν έγινε μητέρα μου λέει, τώρα μπορώ να καταλάβω... ή μάλλον, τώρα για πρώτη φορά αισθάνομαι ότι μπορώ να πεθάνω για έναν άλλον άνθρωπο. Και αυτός είναι το παιδί μου. Ούτε για τον άντρα μου μπορώ να πεθάνω. Μπορεί να τον αγαπώ και να του λέω σ’ αγαπώ μέχρι θανάτου, αλλά άμα έρθει η ώρα του θανάτου... δεν ξέρω αν θα πεθάνω υπέρ του ας πούμε. Έτσι και έτσι. [ακροατήριο γελά] Ναι. Για τους άλλους βέβαια ούτε και λόγος. Εντάξει, τους αγαπούμε αλλά... ναι.

Όμως για το παιδί μου πεθαίνω. Είμαι έτοιμος για το παιδί μου να πεθάνω ας πούμε. Είμαι έτοιμη. Έχω αυτή τη δύναμη, να υπερβώ και τη ζωή μου ακόμα. Και το αισθάνομαι για πρώτη φορά τώρα που είμαι μητέρα. Δεν το αισθάνθηκα ποτέ μου για μια άλλη ύπαρξη.

Και όντως είναι γεγονός, είναι η φύσης των πραγμάτων έτσι. Η φύσης των πραγμάτων έτσι, έτσι λειτουργεί τουλάχιστον η μητρότητα σε έναν άνθρωπο, και η πατρότητα σε έναν άντρα, και η μητρότητα σε μια γυναίκα, γενικά ο γονιός ας πούμε λειτουργεί έτσι απέναντι στο παιδί του. Η μητέρα ίσως περισσότερο λόγω και της φύσεώς της, αφού το βλέπει κανείς αυτό το πράγμα και στη φύση και στα πιο απλά πράγματα ξέρω ‘γω.

Τι πιο φοβητσιάρικο πράγμα από μια κότα, ένα κοτόπουλο ας πούμε, που πάεις να το [πιάσεις θα] πεταχτεί να πάει, και όταν έχει παιδάκια ή έχει αυγά που κλωσά ξέρω ‘γω, βλέπετε πως γίνεται; Ακόμα και ο άνθρωπος το βάζει στα πόδια άμα ορμήσει πάνω του η κλώσα. Τότε... τώρα δεν έχει κλώσες πλέον. Είναι στα μηχανήματα που βγαίνουν. Τότε που στα χωριά μας είχε κλώσες, ήταν... ήταν θηρίο. Δηλαδή πραγματικά επετίθετο ακόμα και σε σκύλους και σε ανθρώπους και σε...

οτιδήποτε. Δεν σε άφηνε να πλησιάσεις κοντά. Ή... το γατάκι, ή ξέρω ‘γω τα πουλιά. Είναι τόσο δυνατό το αίσθημα αυτό μέσα στον άνθρωπο.

Ναι, βοηθά λοιπόν η φύσης, αυτή η... η όλη ας πούμε κίνησης να υπερβείς ακόμα και τη φύση την ίδια. Και τη φύση την ίδια. Όμως, είναι δεδομένο και παρατηρημένο και αποδεδειγμένο άπειρες φορές ότι παντού και πάντοτε πρέπει ο άνθρωπος να έχει αυτή τη μεγίστη αρετή της διακρίσεως για να μπορέσει και την αγάπη ακόμα να την έχει όχι σε όρια προκειμένου να την περιορίσει, αλλά σε ορθή χρήση της αγάπης. Σε ορθή χρήση. Γιατί η αγάπη πρέπει να κατευθυνθεί σωστά.

Εάν σε γελάσει κάποια στιγμή και σου ξεφύγει και κολλήσει, είναι σαν τη βεντούζα, εάν κολλήσει σε οτιδήποτε άλλο πράγμα, πριν κολλήσει στον Θεό, τότε θα έχεις πρόβλημα, πνευματικό πρόβλημα.

Ε... και είναι ένας κίνδυνος αυτός γιατί ο άνθρωπος, όταν αρχίσει ακόμα και μες την πνευματική ζωή και μες την Εκκλησία, αρχίσει να... να αγωνίζεται πνευματικά και μπαίνει σε μια σειρά, ο εαυτός του, και βλέπει τον εαυτό του να... να τέλος πάντων αποβάλλει τις τοξίνες που είχε προηγουμένως μέσα του, να μην έχει κακίες, να μην έχει έχθρες, να μην έχει μίση, να μην έχει ξέρω ‘γω παράπονα, μικρότητες, για άλλους ανθρώπους, γίνεται ανεκτικός, γίνεται πράος, γίνεται επιεικής,

αγκαλιάζει τους άλλους ανθρώπους ας πούμε με καλοσύνη, τότε ένας κίνδυνος είναι, να κολλήσει η καρδιά του ανθρώπου στο περιβάλλον του. Να αρχίσει να αγαπά και να κολλά στο περιβάλλον του, πρώτα μεν εις τη φύση, έτσι, εξοικειώνεσαι με τη φύση, με το περιβάλλον, με τα ζώα με τα πουλιά με τη φύση, μετά με τους ανθρώπους, μετά με τον εαυτό σου, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να κολλήσει η αγάπη μας στον εαυτό μας.

Ξέρετε ότι- και είναι ένας φοβερός κίνδυνος, αυτός, βέβαια σε ανώτερα πνευματικά μέτρα, αλλά επειδή ο άνθρωπος είναι πολύ ωραία ύπαρξης, πάρα πολύ ωραία ύπαρξης, αφού το είπαμε και το ξέρομε και το διαβάζομε ότι είναι το πιο όμορφο δημιούργημα του Θεού. Όταν ο άνθρωπος αποβάλλει αυτές τις τοξίνες από μέσα του, και τις σκουριές όλες που έχομε με τις κακίες μας, τότε γίνεται πράγματι πανέμορφος.

Και μπορεί ο εαυτός μας ο ίδιος, βλέποντας τον εαυτό του, δηλαδή βλέποντας τον εαυτό μας, που λειτουργεί ωραία, λειτουργεί όμορφα, λειτουργεί ισορροπημένα, λειτουργεί σαν μια μουσική, σαν την κλασική μουσική της Ιταλίας, λοιπόν σαν μια μουσική ας πούμε που είναι μια φοβερή αρμονία, δεν έχει ούτε ένα φθόγγο να πούμε έτσι που είναι παραφωνία, μπορεί... μπορεί, ναι όντως, να κολλήσεις εκεί και να θαυμάσεις τον εαυτό σου, να αγαπήσεις τον εαυτό σου.

Να αγαπήσεις τα πράγματα, να αγαπήσεις τους άλλους. Και αυτό είναι η διαφορά της κοσμικής αγάπης από την εν Χριστώ αγάπη. Εδώ είναι που την πατούν πολλοί Χριστιανοί.

Μου έκανε εντύπωση ότι, όταν ρωτάς και Χριστιανούς ανθρώπους ακόμα, και το ρώτησα πολλές φορές αυτό, λέω, παιδιά ποια είναι η πιο μεγάλη εντολή του Θεού; Ποια είναι η πιο μεγάλη εντολή του Θεού; Λέει, αγαπήσεις τον πλησίον σου. Έτσι δεν είναι; Αυτή είναι η πιο μεγάλη εντολή Θεού; Αγαπήσου τον πλησίον σου λένε όλοι. Και τα παιδιά ιδίως. Λέω, όχι δεν είναι αυτή. Ποια είναι; Λέω, σε ένα λύκειο, ποια είναι η πιο μεγάλη εντολή Θεού; - Αγαπήσεις τον πλησίον σου. - Όχι, δεν είναι αυτή.

- Είναι άλλη. Ποια είναι; - Αυξάνεστε και πληθύνεστε. [ακροατήριο γελά] Είναι από τις αγαπημένες εντολές αυτές. Αυξάνεστε και πληθύνεστε λέει, και η άλλη, «Ασθενών και οδοιπορών αμαρτίαν ούκ έχει». [ακροατήριο γελά] Ακόμα πιο... πιο ωραία εντολή εκείνη. Αν λοιπόν οδοιπορείς μέσα στο αεροπλάνο, μπορείς να μη νηστεύεις διότι είσαι όχι απλώς οδοιπορών αλλά και αεροπορών και αεροβατών και... όλα τα υπόλοιπα. [παύση] Η πρώτη εντολή του Θεού παιδιά είναι,

«Ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου». Αυτόν είναι το- ο Θεός αυτήν την εντολή είπε μόνο. Να αγαπήσεις τον Θεό με όλην σου την καρδιά. Το αγαπήσεις τον πλησίον σου είναι αποτέλεσμα, της εντολής του Θεού. Όλα τα άλλα είναι αποτελέσματα. Και την έδωσε αυτήν κατεξοχήν ως εντολή ο Θεός, για να δείξει ότι αυτή η κίνηση της αγάπης, πρέπει να στραφεί προς τον Θεό.

Ό,τι κάμνει ο άνθρωπος, πρέπει να το εμβαπτίζει μέσα στην προς τον Θεό αγάπη. Ακόμα και τον γάμο του, και το ότι αγαπά μια κοπέλα, και παντρεύεται μαζί της, το ότι κάμνει παιδιά, το ότι ξέρω ‘γω... όλα αυτά τα πράγματα, εάν απολυτοποιηθούν, είναι είδωλα. Ακόμα και τα παιδιά μας είναι είδωλα. Και ο γάμος μας μπορεί να γίνει είδωλο. Όλα αυτά πρέπει να ενταχθούν μέσα στη σχέση μας με τον Θεό.

Εάν δεν ενταχθούν σε αυτή τη σχέση, τότε ο άνθρωπος κάπου χάνει ας πούμε τη σωστή επαφή με αυτό που πρέπει να έχει.

Το πρώτο ζητούμενο είναι η αγάπη προς τον Θεό. Εάν αυτό το καταφέρομε, τότε όλα τα άλλα αμέσως παίρνουν τη σωστή θέση τους. Και ο άνθρωπος δεν δυσκολεύεται ξέρετε. Πέστε ότι έχω ένα γάμο δύσκολο. Έχω ένα γάμο πολύ δύσκολο. Με ταλαιπωρεί ο άντρας μου, με βασανίζει ή η γυναίκα μου ξέρω ‘γω, η πεθερά μου, χίλια πράγματα. Και δυσανασχετώ και γίνομαι έξω φρενών και θέλω να διαλύσω όλα. Εάν αναλύσω τον εαυτό μου, θα δω ότι η αιτία, το βάθος, το βάθος της υπάρξεώς μου, είναι ότι δεν αγαπώ τον Θεό.

Εάν αγαπούσα τον Θεό σωστά, και απόλυτα, και ήξερα ότι ο σκοπός της ζωής μου είναι η απόλυτη αγάπη μου με τον Θεό, τότε η δυσκολία του γάμου μου, η δυσκολία της υγείας μου, η δυσκολία της δουλειάς μου, η δυσκολία ξέρω ‘γω των οικονομικών μου, η δυσκολία του τόπου μου, των εθνικών μου και κοινωνικών μου περιστάσεων, η δυσκολία της ηλικίας μου που μεγαλώνω, όλα αυτά τα πράγματα, θα λειτουργούσαν θετικά σε αυτή τη σχέση μου.

Το ότι δυσανασχετώ, και θέλω να διαλύσω ας πούμε τον πειρασμό μου, τον σταυρό μου, σημαίνει ότι κάπου η αγάπη μου προς τον Θεό δεν είναι... δεν είναι ας πούμε... δεν κάνει επαφή σωστή.

Βλέπετε, τι έλεγαν του Χριστού; «εἰ υἱὸς εἶ τοῦ Θεοῦ, κατάβηθι ἀπὸ τοῦ σταυροῦ». Βλέπετε τι πρότασης υπάρχει; Αν είσαι γιος του Θεού, να κατεβείς από τον σταυρό. Είναι η πρόταση που μας κάμνει πάντοτε, όλους μας. Μόλις δυσκολευτούμε λίγο, έτσι. Έχω δυσκολίες στο γάμο μου. Πνίγομαι, χάνομαι. Έχω μια πρόταση, χώρισε. Χώρισε. Ή... τι ωραία θα ήταν ξέρω ‘γω αν απέθνησκε άραγε σου ας πούμε. [ακροατήριο γελά] Μπαίνει και αυτός ο λογισμός καμιά φορά. Μπορεί να μην τον δεχόμαστε,

αλλά... λες, ή ξέρω ‘γω, η πεθερά μου κρατά τα λεφτά της και δεν τα δίνει ας πούμε και έχω τα ανάγκη, και πόση ώρα να την περιμένω ας πούμε. Ας την πάρει ο Κύριος, να... [ακροατήριο γελά] αφού είναι να πάει που να πάει ας πούμε. Τι να βασανίζεται περισσότερο. Ε, αργά ή γρήγορα, δεν είναι στα 70, είναι στα... ας πάει τώρα ας πούμε. Μετά που δε θα έχομε ανάγκη να πάει τι νόημα θα έχει. Μπαίνουν λογισμοί τέτοιοι, πάρα πολλοί λογισμοί, που θέλουν να σταματήσουν τη δυσκολία μας.

Και πράγματι, η δυσκολία αυτή δεν είναι στο γεγονός αυτόν καθεαυτόν. Το γεγονός είναι δύσκολο, πράγματι. Με δυσκολεύει ο γάμος μου. Με δυσκολεύουν τα οικονομικά μου. Με δυσκολεύει το περιβάλλον μου. Αισθάνομαι φοβερόν... ας πούμε πόνο και κόπο, αλλά εάν θελήσεις να τα αναλύσεις όλα αυτά τα πράγματα, θα δεις ότι όλα αυτά πρέπει να ανάγονται στη σχέση σου με τον Θεό. Εάν δεν τα οδηγήσεις εκεί, τότε δεν μπορείς να σταθείς. Θυμούμαι στο βίο του αειμνήστου γέροντός μας,

του Ιωσήφ του Ησυχαστικού, ο οποίος εκοιμήθηκε το ‘59, που εκεί κάποτε είχε πολλές δυσκολίες και θλίψεις με κάποιους υποτακτικούς τους οποίους επήρε κοντά του, τέλος πάντων, δεν ήταν για αυτή τη δουλειά οι άνθρωποι εκείνοι, ούτε ήταν για την έρημο που ζούσε ο γέροντας εκεί. Αλλά τον βρήκαν καλό και τέλος πάντων του φορτώθηκαν. Του φορτώθηκαν, του φορτώθηκαν, από αγάπη τους φορτώθηκε, αλλά στο τέλος δεν τους άντεχε. Και σκεφτόταν τι να κάμει. Να τους διώξει ή να φύγει εκείνος.

Μέχρι που... ήρθε σε πολύ μεγάλη δυσκολία, και μεγάλη θλίψη, και μεγάλο πόνο, και σε απελπισία ας πούμε σχεδόν, και προσευχόμενος, είδε τον Χριστό εσταυρωμένο, που του λέει, δεν τα υπομένεις όλα για τη δική μου αγάπη;

Δηλαδή τελικά, βλέπετε το ερώτημα ανάγεται και φτάνει σε αυτό το ερώτημα. Δηλαδή, όλα αυτά τα οποία νομίζεις ότι φταίει ο άντρας σου, φταίει ο υποτακτικός σου, φταίει η δουλειά σου, τα οικονομικά σου, η υγεία σου, η ηλικία σου, η πατρίδα σου, η πόλη σου, ο γείτονας σου, όλα αυτά τα πράγματα, ο άνθρωπος πρέπει να τα ανεβάσει στο επίπεδο της σχέσης του με τον Θεό.

Και να τα χρησιμοποιήσει, σαν εφαλτήρια, σαν βαθμίδες πάνω στις οποίες θα πατήσει, για να κάνει ας πούμε το άλμα να συναντηθεί με τον Θεό.

Ε, οι βαθμίδες ξέρω ‘γω είναι δύσκολο να τις βγεις. Δεν φταίνε εκείνες. Πρέπει να πατήσεις εκεί πάνω, να πεταχτείς, να μπορέσεις να ξεπεράσεις. Όταν το κάμεις αυτό το πράγμα, τότε, θα στραφείς και θα πεις ότι ο μεγαλύτερος ευεργέτης μου ήταν ο άντρας μου. Ο μεγαλύτερος ευεργέτης μου ήταν η πεθερά μου που με έφαγε από τη γλώσσα. Ξέρω ‘γω... δεν λέω τώρα, έτσι παράδειγμα λέω. Ήταν ας πούμε... αυτός που με συκοφάντησε, αυτός που με έκαμε... με εξουθένωσε.

Έλεγε και ο γερο Παΐσιος, όταν πεθάνομε, και ανοίξουν τα μάτια της ψυχής μας, τότε το πρώτο πράγμα που- λέει, νομίζω, έλεγε, το πρώτο πράγμα που θα κάνομε, είναι να δοξολογήσομε τον Θεό με όλη μας τη δύναμη για όλα τα κακά που περάσαμε στη ζωή μας. Διότι θα καταλάβομε ότι τελικά, εκείνες οι δυσκολίες ήταν που μας εβοήθησαν. Και τελικά οι ευεργέτες μας, δεν είναι αυτοί που μας λένε τα καλά λόγια. Οι ευεργέτες μας αιώνια.

Οι ευεργέτες μας είναι αυτοί που μας έλεγαν τα κακά λόγια, όχι γιατί ήθελαν να μας ευεργετήσουν, όχι, εκείνοι κάμαν την κακία τους, αλλά γιατί εάν τα αξιοποιήσομε σωστά, τότε, αυτά όλα γίνονται για μας πραγματικά ε... γέφυρες πάνω στις οποίες πατούμε και περνούμε μες τη Βασιλεία του Θεού.

Ο Νέρωνας, ο καημένος ο αυτοκράτορας της Ρώμης, ήταν κακούργος, θηρίο ήταν. Έτσι, θηρίο. Κατασκότωσε τους Χριστιανούς όλους. Όμως, όμως, ήταν και ο πιο μεγάλος ευεργέτης της Εκκλησίας. Όχι γιατί ήταν ευεργέτης, ήταν λύκος, ήταν λιοντάρι, ήταν κακότροπος. Επήγαινε ξέρω ‘γω... μπορεί να ‘ναι και στην κόλαση, δεν ξέρομε, αλλά όμως εγέμισαν τον Παράδεισο μάρτυρες. Τους έσφαζε όλους, το ένα μετά το άλλο, και πήγαιναν όλοι στον Παράδεισο.

Εγέμισε την Εκκλησία μάρτυρες, ο Νέρωνας, και ο Καλιγούλας και ο Διοκλητιανός και όλοι αυτοί.

Δηλαδή, αυτοί μπορεί να έκαμναν κακίες, αλλά αυτός που χρησιμοποιούσε την κακία, και την αξιοποιούσε πνευματικά, γινόταν πραγματικά τέλειος. Άρα, σημασία έχει το πώς ο άνθρωπος αξιοποιεί όλα αυτά τα οποία συμβαίνουν στη ζωή του, πώς τα εμβαπτίζει μέσα στη σχέση του με τον Θεό.

Και εάν ο άνθρωπος συνεχώς έχει στραμμένη την προσοχή του στην αγάπη του Θεού, και πει ότι, κοίταξε, για την αγάπη του Θεού εγώ θα υπομένω αυτόν τον άνθρωπο, τον συνάδελφο μου, τον άντρα μου, τη γυναίκα μου, τα μωρά μου, τη δυσκολία μου, την υγεία μου, για όλα αυτά, άσχετα αν φταίω εγώ. Και μπορεί κανένας να σου πει, καλά, φταίει ο Θεός δηλαδή αν επήρες εσύ ένα στραβόξυλο, επειδή έτσι ενόμιζες τότε; Δεν έχει σημασία. Μπορεί να έκαμες λάθος, μπορεί να φταίεις εσύ.

Έχεις τη δυνατότητα να μεταποιήσεις το λάθος σου σε χρυσή ευκαιρία εάν το αντιμετωπίσεις και το αξιοποιήσεις σωστά. Και αυτή η ευκαιρία είναι ανά πάσα στιγμή. Μέχρι ακόμα, ξέρετε, και οι αμαρτίες μας ακόμα. Και οι αμαρτίες μας, και οι φοβερές μας πτώσεις που έχομε δυστυχώς στη ζωή μας, εάν τις αξιοποιήσομε σωστά, γίνονται μεγάλες ευεργεσίες. Εάν, δια της ταπεινώσεως και της μετανοίας, αξιοποιηθεί το τραύμα, τότε γίνεται πραγματικά ίαμα.

Γίνεται δηλαδή ε... πηγή ταπεινώσεως και μετανοίας πολλής και συντριβής πολλής, και χάριτος πολλής στον άνθρωπο, όχι η αμαρτία, αλλά η σωστή αντιμετώπισης της δυσκολίας.

Για αυτόν τον λόγο, εάν δούμε τις δυσκολίες μας όλες, εκεί που αγανακτούμε και χάνομε την υπομονή μας, μη φτάνομε να αιτιόμαστε τα αίτια, τους ανθρώπους, τη δουλειά μου, το ένα το άλλο. Δεν είναι αυτό. Η ουσία είναι ότι εγώ, κατά βάθος, δεν αγαπώ τον Θεόν απόλυτα.

Εάν τον αγαπούσα απόλυτα, θα έτρεχα, όπως ο Άγιος Γεώργιος, έτσι, που φόρεσε εκείνα τα πύρινα παπούτσια με τα καρφιά μέσα, και ήταν κόκκινα, σιδερένια παπούτσια από τη φωτιά, δεν είπε, βρε τους παλιανθρώπους τι μου φόρεσαν ξέρω ‘γω, δεν τρέπονται, τι κακούργα, τα θηρία, τίποτα. Τα φόρεσε με τα χαράς και άρχισε να τρέχει. «Τρέχε Γεώργιε ίνα λάβεις τον ποθούμενο Κύριον». Αδιαφόρησε για ποιον λόγο του τα φορέσαν. Αδιαφόρησε για αυτούς που τα φόρεσαν.

Σημασία για αυτόν είχε να τα φορέσει και να τρέξει. Γιατί είχε μπροστά του τον ζητούμενο Κύριο. Γι' αυτό λέγει ο Απόστολος Παύλος ότι,

εμείς αδερφοί λέει, «δι’ ὑπομονῆς τρέχωμεν ...» «... τὸν προκείμενον ἡμῖν ἀγῶνα», τρέχομε τον αγώνα μας που έχομε μπροστά μας καθημερινά, «ἀφορῶντες εἰς τὸν τῆς πίστεως ἀρχηγὸν καὶ τελειωτὴν Ἰησοῦν». Γιατί βλέπομε, μπροστά μας, έτσι ασκαρδαμυκτί, λέγανε οι αρχαίοι Ελληνες. Τι σημαίνει αυτό; Δηλαδή βλέπομε χωρίς να ξεφύγει καθόλου από το βλέμμα μας. Μπροστά μας δεν βλέπομε τα φαινόμενα, το ένα, το άλλο, τις χίλια δυο περιπτώσεις. Όλα αυτά μας είναι αδιάφορα.

Όπως κάποιος που τρέχει στο στάδιο, δεν κάθεται να κοιτάζει στις κερκίδες, ή τρέχει το αυτοκίνητο, γιατί κυνηγάει ένα άλλο αυτοκίνητο, δεν κοιτάει δεξιά-αριστερά, ούτε τα φώτα δεν κοιτάει. Πάει και βλέπει το αυτοκίνητο. Έτσι είναι κι ο αθλητής του πνεύματος. Δεν κάθεται να κοιτάει τώρα γιατί φταίει ο ένας, φταίει ο άλλος, είναι η κακία του, η ιδιοτροπία του, θέλει να με εκμεταλλευτεί, είμαι το θύμα είμαι τα αυτά, όλα είναι προφάσεις. Βλέπει το ζητούμενο.

Ποιο είναι το ζητούμενο της ζωής μου; Η αγάπη του Θεού. Αυτό είναι για μένα. Και το γάμο μου, και τα παιδιά μου, και τα μη παιδιά μου, και η διάλυση του γάμου μου, και ο θάνατός μου, και ο θάνατος των άλλων, και η καταστροφή μου, και η ευτυχία μου, και η δυστυχία μου, όλα αυτά τα πράγματα, εμβαπτίζονται μέσα στη σχέση μου και στο σκοπό της υπάρξεώς μου, που είναι η αγάπη του Θεού.

Εάν ο άνθρωπος παιδιά το καταφέρει τούτο πράγμα, και το καταλάβει αφενός μεν στην αρχή, και στη συνέχεια το βάλει μέσα του, ότι αυτό ζητώ εγώ, και ακόμα και όταν πάω να παντρευτώ και αγαπώ τη σύζυγό μου, όσο μπορώ ανθρωπίνως περισσότερο, κι έτσι πρέπει να κάνω, πρέπει να την αγαπώ όσο μπορώ παραπάνω, αλλά πρέπει να ξέρω ότι όλα αυτά εντάσσονται μέσα στην πορεία μου, μες την πορεία μου, μες την αιωνιότητα, και εμένα και της γυναικός μου και των παιδιών μου και όλων,

και όλα αυτά τα πράγματα έχουν έναν σκοπό που υπερβαίνει και τον σκοπό του γάμου ακόμα.

Ο πρώτος σκοπός του γάμου, δεν είναι ο γάμος, ούτε τα παιδιά, ούτε η μεταξύ μας αγάπη. Γιατί οι πιο πολλοί γάμοι, μπορεί να μην έχουν τη μεταξύ τους αγάπη, κάπου να διαλύεται. Ή υπάρχουν γάμοι που δεν έχουν παιδιά. Υπάρχουν γάμοι που δεν έχουν όλα αυτά τα οποία νομίζομε εμείς σαν σκοπούς του γάμου. Τι σημαίνει; Δεν παθαίνει τίποτα ο γάμος. Κράτα τον έναν σκοπού του γάμου, που είναι η αγάπη του Θεού. Και αξιοποίησε όλα αυτά τα του γάμου μες την αγάπη του Θεού.

Και κράτα εκεί γερά, και πορεύσου γερά, και δεν φοβάσαι τίποτα.

Και ο άνθρωπος μοιάζει πραγματικά σαν τον αθλητή ο οποίος τρέχει τρέχει τρέχει τρέχει και φτάνει στο τέρμα και πιάνει το πρώτο βραβείο. Και είναι όντως μακάριος αυτός ο άνθρωπος γιατί επέτυχε το σκοπό της ύπαρξής του. Ευρήκε αυτό το οποίο έχει ανάγκη. Τα άλλα όλα παιδιά, όταν τα βρούμε, κάπου μας αφήνουν ένα ερωτηματικό.

Γιατί η φύση μας, έτσι είναι πλασμένη. Δεν μπορεί, όπως και να το κάνομε, δεν μπορεί να αναπαυθεί σε άλλα πράγματα. Μόνο στον Θεό αναπαύεται ο άνθρωπος. Μόνο εν τω Θεώ ευρίσκει ανάπαυση, ευρίσκει πληρότητα. Στα άλλα ευρίσκει εν τινι μέτρω, εν μέρη. Έστω κι αν όλα του πάνε καλά, ναι αναπαύεται, αλλά έχει κάτι που δεν γεμίζει. Εκείνο το κάτι που δεν γεμίζει με τα ανθρώπινα τα γεμίζει με την παρουσία του Θεού.

Και η παρουσία του Θεού, δεν περιορίζεται σε σχήματα του κόσμου τούτου. Ούτε ο μοναχισμός, ούτε ο γάμος, ούτε τίποτα από όλα αυτά δεν δίνουν πληρότητα αφ’ εαυτού τους. Είναι μέσα. Και ο μοναχισμός είναι μέσο, και ο γάμος είναι μέσο, και η ιεραποστολή είναι μέσο, και ξέρω ‘γω όλα τα αγωνίσματα είναι μέσα. Ο σκοπός είναι η αγάπη του Θεού. Εάν οδηγεί εκεί τότε επέτυχε τον σκοπό του. Και ο γάμος και ο μοναχισμός και η ιεραποστολή και η ελεημοσύνη και τα πάντα, τα πάντα.

Γι' αυτό λοιπόν, πλήρωμα των πάντων είναι η αγάπη, αλλά η αγάπη όχι είδωλον, αλλά η αγάπη που είναι ο Θεός. Για μας παιδιά η αγάπη είναι ο Χριστός. Ο Χριστός είναι η δική μας αγάπη. Αυτός είναι η δική μας αγάπη. Για μας η αγάπη είναι ένα πρόσωπο, δεν είναι ιδέα. Γι' αυτό σας είπα ότι, ο Θεός αγάπη εστί, αλλά η αγάπη δεν είναι Θεός. Εμείς αγαπούμε τον Χριστό, δεν αγαπούμε την αγάπη, δεν αγαπούμε την ελευθερία, δεν αγαπούμε ξέρω ‘γω τις ιδέες.

Εμείς αγαπούμε ένα πρόσωπο, συγκεκριμένο, αυτό το θεανδρικό πρόσωπο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος έκαμε τα πάντα για μας. Και το πρόσωπο αυτόν υπάρχει, εν τη Εκκλησία, και δια της Εκκλησίας. Εμείς είμαστε η Εκκλησία, και η Εκκλησία συγκροτείται εις την Ευχαριστία.

Οι άνθρωποι της Εκκλησίας είμαστε χάλια μαύρα. Έτσι. Είμαστε ταλαίπωροι, είμαστε δυστυχισμένοι, είμαστε ό,τι χειρότερο. Αλλά όμως, δεν είναι το ζητούμενο οι άνθρωποι. Εμείς αποτελούμε τα μέλη. Ο Χριστός είναι το ζητούμενο. Και ο Χριστός δίδεται ως Ευχαριστία, ως Θεία Κοινωνία, ως μετοχή μας. Ενωνόμαστε, γινόμαστε ένα πράγμα μαζί με τον Χριστό, μέσα αυτήν την κοινωνία αγάπης, μέσα στα μυστήρια, μέσα στην Εκκλησία, μέσα στην καρδιά μας, μέσα στην ύπαρξη μας ολόκληρη. Είναι, η πιο μεγάλη εμπειρία

που μπορεί να ζήσει ο άνθρωπος. Είναι ατελεύτητος. Δεν έχει όρια. Δεν περιορίζεται. Δεν έχει να πεις, ξέρεις, πόσο καιρό να πάει αυτή η αγάπη; Άντε, αγαπώ σε ξέρω ‘γω, άντε πόσα χρόνια, μα αιώνια να αγαπούμε τούτον τον Θεό; Δε θα τον βαρεθούμε κανένα φορά; Μέλι να είναι, ε να τον μπουχτίσει. Να πεις, [ασαφής], πόσο μέλι ας πούμε, ας πιούμε και λίγο ξύδι. Ναι, αυτό μπορεί να γίνει, εάν, ο Θεός είχε όρια.

Αλλά επειδή ακριβώς ο Θεός είναι απεριόριστος, είναι άπειρος, είναι απέραντος ο Θεός, γι’ αυτόν λοιπόν τον λόγο και ο άνθρωπος μπαίνει σε αυτή τη σχέση μέσα σε μιαν απέραντη δυναμική ας πούμε. Δεν έχει- δεν σταματά ποτέ.

Ποτέ δεν θα σταματήσει, γι' αυτό και ποτέ δεν θα κορεστεί ο άνθρωπος. Δε θα κορεστεί ποτε και να πει, ξέρεις, ε χόρτασα πλέον, φτάνει, βαρέθηκα, δεν θέλω άλλο. Δεν έχει τέτοια πράγματα. Στα ανθρώπινα μπορεί να το πεις. Μπορεί κάποτε να πεις, ξέρεις, ε κουράστηκα ας πούμε. Όση αγάπη και να ‘χω, ε, εντάξει, δεν έχει άλλο ας πούμε. Με τον Θεό όμως παιδιά δεν υπάρχει. Και αυτό έχει σημασία. Γιατί ο Θεός δεν κουράζει τον άνθρωπο. Ο Θεός δεν θα μας κουράσει ποτέ.

Ούτε θα μας δώσει ποτέ την αίσθηση του κενού. Ποτέ ο Θεός δεν θα μας αφήσει μόνους, κενούς, άδειους. Δεν θα μας κουράσει καμιά φορά.

Είναι τόση έκπληξης η αγάπη του Θεού, όπου ο άνθρωπος είναι πραγματικά, σε μια κατάσταση ενθουσιασμού, σε μια κατάσταση έκπληξης, συνεχούς έκπληξης, και δοξολογίας μπροστά σε αυτήν την άπειρη και απόλυτη γεύση της αγάπης του Θεού, η οποία βέβαια βγαίνει μέσα από την τήρηση των εντολών του Θεού, μέσα από την αγωγή, τη θεραπευτική αγωγή της Εκκλησίας.

Όλα αυτά τα οποία λέει η Εκκλησία ως εντολές, ως... ως διδάγματα, ως συμβουλές, δεν είναι τίποτα άλλο παρά η θεραπευτική αγωγή η οποία προσφέρεται σε εμάς, να θεραπεύσομε τον εμπαθή και ασθενή εαυτό μας, να λειτουργήσει φυσιολογικά, και θα λειτουργήσει φυσιολογικά όταν λειτουργεί πλέον ως αγάπη. Και τότε γίνεται πραγματικά εικόνα Θεού ο άνθρωπος και όμοιος με τον Θεό, οικτίρμων, ως «ὁ πατὴρ ὑμῶν [ο ουράνιος] οἰκτίρμων ἐστί». Αυτά παιδιά.

[προσευχή & απόλυση]